Skip to content

Ho hema mosi le chefo ea carbon monoxide thuso ea pele

Linomoro tsa maemo a tšohanyetso li fapana ho ea ka linaha. Leqephe lena le sebelisa 911, nomoro ea United States le Canada. Linaha tse ling tse ngata li sebelisa 112, 999, kapa nomoro e ’ngoe. Fumana nomoro ea naha ea heno.

Ho hema mosi le chefo e matla ea carbon monoxide (\(\text{CO}\)) ke lisosa tse ka sehloohong tsa lefu mellong ea mohaho oa ka tlung le maemo a tšohanyetso a futhumatsang, a bolaeang palo e imenang hararo ho feta ea lelakabe le tukang ka ntle. Ha folofo ea thepa ea ka tlung, limmete tsa maiketsetso, lipolasitiki, patsi, kapa libeso li chesa kapa li kubella ka har'a phaposi e kentsoeng, li ntša likhase tse chesang haholo (\(150^\circ\text{C}\text{ to }500^\circ\text{C} / 300^\circ\text{F}\text{ to }900" text{ to }900 scopper throat. lintho tse bolaeang tsa chefo ea tsamaiso e sa bonahaleng: **carbon monoxide (\)\text{CO}\()** le **hydrogen cyanide (\)\text{HCN}$)**. Hobane motho ea tsoang mohahong o tletseng mosi kapa ho lutla ha carbon monoxide a ka bonahala a falimehile qalong ebe a oa ka mor'a metsotso e 30 ha pompo ea bona e chesitsoeng e kokobela kapa litlhōrō tsa cellular hypoxia, ho ntša moea o hloekileng ka potlako, ho ema ho otlolohile, 'me hang-hang karolo ea 100 lekholong ea oksijene e phallang haholo e tsoang ho ba fanang ka thuso ea bongaka maemong a tšohanyetso ke ea bohlokoa.

Tataiso ena e u tsamaisa mohato ka mohato ho tsoa sebakeng se sireletsehileng sa mahlatsipa ntle le ho ba lehlatsipa la bobeli, ho elelloa ho koaloa ha tsela ea moea e futhumetseng (stridor), ke hobane'ng ha li-oximeter tsa monoana oa pulse li fana ka leshano le bolaeang 99% ho bala nakong ea chefo ea carbon monoxide, ho etsa CPR ka phefumoloho ea pholoso bakeng sa ho tšoaroa ha asphyxial, le ho shebella metsi a liehang matšoafong ka lihora tse latelang tsa 48.

Etsa sena hona joale

  1. Itšireletse pele , le ka mohla u se ke ua kena sebakeng se tukang kapa se tletseng CO e kentsoeng ntle le lisebelisoa tsa ho phefumoloha. Se ke oa mathela ka hare ho moaho o tletseng mosi, mokatong o ka tlaase kapa karacheng e koetsoeng e nang le jenereithara kapa koloi. carbon monoxide e sa bonahaleng le hydrogen cyanide li ka etsa hore mopholosi a idibe ka ho hema habeli. Hula mohlaseluoa feela haeba u ka fihla ho bona hang-hang ho tsoa monyako o butsoeng ha u ntse u lula tlaase ka tlas'a mosi.
  2. *Suthela motho e mong le e mong moeeng o hloekileng o ka ntle bonyane limithara tse 15 ho isa ho tse 30 (maoto a 50 ho isa ho a 100). Ntša motho eo ka ho feletseng ka mohahong (eseng feela phasejeng kapa karacheng e bulehileng) sebakeng se bulehileng, se potolohang ka ntle hole le lipompo tsa mosi kapa liphaephe.
  3. Letsa nomoro ea hau ea tšohanyetso ea sebakeng sa heno hang-hang 'me u kope oksijene e phallang haholo. Letsetsa nomorong ea hau ea tšohanyetso ea lehae (911 United States le Canada, 112 ho pholletsa le European Union, 999 United Kingdom) kapa u shebe boemo ba rona. dinomoro tsa tshohanyetso directory. Bolella motho ea tsamaisang thepa ka ho hlaka hore u na le mosi oa ho hema kapa motho ea hlasetsoeng ke chefo ea carbon monoxide kahoo ba romela ba fanang ka thuso ea bongaka maemong a tšohanyetso ba hlometseng ka 100% ea limaske tse sa rebreng, lisebelisoa tsa intubation, le li-antidotes tsa Cyanokit (hydroxocobalamin).
  4. Lekola karabelo 'me u behe tsela ea moea ka nepo:
    • Ha o lemohile mme o hema: Lulisa motho a otlolohile kapa a otlolohile ka lehlakoreng la 45-to-90-degree angle (a itšetlehe hanyenyane ka mangole haeba a haelloa ke moea). Ho lula o otlolohile ho sebelisa matla a khoheli ho fokotsa 'metso le ho ruruha ha molumo oa lentsoe.
    • Ha ba ilibane empa ba hema ka tsela e tlwaelehileng: Ba phutholle ka lehlakoreng la bona ho Recovery Position hore maleme a bona a se ke a thiba phapu ya moya mme mahlatsa a tswe ka hanong.
    • Haeba o sa arabele mme o sa heme (kapa o hemelana feela): Qala **CPR hang-hang ka likhatello tsa sefuba tse 30 tse lateloang ke phefumoloho e 2 ea pholoso **.
  5. *Hahlolla liaparo tse mo tlamang molaleng 'me u mo boloke a khutsitse ka ho feletseng. Hula likonopo melala ea hempe, thae, mabanta le libaki, 'me u se ke ua lumella motho eo ho tsamaea kapa ho ikitlaetsa. Ho sisinyeha ha 'mele ho eketsa lebelo la pelo le ho sebelisoa ha oksijene, ho potoloha carbon monoxide le cyanide kapele ho mesifa ea pelo le boko.
  6. U se ke ua fana ka letho ka molomo (ho se na metsi, leqhoa, kapa lijo) haeba ba hema mosi o chesang. Esita le haeba ’metso oa motho o utloa o omme ’me o chesa, u se ke ua mo lumella ho noa metsi; ho koenya ka qoqothong e hlabang ho ka etsa hore ka tšohanyetso ho be le lehlabathe le bolaeang.laryngospasm) kapa ho etsa hore motho a hlatse ka tsela e bolaeang ha baoki ba fanang ka thuso ea bongaka maemong a tšohanyetso ba kenya tube ea phefumoloho ea tšohanyetso metsotsong hamorao.

Danger

Maraba a mabeli a bolaeang a ho hema mosi le thuso ea pele ea carbon monoxide: 1) Le ka mohla u se ke ua tšepa letsoho la lelapa la Pulse Oximeter (SpO2 monitor) ka mor'a ho pepesehela mosi kapa carbon monoxide. Li-pulse oximeter tse tloaelehileng tsa monoana oa wavelength tse peli li bentša lebone le lefubelu le la infrared ka monoana 'me klzzwxh:0029 bolelele ba maqhubu. Motho ehlokofalitsoeng a bolaoa ke chefo e matla ea 35% ea carbon monoxide e tla bontša khothatso ea bohata 99% kapa 100% ho bala** ho pulse oximeter ea lapeng. *) Mamela lentsoe le hlabang kapa phefumoloho e phahameng (stridor).** Haeba motho ea hemang mosi a e-ba le lentsoe le hlabang, le sa hlakang, moriri oa nko o hlabang, mosi o motšo matheng a hae, kapa molumo o hlabang oa ho kokomoha ha a hema, lebokoso la lentsoe la hae lea qhitsa le ho ruruha ho koaloa ke mocheso. Hang ha ho ruruha ho felile, esita le baoki ba thuso ea bongaka maemong a tšohanyetso ha ba khone ho fetisa tšupu e phefumolohang 'metsong 'me ba tlameha ho etsa opereishene ea tšohanyetso molaleng. Motho e mong le e mong ea hlasetsoeng ke mosi ea nang le lentsoe le fetotsoeng o hloka ambulense **joale **.

Ho hema hang-hang ho tsuba le ho phalla ha CO ea thuso ea pele ea CO

Latela tatelano ena ea bongaka ho tloha ha u kopana le mosi kapa kotsi ea carbon monoxide.

flowchart TD
    A["Motho ea Hlasetsoeng ke Mollo Mosi, Mosi oa Mosi, kapa Alamo ea Carbon Monoxide"] --> B{"Na ho Sireletsehile ho Fihla Mohlaseluoa Ntle le ho Kena Mosi o Tebileng Kapa Khase e Koaletsoeng?"}
    B -->|"Che: Mollo o sebetsang kapa Khase e Lethal e Koetsoeng"| C["Lula Ka Ntle, Bula Menyako ea Kantle ho Tsoa Kantle Haeba ho khonahala, 'me u letse 911/999/112 bakeng sa bo-ralitima-mollo."]
    B -->|"E: Ho Sireletsehile ho Ntša"| D["Tsamaisa Mohlaseluoa Hang-hang ho Moeeng o Mocha oa Kantle (15 ho isa ho 30m / 50 ho isa ho 100 ft Hole)"]
    D --> E["Letsetsa 911 / 999 / 112 Hanghang: Tlaleha Mosi oa Inhalation / Chefo ea CO bakeng sa 100% Oxygen"]
    E --> F{"Na Mohlaseluoa oa Tseba 'me oa Phefumoloha ka Tsela e Tloaelehileng?"}
    F -->|"Ha a arabele ebile ha a phefumolohe (kapa ho hema)"| G["Qala CPR Hang-hang: Likhatello tsa Sefubeng tse 30 + Liphefumoloho tse 2 tse Feletseng tsa Pholoso"]
    F -->|"Ho sa tsebe letho, Empa ho Phefumoloha Hantle"| H["Theohela ka Lehlakoreng sebakeng sa ho Recovery (E Thibela Ho Hlatsa Ho Tsoha) & Shebella Sefofane"]
    F -->|"Kelello & Phefumoloho"| I["Lula U otlolohile ho 45 ho isa ho 90 Degrees, Lokolla Molala, U lule u khutsitse, u se ke ua Fana le ho noa"]
    I --> J{"Sheba Lifolakha tse Khubelu tsa Thermal Airway: Lentsoe le Hoarse, Soot in Mouth, kapa Stridor?"}
    J -->|"E: Ho Koaloa ha Sefofane"| K["Alert Dispatch That Airway Is Swelling Shut (ALS Intubation Priority) & Lula U Lutse U otlolohile"]
    J -->|"Che"| L["Lula u Futhumetse ka Likobo le Lipalangoang ho ea Lefapheng la Tšohanyetso bakeng sa CO-Oximetry & 48h Lung Check"]
    G --> L
    H --> L
    K --> L

Mekhoa e 3 ea likotsi ka nako e le 'ngoe ea ho hema mosi

Ke hobane’ng ha motho a ka tsoa mollong oa ntlo a se na letheba le le leng letlalong la hae ’me ka mor’a hora a ntse a hloleha ho phefumoloha hoo a ka behang bophelo kotsing? Hobane mosi oa mollo o ka tlung o hlasela 'mele oa motho ka **mekhoa e meraro e arohaneng ka nako e le' ngoe **:

Mokhoa oa Kotsi Se Bakang? Moo E Hlaselang 'Meleng Fesetere ea Qalo le Matšoao a Lifolakha tse Khubelu
1. Upper Airway Thermal Burn (Mocheso) Ho hema moea o chesang haholo (\(>150^\circ\text{C} / 300^\circ\text{F}\)) kapa mouoane o phelang ka phaposing e koetsoeng kapa flashover Ka holim'a likhoele tsa lentsoe: Molomo, leleme, qoqotho (mometso), epiglottis, le kolu (lebokose la lentsoe) Metsotso e 30 ho isa ho lihora tse 4 (e phahame ka 12-24h): Ho chesa sefahlehong, moriri o motšo oa nko, mosi o motšo lelemeng/mathe, ho metsa habohloko, lentsoe le hlabang le le hlabang, ho khohlela ka borashe, le stridor e phahameng.
2. Tsela e Tlase ea Sefofane le Ho Chesoa ke Lik'hemik'hale tsa Matšoafo (Soot & Acid Gases) Ho hema likaroloana tse tukang tse chefo le likhase tse hlabang tse tsoang ho lipolasetiki tsa PVC tse tukang, boea, rabara le patsi (hydrogen chloride, phosgene, acrolein, ammonia, sulfur dioxide, nitrogen oxides) Ka tlas'a likhoele tsa lentsoe: Trachea, li-tubes tsa bronchial (bronchospasm), le mekotla ea moea e tebileng ea microscopic (alveoli) Lihora tse 2 ho isa ho lihora tse 48 (Delayed Pulmonary Edema / ARDS): Ho khohlela ka matla ho tsoa maling a matšo/ea bohlooho, ho khohlela, ho chesa sefubeng, ho lateloa lihora hamorao ke mokelikeli o tletseng matšoafo le sekhohlela se pinki.
3. Systemic Cellular Poisoning ("The Toxic Twins") Ho Phefumoloha Carbon Monoxide (\(\text{CO}\)) (ho tloha mocheng ofe kapa ofe o sa fellang oa khabone) + Hydrogen Cyanide (\(\text{HCN}\)) (ho tloha ho tukang sofa ea polyurethane/materase, nylon, acrylic, melamine, le boea) Tlhaloso ea Mali, Boko, le Mosifa oa Pelo: \(\text{CO}\) e thibela hemoglobin ho jara \(\text{O}_2\), ha \(\text{HCN}\) e notlela cellular cytochrome c oxidase kahoo lisele li bipetsane ka hare. Hang-hang (Metsotso): Ho opa ha hlooho e opang ka pele, pherekano, ho thekesela, ho hlatsa, ho otla ha pelo ka potlako, bohloko ba sefuba, ho tsietsana, ho akheha, lactic acidosis e matla, le ho tšoaroa ke pelo.

Ho lemoha mocheso o ka holimo oa moea pele 'metso o ruruha

Ha e le hantle, moea o futhumetseng ha o fane ka mocheso o fokolang, kahoo ha motho a hema mosi o chesang, mamina a metsi a nko, molomo le 'metso a monya hoo e ka bang karolo ea 100 lekholong ea matla a mocheso pele moea o feta ka tlas'a methapo ea lentsoe (ntle le ntho e le 'ngoe e ka sehloohong: ** mouoane o chesang **, o kenyang mocheso oa moea o omileng ka makhetlo a 4,000 ho theosa le moea o omileng).

Kaha 'metso o ka holimo o monya mocheso oo kaofela, lisele tse pota-potileng epiglottis le lithapo tsa lentsoe lia phatloha 'me li ruruha ka mokelikeli (edema) ka potlako, joalo ka lekhopho le nyolohang letsohong le cheleng. Ho motho e moholo, karolo e moqotetsane ka ho fetisisa ea pompo ea moea (vocal cords)glottic opening) e bophara ba limilimithara tse seng kae feela (’me ho ngoana, boholo ba monoana oa bona o monyenyane). Hang ha ho ruruha ho fokotsa bophara ba tsela ea moea ka halofo, ho hanyetsa ho phefumoloha ho eketseha ** 16-fold ** (ka molao oa bone oa matla a Poiseuille).

Sheba mophonyohi e mong le e mong oa mollo hang-hang bakeng sa "5 Airway Burn Red Flags"

  1. **Moriri oa nko o hlabetsoeng kapa ho chesoa ho pota-pota molomo, nko, litelu, kapa lintši **.
  2. Sekhohlela se nang le carbonous: Mosi o motšo o koahetseng leleme, meno, kapa bokamorao ba 'metso, kapa ho tšoela mathe a masoeu/a makhooana a matšo.
  3. Mahoashe kapa lentsoe le fetoha: Kopa motho eo hore a bolele lebitso la hae mme a heme. Haeba lentsoe la bona le utloahala le hlaba, le thothomela, le sa hlaka ("hot-potato voice"), kapa le theoha ho hoeshetsa, ho ruruha ho se ho qalile methapong ea lentsoe.
  4. Ho thata ho metsa mathe (dysphagia) kapa ho rotha.
  5. Inspiratory Stridor: Ho lla ho hlabang, ho letsa mololi, kapa ho phefumoloha ho utloahala ntle le stethoscope ha motho a hema ka. Stridor ke boemo ba tšohanyetso bo feteletseng ba bongaka, ho bolela hore pompo e se e ruruhile e koetsoe ka liperesente tse 70 ho isa ho tse 80 'me e ka koala ka botlalo ka mor'a metsotso e seng mekae.

Thuto ea pele bakeng sa ho belaelloang hore tsela ea moea e cha:

  • Boloka motho ea lutseng bolute a otlolohile (likhato tse 45 ho isa ho tse 90), le ka mohla u se ke ua li beha fatše ka mokokotlo, hobane ho robala ho eketsa phallo ea mali a venous molaleng le ho potlakisa ho ruruha ha 'metso.
  • Fana ka lefela metsi, leqhoa, kapa lijo ka molomo (hlakola melomo e ommeng ka lesela le metsi feela).
  • Letsetsa 911 / 999 / 112 hang-hang haeba stridor kapa mahoashe a qala ho ba teng e le hore moifo oa Advanced Life Support (ALS) a khone ho kena kapele pele sefofane se koala.

Carbon monoxide (CO) le Hydrogen Cyanide (HCN): "Mafahla a Chefo"

Le hoja mosi oa mollo o na le carbon monoxide le hydrogen cyanide, chefo e hloekileng ** carbon monoxide poisoning ** e boetse e etsahala letsatsi le leng le le leng ntle le mollo kapa mosi ho hang, ho tsoa lijenereithareng tse nkehang tsa peterole tse tsamaisoang ka likaracheng kapa haufi le lifensetere, liphaephe tse koetsoeng tsa sebōpi, licheso tsa metsi tsa khase tse nang le masoba a ka morao, li-grill tsa mashala ka tlung kapa li-heaters tse kentsoeng ka har'a koloi.

Hobaneng ha Carbon monoxide + Hydrogen Cyanide e le kotsi hakana hammoho

  1. Carbon monoxide (\(\text{CO}\)) e otla ka makhetlo a mararo:
    • Taba ea pele, \(\text{CO}\) e tlama liathomo tsa tšepe tse hemoglobin e khubelu-blood-cell ** ka makhetlo a 200 ho isa ho a 250 ka thata** ho feta oksijene, e etsa carboxyhemoglobin (\(\text{COHb}\)) kahoo lisele tse khubelu tsa mali li sitoa ho nka oksijene matšoafong.
    • Ea bobeli, hang ha molek'hule e le 'ngoe ea \(\text{CO}\) e tlamella protheine ea hemoglobin, e fetola sebopeho sa libaka tse ling tse tharo tse tlamang oksijene (**the Haldane Effect / shift left of the oxyhemoglobin dissociation curve **), ho thibela mali hore a se ke a tlohela oksijene eo *e nang le eona * bokong le liseleng tsa pelo tse lapang.
    • Ntlha ea boraro, \(\text{CO}\) e tlama ho cardiac myoglobin ka har'a mesifa ea pelo ka boeona, e sithabetsa ka ho toba matla a ho pompa pelo le ho baka mafu a kotsi a arrhythmia.
  2. Hydrogen Cyanide (\(\text{HCN}\)) ho notlelwa ha cellular:
    • Nako le nako ha bethe ea sejoale-joale, materase a foam a polyurethane, k'hapete, kapa lisebelisoa tsa polasetiki li kubella mollong oa ntlo, li ntša gase ea hydrogen cyanide.
    • Cyanide e hemang e kena maling 'me e tlamahane le ferric iron (\(\text{Fe}^{3+}\)) ka cytochrome c oxidase ka har'a mitochondria ea sele e 'ngoe le e 'ngoe, ebe e koala moea oa cellular oa aerobic ka metsotsoana. Esita le haeba oksijene e le teng maling, lisele ha li khone ho e sebelisa, ho qobella 'mele ho bolaea anaerobic lactic acidosis le ho putlama ka tšohanyetso.

Matšoao a chefo ea Carbon monoxide ka boemo ba mali ba COHb

Mali \(\mongolo{COHb}\) Boemo Ke Mang ea Bontšang Matšoao le Hore na E Utloa Joang Tloaelehileng Misdiagnosis Trap Thuso ea Pele & Phekolo ea Sepetlele
0% ho isa ho 2% (Ba sa tsubeng) / 3% ho isa ho 8% (Ba tsubang) Mokhoa o tloaelehileng oa motheo N/A Ha ho hlokahale
10% ho isa ho 20% \(\text{COHb}\) (E bonolo) Hlooho e opang ka pele e sa thekeseleng, ho nyekeloa ke pelo hanyenyane, mokhathala, ho tsekela, ho hema ka thata litepising Hangata ha e hlahlojoe hantle e le viral flu, poisoning food, migraine, or hangover (Ntlha ea bohlokoa: e mong le e mong ka tlung, ho kenyeletsoa le liphoofolo tsa lapeng, o ikutloa a kula ka nako e le 'ngoe,' me matšoao aa ntlafala ha u tsoa ka tlung) Tlohela moeeng o hloekileng hang-hang; fana ka 100% ea oksijene ea bongaka e phallang haholo ka mask a sa phehelleng moea hape
20% ho isa ho 40% \(\text{COHb}\) (E itekanetseng) Hlooho e otlang haholo, pherekano, kahlolo e fosahetseng, pono e lerootho, ho hlatsa, ho khoptjoa (ataxia), ho otla ka potlako, ho tiea ha sefuba Phoso bakeng sa botahoa, stroke, kapa panic attack Sepalangoang sa hang-hang sa ambulense ka 100% \(\text{O}_2\); hlahloba ECG le troponin ea pelo; nahana ka Hyperbaric Oxygen (\(\text{HBOT}\)) haeba ho na le likhaello tsa methapo kapa moimana
40% ho isa ho 60%+ \(\text{COHb}\) (E boima / Lethal) Syncope (ho akheha), ho tsietsana, koma, myocardial infarction (tlhaselo ea pelo), ho tšoaroa ke ho hema, le lefu. Tlhokomeliso: Buka ea Thuto ** "letlalo le khubelu la cherry" ke letšoao la post-mortem le bonoang ho <2% ea bakuli ba phelang **; bahlaseluoa ba phelang ba shebahala ba le lerootho, ba fufuleloa, kapa ba le boputsoa bo boputsoa CPR e potlakileng e nang le phefumoloho ea pholoso, endotracheal intubation e nang le 100% \(\text{O}_2\), Hyperbaric Oxygen Chamber (\(\text{HBOT}\)), le Hydroxocobalamin (Cyanokit) haeba mosi oa mollo o ne o bululetsoe

Warning

Hobaneng Batho ba Bakhachane, Masea, Liphoofolo tse Ruuoang lapeng le Bakuli ba Pelo ba le tsietsing e kholo esita le ho tloha maemong a tlase a Carbon Monoxide: - Bakhachane le masea a e-song ho hlahe: Hemoglobin ea Fetal (Hemoglobin F) e tlama carbon monoxide ** le ho feta** ho feta hemoglobin ea motho e moholo, 'me e e felisa butle-butle, ho bolelang hore lesea le e-s'o hlahe le ka fihla maemong a bolaeang a \(\text{COHb}\) le ha 'm'a moimana a e-na le hlooho e bohloko feela. Ho feta moo, hang ha \(\text{CO}\) e tšela placenta, e lula e qabeletsoe ka har'a potoloho ea lesea ka mor'a lihora tse 'maloa ka mor'a hore' mè a ikutloe a le betere. Mokhachane e mong le e mong o pepesehetse carbon monoxide o hloka tlhahlobo ea hang-hang sepetlele le hangata Hyperbaric Oxygen Therapy (\(\text{HBOT}\)) le haeba matšoao a bona a le bobebe. - Liphoofolo tse nyenyane tse ruuoang lapeng (linonyana, lintja, likatse) le bana ba banyenyane: Hobane li na le litekanyetso tse phahameng haholo tsa metabolism le ho phefumoloha ka k'hilograma ka 'ngoe ea boima ba' mele, liphoofolo tse ruuoang lapeng le bana ba banyenyane ba bontša ho khathala, ho hlatsa, kapa ho se tsitse pele batho ba baholo ka kamoreng e le 'ngoe ba hlokomela hore ho na le ho phoso.

Kamoo 100% ea Oxygen ea Bongaka le Hyperbaric Oxygen e bolokang boko

Ke hobane'ng ha motho ea hlasetsoeng ke carbon monoxide kapa mosi a sa khone ho "lula ka ntle mathuleng ka moea o hloekileng nako ea halofo ea hora ebe o khutlela liphateng" ho e-na le ho palama ambulense?

Sheba fisiks ea hore na ho nka nako e kae ho hlatsoa carbon monoxide ho tloha hemoglobin e chefo (the \(\text{COHb}\) Elimination Half-Life):

  • Ho hema moea o tloaelehileng oa kamore ea ka ntle (\(21\%\text{ Oxygen}\) at 1 atmosphere): Halofo ea bophelo ba carboxyhemoglobin ke 4 ho lihora tse 6 (e bolelang hore mali a hao ke karolo ea 40 lekholong, ka mor'a lihora tse 5 u lutse mathuleng e ntse e le chefo ea 20 lekholong, e ntse e tsoela pele ho baka tšenyo ea lipid bokong bosiu bohle le peroxid ea pelo).
  • Ho phefumoloha \(100\%\text{ High-Flow Medical Oxygen}\) ka thuso e tiileng ea paramedic Non-Rebreather Mask (\(15\text{ L/min}\)): E fokotsa halofo ea bophelo ka makhetlo a mane ho ea ho 60 ho isa metsotsong e 90.
  • Ka hare ho Sepetlele Hyperbaric Oxygen Therapy (\(\text{HBOT}\)) Chamber (\(100\%\text{ Oxygen}\) at \(2.5\text{ to }3.0\text{ Atmospheres}\) of pressure): E fokotsa halofo ea bophelo ho fihlela ho 20 ho isa metsotsong e 30, e qhala ka ho toba mali a hloekileng a mali ntle le oksijene ea mali. ho hloka lisele tse khubelu tsa mali, le ho thibela lisele tse tšoeu tsa mali ho hlasela boko ba myelin (ho thibela **Delayed Neurological Sequelae / DNS **, lefu le senyang la ho lahleheloa ke mohopolo, ho thothomela ho kang Parkinson, le liphetoho tsa botho tse ka hlaselang 2 ho matsatsi a 40 ka mor'a chefo ea CO e sa phekoloang).

Antidote ea sepetlele bakeng sa chefo ea cyanide ea mollo (Hydroxocobalamin)

Ha lingaka tsa bongaka ba tšohanyetso kapa lingaka tsa tšohanyetso li phekola motho ea hlasetsoeng ea huloang ke mosi oa mosi oa ka tlung (ea nang le soot molomong, pherekano / koma, kapa lactate e phahameng ea mali), ba fana ka antidote e kenang methapo e bitsoang Hydroxocobalamin (Cyanokit), e leng selelekela sa ** B12a **. Hydroxocobalamin e tlama ka ho toba ho li-ion tse chefo tsa cyanide ka har'a mali ho etsa hore e se ke ea e-ba kotsi ka ho feletseng cyanocobalamin (ea kamehla Vithamine B12), e ntšoang ka mokhoa o sireletsehileng ka har'a moroto (ho fetola moroto oa mokuli le letlalo ka nakoana ntle le kotsi e pinki-e khubelu ka matsatsi a seng makae).

Ho phekola tšoaetso ea mahlo, letlalo le liaparo

Ha motho a phonyoha mollong o kubellang:

  1. Mahlo a hloekisitsoeng ke mosi ka metsi a hloekileng kapa letsoai: Likhase tsa asiti le likaroloana tsa mosili tse koaletsoeng ka tlas'a lintši li baka conjunctivitis e matla ea lik'hemik'hale le ho chesoa ha cornea. Hang ha phefumoloho e tsitsitse, ka bonolo hlatsoa mahlo a hlabang ka metsi a pompo a hloekileng a foofo, metsi a nooang a libotlolong, kapa sesepa sa mahlo se sa hloekang ka letsoai metsotso e 10 ho isa ho e 15 ho tloha hukung e ka hare (haufi le nko) ho ea ka ntle, ’me u tlose lilense tsa ho ikopanya kapele kamoo ho ka khonehang.
  2. Pholisa letlalo leha e le lefe le chang 'me u tlose liaparo tsa ka ntle tse kolobisitsoeng ke mosi: Haeba liaparo li chesa kapa li kubella, tlola ka metsi a pholileng a hloekileng ka metsotso e 20 (le ka mohla u se ke ua sebelisa leqhoa kapa botoro ha u chesa; bona ho chesa le ho chesa thuso ea pele tataiso). Hang ha u se u le kotsing, tlosa libaki kapa lijesi tse boima tse tletseng mosi oa polasetiki o chefo e le hore motho a khaotse ho hema lik'hemik'hale tse ntšang khase molaleng oa hae, 'me a li phuthele ka kobo e hloekileng e ommeng ho thibela hypothermia.

The 24-to-48-Hour e Liehile Matšoafo Edema Watch

Esita le haeba ngaka ea tšohanyetso e ka tlosa mokuli ea nang le mosi o fokolang hore a khutlele hae ka mor'a lihora tse 'maloa tsa ho shebella oksijene, **likhase tse chefo tsa lik'hemik'hale tse kang phosgene le hydrochloric acid li na le nako e patehileng ea "nako-bomo" ea lihora tse 12 ho isa ho tse 48 ** pele ho ruruha ha matšoafo ho tebileng ho phahama.

Beha motho leihlo ka hloko bakeng sa matsatsi a latelang a 2 a tletseng (le libekeng tse 4 tse tlang bakeng sa liphetoho tsa methapo ea kutlo ea carbon monoxide). Khutlela Lefapheng la Tšohanyetso hang-hang haeba leha e le efe ea matšoao ana a lemosang a hlaha:

  • Ho haelloa ke moea ho hocha kapa ho ntseng ho mpefala ha u phomotse kapa ha u tsamaea ka phapusing.
  • Ho se khone ho robala betheng (orthopnea) ntle le ho utloa eka oa bipetsa kapa oa khohlela.
  • Ho tsubella, ho tlama ha sefuba, kapa melumo e kolobileng ya ho tsubella/ho phuphusela ha o hema.
  • Ho khohlela mamina a pinki, a lerootho, kapa a methalo ea mali (letšoao la khale la hore mokelikeli oa pulmonary edema o lieha ho kena ka har'a mekotla ea moea).
  • Feberu, mohatsela, kapa sekhohlela se teteaneng se botala bo bosehla (pneumonia ea baktheria ea bobeli ka mor'a tšenyo ea mosi ho cilia ea moea).
  • **Ho opa ha hlooho ho hocha, ho felloa ke mohopolo, pherekano, ho tsekela, ho teneha, kapa ho leka-lekana ho sa tsitsang ** matsatsi kapa libeke ka mor'a ho pepeseha ha carbon monoxide. Bakeng sa ho thibela ho lutla le mello nakong e tlang, hlahloba rona ho dutla ha carbon monoxide le dialamo le ho phonyoha le ho pholoha ha mollo wa ntlo batataisi.

Nka thupelo

Ho bala tataiso nakong ea tšohanyetso hoa thusa, empa ha ho letho le nkang sebaka sa ho ikoetlisa ka matsoho. Nka thuso ea pele e tiisitsoeng le thupelo ea CPR ho tsoa ho Red Cross, St John Ambulance, kapa mofani oa koetliso ea boemo ba tšohanyetso ea sebakeng sa heno e le hore u ka itloaetsa tsamaiso ea lifofane, boemo ba ho hlaphoheloa, le ho tsosolosa pele boemo ba tšohanyetso bo etsahala.

Lipotso tse botsoang khafetsa

Can a household fingertip pulse oximeter detect carbon monoxide poisoning?

**No, never use a standard fingertip pulse oximeter to check for carbon monoxide poisoning.** Ordinary home and ambulance two-wavelength pulse oximeters (`SpO2` monitors) measure light absorption at only two wavelengths (660 nm red and 940 nm infrared). Because carbon-monoxide-bound hemoglobin (`carboxyhemoglobin`) absorbs 660 nm red light almost identically to normal oxygen-bound hemoglobin (`oxyhemoglobin`), the oximeter counts the poisoned blood as if it were 100 percent oxygenated. A victim with life-threatening carbon monoxide poisoning will show a normal **`98%` to `100%` reading** on a fingertip oximeter. Only a special 7-to-8-wavelength hospital/firefighter **Pulse CO-Oximeter (such as a Masimo Rad-57)** or a hospital laboratory blood draw (`Carboxyhemoglobin ABG/VBG`) can detect carbon monoxide in the blood.

Is it true that carbon monoxide poisoning turns a person's skin and lips bright "cherry red"?

In living patients, **almost never**. Although old medical textbooks famous listed "cherry-red skin and mucous membranes" as a sign of carbon monoxide poisoning, clinical studies show it appears in fewer than **2 percent of living victims** (and only at near-fatal carboxyhemoglobin levels above 40 to 50 percent, usually seen at autopsy after death). A living person suffering from carbon monoxide poisoning looks **pale, sweaty, ashen, or bluish-gray (`cyanotic`)**, never wait to see red skin before calling 911/999/112.

Why should I never give water or milk to drink to someone who just escaped a smoky house fire?

Even if a smoke inhalation survivor's throat feels raw, dry, and burning, do not let them drink liquids until a doctor examines their airway. First, hot smoke scorches the delicate tissues of the epiglottis and voice box (`larynx`), causing rapid blistering and swelling that impairs the swallowing reflex, trying to swallow water can trigger a sudden, fatal vocal-cord spasm (**laryngospasm**) that seals the windpipe shut, or cause water to go straight down into the lungs. Second, if their throat continues to swell over the next 20 minutes, emergency room doctors will need to perform rapid-sequence anesthesia and insert a breathing tube (`endotracheal intubation`); having water or milk in the stomach causes vomiting and fatal aspiration during intubation. Wet their lips gently with a damp cloth instead.

Is it safe for me to give mouth-to-mouth rescue breaths to someone who collapsed from carbon monoxide or smoke inhalation?

**Yes, once you have dragged the victim out of the contaminated room into fresh outdoor air.** Many bystanders hesitate to give rescue breaths out of fear that they will be poisoned by the carbon monoxide or smoke on the victim's breath. Toxicology studies confirm that once the victim is in fresh outdoor air, the tiny fraction of carbon monoxide or cyanide exhaled from their lungs is far too diluted to pose any danger to a rescuer giving mouth-to-mouth (or pocket-mask) rescue breaths, and because their heart stopped specifically from lack of oxygen (**asphyxial arrest**), giving **30 chest compressions with 2 full rescue breaths** is critical to saving their life.

If I open all the windows after our carbon monoxide alarm went off and my headache goes away in fresh air, do I still need to see a doctor?

**Yes, especially if anyone in the house had symptoms (headache, dizziness, nausea, confusion) or if anyone is pregnant, an infant/child, an older adult, or has heart disease.** Even if your headache fades after sitting outside for an hour, carbon monoxide that already entered your bloodstream and bound to brain and heart cellular proteins (`myoglobin` and `cytochrome oxidase`) can trigger **delayed cardiac arrhythmias** or **Delayed Neurological Sequelae (DNS)** days or weeks later unless washed out rapidly with **100 percent medical oxygen**. Further, if you simply walk away for 4 hours before going to the hospital, your blood carboxyhemoglobin level may drop back toward normal on the blood test while cellular brain injury is still underway, so get checked immediately while paramedics or the ER can measure your peak level and administer high-flow oxygen.

Does drinking milk, herbal tea, or using an asthma inhaler "clean smoke out of your lungs" after a minor kitchen fire?

Drink milk is an old folk myth that does nothing to clear smoke particles or toxins from the respiratory tract (since milk goes down your esophagus into your stomach, not into your lungs.). However, if you have **diagnosed asthma or COPD** and mild smoke from a burnt pan triggers coughing or wheezing (without any facial burns, soot in the mouth, or throat swelling), sitting in fresh outdoor air and taking your prescribed **short-acting bronchodilator rescue inhaler (such as albuterol / salbutamol)** as directed on your asthma action plan can help relax constricted bronchial airways while you seek medical advice. If symptoms do not clear rapidly or you inhaled thick room smoke, seek immediate emergency medical evaluation.

Mehloli e hlahlobiloe

  • American Heart Association (AHA, United States) le American Red Cross (United States): * Tataiso ea First Aid le Cardiopulmonary Resuscitation * , Smoke Inhalation, Carbon Monoxide / Cyanide Asphyxial Arrest, le Oxygen Administration.
  • National Health Service (NHS, United Kingdom), St John Ambulance (United Kingdom), le UK Health Security Agency (UKHSA, United Kingdom): Smoke Inhalation le Carbon Monoxide Poisoning First Aid, Delayed Pulmonary Edema Red Flags, le Hyperbaric Referral Criteria.
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC, United States) le Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR, United States): Clinical Guidance on Carbon Monoxide (\(\text{CO}\)) Poisoning, Pulse Oximetry Limitations, Pregnancy Fetal Risk, le Hydrogen Cyanide ($\text{SHCN) Fire-Toxi}
  • American Burn Association (ABA, United States) le British Burn Association (United Kingdom): Advanced Burn Life Support (ABLS) , Inhalation Injury Triage, Supraglottic Thermal Edema, le Early Intubation Indications.
  • Undersea le Hyperbaric Medical Society (UHMS, International / United States) le Komiti ea Europe ea Hyperbaric Medicine (ECHM, European Union): Lipontšo tsa Hyperbaric Oxygen Therapy (\(\text{HBOT}\)) ka Acute Carbon Monoxide Poisoning le Thibelo ea Delayed Neurological Sequelae.

Litataiso tse amanang