Meetroo lafa jalaa fi baabura daandii irraa maqsuu¶

Walitti buʼiinsi meetroo lafa jalaa, balaan baabura namoota imaltootaa ykn baaburri saffisa guddaa qabu daandii irraa maquun humna sochii cimaa, akka tasaa guutummaatti dukkanaaʼuu, geejjibni balaliʼuu fi imaltoonni battalumatti rifachuu fida. Haa ta’u malee, qorannoon nageenya geejjibaa addunyaa guutuutti taasifamu dhugaa murteessaa tokko mirkaneessa: taateewwan baaburaa lafa jalaa fi elektirikiitiin raawwataman keessatti, imaltoonni lubbuun hafan baay’een balaa sana booda baabura sadaffaa voolteejii olaanaa lubbuu qabu irra tarkaanfachuudhaan, daandii baabura wal-fakkaatu irratti karaa baabura fuuldura isaanii dhufan keessa deemuudhaan, ykn yeroo qindoomina hin qabne of-ba’uu aarri summii ta’e yeroo dhiibbaa baabura irraa ba’uu jalqabaa ofii isaatii caalaa ni du’u ykn haala hamaadhaan ni madaa’u.

Erga wiiloonni daandii irraa bahee booda sekondii jaatama jalqabaa keessatti wanti ati gootu lubbuun jiraachuu kee murteessa. Yeroo saffisa hir’isuu akkamitti akka of harkaa qabattan, yoom konkolaataa baaburaa sibiilaa keessaa gaaddisa akka qabaattanii fi yoom akka ba’an, akkaataa baabura sadaffaa vooltii 750 fi sibiilota kateenarii vooltii 25,000 olka’aa ta’an adda baasuu, akkasumas kallattii kamtu daandii lafa jalaa aarri guutame keessa deemuu akka qabdan beekuun isinii fi namoota naannoo keessan jiran bakka nageenyaa geessu.

Amma kana godhi¶

1. Hanga sochiin baaburaa fi dhiibbaan sadarkaa lammaffaa hundi guutummaatti dhaabbatutti gadi qabadhu: Yoo taa'e miila lamaan lafa irratti diriirsitee dhaabi, gara fuulduraatti jilbeeffadhu, harka kee mataa/morma kee duubaan hidhadhu. Yoo konkolaataa meetroo lafa jalaa keessa dhaabatte, battalumatti jilbeenfadhu ykn lafa diriirsitee taa’ii bu’uura utubaa sibiilaa dhaabbataa ta’e harka lamaan qabadhu.
2. Ibiddi, aarri hedduun, ykn bishaan ol ka’aa jiru yoo si dirqisiise malee konkolaataa baaburaa keessa turi: Qaamni sibiilaa konkolaataa baaburaa imaltootaa sibiilota voolteejii olaanaa lubbuu qaban, baabura daandii itti aanu irratti socho’uu fi caccabaa tuneela tasgabbaa’aa hin taane irraa si eega. Beeksisa konkolaachisaa eegaa ykn interkoomii balaa tasaa imaltootaa balbaloota cina jiru fayyadamaa.
3. Baabura sadaffaa, boordii haguuggii, fi sibiilli fannifame hunda akka dhibbeentaa 100 lubbuu qabuu fi ajjeesaa ta’etti ilaali: Gonkumaa elektirikii baabura sadaffaa (600 hanga 1,000 vooltii DC), boordii haguuggii ittisaa mukaa ykn faayibargilaasii isaa, ykn sibiilli kateenarii mataa irraa kufe kamiyyuu (11,000 hanga 25,000 vooltii AC) gonkumaa hin tuqinaa ykn hin tarkaanfatinaa.
4. Balbaloota dhuma konkolaataa gidduu jiruun ykn gara catwalk dallaa olkaafameetti baqachuu: Yoo ibiddi ykn aarri cimaan hatattamaan baafamuu barbaade, balbaloota dhuma fuulduraa ykn duubaatiin gara konkolaataa nageenya qabu itti aanutti deemi, ykn kallattiin daandii deemsa hatattamaa konkiriitii olkaafame irratti ol ba’i dallaa tuneelichaatiin balbala cinaa irraa meetira 1.5 (miila 5) utaaluu mannaa baabura sadaffaa.
5. Yoo siree daandii irra jirtu ta’e baabura fiigichaa lamaan gidduutti faayila tokkoon deemi: Yoo karaan deemsa dallaa olka’e hin jirree fi lafa daandii irra deemuu qabda ta’e, baabura fiigichaa sibiilaa lamaan daandii mataa keetii gidduutti giddu galeessa cimsitee taa’i, gonkumaa gara daandii walfakkaatu bakka baaburri saffisa guddaan ammallee itti dhiyaachuu danda’utti hin qaxxaamuriin.
6. Yoo aarri jiraate qilleensa irratti gara oliitti mataa ol qabadhuu fi Buufata Ifa Biluu barbaadi: Aarri ol ka’aa jiru jalatti gadi bu’aa gara qilleensa haaraa dhufutti socho’i, akkasumas ibsaa fannoo bifa diimaa qabu dallaa tuneelichaa irratti bilbila hatattamaa fi swiich kuta humna harkisaa mallatteessu barbaadi.

Adeemsa hojii baabura daandii irraa maquu fi tuneela meetroo lafa jalaa bahuu¶

Muka murtii kana battaluma dhiibbaa baaburaa ykn dhaabbannaa hatattamaa tasa booda konkolaataa keessa turuu fi baqachuu daandii to’atame raawwachuu gidduutti filachuuf fayyadami.

flowchart TD
    A["Baabura Baabura irraa Bahuu ykn Dhaabbii Hatattamaa"] --> B["Hanga sochiin hundi guutummaatti dhaabbatutti lafa irratti hidhaa"]
    B --> C{"Ibiddi sochii qabu, aarri cimaan, bishaan ol ka’aa jiru ykn keemikaalli dhangala’aa jiraa?"}
    C -->|"Lakki: konkolaataan hin tuqamnee fi hafuura baafachuu danda'a"| D["KONKOLAATAA KEESSAA TURAA: Interkoomii hatattamaa dhiibaatii 911/112/999 bilbilaa"]
    C -->|"Eeyyee: balaa lubbuu battalaa konkolaataa keessaa"| E{"Balbaloota dhuma keessaa gara konkolaataa nageenya qabu isa itti aanu keessa darbuu dandeessaa?"}
    E -->|"Eeyyee"| F["Imaltoota balbala dhumaatiin ibidda ykn aarri irraa fageessuu"]
    E -->|"Lakki: gara tunnel ykn track irratti bahuu qaba"| G{"Karaan dallaa tuneel olka’aa ta’e jiraa?"}
    G -->|"Eeyyee"| H["Balbala gama karaa deemsa qofa irratti banaa fi faayila tokkoon qabatanii handrail deemsa"]
    G -->|"Lakki: bahuun sadarkaa daandii (track-level exit) barbaachisa"| I["Dursa bakka Baabura Sadaffaa argadhu: yoo danda’ame gama faallaatiin ba’i"]
    I --> J["Giddugaleessa baabura fiigaa lamaan gidduutti gara Ifa Biluu ykn Ba’uutti cimsitee deemi"]

Dhiibbaa irraa hafuu: baayoomakaaniksii kufaatii fi bakka qaphxii¶

Konkolaattota imaltootaa irraa adda ta’ee, baaburri lafa jalaa magaalaa, tiraamii baabura salphaa fi baaburri naannoo imaltootaa irra caalaan isaanii sabbata teessoo imaltootaa kan hin qabne yoo ta’u, konkolaattonni meetroo lafa jalaa sa’aatii ariifachiisaa keessa jiran hanga harka sadii keessaa lama yeroo dhiibbaan uumamu dhaabbatanii jiru. Baaburri sa'aatii tokkotti km/sa'aatii 80 (sa'aatii tokkotti kiiloo meetira 50) socho'u daandii irraa maqee ykn gufuu tokko yommuu rukutu, imaltoonni dhaabbatan kan hin hidhamne saffisa daandii guddaatiin dheerina konkolaataa sanaa darbatamu, utubaawwan sibiilaa, qoqqoodinsa geejjibaa fi konkolaachiftoota biroo rukutu.

Akkaataa itti brace gochuun sekondii 2 hanga 5 keessatti erga raafama daandii irraa maquu itti dhaga'amee booda¶

Baaburri tokko battalumatti gonkumaa hin dhaabbatu jechuun ni dandaʼama; yeroo wiiloonni baabura sibiilaa irraa bu’anii hidhata mukaa ykn konkiriitii (sleepers) fi dhagaa balastii irratti gadi bu’an, jalqaba sagalee sibiilaa gurra namaa duuchu dhageessa, konkolaattonni osoo jackknife, tilt ykn dallaa tuneel waliin walitti hin bu’in dura sekondii hedduudhaaf jeequmsa dhaabbataa ta’e akka utaaltu sitti dhaga’ama.

• Yoo meetroo lafa jalaa ykn konkolaataa imaltootaa keessa dhaabbatan: Qabduu ol fannifame qabachuun dhaabbatanii turuuf hin yaalin; humni qabannaa qaama gubbaa keetii humna saffisa hir’isuu 5G ofirraa ittisuu hin danda’u. Achumaan lafa ykn jilba kee irratti diriirtee gadi bu’i, dugda kee ykn garba kee bu’uura teessoo dhaabbataa ykn dallaa bulkhead kallattii imala irraa fagaatee jiru irratti cimsitee dhiibiitii, harka kee jala utubaa dhaabbataa lafa irraa hanga sillaaseetti marsitee osoo qoma kee gara garaa keetti tuqxe.
• Yoo gara fuulduraatti (kallattii imalaatti): Miila lamaan jilba kee duuba lafa irratti diriirsitee kaa’i, qaamni kee naannoo qoma keetii akka boqotuuf mudhiitti gara fuulduraatti jilbeenfadhu, morma kee dugda teessoo padded fuuldura kee jiru irratti dhiibiitii, harka kee duuba morma kee duuba cufuun lafee dugdaa gadameessaa kee tasgabbeessuu fi flying glass ugguruu.
• Yoo duubatti garagaltee taa’e (kallattii imala faallaa): Teessoowwan baaburaa duubatti deebi’an baayoomakaanikaalatti teessoo walitti bu’iinsa fuulduraa keessatti nageenya qabudha sababiin isaas dugda teessoo yeroo saffisa hir’isuu jalqabaa lafee dugdaa fi mataa kee guutuu waan deeggaruuf. Lafee dugdaa fi dugda mataa keetii bakka mataa kee irratti jabeessitee dhiibamtee hamma duubatti taa’i, miila kee bal’inaan lafa irratti dhaabuun deebi’ee ka’uu lammaffaa irraa of eeguuf, harka kee garaa kee ykn fuula kee irratti qaxxaamursi.
• Ijaa fi ujummoo qilleensaa keessan dafqa furguggisaa fi konkiriitii irraa eegaa: Baaburri tokko akkuma lafa jalaa daandii irraa maqeen, dafqi furguggisaa sibiilaa waggoota kurnaniif kuufame, dafqi siiliikaa balastii fi geejjibni foddaa caccabee qilleensa kaabinii guuta. Koolaa shamizii, jaakkeetii ykn scarf kee hidhii fi afaan kee irra ol harkisiitii hamma dafqi qubatutti ija kee jaamsi ykn gaachana godhadhu.

Keessa turuu vs. baqachuu: seera warqee nageenya baaburaa¶

Baaburri kun erga dhaabbatee fi ibsaan baatirii hatattamaa duubatti deebi'u erga ibsee booda, uumamaan namaa kan namatti tolu (claustrophobia) imaltoonni balbala bananii daandii irratti utaaluu akka barbaadan taasisa. Fedhii kana mormi, balaan lubbuu namaa balaa irra buusu konkolaataa keessan keessa yoo jiraate malee, imaltoonni waliin deemtan balbaloota dirqiin akka hin banamne dhorkaa.

Yeroo hunda jechuun ni danda'ama konkolaataa keessa turuun maaliif nageenya qaba¶

• The Faraday cage effect against overhead high voltage: Yeroo baaburri elektirikii ykn baaburri magaalaa gidduu jiru daandii irraa maqu, sibiilli kateenarii vooltii 25,000 olka’aa jiru yeroo baay’ee ciccitee foddaa sibiilaa konkolaataa imaltootaa irratti ni drape ta’a. Hanga guutummaatti konkolaataa baaburaa sibiilaa keessa turtutti, kaarentiin sun miidhaa tokko malee naannoo gogaa alaa gara lafaatti yaa’a. Balbala keessaa baatee miila tokko lafa kaa’uudhaan harka sibiilaa yoo tuqxe daandii lafaa taatee battalumatti elektirikiin rukutamta.
• Baabura saffisa guddaa qabu kan daandii walfakkaatuun rukuta: Koridoorii baaburaa daandii hedduu qabuu fi tuneelota saffisa lafa jalaa irratti, baaburri daandii itti aanu meetira 1.2 (4 feet) qofa fagaatu irratti ammallee gara bakka balaan kun itti dhaqqabeetti sa’aatii tokkotti km 100 hanga 200 (sa’aatii tokkotti 60 hanga 125 mph) osoo hin beekin dura baaburri baaburaa daandii irraa bu’uu isaa hin beekin fiiguu danda’a.
• Harkifannaa cufuu humna harkisaa ofumaan: Giddu-galli to’annoo baaburaa taatee tokko mirkaneessuuf, baabura itti aananii jiran dhaabuuf, fi fageenya irraa humna baaburaa sadaffaa damee tuneela keessa jiru irraa hir’isuuf daqiiqaa hedduu barbaadu.

Haalota 5n hatattamaan of baasuu barbaadan¶

Balbaloota balaa tasaa banuun to’annoo hojjettootaa malee baabura keessaa ba’uu qofa yoo:

1. Abiddi mul'atu ykn ho'i gubaa konkolaataa baaburaa keessan keessaa ykn kallattiin jala babal'achaa jira.
2. Aarri furdaan, kan ukkaamsu konkolaataa guutaa waan jiruuf balbaloota dhumaatiin gara konkolaataa aarri irraa bilisa ta'etti socho'uu hin dandeessu.
3. Bishaan dammaqinaan ol ka'aa jira konkolaataa keessaa (kan akka tuubii lagaa bishaan jalaa, daandii qarqara galaanaa, ykn meetroo lafa jalaa lola'een cite keessaa).
4. Konkolaataa taankii fe'umsaa ykn lokomootiivii itti aanu irraa dhangala'uun keemikaalaa ykn boba'aan diizilaa balaafamaa dafqa keemikaalaa cimaa ta'een naannoo konkolaataa keessanitti walitti qabamaa jira.
5. Konkolaataan sun tasgabbii dhabee qarqara dallaa jige ykn caasaa cabsuu irratti bakka keessa turuun battalumatti kufaatii balaadhaaf saaxilamu irratti raafamaa jira.

Balaa elektirikii hordoffii fi tuneelii ibsame¶

Namni meetroo lafa jalaa ykn baabura imaltootaa yaabbatu hundinuu haala qaamaan siree daandii irratti argamu hubachuu qaba, kanaaf humni ibsaa ajjeesaa eessa akka jiraatu fi eessatti miila isaa kaa’uun nageenya akka qabu sirriitti beeku.

Pirootokoolii tartiiba tartiiba konkolaataa baaburaa nagaan baasuuf¶

Ajajni ibiddaa, aarri ykn hojjettoota doonii baabura sana tuneel keessaa ykn mirga daandii banaa ta’een akka baaftu yoo si gaafate, kufaatii fi elektirikiin akka hin rukutamneef tartiiba cimaa kana hordofi.

1. Balbala ba'uu nageenya qabu tartiiba dursa sirrii kanaan filadhu¶

1. Filannoo jalqabaa: Balbaloota xumuraa konkolaataa baaburaa gidduu jiru (Inter-car gangway): Konkolaataan tokko qofti aarri ykn ibiddi elektirikii xiqqaan jala yoo qabaate, balbala giddugaleessaa dhuma konkolaataa irratti argamu banaatii gabatee ujummoo qaxxaamuree gara konkolaataa itti aanu baabura walfakkaataa sanaatti seenuun, balbala dhumaa ibiddaa ulfaataa ta’e duubaan cufaa. Guutummaatti daandii irraa fagaattee balaa irraa fagaatta.
2. Filannoo lammaffaa: Balballi cinaa kallattiin benchwall / catwalk tunnel olka’aa irratti banamu: Balbala hatattamaa gadhiifamuu kamiyyuu harkisuu kee dura foddaa konkolaataa gama bitaa fi mirgaa lamaan keessaa ilaali. Irra caalaan tuneelonni meetroo lafa jalaa daandii deemsa hatattamaa (benchwall) konkiriitii ol kaafame dallaa tokko tuneelichaa irratti kan qaban yoo ta'u, baabura sadaffaa ammoo gama faallaatiin lafa irra deema. Yeroo hunda balbala daandii deemsa konkiriitii olka’aa fuuldura jiru banaa kanaaf sadarkaa daandii irratti osoo gadi hin bu’iin kallattiin gara catwalk irratti tarkaanfachuu dandeessu.
3. Filannoo sadaffaa: Balbala dhuma kaabii fuulduraa ykn duubaa kan sadarkaa/raampii bobbaafamuu danda’u qabu: Yoo sadarkaa daandii irra gad bu’uu qabda ta’e, balbaloonni dhuma baaburaa baay’ee fuulduraa ykn baay’ee duubaa irratti argaman kallattiin bakka giddugaleessaa nageenya qabu baabura fiigichaa lamaan gidduu jiru waliin kan walsimu yoo ta’u yeroo baay’ee tarkaanfiiwwan dachaafamuu danda’an ykn raampii baqachuu of keessaa qabu.
4. Falmaata dhumaa: Balbaloonni imaltoota cinaa gara balastii daandii gadi bu'an: Lafti baaburaa istaandaardii dhagaa wal hin qixxaanne siree daandii irra meetira 1.2 hanga 1.5 (miiti 4 hanga 5) ol taa'a, baaburri sadaffaan yeroo baayyee kallattiin cinaacha konkolaataa tokko jalatti seentimeetira 30 (inchii 12) qofa wiilchaan ala fiiga. Balbala cinaa tokkoo gara lafaatti bahuun yoo dirqama ta’e:
   • Socho'uu keessan dura ibsaa harkaa bilbila keessaniitiin gadi ilaalaa sagalee guddaadhaan gaafadhaa: "Baaburri sadaffaan gama kanaan jiraa?" Baaburri sadaffaa ol ka'ee fi gabatee haguuggii mukaa/faayibargilaasii isaa kallattiin balbala jalatti yoo argitan, balbala cinaa sana hin fayyadaminaa; kanaa mannaa balbala konkolaataa gama faallaa jiru banaa (baaburri daandii itti aanu kamiyyuu irratti akka hin dhiyaanne cimsitee erga sakatta’ee booda).
   • Qajeeltee utaaltee hin ba'inaa. Qarqara lafa balbalaa irra taa’ii, garaa kee irratti garagaltee, qarqara lafa keessaa ykn harka cinaacha harka lamaan qabadhu, hamma kophee kee balastii dhagaa tuqutti miila dursitee gadi of gadi qabi.

2. Akkaataa balbalaa fi foddaa hatattamaa gadhiisuu itti hojjetan¶

• Balbaloota cinaa niwumaatikii ykn elektirikii: Kallattiin mataa balbalaa olitti ykn utubaa cinaa balbaloota cina jiru irratti qabattoo diimaa pilaastikii ifa ta’e duuba Balbala Hatattamaa Gadi lakkisuu jedhu ilaali. Qabduu gadi harkisuun (yeroo tokko tokko immoo naannessuun) dhiibbaa qilleensaa ni baasa ykn qulfii makaanikaa addaan baasa kanaaf baala balbalaa lamaan harkaan addaan dhiibuu dandeessa. Baabura ammayyaa irra caalaan isaanii irratti, baaburri sun osoo socho’uu qabattoo balbala balaa tasaa harkisuun ofumaan furguggii balaa tasaa akka kakaasu hubadhu; baaburri harkisuu kee dura buufata ykn kutaa diriiraa nageenya qabu keessa hanga dhaabatutti eegi.
• Foddaawwan ba’uu hatattamaa (Baabura imaltootaa fi magaalaa gidduu): Konkolaattonni baaburaa dachaa lamaa fi magaalaa gidduu jiran foddaa addaa gaaskitii laastikaa diimaa ykn keelloo Ba’uu Hatattamaa jedhamee barreeffameen frame godhame qabu. Qabduu gaaskitii laastikaa diimaa gara keessaatti harkisii chaappaa laastikaa chaanaalii keessaa cicciri, sana booda akka deekaalii qajeelfama irratti agarsiifametti guutummaa foddaa geejjibaa furmaata qabu gara keessaatti ykn gara alaatti harkisi ykn dhiibi. Yoo hammer lubbuu hatattamaa fayyadamtee geejjibni nageenyaa tempered cabsuuf fayyadamte, golee jalaa foddaa jabeessitee rukuti, gonkumaa giddugala bouncy kan pane, fi jaakkeetii furdaa ykn firaasha furmaata jagged jagged jagged irratti kaa'i osoo keessa hin ba'iin dura.

3. Tuunila meetroo lafa jalaa "Blue Light Station" barbaaduu fi itti fayyadamuu.¶

Addunyaa guutuutti (keessattuu Ameerikaa Kaabaa, Awurooppaa fi Eeshiyaa guutuutti) tuneelota saffisaan darban keessatti, ibsaa halluu diimaa ibsu kan dallaa tuneelichaa irratti meetira 150 hanga 250 (500 hanga 800 feet) fi dhuma waltajjii buufata hunda irratti fe’ame ni argita.

Buufata Ifa Biluu balaa tasaa tuneel keessatti sarara lubbuu keessaniiti. Kallattiin ibsaa bifa diimaa qabu jalatti meeshaalee murteessoo sadii ni argattu:

1. Bilbila Battalaa: Bilbila bilbila harkaa kallattiin hardwired hotline ykn intercom buttooni dhiibaa kallattiin gara deeskii Rail Control Center bilbilu, tajaajilli bilbila harkaa guutummaatti lafa jalatti yoo du’ellee lakkoofsa mallattoo tunnel sirrii ta’e ofumaan dispatchers’f agarsiisa.
2. A Emergency Traction-Power Trip Switch ("Power Off Box"): Button dhiibaa keelloo ykn diimaa harkisaa ykn cabsituu geejjibaa kan sarkiyuutii cabsitoota voolteejii guddaa qaban kanneen baabura sadaffaa naannoo tuneela sana keessa jiru nyaachisan gufachiisu, humna harkisaa 750-volt battalumatti addaan kuta.
3. A Dry-Chemical Fire Extinguisher: Bilbila jalatti qaphxii keessatti kan kaa'amee fi ibidda xixiqqoo birkii-kophee ykn kosii ukkaamsuuf kan gargaarudha.

Daayinamiksii aarri tuneel: kallattii kamiin deemuu qabda?¶

Yeroo ibiddi baabura lafa jalaa (kan akka ibidda arkii elektirikii konkolaataa jalatti), tuubii meetroo lafa jalaa konkiriitii akka simintoo qajeelaa ta'ee hojjeta. Fanaawwan qilleensaa tuneela gurguddoon garagalfamuu danda’an kanneen shaaftaalee buufataalee gidduutti kaa’aman to’annoo geejjibaatiin kan hojjetaman yoo ta’u, qilleensa qulqulluu buufata tokko irraa dhiibuu fi fiixee isa kaanii irraa aarri ba’u.

• Ibidda irraa fagaattee qilleensa keessa (faallaa qilleensaa) deemi: Kallattii kaarentii qilleensaa fuula kee irratti sitti dhaga’amee aarri gara kamiin akka afuufamu ilaali. Yeroo danda’ametti konkolaataa gubaa jiru irraa fagaadhaa gara qilleensa qulqulluu dhufu (bubbee ol) keessa ba’aa, kallattii aarri itti imaluun qilleensa gadi bu’uu irra. Bubbee gadi deemuun aarri summii sekondii tokkotti meetira 3 hanga 5 (sa’aatii tokkotti 7 hanga 11 mph) socho’u buufata itti aanu osoo hin ga’iin dafee tuneela keessatti si bira darba jechuudha.
• Qilleensa meetira 1 (miiti 3) jalaa keessa turuu: Foomii teessoo sinteetikii, insulaashiniin wayaa, fi faayibargilaasiin gubaa jiru kaarboon monoksaayidii, haayidiroojiinii saayaanaayidii, fi gaasii haayidiroojiinii kilooraayidii garmalee ho’e kanneen walakkaa gubbaa foddaa tuneelichaa irratti tartiiba ta’an gadhiisu. Gadi gadi qabadhu, huccuu bishaan qaruuraa dhugaatii keetiin jiidhame keessaa hafuura baafadhu (gonkumaa alkoolii hin fudhadhu), akkasumas yoo mul’achuun gara zeerootti gadi bu’e beeringii kee akka hin dhabneef harka tokko salphaatti harka daandii deemsa olka’e irratti akka siqsu godhi.
• Balbaloota ibiddaa qaxxaamuraa darbuu kan boolla lama qabu keessatti barbaadi: Meetroowwan lafa jalaa ammayyaa boolla gadi fagoo fi tuneelonni baaburaa bishaan jalaa (kan akka Channel Tunnel, Crossrail/Elizabeth Line, BART Transbay Tube, ykn meetroowwan ammayyaa Eeshiyaa) akka tuuboo konkiriitii walfakkaataa adda addaa lamaatti kan ijaaraman yoo ta’u 150 hanga 350 meetira (500 hanga 1,150) hundatti walitti hidhamaniiru miila) sibiilaa dhiibbaa qabuun, ibiddaan madaalame balbaloota qaxxaamuraa ibsaa magariisa ifaa nama fiiguuf mallatteeffamaniin. Gara buufata itti aanutti kiiloo meetira miilaan deemuun si hin barbaachisu; gara balbala qaxxaamuraa magariisa dhiyoo jirutti deemi, barruu rifachuu dhiibaa gara koridoorii nageenya dhiibbaa qabutti seenuu, balballi ibiddaas duubaan cimsee akka cufamu taasisi.

Haala addaa: tuuboo bishaan jalaa, riqicha olka’aa, fi fe’umsa hazmat¶

1. Tuboo meetroo lafa jalaa bishaan jalaa¶

Baaburri meetroo lafa jalaa keessan laga ykn bay jalatti tuneela bishaan jalaa keessa yoo dhaabatee bishaan dhangala’uu ykn ariitiin seenuu yoo jalqabe:

• Balbaloota dhuma konkolaataa gidduu jiruun battalumatti gara dhuma baaburaa isa olka'aa ta'etti socho'i (tuuboonni bishaan jalaa gara gadiitti gara walakkaa gadi fagootti qaxxaamuranii achiis gara qarqara galaanaa lamaanitti gara oliitti cirrachaan qaxxaamuranii).
• Galma tajaajila giddugaleessaa ykn tuubii itti aanu seenuuf balbaloota qaxxaamuraa ibsaa magariisa qaban fayyadami, ykn osoo hin cufamin dura karra lolaa sibiilaa guddaa portal tunnel irratti argamu bira darbitee saffisaan ol ba’i.

2. Viidaaktii baaburaa olka’aa fi riqicha lagaa¶

• Balaa kufaatii garmalee: Daandiin baaburaa olka’aa yeroo baay’ee hidhata mukaa banaa kan qabu yoo ta’u, qaawwi kallattiin gara daandii meetira 10 hanga 25 (miiti 33 hanga 82) gadiitti gadi ilaalu, akkasumas caasaan sibiilaa olka’aa durii hedduun qarqara alaa irratti ykn daandii baaburaa gidduutti eegduu dallaa qabu hin qaban.
• Abiddi konkolaataa keessan keessa yoo jiraate malee gonkumaa trestle olka’aa irratti hin ba’inaa: Konkolaattota sadarkaa qilleensaa kutaa ibiddaa ykn baabura baraarsaa daandii itti aanu irratti cinatti harkifame boordii riqicha aluminiyeemii socho’aa fayyadamuun konkolaataa baaburaa keessaa eegaa.

3. Baabura imaltootaa sarara guddaa naannoo bakka fe’umsaa daandii irraa maqetti¶

Ameerikaa Kaabaa fi kutaalee Awurooppaa/Awustiraaliyaa keessatti, baabura imaltootaa baabura fe’umsaa ulfaataa konkolaattota taankii dhiibbaa qaban kan kilooriinii, amooniyaa bishaan hin qabne, vaayinaayilii kilooraayidii ykn boba’aa qamadii fe’an waliin koridoorii baaburaa qooddatu:

• Yoo walitti bu'iinsi konkolaattota taankii fe'umsaa hirmaachise fi duumessa danfaa argite, valve dhiibbaa hir'isu sagalee guddaa dhageessite, ykn urgooftuu keemikaalaa cimaa (akka bilichii, amooniyaa, hanqaaquu manca'e, ykn furdaa mi'aawaa) urgaa'e, baabura cinaachaan konkolaataa fe'umsaa irraa fagaatee saffisaan bubbee ol fi ol yoo xiqqaate 800 meetira (0.5.) deemi maayilii) daandii irraa fagaatee argama. Keenya ilaalaa dhangala’uu keemikaalaa fi dhangala’uu meeshaalee balaafamaa ta’an qajeelfama gaaddisa hazmat guutuu fi fageenya baqachuu.

Tarree qophii imaltoota baaburaa¶

Yeroo meetroo lafa jalaa, tiraamii ykn baabura namootaa yaabbattu hundatti amala dadhabbii hin qabne kana ijaari:

• Tarree ykn utubaa gara ba'iinsa dhiyoo jirutti lakkaa'ii interkoomii barbaadi: Akkuma konkolaataa baaburaa irra tarkaanfatteen, balbala gubbaa ilaaluun button Passenger Emergency Intercom fi lever Emergency Door Release arguu dandeessu.
• Baabura saffisa guddaa qabu irratti teessoo konkolaataa duubatti garagalee ykn giddu galeessa ta’e filadhu: Yeroo baabura magaalaa gidduu ykn imaltootaa yaabbattan, konkolaattota baaburaa gidduu taa’anii (konkolaataa jalqabaa kaabii duuba jiru ykn konkolaataa isa dhumaa osoo hin taane) fi teessoo duubatti garagalee jiru ykn teessoo foddaa filachuun yeroo walitti bu’iinsa miidhaan dhiibbaa geessisu hir’isa.
• Boorsaa ulfaataa ta’e bakka lafa gadi aanaa irra kaa’uu, gonkumaa mataa irra kaa’uu: Boorsaa ulfaataa kan gulufaa ta’e bakka mi’a sadarkaa lafaa irra kaa’amu dhuma konkolaataa irratti kaa’i, bakka isaan yeroo daandii irraa ka’an ulfaatina kufaatii du’aa ta’an irratti osoo hin taane, bakka mi’a sadarkaa lafaatti kaa’u dhuma konkolaataa irratti kaa’i.
• Yeroo deemtan kophee qubni isaa cufame, kan qola diriiraa qabu uffadhaa: Baalastii daandii dhagaa liimsaa ciccitaa, hidhaa mukaa cooma qabu, fi swiich baaburaa sibiilaa irratti meetira 500 (miiti 1,640) deemuun tuneela dukkanaa’aa keessatti gantummaadha.
• Ibsaa harkaa kiishaa xiqqaa qabadhaa ykn bilbila keessan baatirii %30 ol qabadhaa: Ifa LED furtuu adda ta'e balbala baaburaa jala jiru baabura sadaffaaf akka sakatta'an isin gargaara, harka lamaan bilisa ta'anii nagaan gadi ba'uuf.

Gaaffiiwwan yeroo baay’ee gaafataman¶

Maddoonni sakatta'aniiru¶

• Bulchiinsa Daandii Baaburaa Federaalaa (FRA, Yunaayitid Isteetis) fi Boordii Nageenya Geejjibaa Biyyaalessaa (NTSB, Yunaayitid Isteetis): Istaandardii Ba’uu Baabura Baaburaa Imaltootaa (49 CFR Kutaa 238) fi Qo’annoo Balaa Balaa Ba’uu
• Bulchiinsa Geejjibaa Federaalaa (FTA, Yunaayitid Isteetis) fi Waldaa Eegumsa Ibidda Biyyaalessaa (NFPA, Yunaayitid Isteetis): Istaandardii NFPA 130 Sirna Baabura Geejjibaa fi Imaltootaa Qajeelfama Dhaabbataa (Qilleensa Taanaalii, Buufata Ifa Biluu, fi Daandii Miillaa Hatattamaa)
• Waajjira Baaburaa fi Daandii (ORR, Yunaayitid Kingidam) fi Boordii Nageenyaa fi Istaandardii Baaburaa (RSSB, Yunaayitid Kingidam): Hojimaata Nageenya Baaburaa Sadaffaa/Afraffaafi Elektirikii DC fi Imaltoonni Baqachuu
• Ejensii Daandii Baaburaa Gamtaa Awurooppaa (ERA, Gamtaa Awurooppaa): Ispeesifikeeshinii Teeknikaa Walta’iinsa Nageenya Tuneelota Baaburaa (TSI SRT) .
• Geejjibaa Kanaadaa (Kaanaadaa): Qajeelfama Imaltoota Nageenya Baaburaa fi Deebii Balaa Tasaa

Qajeelfamoota walqabatan¶

• Konkolaataa bishaan keessa jiru
• Karaa guddaa irratti konkolaataan cabsuu
• Dhangala’uu keemikaalaa fi dhangala’uu meeshaalee balaafamaa
• Miidhaa mataa fi raafamuu
• Lakkoofsa bilbilaa balaa tasaa addunyaa guutuutti