Sarara humnaa konkolaataa keessan irratti gadi bu'ee fi dandeettii tarkaanfii¶

Wayyaan faayidaa lubbuu qabu konkolaataa keessan irratti yeroo bu’u ykn lafa naannoo keessan jiru tuqu, qola sibiilaa konkolaataa keessanii fi daandii naannoo sana jiru voolteejii ajjeesaa ta’een chaarjii ta’a. Konkolaataa keessaa bahuun akka idileetti karaa kallattiin elektirikii qaama keessan keessa darbee gara lafaatti akka imalu uumuun battalumatti elektirikiin akka rukutamu taasisa.

Qajeelfamni kun konkolaataa keessan keessa turuun maaliif akka lubbuun isin eegu, namoota achi jiran lafa anniisaa qabu irraa akka fagaatan akkamitti akka akeekkachiiftan, akkasumas mala sirrii utaaluu fi wal-jijjiiruu yoo ibiddi konkolaataa isin dirqisiise itti fayyadamtan ibsa.

Amma kana godhi¶

1. Konkolaataa keessan keessa turaa. Sabbata teessoo keessan qabadhaa ykn taa'aa, harka keessan mar'umaan keessan keessa kaa'aa, akkasumas furmaata balbala sibiilaa keessaa, kiraankii foddaa ykn utubaa kamiyyuu hin tuqinaa.
2. Gonkumaa akka idileetti konkolaataa keessaa hin ba'inaa. Qaama sibiilaa konkolaataa fi lafa yeroo tokkotti tuquun sarkiyuutii elektirikii qaama keessan keessa darbu xumuruun battalumatti lubbuu namaa galaafata.
3. Lakkoofsa balaa tasaa naannoo keessanii bilbili. Ameerikaa fi Kanaadaa keessatti 911, guutuu Gamtaa Awurooppaa keessatti 112, ykn Yunaayitid Kingidam keessatti 999 bilbili (hundaa ilaali lakkoofsa balaa tasaa) fi sararri humnaa kallattiin kufe konkolaataa keessan irratti ykn naannoo isaa akka jiru addatti gabaasuu kanaaf dhaabbati elektirikii giiridii humna irraa hir’isuu danda’a.
4. Namoota achitti argaman akka duubatti hafan akeekkachiisi. Nama itti dhiyaatu kamiyyuu yoo xiqqaate konkolaataa fi sibiilli irraa meetira 10 (miiti 33) akka fagaatu, akkasumas sararri sun sibiilli dabarsoo voolteejii guddaa yoo ta'e hanga meetira 30 (miiti 100) akka fagaatu itti himuuf gaanfa kee dhageessisaa ykn foddaa xiqqoo caccabee keessaa iyyi.
5. Hojjetoonni tajaajila elektirikii sararri sun du’uu isaa akka mirkaneessan eegaa. Hanga hojjettoonni tajaajila elektirikii ykn namoonni abidda dhaamsan sararri sun lafa kaa’amee humna isaa irraa buqqifame ifatti sitti himanitti konkolaataa keessaa ba’uuf hin yaalin.
6. Yoo konkolaataan ibidda qabate qofa ifatti utaali. Yoo aarri ykn abiddi si dirqisiise sibiilli alaa osoo hin tuqin balbala banadhu, harka kee garaa kee irra qaxxaamursi, miila lamaan walitti qabdee ifatti utaali akka gonkumaa konkolaataa fi lafa al tokkotti hin tuqne, akkasumas miila lamaan yoo xiqqaate meetira 15 (50 feet) walitti dhiibdee fagaadhu.

Dhangala’aa murtii hatattamaa sarara humnaa kufeef¶

flowchart TD
    Start["Sarara Humnaa Konkolaataa irratti ykn Dhiyeenyatti Kufe"] --> FireCheck{"Konkolaataan sun ibiddaan gubachaa jira moo aarri guutamaa jiraa?"}
    FireCheck -->|No| StayIn["Konkolaataa Keessa Turuu<br/>Freemii balbala sibiilaa hin tuqinaa<br/>Foddaa cufame ykn xiqqoo caccabaa qabaa"]
    StayIn --> Call911["Ergaa Hatattamaa bilbili<br/>911 US fi Kanaadaa, 112 EU, 999 UK<br/>Sararri faayidaa hatattamaan akka cufamu gaafadhu"]
    Call911 --> Warn["Namoota Achitti Argatan Akeekkachiisaa<br/>Gaanfa dhageessisuu fi namoota duubatti dalgaa<br/>Yoo xiqqaate meetira 10 (33 feet) fagaachuu"]
    Warn --> Wait["Mirkaneessa Faayidaa eegaa<br/>Erga hojjettoonni doonii sarara lafa kaa'anii booda qofa ba'i"]

    FireCheck -->|Yes| OpenDoor["Ibidda Hatattamaa Baqachuu Qofa<br/>Qabduu pilaastikii fayyadamuun balbala banaa dhiibaa<br/>Sibiilli alaa gonkumaa hin tuqinaa"]
    OpenDoor --> Jump["Miila Lamaan Waliin Qulqulleessuun Utaaluu<br/>Harka garaa irratti jabeessitee qaxxaamuraa<br/>Gonkumaa yeroo tokkotti konkolaataa fi lafa hin tuqinaa"]
    Jump --> Land["Yeroo tokkotti Miila Lamaan Irratti Buu<br/>Madaalliidhaaf jilba xiqqoo qaxxaamuree kaa'i<br/>Konkolaataa irratti duubatti hin kufin"]
    Land --> Shuffle["Shuffle ykn Hop Away<br/>Miila osoo hin kaasiin siqsii<br/>Yoo xiqqaate meetira 15 (50 feet) fagaadhu"]

Keessi konkolaataa keessanii maaliif isin eega¶

Sararri humnaa humna qabu konkolaataa mootoraa irratti yeroo boqotu qaamni sibiilaa konkolaataa akka mooraa elektirikii godoo Faraday wajjin wal fakkaatutti hojjeta. Humna ibsaa sibiilaa ykn gogaa aluminiyeemii konkolaataa alaa dabarsee karaa gara lafaatti seenu barbaada. Hanga guutummaatti kaabinii imaltootaa keessa turtanii fi riqicha gara lafaatti hin uumnetti, qaamni keessan humna elektirikii kaabin naannoo keessan jiruu wajjin wal fakkaatuun kan hafu yoo ta’u, kaarentiin tokkollee tishuuwwan keessan keessa hin darbu.

Oduu durii beekamaan tokko gogaa konkolaataa laastikaa konkolaataa tokko adda baasuu fi nageenya akka qabaatu taasisa jedha. Dhugaa jiru yoo ilaalle, sararoonni faayidaa voolteejii olaanaa qaban vooltii kumaatamaan lakkaa’aman kan amaloota insulaashinii gogaa istaandaardii salphaatti mo’an kan qaban yoo ta’u, isaanis kaarboonii gurraacha dabarsuu fi girdoo sibiilaa of keessaa qabu. Voltaajiin ol’aanaan yeroo baay’ee gommaawwan keessaa sirriitti arkii ta’a ykn hamma rimmiin wiil sibiilaa kallattiin daandii dabarsuu irratti boqotutti guba.

Keessi konkolaataa keessanii nageenya kan qabu sababa gogaa laastikaatiin osoo hin taane, yeroo kaabinii keessa taa'an garaagarummaan voolteejii qaama keessan hunda keessa waan hin jirreef. Eegumsi sun battaluma kutaan qaama keetii ykn uffata keetii kamiyyuu lafa tuqee kutaan biraa konkolaataa tuqetti ni bada.

Giraadiyeentii voolteejii fi pooteenshaala tarkaanfii hubachuu¶

Sibiilli lubbuun jiru tokko lafa tuqee ykn konkolaataa daandii irratti boqoteef humna yeroo kennu, kaarentiin elektirikii bakka tuttuqaa irraa gara biyyee ykn daandii irra gara alaatti balaqqeessa. Lafti, asfaaltii fi konkiriitiin dhangala’aa elektirikii dandamachuu waan danda’aniif, fageenyi sibiilaa irraa yeroo dabalaa deemuun voolteejiin suuta suutaan gadi bu’a. Kunis akkuma ripheewwan yeroo dhagaan bishaan keessa bu’u gara alaatti balaqqeessa’an, gilgaalota giddugaleessa ta’an kan voolteejii hir’achaa dhufe naannoo sibiilaa fi konkolaataa uuma.

flowchart TD
    Wire["Qabxii Qunnamtii: 13,800 Volts"] --> Ring1["Gingilchaan 1 Meetira 1 (Miila 3): 9,000 Volts"]
    Ring1 --> Ring2["Gingilchaan 2 Meetira 2 (Miila 6): 6,000 Volts"]
    Ring2 --> Ring3["Gingilchaan 3 Meetira 4 (Miila 13): 3,000 Volts"]
    Ring3 --> SafeZone["Fageenya Nageenyaa Meetira 10 hanga 15 (Miila 33 hanga 50) Ol ."]

Tuttuqaa dandeettii¶

Touch potential kan uumamu yeroo lafa dhaabattee wanta humna qabu kan akka furmaata balbala konkolaataa keetii tuqxudha. Harki kee qaama konkolaataa voolteejii sarara guutuudhaan (fakkeenyaaf, vooltii 13,800) yeroo tuqu, miilli kee lafa gara meetira 1 (miiti 3) fagaatee kan dhaabbatu yoo ta’u kunis voolteejii 9,000 ta’uu danda’a. Garaagarummaan vooltii 4,800 kana irraa argamu kaarentii guddaa harka, onnee fi miila kee keessaa kallattiin gara lafaatti oofa.

Tarkaanfii dandeettii¶

Step potential kan uumamu erga guutummaatti konkolaataa irraa qulqullaa'ee boodas. Yoo tarkaanfii deemsa idilee meetira 0.8 (miiti 2.5) sibiilli gadi bu’e irraa fagaatte, miilli kee duubaa gingilchaa voolteejii ol’aanaa keessa kan hafu yoo ta’u, miilli kee fuulduraa gara gingilchaa voolteejii gadi aanaa ta’etti tarkaanfata. Tishuun namaa biyyee goggogaa ykn asfaaltii caalaa humna elektirikii waan dabarsaniif, kaarentiin elektirikii karaa gabaabaa miila tokkoon ol, qaawwa qaama saalaa fi qaama kee keessa darbee, miila isa kaanii immoo gadi buʼa. Kunis maashaaleen battalumatti akka laamsha’an kan taasisu yoo ta’u, kunis lafa irratti diriirsitee akka kuftu si taasisa, kunis span daran bal’aa ta’e kan gingilchaa voolteejii qaxxaamuree.

Akkamitti yoo konkolaataan ibidda qabate ifatti utaaluu fi shuffle away gochuu dandeenyu¶

Yeroo baay’ee kaarentiin voolteejii guddaa furmaata konkolaataa fi gogaa konkolaataa keessa darbu gogaa laastikaa, dhangala’aa furguggisaa ykn sarara boba’aa ni qabsiisa. Konkolaataa sarara humnaa kufe jala baasuu qabda yoo ibiddi sochii qabu, aarri kaabinii cimaan, ykn balaan boba’aa dhangala’uu lubbuu kee irratti balaa hatattamaa fide qofa.

Osoo pooteenshaala tuqaalee ykn pooteenshaala tarkaanfii hin uumiin miliquuf tartiiba sirrii kana hordofi:

1. Balbala of eeggannoodhaan qopheessi. Sabbata teessoo kee hiikaa qabattoo pilaastikii keessaa fayyadamuun balbala karaa hunda banaa dhiibi. Alaa sibiilaa diimame, furmaata foddaa ykn qarqara balbalaa hin tuqinaa.
2. Ulaa keessaa irratti dhaabbadhu. Laastika goggogaa lafa ykn pilaastikii balbala sill kaabinii keessa jiru irratti dhaabbadhu. Gadi ilaalii bakka bu’uu diriiraa fi ifa ta’e daandii irratti sibiilota laaftuu irraa bilisa ta’e filadhu.
3. Harka kee garaa kee irra qaxxaamursi. Harka kee garba kee irratti jabeessitee qabsiisi ykn harki kee gara duubaatti akka hin jilbeeffannee fi yeroo utaaltu furmaata balbalaa buruushiin akka hin buruushiin jilba kee lafee cinaachaa kee irratti cufi.
4. Miila lamaan walitti qabdee utaali. Miilli kee osoo lafa hin tuqin dura qaamni kee guutummaatti qilleensarra akka ta'uuf konkolaataa irraa fagaatee gara alaatti birraa. Yeroo kamittuu miilli tokko konkolaataa irratti hafuu kan biraan immoo daandii tuquu hin danda’u.
5. Yeroo tokkotti miila lamaan lafa bu'i. Jilba xiqqoo qaxxaamuree lafa bu'uu xuuxuu, jilba fi miila kee jabeessitee walitti dhiiba. Yoo madaallii dhabuun sitti dhaga’ame, konkolaataa irraa gara fuulduraatti kufaa malee qaama konkolaataa irratti gonkumaa duubatti hin deebi’in.
6. Yoo xiqqaate meetira 15 (50 feet) fagaachuu ykn utaaluu. Miila lamaan wal cinaa dhiibamuu fi miila tokko osoo hin kaasiin inchii xixiqqoodhaan lafa qaxxaamuruu, ykn akka kanniisaa miila lamaan walitti cufamanii utaaluu. Yoo xiqqaate meetira 15 (50 feet) konkolaataa bira darbitee fi sibiilli mul’atu kamiyyuu hanga xumuramutti gonkumaa tarkaanfii idilee hin fudhatin.

Gosa sarara humnaa fi fageenya qulqulleessuu nageenya qabu¶

Sararoonni humnaa adda addaa voolteejii baay’ee adda addaa kan qaban yoo ta’u, daandii jiidhaan ykn dallaan sibiilaa kaarentii sibiilaa mul’atu irra fagoo ta’e dabarsuu danda’a. Gabatee walmadaalchisuu kana fayyadamuun naannoo nageenyaa xiqqaa murteessuu.

Balaa dhokataa naannoo wayaa fayyadamaa kufe¶

Sararri humnaa kufe kallattiin konkolaataa keessan kan hin tuqne yoo ta’ellee, bakki balaan kun itti dhaqqabe naannoo sana jiru kiyyoowwan elektirikii dhokataa ta’anii fi waggaa waggaan namoota achitti argamanii fi konkolaachiftoota yaada gaarii qaban ajjeesan of keessaa qaba.

• Automatic circuit reclosers: Utility grids automated switches reclosers jedhaman fayyadamuun dogongorri sararaa (kan akka damee mukaa kufe) ofumaan qulqulleessuu isaa qorata. Wayyaan kufe kan guutummaatti callisee fi dukkanaa’ee karaa irratti ciisu, buufanni xiqqaan sun ofumaan humna hanga yeroo sadii ykn afuriitti deebisuuf waan yaaluuf, sekondii ykn daqiiqaa muraasa booda akka tasaa gara voolteejii ajjeesaa guutuutti deebi’uu danda’a.
• Eegduu fi dallaa humna qabu: Sararri gadi bu’e tokko eegduu daandii guddaa sibiilaa, dallaa qonna sibiilaa, ykn mallattoo daandii sibiilaa qaxxaamuree yoo kufe, caasaan sibiilaa sun kallattii lamaan meetira dhibbaan lakkaa’amu (yaardiiwwan) voolteejii ajjeesaa geggeessuu danda’a. Gonkumaa naannoo balaa utubaawwan tajaajila fayyadamaa hirmaachiseetti daandii eegduu irra hin ba’inaa ykn itti hin hirkatin.
• Daandii jiidha qabuu fi yaa’a obomboleettii: Bishaan dandeettii elektirikii daandii irratti qabu hir’isuun kaarentii gara gutters, ditches, fi puddles gadi geessu. Gonkumaa bishaan dhaabbate bakka kamiyyuu naannoo utubaa tajaajila fayyadamaa miidhametti hin tarkaanfatinaa.
• Dameen mukaa sarara tuquu: Muka magariisaa bishaanii fi dhangala’aa humna ibsaa voolteejii olaanaa dabarsu of keessaa qaba. Yoo qaamni mukaa cabe sarara humnaa fi hoodii konkolaataa keessanii lamaan qaxxaamuree boqotee jiraate, damee mukaa fi konkolaataa keessan akka humna guutuu qabuutti ilaalaa.

Nama biraa kiyyootti qabamee ykn rifate yoo argite maal gochuu qabda¶

Bakka balaan kun itti dhaqqabe bakka utubaawwan tajaajila fayyadamaa miidhaman ykn keebiliin gadi fannifame yoo geesse, itti gaafatamummaa kee inni guddaan ofii keetii fi namoota biroo naannoo anniisaa qabu keessaa baasuudha.

• Konkolaataa keessan yoo xiqqaate meetira 15 (50 feet) duubatti dhaabaa osoo keebilii mataa irraa gadi bu’e ykn kufe kamiyyuu bira hin ga’in dura, akkasumas daandii irratti sibiilli dukkanaa’aa halkan asfaaltii keessatti makamu jiraachuu isaa sakatta’aa.
• Gufuuwwan sibiilaa kanneen akka eegduu daandii cinaa sibiilaa, dallaa sansalataa, fi utubaawwan ibsaa sibiilaa kanneen karaa irraa gara gadiitti sibiilli waliin wal qunnamuu danda’an irraa fagaadhu.
• Namoonni kiyyoo keessa jiraatan akka bakka isaanii jiraatan qajeelfama kennuu fageenya nageenya qabu irraa iyyuudhaan ykn bullhorn fayyadamuun, hanga dhaabbati tajaajila fayyaa dhufutti foddaa isaanii ol qabatanii akka taa’an itti himuu.
• Miidhamaa elektirikiin rukutame yoo konkolaataa bira ciisee ykn wayaa tuqan hin tuqinaa, qaamni isaanii hanga giiriin fayyadamaa cufamutti qaama sarkiyuutii kallattiin waan hafuuf.
• CPR naannoo nageenya qabu qofa keessatti jalqabi erga hojjettoonni tajaajila tajaajilaa sarara lafa kaa’anii fi hojjettoonni ibiddaa miidhamaa deebii hin kennine gara naannoo anniisaa irraa hir’ate mirkanaa’etti erga geessan booda.

Fannoo Diimaa, Ambulaansii Qulqulluu Yohaannis, ykn dhaabbata leenjii hatattamaa naannoo irraa koorsii gargaarsa jalqabaa harkaan kennamu fudhachuun, bakki bakki voolteejii irraa qulqullaa’ee booda miidhamtoota elektirikii nagaadhaan lubbuu itti deebisuuf dandeettii qabatamaa siif kenna.

Gaaffiiwwan yeroo baay’ee gaafataman¶

Sarara humnaa kufe irraa bilisa ba'uuf konkolaataa koo oofuu nan danda'aa?¶

Lakki, balaan hatattamaa battalumatti lubbuu namaa balaarra buusu yoo uumamee fi sibiilli naannoo aksiilii, girgiddaa ykn baampaara keessanitti akka hin walxaxne ifatti yoo ta’e malee konkolaataa oofuu yaalu hin qabdan. Wayyaa lubbuu qabu konkolaataa keessan irratti hidhamee konkolaachisuun tarree utubaawwan faayidaa guutuu gadi harkisuu, keebiliiwwan dhiibbaa guddaa qaban kanneen fuula konkolaataa qaxxaamuranii dha’an cabsuu ykn sarara boba’aa cicciruu danda’a, yeroo arkiiwwan voolteejii guddaa qaban beenzila dhangala’aa jiru qabsiisan.

Sararoonni humnaa kufe osoo lubbuun jiraniillee maaliif ibsaa dhaabu?¶

Wayyaan kufe yeroo baayyee yeroo jalqaba daandii rukutu humnaan ni ibsa, achiis guutummaatti callisee fi tasgabbaa’ee osoo humna vooltii kumaatamaan lakkaa’amu argatu. Buufatni xiqqaan faayidaa (utility substations) akkasumas automated circuit reclosers kan yeroodhaaf kaarentii sekondii muraasaaf dhaabsisan fayyadamu, sana booda ofumaan dambalii voolteejii olaanaa sarara gadiitti deebisee erguun yoo danqaan sun qulqullaa’e qoratu.

Miila lamaan walitti qabdee shuffle moo hop gochuun ni wayya?¶

Miila kee cimsitee walitti dhiibuun fi osoo hin kaasiin yeroo tokkotti seentimeetira muraasa siqsuudhaan wal-jijjiiruun akka waliigalaatti utaaluu caalaa nageenya qaba. Miila lamaan walitti qabattanii daandii walqixa hin taane ykn dhagaa cilee irratti yeroo utaaltan, harkaa fi garaa keessan irratti gufachuu fi diriirsuun baayyee salphaadha, kunis ringii voolteejii dachaa kan diriiree fi onnee keessan irratti elektirikii lubbuu namaa galaafatu fida.

Konkolaattonni elektirikii sarara humnaa kufeen yeroo rukutaman nageenya qaba moo balaa guddaa qabaa?¶

Konkolaataan elektirikii (EV) ammallee akkuma konkolaataa beenzilaa hamma kaabin keessa turtutti akka sibiilaa Faraday cage eegumsaatti sibiilli faayidaa olka'aa irratti hojjeta. Haa ta’u malee, kaarentiin giiridii voolteejii olaanaa chaasicha keessa darbu baatirii harkisa konkolaataa keessaa vooltii 400 hanga vooltii 800 litiyem-ayoon miidhuu fi baqa ho’aa kakaasuun danfaa adii, sagalee hissing ykn aarri gabatee lafaa jala jiru itti dhiyeenyaan ilaaluun murteessaadha.

Qajeelfamoota walqabatan¶

• Balaa konkolaataa booda maal gochuu qabna
• Gargaarsa jalqabaa elektirikiin rukutee
• Mana keessatti humni ibsaa addaan cituu
• Kufaatii giiridii naannoo fi cufamuu
• Galmee lakkoofsa balaa tasaa