Aksidente nga Needlestick, Ginpilak nga Pilas sa Hiringgilya, kag Post-Exposure Prophylaxis¶

Ang pag-antos sang aksidente nga pilas sa pagbuno gikan sa gingamit nga hypodermic nga dagom, lancet, ukon matalom nga instrumento medikal isa ka acute biohazard emergency nga nagapukaw sang daku nga kahadlok sa impeksyon nga ginadala sang dugo. Ini nga mga pilas nagakatabo sa duha ka magkatuhay nga mga kahimtangan: mga exposure sa pag-atipan sa ikaayong lawas ukon sanitasyon sa trabaho (mga nars, mga paramediko, mga phlebotomist, mga trabahador sa ngipon, mga kabulig sa balay, kag mga manug-uyat sang solido nga basura nga gintusok samtang nagauyat sang mga matalom ukon mga bag sang basura) kag **ginhaboy nga mga hiringgilya sang komunidad (pagsaka ukon pagkuha sang mga bata nga ginhaboy sa isa ka publiko nga parke, baybayon, palahuwayan, ukon transit restroom, ukon mga adulto nga gintusok samtang nagalab-ot sa isa ka publiko nga basurahan ukon pulungkuan sa teatro).

Ang tatlo ka panguna nga mga pathogen nga ginadala sang dugo nga ginakabalak-an sang medisina pagkatapos sang isa ka percutaneous needlestick amo ang Human Immunodeficiency Virus (HIV), Hepatitis B Virus (HBV), kag Hepatitis C Virus (HCV), upod ang klzzwxh:0004 gikan sa mga kinahanglanon nga kontaminado sa guwa. Ang klinikal nga epidemiology gikan sa World Health Organization (WHO) kag ang Centers for Disease Control and Prevention (CDC, Estados Unidos) nagahatag sang duha ka kritikal nga kamatuoran: una, ang aktwal nga posibilidad nga makuha ang HIV gikan sa isa ka dagom n ginsikway sang komunidad nga napadayag sa hangin kag temperatura sa guwa tuman ka manubo (sa maragtas malapit sa zero sa ginbalhag nga mga pagtuon sa surveillance), samtang ang mga pagtuon sa Heapatitis nga mataas ang survival sa palibot rate; ikaduha, ang mga interbensyon sa medisina nga importante sa tion, ilabi na ang HIV Post-Exposure Prophylaxis (nPEP) nga nagsugod sa sulod sang 72 ka oras (kag sa pinakamaayo sa sulod sang 2 tubtob 24 ka oras) kag ang Hepatitis B Immune Globulin (HBIG) dugang ang bakuna, makapugong sang seroconversion sing halos bug-os kon ginahatag gilayon.

Himua ini subong¶

Kon ikaw ukon ang imo bata gintusok ukon ginkiskis sang gingamit ukon ginpilak nga dagom, hiringgilya, ukon matalom nga instrumento sa karon, himua gilayon ining anom ka tikang:

1. Hugasi gilayon ang lugar sang pagbuho gamit ang habon kag nagailig nga tubig sa sulod sang 5 tubtob 10 ka minutos: I-uyat ang natusok nga tudlo, kamot, ukon tiil direkta sa idalom sang tayuyon nga sulog sang mabugnaw ukon mainit nga nagailig nga tubig sa gripo kag hugasi sing mahinay gamit ang malumo nga likido nga habon. Pabay-i ang pilas nga magdugo sing hilway sa iya kaugalingon samtang yara sa idalom sang nagailig nga tubig.
2. INDI GID mag-ipit, mag-gatas, magsuyop, mag-scrub sing mabaskog, ukon magbubo sang bleach ukon rubbing alcohol sa pilas nga gintusok: Indi pag-ipit ukon pag-ipit ang tisyu sa palibot sang pagtusok sang dagom agud "magatas" ang dugo, indi pag-ibutang ang imo baba sa pilas agud magsuyop sini, kag indi pag-ibubo ang household bleach, hydrogen peroxide, ukon undiluted alcohol sa gintusok. Ang mga pagtuon sang CDC kag UK Health Security Agency (UKHSA) nagapamatuod nga ang pag-ipit ukon pag-scrub nagahalit sa mga dingding sang capillary, nagatuga sang lokal nga micro-inflammation, kag sa pagkamatuod nagaguyod sang mga partikulo sang virus sa mas madalom nga bahin sang dugo sa baylo nga itulod ini pa gwa.
3. Hugasan ang mga mata, ilong, ukon baba gamit ang matinlo nga tubig ukon saline sa sulod sang 15 minutos kon ang pluido nag-ilig gikan sa isa ka hiringgilya: Kon ang likido gikan sa isa ka bariles sang hiringgilya nag-ilig sa imo mga mata, mga alagyan sang ilong, ukon baba sa tion sang insidente, hugasan ang bukas nga mga mata gamit ang padayon nga nagailig nga tubig ukon sterile 0.9% nga saline sa sulod sang 15 minutos, hugasan liwat ang imo baba nga wala nagatulon liwat sang tubig nga wala ginatulon.
4. Ipabay-i ang ginhaboy nga hiringgilya nga wala matandog ukon ibutang lamang ini gamit ang mga sipit sa isa ka matig-a nga plastik nga botelya (INDI pag-i-recap paagi sa kamot): Indi gid paggamita ang imo hublas nga mga tudlo sa pagduso sang isa ka plastik nga takup pabalik sa isa ka dagom (ang pag-recap amo ang numero uno nga kabangdanan sang ikaduha nga mga dagom). Talupangda kon ano ang hitsura sang hiringgilya (kon bala ang dagom may buho, kon bala ang preska nga basa nga dugo makita sa sulod sang hub, kag kon bala ang plunger na-depress). Ipalayo ang iban nga kabataan sa dagom, kag talupangda nga ang mga emergency room wala nagatesting sang ginpilak nga mga hiringgilya para sa mga virus bangod ang pagtesting sang namala nga residue sa palibot indi masaligan sa klinika kag nagapadugay sang pagbulong.
5. Magkadto gilayon sa Emergency Department ukon Urgent Care (Sa sulod sang 2 ka oras kon mahimo, kag estrikto antes sang 72 ka oras): Indi maghulat sing duha ka adlaw para sa isa ka kinaandan nga appointment sa doktor sang pamilya. Magkadto sing direkta sa Emergency Department sang ospital agud ma-ebalwar sang isa ka clinician ang imo risgo sa pagkaladlad kag, kon ginapakita, ihatag ang imo una nga dosis sang HIV Post-Exposure Prophylaxis (PEP) sa sulod sang kritikal nga 2-tubtob-72-oras nga bintana, upod ang Hepatitis B Immune Globulin (HBIG), Hepatitis B, vaccine teoster, kag teoster.
6. Kon ang stick natabo sa trabaho, pahibalua gilayon ang imo superbisor kag Occupational Health agud testingan ang ginhalinan nga pasyente: Sa isa ka ospital, klinika, ukon lugar sang trabaho nga needlestick sa diin kilala ang ginhalinan nga pasyente, i-report gilayon ang insidente agud madasig nga ang ikaapat nga henerasyon nga HIV antigen/antibody, Hepatitis B surface antigen (HBsAg), kag Hepatitis CRNA/antibody mahimo nga makuha gikan sa dugo ang ginhalinan nga pasyente nga may pahanugot, nga masami nagahawan sa imo gikan sa pagkinahanglan sang 28 ka adlaw nga bulong sa PEP sa sulod sang duha ka oras.

Needlestick triage kag Post-Exposure Prophylaxis (PEP) decision flowchart¶

Gamita ining clinical triage tree sa pagsaylo gikan sa gilayon nga pag-atipan sang pilas pakadto sa emerhensya nga medikal nga prophylaxis kag baseline blood testing.

flowchart TD
    Prick["Aksidente nga Needlestick ukon Ginhaboy nga Pagbuno sang Syringe Natabo"] --> WashNow["1. Gilayon nga Una nga Bulig: Hugasi sing Mahinay Gamit ang Habon kag Nagailig nga Tubig sa sulod sang 5 tubtob 10 ka Minutos; Magdugo sing Hilway"]
    WashNow --> NoSqueeze["2. INDI Pag-ipit, Pag-gatas, Pag-scrub, Pag-suck, ukon Pag-apply sang Bleach/Peroxide sa Puncture Site"]
    NoSqueeze --> SettingCheck{"3. Diin natabo ang dagom?"}
    SettingCheck -->|"A. Pag-atipan sa Panglawas / Lugar sang Trabaho (Ginhalinan nga Tawo nga Kilala ukon Makilala)"| OccReport["Pahibalua Gilayon ang Superbisor / Occupational Health; Mag-areglo sang Madasig nga HIV, HBV & HCV Testing sang Ginhalinan nga Pasyente"]
    SettingCheck -->|"B. Komunidad / Publiko nga Parke / Basura (Wala Mahibaluan ang Ginhalinan)"| NoteNeedle["INDI Pag-recap ang Dagom paagi sa Kamot; Talupangda kon Hollow-Bore ukon Makita nga Preska nga Dugo; Ireport ang Lokasyon para sa Luwas nga Pagkuha"]
    OccReport --> GoER["4. Magkadto Gilayon sa Departamento sang Emerhensya sang Ospital (Maayo gid sa Sulod sang 2 ka Oras, Hugot nga Kubos sa 72 ka Oras)"]
    NoteNeedle --> GoER
    GoER --> PathogenTriage{"5. Emergency Department Four-Pathogen Prophylaxis & Baseline Lab Protocol"}
    PathogenTriage -->|"Pathogen 1: HIV"| HIVStep["Idrowing ang Baseline Rapid HIV Ag/Ab; Sugdi ang 28-Adlaw 3-Drug Antiretroviral PEP Kon Ginapakita sa Sulod sang 72 ka Oras"]
    PathogenTriage -->|"Pathogen 2: Hepatitis B (HBV)"| HBVStep["Tan-awa ang Kahimtangan sang Biktima nga Anti-HBs; Hatagi ang HBIG + HBV Vaccine Series sa Sulod sang 24 Oras kon Wala Mabakunahan"]
    PathogenTriage -->|"Pathogen 3: Hepatitis C (HCV)"| HCVStep["Idrowing ang Baseline Anti-HCV & ALT; Iskedyul ang 4-tubtob-6-Semana nga HCV RNA PCR Test (Mabulong kon Matukiban)"]
    PathogenTriage -->|"Pathogen 4: Tetanus"| TetStep["Ihatag ang Tdap / Td Booster kon >5 ka Tuig Halin sang Katapusan nga Dosis (Plus TIG kon Wala Nabakunahan)"]

Paghangop sang imo aktwal nga risgo sa medisina: HIV, Hepatitis B, kag Hepatitis C nga ginkumparar¶

Kon ang isa ka ginikanan makakita sang isa ka bata nga gintusok sang isa ka hiringgilya sa isa ka parke ukon ang isa ka trabahador nga naipit sa isa ka basurahan, ang kakugmat masami nga nagadul-ong sa ila sa paghunahuna nga ang impeksyon pat-od. Sa pagkamatuod, ang malapad nga datos sa klinika gikan sa CDC, WHO, kag UKHSA nagapakita nga ang mga virus nga ginadala sang dugo tuhay sing daku sa ila ikasarang nga mabuhi sa guwa sang lawas sang tawo kag makapasa paagi sa isa ka pagtusok sang dagom.

Lima ka mga butang nga nagadeterminar kon bala ang isa ka dagom Mataas nga Risgo batok sa Manubo nga Risgo¶

Kon mag-abot ka sa Emergency Department, ang nagaatipan nga manugbulong ukon espesyalista sa makalalaton nga balatian maga-ebalwar sang lima ka mekanikal nga detalye sang pilas agud buligan ka nga magdesisyon kon bala ang 28-adlaw nga kurso sang HIV PEP ginarekomendar:

1. Hollow-Bore Injection Needle vs. Solid Sharp:
2. Ang hollow-bore hypodermic syringe needle (ginagamit sa pagkuha sang dugo ukon pag-indyeksion sang mga bulong sa ugat) nagaunod sang isa ka internal hollow lumen nga makahupot sang mikroskopiko nga mga tinulo sang likido nga dugo nga ginaamligan gikan sa hangin.
3. Ang solid needle (subong sang suture needle, sewing pin, tattoo needle, ukon gamay nga spring-loaded fingerstick diabetes lancet) nagadala sang mas manubo nga kadamuon sang dugo kag may mas manubo nga risgo sa paglaton.
4. Kapresko kag Pagkakita sang Dugo sa Device:
5. Ang needlestick bala natabo sa sulod sang pila ka segundo ukon minuto pagkatapos nga ginkuha ang dagom gikan sa ugat sang isa ka tawo (halimbawa, sa isa ka hulot sa ospital ukon pagkatapos gid nga nakita ang isa ka tawo nga naga-inject sa isa ka kasilyas)?
6. Ukon ang hiringgilya bala nagahigda nga daan, nagakaguba, nagakalawang, kag bug-os nga mamala sa hilamon ukon balas sang isa ka publiko nga parke? Ang uga, nahalitan nga mga dagom nga napadayag sa mga elemento sa guwa sa sulod sang mga inadlaw nagadala sing diutay nga mabuhi nga HIV, bisan pa nga ang Hepatitis B kag tetanus prophylaxis kinahanglanon gihapon.
7. Kadalumon sang Pagsulod kag Paghulag sang Plunger:
8. Ang isa ka mabaw nga gasgas sa ibabaw nga layer sang panit ukon paagi sa isa ka damol nga goma nga sapatos nga halos wala makakuha sang isa ka pinpoint sang dugo nagadala sing mas manubo nga risgo sangsa isa ka madalom nga intramuscular puncture sa diin ang syringe plunger aktibo nga gin-depress sa tion sang stick.
9. Glove ukon Shoe Barrier:
10. Kon ang isa ka dagom mag-agi sa isa ka latex/nitrile medical glove ukon sa goma/canvas nga sole sang isa ka sneaker antes magtusok sang panit, ang solido nga materyal mekanikal nga nagapahid sang 50 tubtob 86 porsyento sang residue sang dugo gikan sa guwa sang shaft sang dagom.
11. Nahibaluan batok sa Wala Mahibaluan nga Kahimtangan sang Ginhalinan:
12. Kon ang ginhalinan nga tawo kilala kag may indi makita nga HIV viral load sa antiretroviral therapy, ukon negatibo sa madasig nga ikaapat nga henerasyon nga HIV test sa ospital, ang PEP mahimo nga luwas nga mapauntat.

Ano ang nagakatabo sa Emergency Department: Ang Hour-by-Hour Clinical Protocol¶

Ang paghibalo kon ano nga mga pagtilaw kag mga pagbulong ang dapat paabuton, kag kon ano ang pangayuon kon magbisita ka sa isa ka masako nga klinika sa pag-atipan sa dinalian, nagapat-od nga wala sing tikang sa pag-amlig nga nadula sa tion sang imo pagbisita sa emerhensya.

Tikang 1: Gilayon nga Pag-triage (Sugiri ang front desk nga "Pagbuyagyag sa Needlestick: Sensitibo sa Oras para sa PEP")¶

Kon naga-check in sa isa ka Emergency Department sang ospital, indi lang magsiling "Nagtapak ako sa isa ka butang nga matalom." Ihambal sing maathag sa nars sang triage: "Nag-antos ako sang aksidente nga needlestick gikan sa isa ka gingamit nga hiringgilya [X] pila ka minutos ang nagligad kag kinahanglan ang time-sensitive evaluation para sa HIV kag Hepatitis B Post-Exposure Prophylaxis." Sa mga protocol sang triage, ang mga pasyente sang triage PEP amo ang una nga ginahatagan sang prayoridad agud ang mga pasyente nga may potensyal nga pagsugod sang HIV amo ang una nga nagasugod sang HIV. sang antiretroviral nga bulong mahimo ihatag sa waiting ukon exam room sa sulod sang 60 minutos.

Tikang 2: Baseline Blood Draw (Day 0 Testing)¶

Antes ukon gilayon sa pagkuha sang imo una nga dosis sang PEP, ang medikal nga grupo magakuha sang Baseline (Day 0) blood labs. Ngaa mag-test sa Day 0 kon ang pagtusok sang dagom sang isa ka oras ang nagligad indi pa mahimo nga makita sa imo dugo?

• Ang baseline testing nagapamatuod para sa mga rekord sang medikal kag kompensasyon sang mga mamumugon nga ikaw negatibo sa HIV, Hepatitis B, kag Hepatitis C sa tion sang pagkasamad.
• Ginausisa man sini ang imo Hepatitis B Surface Antibody (anti-HBs) titer (agod pamatud-an kon bala ang imo mga bakuna sang bata ka pa nagaamlig sa imo) kag ginausisa ang imo baseline kidney function (creatinine/eGFR) kag liver enzymes (ALT/AST) agud ang doktor makareseta sing luwas sang 28-adlaw nga PEP regimen.

Tikang 3: Paghatag sang 3 ka Prophylactic Treatments sa Pagbisita¶

1. Proteksyon sa Hepatitis B (Bakuna kag/ukon HBIG):
2. Kon ikaw nabakunahan na kag may nadokumento nga resistensya (anti-HBs sa ukon labaw sa 10 mIU/mL): Wala sing kinahanglanon nga pagbulong sa Hepatitis B.
3. Kon wala ka pa nabakunahan, indi pa nabakunahan sing bug-os, ukon indi sigurado sa imo kahimtangan: Ang doktor magahatag sang una nga dosis sang Hepatitis B nga bakuna gilayon sa imo deltoid muscle (nga ginasundan sang mga dosis sa 1 kag 6 ka bulan) kag, para sa mga dagom nga may mataas nga risgo, isa ka indyeksion sang Hepatitis Bimmune B** (HBI, GBI) nagahatag sang instant passive antibodies agud ma-neutralize ang virus gilayon samtang ang imo lawas nagahimo sang iya kaugalingon nga sabat sa bakuna.
4. HIV Post-Exposure Prophylaxis (28-Day Oral Regimen):
5. Sa idalom sang karon nga mga pagsulundan sang CDC, WHO, kag British HIV Association (BHIVA), ang ginapasulabi nga HIV nPEP nga regimen para sa mga adulto kag mga tin-edyer amo ang isa ka maayo nga ginabatas nga tatlo-ka-bulong nga oral nga antiretroviral nga kombinasyon nga ginainom sing makaisa ukon makaduha kada adlaw sa sulod sang 28 ka bug-os nga adlaw: kinaandan nga Tenofovir disoilprobinate/DFTribine (TC) TAF/FTC) nga gintingob sa isa ka integrase strand transfer inhibitor pareho sang Dolutegravir (DTG) ukon Raltegravir (RAL) (ukon isa ka single-tablet nga regimen pareho sang Biktarvy sa madamo nga mga departamento sang emerhensya).
6. Siguraduhon nga maghalin ka sa Emergency Department nga may dala nga "Starter Pack": Ang mga botika sa ospital masami nga nagahatag sang 3-tubtob-7-adlaw nga starter pack sang PEP pills direkta sa imo kamot antes ka magguwa sa ganhaan agud indi ka madulaan sang 24 oras nga paghulat sa isa ka botika sa kasilingan nga mag-order sang bulong sa katapusan sang semana.
7. Tetanus Prophylaxis:
8. Bangod ang mga ginhaboy nga mga dagom sa mga dalan, parke, ukon mga basurahan kontaminado sang higko, makabaton ka sang Tdap ukon Td tetanus booster kon ini kapin na sa 5 ka tuig halin sang imo katapusan nga bakuna sa tetanus.

Pagdumala sang 28-adlaw nga HIV PEP nga bulong kag pag-angkon sang pinansyal nga bulig¶

Para sa mga pasyente nga ginreseta sang 28-adlaw nga antiretroviral nga kurso, ang pagsunod amo ang pinakadako nga prediktor sang kadalag-an sang pagbulong. Ang pagkadula sang sunod-sunod nga dosis sa sulod sang una nga duha ka semana nagatugot sa viral replication nga magpadayon antes ang natapikan nga lokal nga mga selula natural nga mapatay.

Paano atubangon ang kinaandan nga mga epekto sang PEP nga wala ginauntat ang imo mga pildoras¶

Ang moderno nga mga regimen sang integrase-inhibitor PEP (subong sang TDF/FTC plus dolutegravir ukon raltegravir) mas malulo sangsa mas daan nga mga regimen sang protease-inhibitor sang dekada 1990, nga may kapin sa 90 porsyento sang mga pasyente nga nakatapos sang bug-os nga 28 ka adlaw nga wala sing pag-untat. Apang, ang diutay nga umalagi nga mga epekto mahimo matabo sa una nga 4 tubtob 7 ka adlaw:

1. Mild Nausea ukon Stomach Upset: Mag-inom sang imo adlaw-adlaw nga PEP tablet nga may mamag-an nga pagkaon ukon meryenda sa baylo nga wala sing unod ang tiyan, kag pangabaya ang doktor sang departamento sang emerhensya para sa malip-ot nga reseta sang isa ka oral nga bulong batok sa kasukaon (subong sang ondansetron) nga ibutang sa balay kon sa bagay. Kon magsuka ka sa sulod sang 1 ka oras pagkatapos mo matulon ang imo PEP pill, mag-inom gilayon sang isa pa ka dosis; kon magsuka ka kapin sa 1 ka oras pagkatapos magtulon, ang bulong nasuyop na kag indi mo na kinahanglan nga mag-re-dose.
2. Drug-Mineral Interactions (Antacids, Calcium, Iron, and Magnesium): Ang mga integrase inhibitor pareho sang dolutegravir kag raltegravir nagabugkos sing kemikal sa polyvalent metal cations (calcium, magnesium, aluminum, kag iron) sa imo digestive tract, nga nagabalabag sa bulong nga nagasuyop sang HIV pakadto sa imo dugo. Indi gid pagtulon ang imo PEP pill sa eksakto nga oras sang calcium carbonate (Tums/Rolaids), magnesium/aluminum antacids, iron supplements, ukon multivitamins. Inom ang imo PEP tablet sa dimagkubos 2 ka oras antes ukon 6 ka oras pagkatapos sang bisan ano nga antacid, iron, ukon mineral nga suplemento.
3. Ano ang himuon kon wala ka makakuha sang dosis: Kon malipatan mo ang imo adlaw-adlaw nga pildora, imnon ini sa tion nga madumduman mo luwas kon malapit na ang tion para sa imo masunod nga natalana nga dosis; indi gid mag-inom sang doble nga dosis sa isa ka tion agud mabawi ang nadula nga pildoras.

Paano mabayaran ang nabilin nga 21 tubtob 25 ka adlaw sang PEP pills¶

Kon ang emergency room maghatag sa imo sang 3-tubtob-5-adlaw nga starter pack, indi maghulat tubtob sa Adlaw 5 sa pagpuno sang nabilin nga bahin sang imo 28-adlaw nga reseta, bangod ang mga botika kon kaisa nagakinahanglan sang 24 oras sa pag-order sang mga espesyal nga antiretroviral:

• Workplace or Healthcare Needlesticks: Ginasakop sang 100 porsyento sa zero out-of-pocket nga gasto sang Workers' Compensation kag sang programa sang Occupational Health Bloodborne Pathogens sang imo amo sa idalom sang pederal nga kasuguan (OSHA 29 CFR 1910.1030 sa US, HSE regulations sa UK).
• Community Needlesticks sa United Kingdom, Canada, EU, kag Australia: Ginahatag nga wala sing bayad (ukon para sa standard prescription co-pay) direkta paagi sa NHS Emergency Departments kag Sexual Health / GUM clinics (UK), provincial public health hospitals (Canada), ukon public hospital pharmacies.
• Mga Pasyente nga Wala sing Seguro ukon Mataas nga Copay sa Estados Unidos: Ang mga kard sang copay sang manufacturer (Gilead Advancing Access kag ViiV Connect), mga programa sang emerhensya nga PEP sang estado Ryan White / ADAP, kag ang mga klinika sa ikaayong lawas sang publiko sang munisipyo nagahatag sang emerhensya nga 28-adlaw nga mga kurso sa PEP sa zero nga gasto para sa mga biktima sang tick sa komunidad nga wala sing seguro.

Espesyal nga giya para sa mga ginikanan kon ang isa ka bata ginatusok sang ginhaboy nga hiringgilya¶

Ang pagtukib nga ang isa ka lapsag ukon bata nga nagaeskwela nagkuha sang isa ka hiringgilya sa isa ka playground, mga kasapatan, ukon publiko nga kasilyas makahaladlok para sa bisan sin-o nga ginikanan. Ang mga espesyalista sa makalalaton nga balatian sa bata nagarekomendar sining mga tikang nga espesipiko sa bata:

1. Magpabilin nga kalmado agud ang imo bata makasugid sa imo sang kamatuoran kon diin sila natandog sang dagom: Kon ang isa ka ginikanan nagapanic ukon nagasinggit sa isa ka bata nga nagkuha sang dagom sa isa ka parke, ang magagmay nga kabataan masami nga nahadlok nga makaangkon sang problema kag nagapanghiwala nga ang dagom nagtusok sang ila panit. Maghambal sa mainit, kalmado, nagapasalig nga tingog: "Wala ka gid sing problema, kag maayo gid ang imo ginhimo sa pagsugid sa akon. Ipakita sa akon kon diin nga tudlo ang nagtandog sini agod mahugasan naton ini sing tubig."
2. Usisaa ang mga tudlo, mga palad, mga dapadapa sang mga tiil, kag mga idalom sang sneaker sa idalom sang masanag nga kapawa: Tan-awa sing maayo ang mga kamot kag mga tiil sang bata para sa bisan ano nga diutay nga pula nga pinpoint dot ukon gasgas. Baliskad man ang sapatos sang bata kag usisaa ang goma nga mga lapalapa agud masiguro nga ang bali nga punta sang dagom wala gihapon nagasulod sa sulod sang tapak.
3. Pediatric Hepatitis B Advantage: Bangod ang unibersal nga pagbakuna sa Hepatitis B sa lapsag nangin bahin sang kinaandan nga mga iskedyul sang pagbakuna sa bata halin sang 1990 sa kalabanan nga mga pungsod, ang kalabanan sang mga nabakunahan nga kabataan may yara na sang mabakod, bug-os kabuhi nga mga antibodies nga nagaamlig batok sa Hepatitis B, nga amo ang pinakamabudlay sa palibot nga kinahanglanon sa mga virus nga ginasikway. Kon ang imo bata ginresetahan sang pediatric HIV PEP, ang mga botika sa ospital makahatag sang mga suspensyon sang likido nga nakabase sa kabug-aton, mga tableta nga nagalapta, ukon mga pormulasyon nga mahimo nga lamunon para sa magagmay nga kabataan nga indi makatulon sang mga pildoras sang mga adulto.

Pagsunod sa iskedyul sang pag-usisa sang dugo kag pagtapos sang imo 28-adlaw nga kurso sa PEP¶

Pagkatapos maghalin sa emergency room, ang imo medikal nga proteksyon nagadepende sa duha ka butang: pagtapos sang tanan nga 28 ka adlaw sang imo PEP nga bulong nga wala nagalaktaw sang mga dosis (kon ang HIV PEP ginreseta) kag pagtapos sang imo natalana nga follow-up blood tests agud makuha ang imo katapusan nga 100 porsyento nga "All Clear."

Ang Standard Post-Needlestick Lab Testing Timeline¶

Mga paghalong nga dapat himuon sa tion sang 6-tubtob-12-ka-semana nga pag-follow-up¶

Samtang nagahulat sang imo katapusan nga 12-semana nga clearance sa lab, ang mga espesyalista sa makalalaton nga balatian nagalaygay sang apat ka simple nga mga paghalong (bisan pa nga ang imo posibilidad nga matapikan tuman ka manubo):

• Indi magdonar sang dugo, plasma, organo, tisyu, ukon semilya tubtob nga ang imo katapusan nga mga follow-up test magkumpirma nga negatibo ka.
• Maggamit sang barrier protection (mga condom) sa tion sang seksuwal nga paghulid upod sa mga kaupod tubtob matapos ang imo 12-semana nga clearance.
• Indi mag-ambit sang mga labaha, toothbrush, nail clipper, ukon dagom sa mga katapo sang panimalay.
• Ireport gilayon ang bisan ano nga "kaangay sang trangkaso" nga hilanat, nagahubag nga mga lymph node, sakit sa tutunlan, ukon rashes: Kon makaangkon ka sang wala mapaathag nga hilanat, rashes sa lawas, ukon sakit sa tutunlan sa tunga sang Semana 2 kag Semana 8 pagkatapos sang isa ka needlestick, tawga gilayon ang imo follow-up clinic para sa madasig nga HIV RNA kag HCV RNA load viral test.

Paano luwas nga i-isolate ukon ihaboy ang isa ka nakita nga hiringgilya sa isa ka parke ukon ulubrahan¶

Kon makakita ka sang ginhaboy nga hiringgilya sa isa ka playground, baybayon, aseras, ukon publiko nga kasilyas, ukon pagkatapos nga may isa ka tawo nga natusok, ang pagpugong sa ikaduha nga tawo nga ma-stuck importante gid.

Ang Luwas nga 4-Lakang nga Protocol sa Pagpugong sang Hiringgilya¶

1. Pinakamaayo nga Opsyon sa mga Publiko nga Parke/Kalye (Indi Ini Pagtanduga: Bantayan & Tawga ang 311 / Indi Emerhensya): Kon wala ka sing mga gamit sa pag-amlig kag wala sing isa nga yara sa gilayon nga katalagman nga matapakan ini, mag-assign sang isa ka adulto nga magtindog sing 2 metros (6.5 ka tapak) ang kalayuon agod indi makabalik ang mga kabataan kag mga ido, kag tawga ang imo munisipyo (11 sa linya sang indi merso sa US kag Canada, lokal nga konseho sang environmental health sa UK/Australia) ukon park ranger sa paghimo sang biohazard sharps pickup.
2. Kon Kinahanglan Mo Isaylo Gilayon ang Hiringgilya Para Maprotektahan ang mga Kabataan:
3. Indi gid pagtanduga ang punta sang dagom kag indi gid pagtinguhai nga ibalik ang takup sa dagom.
4. Magdala sang matig-a, indi mabuno nga plastik nga suludlan nga may hugot nga taklob nga may tornilyo, pareho sang isa ka wala unod nga botelya sang likido nga detergent sa paglaba, isa ka madamol nga plastik nga botelya sang bleach, ukon isa ka matig-a nga HDPE nga botelya sang tubig/soda (indi gid maggamit sang isa ka bildo nga garapon, nga mahimo mag-utod kag makatuga sang bildo kag biohazard nga mga tipik, kag ang mga botelya indi gid maggamit sang manipis ukon nadugmok nga botelya sang tubig ukon aluminum).
5. Ibutang ang bukas nga plastik nga suludlan nga patag sa duta sa tupad mismo sang syringe (indi gid pag-uyati ang suludlan sa imo wala nga kamot samtang ginatulod ang dagom sa sini gamit ang imo tuo nga kamot, ukon mabuno mo ang imo kaugalingon nga wala nga kamot kon indi mo mabuksan).
6. Gamita ang pliers, kitchen tongs, tweezers, ukon duha ka matig-a nga karton / dustpan (nagasuksok sang madamol nga panit nga gwantes sa pagtrabaho ukon goma nga gwantes sa pinggan kon may yara) sa pagkuha sang syringe paagi sa plastic plunger/barrel end nga ang matalom nga punta sang dagom nagatudlo palayo sa imo lawas.
7. Ihulog ang syringe needle-point-first sa matig-a nga plastik nga botelya nga nagahigda sa duta, i-screw sing hugot ang takup, selyuhan ang takup gamit ang mabug-at nga duct tape, isulat ang "DO NOT NOT RECYCLE: BIOHAZARD SHARPS" sa maisog nga permanente nga marker sa botelya, kag dal-a ini sa isa ka parmasya sa isa ka parmasya sa emerhensya nga hulot sang emerhensya sa ospital bin, ukon lugar sang makatalagam nga basura sang munisipyo.

Masami nga ginapamangkot¶

Dapat ko bala pisgaon ang akon tudlo agod magdugo ini sing dugang ukon bubuan ini sing bleach pagkatapos sang isa ka dagom?¶

Indi, indi ka dapat mag-ipit, mag-ipit, mag-gatas, ukon mag-scrub sang pilas nga gintusok sang dagom, kag indi gid mag-apply sang matigdas nga mga kemikal pareho sang household bleach, hydrogen peroxide, ukon undiluted rubbing alcohol. Ang mga pagtuon sa medisina sang CDC kag WHO nagapakita nga ang pag-ipit ukon pag-scrub nagadugmok sang delikado nga mikroskopiko nga mga ugat sang dugo kag nagatuga sang acute local inflammation, nga sa pagkamatuod nagaguyod sang mga partikulo sang virus sa mas madalom nga dugo sa baylo nga itulod ini pa gwa. Sa baylo, hupti ang lugar sang pagbuho sa idalom sang mahinay nga nagailig nga tubig sa gripo, hugasi sing mahinay gamit ang habon sa sulod sang 5 tubtob 10 ka minutos, kag pabay-i ang bisan ano nga natural nga pagdugo nga mag-ilig sing hilway sa iya kaugalingon.

Dapat ko bala dalhon ang ginhaboy nga hiringgilya sa emergency room sang ospital agud ma-test ini sang mga doktor para sa HIV?¶

Indi, ang mga pagsulundan sa klinika gikan sa CDC, WHO, kag mga katilingban sang emerhensya nga medisina maathag nga nagalaygay batok sa pagdala sang isa ka nakita nga hiringgilya sang komunidad sa departamento sang emerhensya para sa viral testing. Ang pagtesting sang uga ukon mikroskopiko nga residue sa sulod sang isa ka environmental syringe indi masaligan sa siyensya (mataas nga false-negative rate), nagausik sang kritikal nga mga oras samtang nagahulat sang indi kinaandan nga mga lab assay, kag nagahimo sang grabe nga katalagman nga ma-stick ang isa ka nars, doktor, ukon sa imo kaugalingon sa tion sang transportasyon. Sa baylo, kuhaa lang ang litrato sang dagom gikan sa isa ka luwas nga distansya ukon dumduma kon bala ini isa ka hollow-bore injection needle kag kon bala ang preska nga basa nga dugo makita sa sulod.

Ano kataas ang risgo nga ang akon bata makaangkon sang HIV pagkatapos nga makatapak ukon makatandog sang ginhaboy nga dagom sa isa ka parke ukon baybayon?¶

Samtang ang bisan ano nga ginhaboy nga syringe prick nagakinahanglan sang madasig nga pag-usisa sa emergency room, ang mga ginikanan makakuha sang daku nga lugpay sa siyentipiko nga datos: Ang HIV isa ka tuman ka mahuyang nga virus nga madasig nga nagakapatay kon madayag sa hangin sa guwa, pagpamala, kag silak sang adlaw. Sa mga dekada sang pangkalibutanon nga pagsubaybay sa ikaayong lawas sang publiko sang CDC, Public Health Agency of Canada, kag UKHSA nga nagasunod sa linibo ka kabataan nga gintusok sang ginpilak nga mga dagom sa mga parke, mga hampanganan, kag mga baybayon, ang kadamuon sang kumpirmado nga transmisyon sang HIV gikan sa isa ka dagom nga ginhaboy sang komunidad sa guwa halos zero. Ang panguna nga mga prayoridad sa medisina sa emerhensya nga pagbisita amo ang pag-verify sang proteksyon sa bakuna sang imo bata sa Hepatitis B kag Tetanus kag ang pagdesisyon upod sa pediatrician kon bala ang preventive PEP kinahanglanon.

Daw ano kalawig pagkatapos sang isa ka dagom nga dapat ko sugdan ang HIV Post-Exposure Prophylaxis (PEP)?¶

Kinahanglan mo sugdan ang HIV Post-Exposure Prophylaxis (PEP) sa sulod sang estrikto nga pinakamataas nga 72 ka oras (3 ka adlaw) pagkatapos sang needlestick, kag sa pinakamaayo sa sulod sang una nga 2 tubtob 24 ka oras. Ang mga bulong nga antiretroviral PEP nagapanghikot paagi sa pagpugong sang virus sa pagdamo sa lokal nga lugar sang pagbuno antes ini makalab-ot sa imo mga lymph node; kada oras nga mas temprano nga ginatulon mo ang una nga pildora nagapadugang sang iya pagkaepektibo sa pag-amlig, kag ang pagsugod sang PEP pagkatapos sang 72 ka oras nagahatag sing diutay ukon wala sing benepisyo.

Gin-usisa ang mga ginhalinan¶

• Mga Sentro para sa Pagkontrol kag Pagtapna sang Balatian (CDC) kag U.S. Public Health Service (United States): Gin-update ang U.S. Public Health Service Guidelines para sa Pagdumala sang Occupational Exposures sa HIV kag mga Rekomendasyon para sa Postexposure Prophylaxis, Nonoccupational PEP (nPEP), Mga Giya sa Prevention kag Hepatitis kag Hepatitis C Mga Impeksyon Pagkatapos sang Pagbuyagyag.
• World Health Organization (WHO): Consolidated Guidelines on HIV Post-Exposure Prophylaxis (PEP) kag WHO Best Practices for Injections and Related Procedures Toolkit.
• UK Health Security Agency (UKHSA) kag British HIV Association (BHIVA, United Kingdom): UK Guidelines para sa Paggamit sang HIV Post-Exposure Prophylaxis kag Pagdumala sang Needlestick kag Sharps Injuries sa Komunidad kag Healthcare Settings.
• Occupational Safety and Health Administration (OSHA) kag NIOSH (United States): Bloodborne Pathogens Standard (29 CFR 1910.1030) kag Stop Sticks Campaign.
• Canadian Pediatric Society (CPS, Canada) kag Royal Children's Hospital Melbourne (Australia): Clinical Practice Guidelines: Management of Community Needlestick Injuries in Children.

May kaangtanan nga mga giya¶

• Pag-atipan sang mga pilas, mga gasgas, kag mga buho
• Grabe nga pagdugo kag pagbutang sang tourniquet
• Mga kagat sang sapat kag una nga bulig sa rabies
• Pag-overdose sang opioid kag paghatag sang naloxone
• Mga pilas sa trabaho kag trauma sa industriya
• Direktoryo sang mga numero sa emerhensya