Skip to content

Usu asu ma le oona oona o le carbon monoxide fesoasoani muamua

E eseese numera o fa'alavelave fa'afuase'i ile atunu'u. O lenei itulau e fa'aaoga ai le 911, le numera mo le Iunaite Setete ma Kanata. O le tele o isi atunuu e faʻaaoga le 112, 999, poʻo se isi numera. Su'e le numera mo lou atunuu.

O le asu o le asu ma le tele o le carbon monoxide (\(\text{CO}\)) oona o mafua'aga autu ia o le oti i totonu o fale afi ma faʻalavelave faʻafuaseʻi, e faʻatoluina le aofaʻi o ola nai lo le mu o le afi i fafo. Pe a mu pe mumusu meaafale fale, kapeta gaosia, palasitika, laupapa, po o fafie i totonu o se potu pupuni, latou te faamatuu atu le kasa vevela (\(150^\circ\text{C}\text{ to }500^\circ\text{C} / 300^\circ\text{F}\text{i}900^\circ\text{F}\text{i}900^\circ\text{F} i luga o le pito i luga. mea oona lē vaaia: **carbon monoxide (\)\text{CO}\()** ma **hydrogen cyanide (\)\text{HCN}$)**. Ona o se tagata e savali i fafo o se fale e tumu i le asu po o le carbon monoxide leak e mafai ona foliga mataala i le taimi muamua ona paʻu ai lea i le 30 minute mulimuli ane pe a tapuni a latou paipa matagi vevela poʻo le maualuga o le hypoxia telefoni feaveaʻi, faʻavavevave le ea fou, tulaga saʻo o le ea, ma le 100 pasene le maualuga o le okesene mai fomaʻi e taua tele.

O lenei ta'iala e savalia oe i lea laasaga ma lea laasaga e ala i le aveeseina o tagata manua saogalemu e aunoa ma le avea ma se manu'a lona lua, ma iloa le tapunia o le ea vevela (stridor), aisea e matua'i sese ai le oximeters pulus i tamatamai lima 99% faitauga i le taimi o le oona o le carbon monoxide, faia le CPR ma manava laveai mo le pu'eina o le asphyxial, ma le mataituina mo le tuai o le sua i totonu o mama i le isi 48 itula.

Fai nei loa

  1. ** Puipui muamua oe , aua ne'i ulu atu i se avanoa mu pe tumu CO e aunoa ma se mea e manava ai.** Aua le toe tamoe i tua i totonu o se fale e tumu i le asu, fogafale i lalo, po o se faletaavale tapuni ma se afi afi po o se taavale. O le carbon monoxide ma le hydrogen cyanide e le vaaia e mafai ona tu'itu'i ai se tagata lavea'i ua matapogia i manava e lua. Fa'atoa toso i fafo se tagata manu'a pe afai e mafai ona e aapa vave atu ia i latou mai se faitoto'a matala a'o tumau i lalo ifo o le asu.
  2. ** Ave tagata uma i totonu o le ea fou i fafo e le itiiti ifo i le 15 i le 30 mita (50 i le 100 futu) le mamao.** Ave atoa le tagata i fafo o le fale (ae le na o se alatele po o se faletaavale tatala) ma tatala, faʻasalalau le ea i fafo mai le asu poʻo le manava.
  3. Valaau lau numera faʻafuaseʻi i le lotoifale vave ma talosagaina le okesene maualuga. Valaau lau numera faʻafuaseʻi i le lotoifale (911 i le Iunaite Setete ma Kanata, 112 i le isi itu o Europa, 999 i Peretania) pe siaki le matou numera fa'afuase'i fa'atonuga. Ta'u sa'o ile avefe'au o lo'o ia te oe se asu asu po'o le carbon monoxide poisoning poisoning ona latou auina atu lea o foma'i fa'apipi'iina 100 pasene o le okesene e le toe fa'afo'i matapulepule, intubation gear, ma Cyanokit (hydroxocobalamin) antidotes.
  4. Siaki le tali atu ma fa'atulaga lelei le auala:
    • Afai e iloa ma manava: Fa'anofo i luga le tagata fa'asa'o pe fa'asa'o i se tulimanu 45-i-90-tikeri (fa'atu'u teisi i luma i ona tulivae pe a le manava). O le nofo sa'o e fa'aaoga le kalave e fa'agesegese ai le fa'a'i ma le fula o le leo.
    • Afai e le iloa ae manava masani: Fa'ata'i i luga o latou itu i le Tulaga Toe Fa'aleleia ina ia aua ne'i punitia e latou laulaufaiva le paipa ma so'o se pua'i e alu ese mai le gutu.
    • Afai e le tali mai ma le manava (pe na'o le manava): Amata CPR vave fa'atasi ma 30 fa'amalosi fatafata sosoo ai ma manava lavea'i 2.
  5. Tatala ofu mafiafia i le ua ma taofi lelei le tagata. Tatala kola o ofutino, fusiua, fusipaʻu, ma peleue, ma aua le faʻatagaina le tagata e savali solo pe faʻamalosi. O gaioiga faʻaletino e faʻateleina ai le fatu ma le faʻaaogaina o le okesene, faʻasalalau vave le carbon monoxide ma le cyanide i totonu o le fatu fatu ma le faiʻai.
  6. LEAI se mea e avatu i le gutu (leai se vai, aisa mea'ai, po'o se mea'ai) pe a latou manavaina le asu vevela. E tusa lava pe lagona le mago ma mu le fa'a'i o le tagata, aua ne'i inu vai; ole foloina ile larynx e fulafula e mafai ona tupu faafuase'i ai le ma'i oti (laryngospasm) po'o le fa'asu'ati mata'utia pe a tu'u e foma'i se paipa manava manava fa'afuase'i minute mulimuli ane.

Danger

E lua mailei mata'utia i le asu o le asu ma le fesoasoani muamua o le carbon monoxide: 1) Aua ne'i fa'atuatuaina se pito tamatamai lima o le aiga Pulse Oximeter (SpO2 mata'itu) pe a uma ona fa'aalia le asu po'o le carbon monoxide. E susulu mūmū ma fa'amalama infrared i le tamatamai lima le umi o galu e lua-galu i le tamatamailima ma ** e le mafai ona iloa le eseesega i le va o le hemoglobin masani e fusifusia i le okesene (\(\text{O}_2\text{Hb}\)) ma le hemoglobin oona oona (\(\text{COHb}\)), e tutusa uma le umi o le galu mumu i le 660 mita. O se tagata manua ua maliu ona o le 35 pasene ogaoga o le carbon monoxide oona o le a faʻaalia se faʻamautinoaga pepelo 99% pe 100% faitau i luga ole fua ole fua ole fale. 2) Faafofoga mo se leo gase po'o le mānava ma'i maualuga (stridor). Afai e maua e se tasi na manavaina le asu se leo mageso, mapu, fulufulu isu ua mū, faga uliuli o latou faua, po o se pao matuitui pe a mānava i totonu, o lo latou pusa leo o loʻo mapu ma fula mai le vevela. A mae'a le fula, e o'o lava i foma'i e le mafai ona pasi se fa'alava manava i lalo o le fa'a'i ma e tatau ona faia se fa'alavelave fa'afuase'i ea ala i le ua. O so'o se tagata ua afaina i le asu ua suia le leo e mana'omia se falema'i ** nei.

Asu fa'afuase'i ma le fa'ai'uga ole fesoasoani muamua ole CO

Mulimuli i le fa'asologa o le falema'i mai le taimi na e feagai ai ma se asu po'o le carbon monoxide na afaina.

flowchart TD
    A["Tagata ua Fa'aalia i le Asu Afi, Su'e, po'o le Fa'ailo Carbon Monoxide"] --> B{"E Saogalemu le O'o Atu i le Tagata Manu'a e aunoa ma le U'u i le Asu mamafa po'o le kesi fa'atapula'aina?"}
    B -->|"Leai: Afi malosi po'o le Kasa Mata'utia"| C["Nofo i fafo, Tatala faitotoa i fafo mai fafo pe a mafai, ma valaau 911 / 999 / 112 mo Tineimu."]
    B -->|"Ioe: Saogalemu e Aveese"| D["Ave loa le Manu'a ile Ea fou i fafo (15 i le 30m / 50 i le 100 futu le mamao)"]
    D --> E["Valaau 911 / 999 / 112 Vave: Lipoti le Usu Usu / CO Oona mo le 100% Okesene"]
    E --> F{"Po'o Malamalama ma Manava le Tagata Fa'aleagaina?"}
    F -->|"Le tali ma le manava (po'o le manava)"| G["Amata loa le CPR: 30 Fa'amalosi Fatafata + 2 Manava Fa'asao atoatoa"]
    F -->|"Le Malamalama, Ae Manava Mausalī"| H["Ta'avale ile Itu ile Tulaga Toe Fa'aleleia (Puitia le Mana'oga) & Mata'ituina le Ea"]
    F -->|"Malamalama & Manava"| I["Nofo Sa'o i le 45 i le 90 Degere, Fa'atala le Kola, Taofi Sa'o, Aua Le Tu'u Atu se Mea e inu"]
    I --> J{"Siaki mo Fu'a Mumu Mumu a le Thermal Airway: Leo Seu, Soot i le gutu, po'o Stridor?"}
    J -->|"Ioe: Tapuni le Ala Va'alele"| K["Lapata'i Lapata'i O lo'o Fufulu le Ea (ALS Intubation Fa'amuamua) & Nofo Sa'o"]
    J -->|"Leai"| L["Fa'a mafanafana i Palanikeke ma Felauaiga i le Matagaluega o Fa'alavelave Fa'afuase'i mo le CO-Oximetry & 48h Su'esu'ega o Mama"]
    G --> L
    H --> L
    K --> L

Le 3 fa'amanu'a fa'atasi o le asu o le asu

Aisea e mafai ai e se tagata ona savali i fafo mai le afi o le fale e aunoa ma se faailoga mu e tasi i luga o lona paʻu ma o loʻo mafatia pea i le manava e lamatia ai le ola ile itula mulimuli ane? Ona o le asu o le afi i totonu e osofaʻia le tino o le tagata e ala i tolu auala eseese i le taimi e tasi:

Faiga Fa'amanu'a O le a le Mea e Mafua ai Le mea e osofai ai i le tino Fa'amalama Amata & Fa'ailoga Fu'a Mumu
1. Mu (vevela) Manavaina le ea sili ona vevela (\(>150^\circ\text{C} / 300^\circ\text{F}\)) po'o le ausa ola i totonu o se potu tapuni po'o le moli I luga a'e o maea leo: gutu, laulaufaiva, pharynx (fa'ai), epiglottis, ma larynx (pusa leo) 30 minute i le 4 itula (aluga i le 12-24h): Mu o foliga, fulufulu isu ua mu, palapala uliuli ile laulaufaiva/feanu, foloina tiga, leo gogo/gogo, tale apamemea, ma leo tele ** stridor**
2. Ala'ea Maulalo & Mama Vaimu Mu (Soot & Acid Gas) Manavaina o mea oona oona ma kasa fa'afefe mai palasitika PVC mu, fulufulu mamoe, pa'u, ma laupapa (hydrogen chloride, phosgene, acrolein, ammonia, sulfur dioxide, nitrogen oxides) I lalo ifo o le uaea leo: Fa'apala, fa'apalapala (bronchospasm), ma taga ea loloto (alveoli) 2 itula i le 48 itula (Delayed Pulmonary Edema / ARDS): Tatale malosi i luga o le palapala uliuli/efuefu, uigi, mu le fatafata, sosoo ai ma le tele o itula i le tafe mai o le vai mama ma le fuga lanu piniki.
3. Fa'aona ile Cellular ("O Masaga Toxic") Manava Carbon Monoxide (\(\text{CO}\)) (mai so'o se fa'amumu le kaponi e le'i atoatoa) + ** Hydrogen Cyanide (\(\text{HCN}\))** (mai le mu polyurethane nofoa/fa'ama'i fa'ama'i, nylon, acrylic, melamine, ma fulufulu) Alu toto, Fai'ai, ma Musele o le Loto: \(\text{CO}\) poloka le hemoglobin mai le aveina o le \(\text{O}_2\), ae \(\text{HCN}\) lokaina le cellular cytochrome c oxidase ina ia mapu ai sela i totonu. Vave (Minute): Ma'i tiga i luma, fememea'i, savali tautevateva, pua'i, saosaoa le fatu, tiga o le fatafata, ma'i, koma, ogaoga lactic acidosis, ma le fatu pu'eina.

O le iloaina o le mu vevela o le ea pito i luga a'o le'i fula le fa'a'i

O le ea vevela mago o le mea moni o se mea leaga e ave ai le vevela, o lea pe a manavaina e se tasi le asu vevela vevela, o le mucous membrane susu o le isu, gutu, ma le fa'a'i e mitiia le toetoe lava 100 pasene o le malosi vevela * a'o le'i alu le ea i lalo o le leo (ae tasi se tuusaunoaga autu: ausa ola, lea e ave ai le 4,000 taimi le malosi o le vevela o le bronchi i le loloto o le vevela).

Talu ai ona o le fa'a'i pito i luga e mitiia uma na vevela, o le aano o lo'o siomia ai le epiglottis ma le uaea leo e fula ma fulafula i le sua (edema) vave, e pei lava o se ma'i e oso a'e i luga o se lima mu. I se tagata matua, o le vaega pito vaapiapi o le paipa i le uaea leo (glottic opening) e na o ni nai millimita le lautele (ma i se tamaititi, o le lapoʻa o latou tamailima). O le taimi lava e fa'aitiitia ai e le fula le lautele o le ea i le afa, e fa'atuputeleina le malosi o le manava 16-paiga (e ala i le tulafono lona fa-malosi a Poiseuille).

Siaki vave tagata uma o le afi mo le "5 Airway Burn Red Flags"

  1. Pese fulufulu isu pe mu i laugutu, isu, 'ava, po'o laumata.
  2. Fu'a'a'a'ai: Ufiufi uliuli e ufiufi ai le laulaufaiva, nifo, po'o tua o le fa'a'i, po'o le feanu i luga faua efuefu/uliuli.
  3. Goo po'o suiga leo: Fai i le tagata e ta'u mai lona igoa ma manava. Afai o latou leo ​​e fa'agogo, ma'i'i, muffler ("veta-potato voice"), pe pa'u i se musumusu, o lea ua amata ona fula i le uaea leo.
  4. ** Faigata ona folo le faua (dysphagia) po'o le lilivau**.
  5. Inspiratory Stridor: Ose leo saua, leo maualuga, faaili, po o se leo manava e lagona e aunoa ma se stethoscope pe a manava le tagata i totonu. O le Stridor ose fa'alavelave fa'afuase'i fa'afoma'i, o lona uiga ua 70 i le 80 pasene le fulafula o le paipa matagi ma e ono tapunia atoa i totonu o minute.

Fesoasoani muamua mo le masalomia o le mu o le ea:

  • Taofi le tagata fa'ala'au sa'o (45 i le 90 tikeri), aua ne'i fa'ata'atia i luga o latou tua, aua o le taoto fa'apalasi e fa'ateleina ai le fa'aputuga o le toto toto i le ua ma fa'avave ai le fula o le fa'a'i.
  • E leai se vai, aisa, po'o se mea'ai e ala i le gutu (soloi laugutu mago i se ie susu).
  • Valaau le 911 / 999 / 112 i tua vave pe a amata ona tupu le ga'o po'o le gaogao ina ia mafai ai e le auvaa a le Advanced Life Support (ALS) ona fa'aulu vave a'o le'i fa'amauina le ea.

Carbon Monoxide (CO) ma Hydrogen Cyanide (HCN): "O Masaga Toxic"

E ui o le asu afi e aofia uma ai le carbon monoxide ma le hydrogen cyanide, o le carbon monoxide poisoning e tupu foi i aso uma e aunoa ma se afi po o se asu, mai afi penisini feavea'i o loʻo taʻavale i faletaavale poʻo lata ane i faʻamalama, pupuni o le ogaumu, mea faʻavevela vai kesi ma savili i tua, faʻavela malala i totonu poʻo faʻavevela afi i totonu, ma taʻavale faʻapipiʻi i totonu o taavale.

Aisea ua matua mata'utia ai fa'atasi le Carbon Monoxide + Hydrogen Cyanide

  1. Carbon Monoxide (\(\text{CO}\)) faatolu:
    • Muamua, o le \(\text{CO}\) e fusifusia i atoms uʻamea i le hemoglobin sela mumu 200 i le 250 taimi e sili atu ona mau nai lo o le okesene, e fai ai le carboxyhemoglobin (\(\text{COHb}\)) e le mafai ai e sela mūmū ona ave le okesene i totonu o māmā.
    • Lona lua, o le taimi lava e pipii ai le mole \(\text{CO}\) i se polotini hemoglobin, e suia ai le fausaga o isi nofoaga e tolu e fusifusia ai le okesene (le Haldane Effect/siiaga agavale o le oxyhemoglobin dissociation curve), e taofia ai le toto mai le faamatuu atu o le okesene o loo i totonu o le fai'ai ma le fatu.
    • Tolu, \(\text{CO}\) o lo'o fusifusia i le cardiac myoglobin i totonu o le musele o le fatu lava ia, e fa'avaivai sa'o ai le malosi e pamu ai le fatu ma fa'atupu ai le arrhythmia mata'utia.
  2. Cydrogen Cyanide (\(\text{HCN}\)) loka feavea'i:
    • So'o se nofoa fa'aonaponei, polyurethane foam fa'ama'i, kapeta, po'o mea palasitika mea e mu i totonu o se fale, e fa'amalo ai le hydrogen cyanide gas.
    • E ulu atu le cyanide i totonu o le toto ma fusifusia i le u'amea (\(\text{Fe}^{3+}\)) i le cytochrome c oxidase i totonu o le mitochondria o sela uma, ma tapuni ai le manava feavea'i aerobic i sekone. Tusa lava pe iai le okesene i totonu o le toto, e le mafai e sela ona faʻaogaina, faʻamalosia le tino i le anaerobic mataʻutia lactic acidosis ma faʻafuaseʻi ona paʻu.

Fa'ailoga o le 'ona o le Carbon Monoxide ile toto COHb maualuga

Toto \(\text{COHb}\) Level O Ai e Fa'aali Fa'ailoga & Pe Fa'apei Mailei masani Fa'amatalaga Fa'asese Fesoasoani Muamua & Togafitiga ile Falema'i
0% i le 2% (E le ulaula tapaa) / 3% i le 8% (E ulaula tapaa) Fa'asologa masani masani N/A E leai se mea e mana'omia
10% i le 20% \(\text{COHb}\) (Mulu) ** tiga fa'atiga pito i luma**, faufau vaivai, vaivai, niniva, le manava i luga o fa'asitepu E masani ona fa'aseseina o le flu viral, mea'ai 'ona, migraine, po'o le hangover (Fa'aataataga autu: tagata uma i totonu o le fale, e aofia ai fagafao, lagona le ma'i i le taimi e tasi, ma fa'aleleia auga pe a e alu ese mai le fale) Aveese vave ile ea fou; fa'atonu 100% okesene fa'afoma'i maualuga e ala i ufimata e le'i toe fa'afo'i
20% i le 40% \(\text{COHb}\) (Agaogao) Tu'i tiga le ulu, fememea'i, le lelei o le fa'amasinoga, va'ai va'ai, pua'i, tautevateva (ataxia), fa'avave vave, fa'amau fatafata Ua faaseseina o le onā, stroke, po o le fefe Ta'avale a le falema'i vave ile 100% \(\text{O}_2\); siaki le ECG ma le cardiac troponin; mafaufau i le Hyperbaric Oxygen (\(\text{HBOT}\)) pe a faaletonu neura po'o ma'itaga
40% i le 60%+ \(\text{COHb}\) (Matua / Matautia) Syncope (vaivai), faoa faamalosi, koma, myocardial infarction (fatu fatu), taofia le manava, ma le oti Fa'aaliga: Tusitusi "sieli-mumu pa'u" o se fa'ailoga mo le maliu o lo'o va'aia i le <2% o tagata mama'i ola; e foliga sesega, afu, pe efuefu-lanumoana Fa'avave le CPR ma manava laveai, fa'aulu i le endotracheal ma le 100% \(\text{O}_2\), Hyperbaric Oxygen Chamber (\(\text{HBOT}\)), ma le Hydroxocobalamin (Cyanokit) pe a manava le asu afi

Warning

Aisea ua matua lamatia ai tagata ma'itaga, pepe, fagafao, ma ma'i fatu mai e oo lava i le maualalo o le maualuga o le Carbon Monoxide: - Tagata ma'itaga ma pepe e le'i fananau mai: Fetal hemoglobin (Hemoglobin F) e fusifusia ai le kaponi monoxide e sili atu ona mau nai lo le hemoglobin tagata matutua, ma aveese lemu tele, o lona uiga e mafai e se pepe e le'i fanau mai ona o'o i le maualuga o le \(\text{COHb}\) e tusa lava pe na'o le tiga o le ulu o le tina maitaga. E le gata i lea, o le taimi lava e sopoia ai e le \(\text{CO}\) le placenta, e tumau pea ona pu'eina i totonu o le fetal circulation i itula pe a toe lelei le tina. O tagata ma'itaga uma e aafia i le carbon monoxide e mana'omia vave le su'esu'ega ile falema'i ma e masani ole Hyperbaric Oxygen Therapy (\(\text{HBOT}\)) tusa lava pe vaivai a latou lava fa'ailoga. - ** Fagafao laiti (manulele, maile, pusi) ma tamaiti laiti**: Ona e sili atu le maualuga o le gasegase ma le manava i le kilokalama o le mamafa o le tino, o fagafao ma tamaiti laiti e faʻaalia le vaivai, puaʻi, poʻo le le mautonu ** aʻo leʻi iloa e tagata matutua i totonu o le potu e tasi se mea e sese.

Fa'afefea 100% Medical Oxygen ma Hyperbaric Oxygen laveai le fai'ai

Aisea e le na'o le "nofo i fafo i le faapaologa i le ea fou mo le afa itula ma toe foi i le moega" nai lo le tietie i le taavale a le falemai?

Va'ai i le fisiki o le umi e fufulu ai le kaponi monoxide mai le hemoglobin 'ona (le \(\text{COHb}\) Elimination Half-Life):

  • Manavaina masani le ea o le potu i fafo (\(21\%\text{ Oxygen}\) i le 1 atemosifia): O le afa-ola o le carboxyhemoglobin o le 4 i le 6 itula (o lona uiga afai e 40 pasene le maualuga o lou toto, pe a uma le 5 itula e nofo ai i luga o le faapaologa o loo i ai pea i se oona 20 pasene, e faaauau pea ona mafua ai le faiʻai lipid peroxidation ma faaleagaina le fatu i le po atoa).
  • Manava \(100\%\text{ High-Flow Medical Oxygen}\) e ala i se ufiufi fufusi Non-Rebreather Mask (\(15\text{ L/min}\)): Fa'a tipi le afa-ola i le fa fa'afa i lalo i le 60 i le 90 minute.
  • I totonu o le Falemai Hyperbaric Oxygen Therapy (\(\text{HBOT}\)) Chamber (\(100\%\text{ Oxygen}\) i le \(2.5\text{ to }3.0\text{ Atmospheres}\) of pressure): E tipi le afa o le ola i lalo i le na o le 20 i le 30 minute, e soloia ai le toto mama o le toto e aunoa ma le manaomia o se okesene mama i totonu o le toto e aunoa ma le manaomia o se okesene mama o le toto i totonu o le vai. poloka sela pa'epa'e mai le osofa'ia o le myelin o le fai'ai (puipuia le Delayed Neurological Sequelae/DNS, ose ma'i mata'utia o le leiloa o le manatua, tete pei o Parkinson, ma suiga o uiga e mafai ona o'o i le 2 i le 40 aso pe a mae'a le oona CO e le'i togafitia).

Falemai vaifofo mo le asu afi oona Cyanide (Hydroxocobalamin)

Pe a togafitia e fomaʻi poʻo fomaʻi faʻalavelave faʻafuaseʻi se tagata manua ua toso mai le asu i totonu o le fale (o loʻo i ai le susu i le gutu, fenumiai / koma, poʻo le toto maualuga lactate), latou te faia se vaifofo e taʻua o le Hydroxocobalamin (Cyanokit), o se vailaʻau faʻapitoa o Vitamin B12a. O le Hydroxocobalamin e pipii sa'o i iona oona oona i totonu o le toto e fai ai le ** cyanocobalamin (Vitamini masani B12)**, lea e alu ese ma le saogalemu i le mimi (faaliliuina le mimi ma le pa'u o le tagata ma'i i se taimi e le afaina ai le piniki-mumu mo ni nai aso).

Togafitiga o mata, pa'u, ma lavalava leaga

Pe a sola se tasi mai le afi asu:

  1. ** Fufulu mata ua asu i le vai mama po o le masima**: O kasa oona ma fasi palapala o lo'o maileia i lalo o laumata e mafua ai le ogaoga o le conjunctivitis ma le mu o le kone. O le taimi lava e mānava ai, fufulu lemu mata tiga i vai paipa mama mama, fagu vai inu, poʻo le fufulu mata masima mo le 10 i le 15 minute mai le tulimanu pito i totonu (latalata i le isu) i fafo, ma aveese tioata faʻafesoʻotaʻi i se taimi vave e mafai ai.
  2. Faalili so o se pa'u mu ma aveese ofu pito i fafo ua susū susū: Afai o lavalava e vevela pe sūsū, fa'asusu i le vai mama malū mo le 20 minute (aua ne'i fa'aaoga le aisa po o le pata i mu; tagai i le matou mu ma pala fesoasoani muamua taiala). O le taimi lava e tete'e ai i se tulaga lamatia, aveese ni peleue mamafa po'o ni afu ua tumu i so'o palasitika oona ina ia taofi e le tagata le manavaina o vaila'au mai lona lava kola, ma afifi i se palanikeke mama mama e puipuia ai le maalili.

Le Matata'i Edema o le Mama 24-i-48-Ila

Tusa lava pe fa'amamāina e se foma'i fa'afuase'i se tagata mama'i asu e alu i le fale pe a mae'a ni nai itula o su'esu'eina le okesene, o kasa kemikolo oona e pei o le phosgene ma le hydrochloric acid o lo'o i ai se vaitaimi o le "pomu-taimi" o le 12 i le 48 itula a'o le'i o'o i le maualuga o le mumū o le mama.

Mataitu lelei le tagata mo le isi 2 aso atoa (ma le isi 4 vaiaso mo suiga o le neurological carbon monoxide). Toe fo'i vave ile Matagaluega o Fa'alavelave Fa'afuase'i pe a aliali mai se tasi o nei fa'ailoga:

  • se manava fou pe ua faateteleina i le malologa po o le savali i luga o se potu.
  • ** Le mafai ona taoto i luga o le moega (orthopnea)** e aunoa ma se lagona e pei o latou manava pe tale.
  • Ui, malo o le fatafata, po'o le susu o le pa'u/pupuu pe a mānava.
  • Tale le lanu piniki, efuefu, po'o le su'a o le toto (fa'ailoga masani o le tuai o le pulmonary edema o lo'o tafe i totonu o taga ea).
  • Fiva, ma'alili, po'o le fufu'a samasama-lanumeamata mafiafia (fa'ama'i niumonia lona lua pe a fa'aleagaina e le asu le pililia o le ea).
  • Toe tiga fou, fa'aletonu mafaufauga, fenumia'i, niniva, itaitagofie, po'o le paleni le mautu aso po'o vaiaso talu ona fa'aalia le kaponi monoxide. Mo le puipuia o liki ma mu i le lumanaʻi, toe iloilo la matou gasu o le carbon monoxide ma fa'ailo ma sola afi fale ma ola taiala.

Fai se kosi

O le faitauina o se ta'iala i taimi o fa'alavelave fa'afuase'i e fesoasoani tele, ae leai se mea e suitulaga i fa'ata'ita'iga fa'atino. Fai se a'oa'oga fesoasoani muamua ma le CPR fa'amaonia mai le Koluse Mumu, St John Ambulance, po'o se fa'aa'oa'oga fa'alavelave fa'afuase'i fa'apitonu'u ina ia mafai ai ona e fa'ata'ita'i le fa'atonutonuina o le ea, fa'aleleia tulaga, ma le fa'aolaina a'o le'i tupu se fa'alavelave fa'afuase'i.

Fesili e fai soo

Can a household fingertip pulse oximeter detect carbon monoxide poisoning?

**No, never use a standard fingertip pulse oximeter to check for carbon monoxide poisoning.** Ordinary home and ambulance two-wavelength pulse oximeters (`SpO2` monitors) measure light absorption at only two wavelengths (660 nm red and 940 nm infrared). Because carbon-monoxide-bound hemoglobin (`carboxyhemoglobin`) absorbs 660 nm red light almost identically to normal oxygen-bound hemoglobin (`oxyhemoglobin`), the oximeter counts the poisoned blood as if it were 100 percent oxygenated. A victim with life-threatening carbon monoxide poisoning will show a normal **`98%` to `100%` reading** on a fingertip oximeter. Only a special 7-to-8-wavelength hospital/firefighter **Pulse CO-Oximeter (such as a Masimo Rad-57)** or a hospital laboratory blood draw (`Carboxyhemoglobin ABG/VBG`) can detect carbon monoxide in the blood.

Is it true that carbon monoxide poisoning turns a person's skin and lips bright "cherry red"?

In living patients, **almost never**. Although old medical textbooks famous listed "cherry-red skin and mucous membranes" as a sign of carbon monoxide poisoning, clinical studies show it appears in fewer than **2 percent of living victims** (and only at near-fatal carboxyhemoglobin levels above 40 to 50 percent, usually seen at autopsy after death). A living person suffering from carbon monoxide poisoning looks **pale, sweaty, ashen, or bluish-gray (`cyanotic`)**, never wait to see red skin before calling 911/999/112.

Why should I never give water or milk to drink to someone who just escaped a smoky house fire?

Even if a smoke inhalation survivor's throat feels raw, dry, and burning, do not let them drink liquids until a doctor examines their airway. First, hot smoke scorches the delicate tissues of the epiglottis and voice box (`larynx`), causing rapid blistering and swelling that impairs the swallowing reflex, trying to swallow water can trigger a sudden, fatal vocal-cord spasm (**laryngospasm**) that seals the windpipe shut, or cause water to go straight down into the lungs. Second, if their throat continues to swell over the next 20 minutes, emergency room doctors will need to perform rapid-sequence anesthesia and insert a breathing tube (`endotracheal intubation`); having water or milk in the stomach causes vomiting and fatal aspiration during intubation. Wet their lips gently with a damp cloth instead.

Is it safe for me to give mouth-to-mouth rescue breaths to someone who collapsed from carbon monoxide or smoke inhalation?

**Yes, once you have dragged the victim out of the contaminated room into fresh outdoor air.** Many bystanders hesitate to give rescue breaths out of fear that they will be poisoned by the carbon monoxide or smoke on the victim's breath. Toxicology studies confirm that once the victim is in fresh outdoor air, the tiny fraction of carbon monoxide or cyanide exhaled from their lungs is far too diluted to pose any danger to a rescuer giving mouth-to-mouth (or pocket-mask) rescue breaths, and because their heart stopped specifically from lack of oxygen (**asphyxial arrest**), giving **30 chest compressions with 2 full rescue breaths** is critical to saving their life.

If I open all the windows after our carbon monoxide alarm went off and my headache goes away in fresh air, do I still need to see a doctor?

**Yes, especially if anyone in the house had symptoms (headache, dizziness, nausea, confusion) or if anyone is pregnant, an infant/child, an older adult, or has heart disease.** Even if your headache fades after sitting outside for an hour, carbon monoxide that already entered your bloodstream and bound to brain and heart cellular proteins (`myoglobin` and `cytochrome oxidase`) can trigger **delayed cardiac arrhythmias** or **Delayed Neurological Sequelae (DNS)** days or weeks later unless washed out rapidly with **100 percent medical oxygen**. Further, if you simply walk away for 4 hours before going to the hospital, your blood carboxyhemoglobin level may drop back toward normal on the blood test while cellular brain injury is still underway, so get checked immediately while paramedics or the ER can measure your peak level and administer high-flow oxygen.

Does drinking milk, herbal tea, or using an asthma inhaler "clean smoke out of your lungs" after a minor kitchen fire?

Drink milk is an old folk myth that does nothing to clear smoke particles or toxins from the respiratory tract (since milk goes down your esophagus into your stomach, not into your lungs.). However, if you have **diagnosed asthma or COPD** and mild smoke from a burnt pan triggers coughing or wheezing (without any facial burns, soot in the mouth, or throat swelling), sitting in fresh outdoor air and taking your prescribed **short-acting bronchodilator rescue inhaler (such as albuterol / salbutamol)** as directed on your asthma action plan can help relax constricted bronchial airways while you seek medical advice. If symptoms do not clear rapidly or you inhaled thick room smoke, seek immediate emergency medical evaluation.

Punavai ua siaki

  • American Heart Association (AHA, Iunaite Setete) ma Amerika Koluse Mumu (United States): *Taʻiala mo Fesoasoani Muamua ma le Faʻasalaina o le Cardiopulmonary * , Asu Inhalation, Carbon Monoxide / Cyanide Asphyxial Arrest, ma le Oxygen Administration.
  • National Health Service (NHS, United Kingdom), St John Ambulance (United Kingdom), ma UK Health Security Agency (UKHSA, United Kingdom): Asu Inhalation ma Carbon Monoxide Poisoning First Aid, Delayed Pulmonary Edema Red Flags, ma Hyperbaric Referral Criteria.
  • Centres for Disease Control and Prevention (CDC, United States) ma le Ofisa o Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR, United States): Taʻiala Faʻasoifua maloloina i luga o le Carbon Monoxide (\(\text{CO}\)) Oona, Pulse Oximetry Limitation, Pregnancy Fetal Risk, and Hydrogen Cyanide (\(\text{HCN}\)) Co-Toxicity in Fire.
  • American Burn Association (ABA, Iunaite Setete) ma le British Burn Association (United Kingdom): Advanced Burn Life Support (ABLS) , Inhalation Injury Triage, Supraglottic Thermal Edema, ma Early Intubation Indications.
  • Undersea and Hyperbaric Medical Society (UHMS, International / United States) ma le European Committee for Hyperbaric Medicine (ECHM, European Union): Fa'ailoga mo le Hyperbaric Oxygen Therapy (\(\text{HBOT}\)) i Acute Carbon Monoxide Poisoning and Prevention of Delayed Neurological Sequelae.

Taiala fa'atatau