Ko nga niho ohorere me nga niho ohorere¶

Ina ka panaia mai he niho pakeke tuturu ki waho o te waha (te avulsion niho), ka nui ia meneti. Ko te mata pakiaka o te niho kua kapi i nga miriona o nga pūtau ligament periodontal e ora ana ka timata te mate i roto i te 15 ki te 30 meneti mena ka tukua kia maroke i te rangi. Ko te maataki i te niho ma tana karauna ma, ka whakahoki mai ki roto i tana turanga, ka rukuhia ranei ki te waiu makariri i roto i te 30 ki te 60 meneti ka nui ake te tupono ki te taote niho ki te whakato me te whakaora i to niho maori mo te oranga.

Kei roto i tenei aratohu nga mahi whakaora tonu mo te niho pepi tuatahi kua patotohia, me pehea te whakahaere i nga niho kua pana ki roto, kua whati ranei, me pehea te aukati i te toto nui o te waha me te arero, me pehea te kite i nga mate kaki hohonu e whakamate ana i te ora penei i te angina a Ludwig.

Mahia tenei inaianei¶

1. Kimihia te niho kua patoto ka tikina ma te karauna ma anake. Kaua rawa e pa atu, e whakawiri, e waruhia ranei te pakiaka kowhai, na te mea ma te kuru i nga muka moroiti i runga i te pakiaka ka kore e piri ano te niho ki te kauae.
2. Whakaarohia mehemea he niho pakeke tuturu, he niho peepi ranei o te tamaiti. Kaua rawa e kuhu ano he niho tuatahi (pepe) ki roto i te turanga kapia o te tamaiti nohinohi, na te mea ka turakina te niho pepi ki roto ka pakaru te puku niho pakeke tuturu e tipu tika ana ki raro.
3. Me horoi ata te niho paru mo te 10 hēkona. Ki te taka te niho pakeke ki te paru, ki te papaahi ranei, mau ki te karauna ka horoi poto mo te 10 hēkona i roto i te miraka makariri, te tote parakore, te wai tap matao ranei; kaua rawa e horoia, kaua rawa e whakamahi hopi, kaua rawa e whakamaroke ki te kiko.
4. Whakahokia ano te niho pumau ki roto i tana turanga mena kei te mohio te tangata. Whakatahurihia te niho kia anga tika (whakaritea ki te niho e tata ana), paheke marie ki roto i te turanga kapia ma te pehanga maihao, ka ngau marie te tangata ki runga i te kakahu ma kua takai, i te whaera kaima maroke ranei kia mau tonu.
5. Rukuhia te niho ki roto i te waiu matao katoa ki te kore e taea e koe te whakauru ano. Mena kua mamae rawa te turanga, kua pakaru ranei te turanga, me tuku tonu te niho ki roto i te kapu iti ** miraka kau makariri**, Hank's Balanced Salt Solution (Save-A-Tooth kit), or sterile saline; kaua rawa e takai i te niho ki te tauera maroke, ka penapena ranei ki te wai pai.
6. Haere ki te taote niho whawhati tata, ki te hōhipera ranei i roto i te 30 ki te 60 meneti. Waea i mua i a koe e haere ana kia taea e te roopu niho te whakarite i te maatanga ngawari i mua i te mate o nga pūtau ligament periodontal.

Te rere whakatau mo nga whara niho me nga mate ohorere o nga niho¶

flowchart TD
    Start["Te Taonga Niho Nui, te mamae o te waha"] --> AirwayCheck{"He haki whero te ararere, kaki ranei?<br/>Te rourou, raruraru te manawa/ horomia,<br/>te pupuhi o te papa-waha, te whara mahunga ranei?"}

    AirwayCheck -->|Yes| Call911["Karangahia te Whakatupato ohorere<br/>911 US/Canada, 112 EU, 999 UK<br/>Kia mau tonu te manawanui ki te noho tika ki mua."]
    AirwayCheck -->|No| TraumaType{"He aha te momo ohorere niho i puta?"}

    TraumaType -->|Knocked-Out Tooth (Avulsion)| ToothAge{"He niho pakeke, he niho peepi ranei?"}
    ToothAge -->|Permanent Adult Tooth| Reinsert["Tangohia ma te Karauna Anake ka Horoi 10 Hekona Max<br/>Me whakauru ata ki roto i te turanga, ka rukuhia ranei ki roto i te miraka makariri<br/>Ka tae ki te taote niho i roto i te 30 ki te 60 meneti"]
    ToothAge -->|Primary Baby Tooth| NoReinsert["KAUA e whakauru ano i te Niho Pepe<br/>Ka ngau ki te karaehe ma hei whakamutu i te toto kapia<br/>Tirohia te niho tamaiti tamariki i roto i te 24 haora"]

    TraumaType -->|Pushed Out of Position (Luxation)| LeaveInPlace["KAUA E Aki Whakamuri Niho ki te Piri, Maihao ranei<br/>Me ngau ata ki runga i te kakahu ngohengohe mena ka werohia<br/>Tirohia te niho ohorere i roto i te 2 ki te 6 haora"]
    TraumaType -->|Broken Crown or Lost Filling| SavePieces["Whakaorangia nga Whatiwhati Niho Whati i roto i te Miraka<br/>Upihia te mata koi ki te ware niho, sima rangitahi ranei<br/>Tirohia te niho niho i roto i te 24 haora"]

Niho tukituki (avulsion): pūmau me nga niho pepe¶

Ma te whai i nga aratohu a te International Association of Dental Traumatology (IADT) ka mau koe i te oranga o te pakiaka i roto i te haora tuatahi i muri i te paanga.

He aha te take nui o te whakahaere me te penapena wai¶

Ina ka haea te niho mai i tona turanga koiwi (alveolus), ka wehe te riu o te periodontal (PDL) kia haurua: ka mau te haurua ki te pakitara turanga, ka piri te haurua ki te cimentum pakiaka niho. Mēnā ka maroke aua pūtau pakiaka i te rangi tuwhera mo te neke atu i te 30 ki te 60 meneti, ka rukuhia ranei ki roto i te wai pai (he iti rawa te osmolality, ka pupuhi nga pūtau pakiaka ka pakaru mai i te hypotonic lysis), ka mate nga pūtau pakiaka. Ina whakatohia ano he pakiaka mate, ka hono tika nga kiri wheua o te tinana ki te pakiaka niho (ankylosis) ka memeha haere i te pakiaka i roto i nga tau torutoru (whakakapi resorption).

Te whakatairite i nga purongo rokiroki niho (pai ki te kino)¶

Ki te kore e taea e koe te hoki whakamuri i te niho pumau ki roto i tana turanga kapia i te waahi o te aitua, tuu tonu ki roto i te wai teitei e waatea ana:

Me pehea te wehewehe i te niho pepi mai i te niho pakeke tuturu¶

Ko nga tamariki kei waenganui i te 6 me te 12 tau he "niho whakauru" kei roto e rua nga niho pepi tuatahi me nga niho pakeke pumau:

• 5 tau me te iti ake: Tata tonu he niho pepi tuatahi. Kaua e whakauru ano.
• Tau 6 ki te 8 (Tau ihu o runga): Ko nga niho pumau o runga me o raro o te pokapū o mua ka pupuhi i waenga i nga tau 6 me te 8. Ka kitea te rahi ake o nga kaikohiko pumau katahi ano ka pahemo, ka kowhai, ka toru nga puku iti porotaka (mamelon) kei te taha ngau o te taha, engari he iti ake nga niho peepi, he maaka te mata.
• I te wa e ruarua ana: Kaua rawa e pehia te niho pahekeheke ki roto i te turanga o te tamaiti. Whakanohoia te niho ki roto i te kapu miraka matao ka peia totika ki te taote niho ohorere, ka taea e ia te tautuhi i roto i nga hēkona me te whakato ano mena he pumau.

Ko nga niho kua nukuhia, kua wetekina, kua kumete ranei (te whakapaipai niho)¶

I te nuinga o te wa ka kore te tuke, te taka, te urungi ranei e paopao katoa i te niho ki waho o te waha, engari ka pana atu ki waho o te tirohanga i te wa e piri tonu ana ki te turanga kapia:

• Ko te luxation o te taha (peia ki mua, whakamuri ranei) ranei Whakaputa (e iri ana i waho o te turanga): Waiho te niho ki roto i te waha. Kaua e toia te niho e matara ana, kaua hoki e ngana ki te whakahoki i te niho piko ki te waahi mena ka mau ki roto i te wheua. Me ngau marie te turoro ki tetahi wahi makuku karekau hei whakamau, ka kite i te taote niho whawhati tata i roto i te 2 ki te 6 haora kia watea ai te kapia, kia ata whakahoki ano i te wheua me te niho, me te here i te maaera waea ngawari ki runga i nga niho mo te 2 ki te 4 wiki.
• Ko te urutomo (kua mau te niho ki roto i te kauae): I etahi wa ka peia te niho kia poutokoto te niho ki roto i te kapia me te wheua kia poto ake ai te ahua o te niho, ka ngaro katoa ranei i raro i te kiko kapia tetere, ka peehia te niho kua patoto. Kaua rawa e ngana ki te toia te niho kua pokanoa ki raro ma o maihao, taputapu ranei; Me tere nga hihi X-niho ki te tirotiro i te pakiaka me te papa turanga.

Ko nga niho kua pakaru, kua pakaru, kua pakaru ranei¶

Kia pehea te tere o te niho whati ki te maimoatanga ka whakawhirinaki ki te paparanga o roto o te niho e pa ana ki nga huakita waha:

Kua ngaro nga whakakii, nga karauna kua marere, kua pakaru nga waea taiapa¶

Ka taka te whakaora, ka pakaru ranei nga taputapu orthodontic i muri i nga haora, ka tiakina e te whakapumautanga rangitahi te hanganga niho kua kitea me te aukati i te wawata ohorere kia tuwhera ra ano to niho:

• Kua ngaro te whakakī: Horoi marietia te kōhao ki te wai tote mahana hei whakawātea i ngā para kai; kaua rawa e waruhia ki roto i te poka ki te raka niho, titi ranei. Pēhia he pōro iti o runga-te-counter sima whakakī niho rangitahi (te konutea/te konupūmā pākawa pūkawa ngawha kua hokona ki nga rongoā) tetahi wahi ranei o te ** kapia ngaungau kore huka* ki roto i te kohao hei aukati i te hau makariri me te kai (kaua rawa e whakamahi kapia huka, ka nui te mamae i roto i nga ngongo niho tuwhera).
• Ka taka tonu te karauna (potae): Tiakina te karauna ka tirotiro i roto; mena he kowhao, kei te mau tonu to tumu niho o raro, kaore i te mamae, ka taea e koe te whakamatautau-whakahokia te karauna ki runga i te niho. Mena ka paheke noa i roto i te ahua marama kotahi, pania te roto o te karauna ki te paninga angiangi o runga-te-counter sima niho rangitahi, toothpaste, piri niho niho ranei ka ngau ata ki te noho kia kite ra ano koe i to niho niho. Kaua rawa e whakamahi i te kapia nui o te whare (cyanoacrylate) ki roto i to waha, he paitini, ka mate i te nerve niho, ka pakaru nga taha o te karauna. Mēnā kua wetewete te karauna, he tamaiti rānei te tūroro, waiho te karauna ki roto i te putea kōtui kia kore ai e horomia, e ngohia ranei i te wa e moe ana.
• Waea awhi orthodontic patuki: Ki te paheke te waea kiko mai i te taiapa o muri ka werohia to paparinga o roto, ngana ki te whakamahi i te pito rapa rapa ma o te pene ki te turaki marie i te waea ngawari ki te niho, ka whakamaroke i te awhi whakarewa ki te kopa ka pehi i te poroporo rite pea te rahi o te wax orthodontic relief (ranei tetahi wahi iti o te tiihi parapene ranei) i runga i te pito waea koi. Kaua rawa e ngana ki te tapahi i te waea orthodontic taikaha i roto i te waha me nga kaitapa waea whare ki te kore e mau i te paparinga, na te mea ka pupuhi te pito whakarewa ki te korokoro.

Te mamae nui o te niho, te mate puku, me te angina a Ludwig¶

Ko te mamae nui o te niho e oho ana koe i te moe, ka kino atu ranei ki te wai wera e tohu ana i te pulpitis e kore e taea te huri, i te puu niho periapical (he pute o te nana huakita e tupu ana ki te pito o te pakiaka mate i roto i te kauae).

Nga haki whero mo te angina a Ludwig me nga mate mokowhiti kaki hohonu¶

Na te mea ko nga pakiaka o ou ngutu o raro e noho ana i te taha tonu o nga mokowhiti kiko o raro me te reo o te kaki, me nga pakiaka niho o runga e noho ana ki raro i ou sinuses me nga turanga kanohi, ka taea e te kopu niho kore e rongoatia te pereti kauae angiangi ka horapa tere ki raro i te kaki, ki runga ake ranei ki te roro:

• Ludwig's angina (bilateral floor-of-mouth cellulitis): Ki te horapa te mate mai i te molar raro ki raro i te arero, ka pakeke te papa ngohengohe o te waha, ka pakari, ka pupuhi, ka teitei, ka pana te arero ki runga, whakamuri ki te tuanui o te waha, ka ** ka hiri katoa i te huarahi rererangi i roto i nga haora**.
• Cavernous sinus thrombosis and orbital cellulitis: Ki te horapa whakarunga te kuri o runga, te molar abscess ranei, ka tere te pupuhi me te whero i te taha o tetahi kanohi, te kamo totoro, te tirohanga rua, te mahunga nui ranei.
• Ahea haere totika ki te tari whawhati tata o te hōhipera (ehara i te tari niho auau): Rapua te tiaki ER i te hōhipera mo nga patu paturopi whakauru me te whakamarumaru i te ararere ki te haere tahi te mamae niho me te pupuhi ka kitea ki waho o te kanohi, kauae, paparinga, kanohi, kaki ranei, he uaua ki te whakatuwhera i to waha i raro ake i te rua o nga maihao, ** he uaua ki te whakatuwhera i to mangai i raro i te arero e rua, ** te arero, te tohe, te horomia mamae ranei, ranei te kirikaa me te makariri.

Te mamae haumaru me te pupuhi i te wa e tatari ana mo te taote niho¶

1. Tangohia nga rongoa whakamau mamae-a-waha: Mo nga pakeke ka taea te tango haumaru i nga NSAID, ko te whakakotahi i te ibuprofen-waha kua whakaritea (e whai ana i te mumura o te prostaglandin i roto i te wheua) me te acetaminophen (paracetamol) e ai ki nga tohutohu tapanga mokete ka kaha ake te whakaora mamae niho i te rongoa anake.
2. Hoatu te matao ki waho noa o te paparinga: Puritia he kete makariri kua takai ki te tauera ki waho o te kauae mo te 15 meneti, 15 meneti te wehe. Kaua rawa e makahia he papa whakamahana, he pounamu wai wera ranei ki waho o te kauae puku, i te mea ka whakawhanuihia e te wera o waho nga oko toto kanohi ka kumea te pana ki waho ma te kiri paparinga.
3. ** Horoi marie ki te wai tote mahana kei roto i te waha**: Whakarewahia te 2.5 miramira (0.5 tīpune) o te tote tepu ki roto i te 240 miramira (8 hekere) o te wai mahana, purihia he waha ki runga i te kapia mamae mo te 30 hēkona, ka tuwha marie ki waho.
4. Kia teitei to mahunga i runga i nga urunga e rua, e toru ranei: Ko te takoto papatahi ka piki ake te pehanga toto toto i roto i te mahunga me te kauae, ka kaha ake te pupuhi o te puku niho i te po.

Te whakahaere i te toto nui o te waha, te ngutu, te arero ranei¶

Ko te arero, ngutu, me te mucosa waha he nui rawa te tuku toto, a, na te iti o te topata toto i konatunatua ki te waha o te huware ka tino kino atu te ahua o nga whara o te waha.

• Mo te toto i muri i te tangohangatanga: Horoihia te waha kia kotahi ki te wai matao hei whakakoi i nga kopa ka rite ki te tiēre, whakatakahia he pepa kawau makuku makuku (he pueke tii pango paerewa kua makuku, kei roto he astringent maori waikawa tannic e whakatiki ana i nga kapi me te whakatere i te pereti totoka) ki roto i te porotaka, ka tuu tika ki runga i te porotaka, ka tuu ki raro. te pehanga haukotia mo te 30 ki te 45 meneti katoa** me te kore e puaki to waha ki te tirotiro. A ape i te tuha, te horoi, te kai paipa, te inu wai wera, te whakamahi kakau kakau inu ranei mo te 24 haora neke atu.
• Mo te ngutu, te paparinga, te arero ranei kua werohia: Whakamahia he kakahu ma, he karaehe parakore ranei hei whakawiri i te ngutu toto, te arero ranei i waenga i to koromatua me to maihao tohu mo te 10 ki te 15 meneti tonu. Rapua he tui hauora, niho niho ranei i roto i te 6 haora mena ka whiti te tapahi ngutu i te taitapa whero (te raina motuhake e tutaki ai te ngutu mawhero ki te kiri kanohi, me tika te tuitui kia kore ai he kakari whakapaipai tuturu), mena ka puta te werohanga ki te ngutu, ki te wahangu ranei te tapahi arero, roa atu i te 1 henimita (0.4 inihi te roa i muri mai i te 0.4 inihi).

Nga whati kauae, te wehenga o nga hononga o te waahi, me te whara o te wheua kanohi¶

Ko nga paanga kaha-nui ka patoto, ka whati ranei nga niho ka whakawhiti i te kaha miihini nui ki te kauae o runga (maxilla), kauae raro (mandible), paparinga (zygoma), te hononga temporomandibular ranei (TMJ) i mua tonu o te awa taringa. Ma te mohio ki te whati kauae, ki te wehenga moata ranei, ka kore e mau tonu te ngau, te kino o te nerve, me te arai i te huarahi rererangi.

Ko nga tohu whakatupato haumanu mo te whaa o te whao, te maxilla ranei¶

Mahia he tirohanga ataata me te arowhai waha i muri i nga whiunga ki te kauae, paparinga, waha ranei:

• Maloki whakapeka (kaore e uru tahi nga niho): Ahakoa te nekehanga 1-ki-2-mirimita i roto i te kauae ka mahara te manawanui ka pa ohorere o ratou niho o runga me o raro ki tetahi taha, ka waiho ranei he aputa tuwhera ki tera taha ka ngana ana ki te kati ata te waha.
• Te hekenga o te hikoi, te hematoma i raro i te reo: Ki te titiro ki roto i te waha o raro ka kitea he pupuhi toto papura-pango pouri e putu ana ki te papa o te waha i raro i te arero (he tohu haumanu matarohia o te whati o te tinana o raro) he ahua hee ranei te hikoi o te pikitanga i te rarangi o nga niho me te pakaru o te kiko o te kiko.
• Te ngongo o te ngutu o raro me te kauwae: Ka rere tika te nerve alveolar raro i roto i te awa kowhao i roto i te kauae o raro i mua i te puta atu ki te kauae. Ki te kore te ngutu o raro, te kauae ranei e ngongo ana i muri i te whiunga o te kauae (kaore he rewharewha niho), tera pea ka pakaru te whao i te awa nerve.
• Te nekeneke o te kauae o runga (Le Fort fractures): Ki te kapohia nga niho o runga o mua ka kitea ka wehe wehe te kikorangi niho o runga, te ngutu maro ranei mai i te toenga o te angaanga, mena ka maturuturu te wai wai marama (cerebrospinal fluid) mai i te ihu i te taha o te marutanga o waenganui, kua pa ki te tangata turoro he pakarutanga o te maxillofacial ihu.

Awhina tuatahi mo te kauae whati, he tohe ranei¶

1. Kia noho tika te manawanui me te anga paku ki mua: Ki te whati te kauae o raro ki nga waahi e rua (pēnei i te whati parasymphyseal bilateral), ka ngaro te punga o nga uaua e pupuri ana i te arero ki mua, ka taea e te arero te paheke whakamuri me te aukati i te korokoro mena ka tapapa te tuara o te manawanui. Tukua kia noho ki mua ka whakaheke toto me te huware ki roto i te kapu, tauera ranei.
2. Kaua rawa e herea, kia takai ranei nga kauae kia kati rawa: Ko nga pukapuka awhina tuatahi tawhito i whakamahia hei taunaki kia herea he takai ki raro i te kauae me runga ake o te angaanga. Ko nga kawa o naianei e aukati ana kia kati te kauae whati, na te mea ka ruaki te turoro i te maru, ka horomia ranei te toto i te wa e herea ana o ratou niho, ka tohe te ruaki ki roto ki o ratou puku ka hemo. Engari, me tuku te manawanui ki te tautoko marie i te raro o tona kauae i roto i te kapu o tona ake ringa, ka pupuri ranei i tetahi pupuhi makariri ki te pupuhi.
3. Te wehenga o te TMJ nui (kua raka te kauae kia tuwhera whanui): I etahi wa ka whaanui, ka ruaki, ka pupuhi ranei i te wa e puare ana te waha ka paheke atu te porowhita o te kauae o raro ki runga i te aahuatanga o te angaanga ka raka ki mua. Kaore e taea e te turoro te kati i tona waha, ka korero me te reo karekau, ka rongo i nga uaua uaua i mua i nga taringa. Kaua rawa e ngana ki te papaki, ki te tohe ranei i te kauae kua kati ki te kati ki o ringaringa, na te mea ka marara te kaki condylar; haria te manawanui ki te tari whawhati tata, ki te taote-a-waha ranei ka taea e nga kairoro te whakarato i nga uaua whakangawari, i nga poraka nerve rohe ranei, me te whakahaere i te whakaheke-a-ringa whakamuri.

Ko te turanga maroke i muri i te tangohanga (alveolar osteitis) me te pericoronitis¶

Karekau nga ohotata niho nui katoa ka puta i te wa o te whara; e rua o nga mate whakapeka o te waha ka puta i nga ra i muri i te tangohanga niho, i te taha ranei o te niho whakaaro nui e pupuhi ana.

Ko te turanga maroke (alveolar osteitis) i muri i te tangohanga niho¶

Ka unuhia he mora pumau, he niho mohio ranei, ka puta he toto whero pouri ki roto i te turanga kiri kau hei whakamarumaru i te kauae mata me nga pito nerve i te wa e tipu haere ana te kiko kapia hou. Mena ka memeha wawe te toto whakamarumaru, ka ngotea ranei e te pehanga kino (pēnei i te kai paipa, te pupuhi, te tuwha kaha, te inu ranei i roto i te kakau witi), ka waiho te wheeo pukoro mawhero ki te hau, ki te kai me te huware.

• Me pehea te wehewehe i te mamae o muri mai i te tangohanga mai i te turanga maroke: Ka piki te mamae o te rongoa i roto i te 24 ki te 48 haora tuatahi i muri i te pokanga me te pai haere i ia ra. Ko te turanga maroke ka pa mai i te 3 ki te 5 ra i muri i te tangohanga me te mamae ohorere, te kino, te mamae hohonu ka puta mai i te turanga kau tae noa ki te taringa, kanohi, whare tapu, me te kaki i tera taha o te mata, me te reka kino me te manawa kino. Ko te titiro ki roto i te turanga me te rama rama ka kitea he kohao ahua kau me nga wheua koma ka kitea ki raro, kaua ki te kowhatu whero pouri.
• Me pehea te mahi a te taote niho i te turanga maroke: Ko nga rongoa a-waha anake he uaua ka mutu te mamae o te turanga maroke. Waea atu ki te taote niho, ki te taote-a-waha ranei nana i unu te niho mo te haerenga poto mo te ra kotahi: ka peia marietia e ratou nga otaota kai kua mau ki waho o te turanga ki te tote parakore, ka whakakiia te turanga ki te whakakakahu rongoa motuhake (kei te nuinga o te waa he eugenol, he tangohanga analgesic o te hinu kotikara, honoa ki te whakapiringa whakaahuru). Ko tenei kakahu rongoa ka hipokina te koiwi e kitea ana, a, ko te nuinga o te waa ka whakaora i te 80 ki te 90 paiheneti o te mamae i roto i te 15 meneti.

Ko te pericoronitis whakapeka huri noa i tetahi niho whakaaro kua pahemo¶

I te wa e werohia ana e te molar tuatoru o raro (niho whakaaro nui) ki te haurua o te kapia i muri rawa o te kauae, ka iri he papa matotoru o te kiko kapia (e kiia nei he operculum) ki runga i te mata ngau o te niho. Ka paheke noa nga matūriki kai me te papa ki raro i te papa kapia e kore e taea e te paraihe niho te toro atu, ka puta he mate huakita whakapeka e kiia nei ko pericoronitis.

• Nga Tohu: Ka tetere te papa kapia i te kokonga o muri o te kauae, ka whero kanapa, ka ngawari; Ma te ngau ki raro ka maru ai te puku tetere ki to runga niho whakaaro nui; ka rere pea te nana i raro i te papa; me te mumura e horapa ana ki nga uaua ngaungau tata (te pterygoid me te masseter waenga) ka mamae, ka uaua te whakatuwhera i te waha (trismus).
• Te tiaki i te kainga me nga haki whero: Whakakiia tetahi syringe whakamakuku kirihou-matapae (he horoi kaha ranei) ki te wai tote mahana (2.5 mira / 0.5 tīpune tote i roto i te 240 mirini / 8 hekere o te wai mahana) i muri i ia kai hei horoi i nga otaota kua mau mai i raro i te papa kapia. Tirohia te taote niho i roto i te 24 ki te 48 haora mo te whakamakuku i raro-operculum ngaio me nga paturopi ki te hiahiatia. Mena ka pupuhi te pericoronitis i raro i te kauae, te kirikaa, te raru ki te horomii huware, te kore ranei e tuwhera i to waha ki te whanui atu i te 2 henimita (0.8 inihi), haere ki te ruma ohorere.

Te aukati i te whara niho me te huihuinga tiaki waha¶

Neke atu i te 60 paiheneti o nga pakaru o nga niho me nga pakaru o te karauna ka puta i te wa o nga hakinakina whakapiri, te eke paihikara, te papa reti, me te eke kuta. Ko te whakarite i tetahi kete whakaora niho kiato mo to kainga, tari nēhi kura, peeke taha takaro ranei ka penapena meneti nui ina pa mai he paanga:

• Ka mau i te kaarai kua rite ki te whakauru, ki te whewhe-ka-ngau ranei: He whakamarumaru werawera ngawari ka uru, ka tohatoha i nga mana aki puta noa i te kikorangi niho katoa, ka whakaahuru i nga kaikoi o runga o mua me te whakaiti i te tupono o te pakaru o nga niho me te pakaru o te condyle mandibular.
• Whakaahua he ipu Tiaki-A-Niho (HBSS) kua whakaaetia e te ADA: Puritia he ipu hiri o Hank's Balanced Salt Solution i roto i to kete awhina tuatahi o to roopu hakinakina i te taha o nga hautai whaariki 5-by-5-inihi (2-by-2-inihi) hautai, wax orthodontic orthodontic relief, whakapiri rongoa whakakī konutea-waikura rangitahi, me te ni.

Pātai auau¶

Kua tirohia nga puna¶

• International Association of Dental Traumatology (IADT): 2020 Nga Aratohu mo te Whakahaerenga o Nga Taonga Niho Whakapakari: Te Awhiowhio o nga Niho Tuturu, Nga Whati, me te Ruxations, me nga Whara i roto i te Niho Tuatahi (Ao)
• American Dental Association (ADA): Te whakahaere i nga wa ohorere, Niho Tutuki, me te Arataki Haumanu Niho Ngatata (Te Hononga o Amerika)
• UK National Health Service (NHS) me Scottish Dental Clinical Effectiveness Programme (SDCEP): Whakahaere i nga Raruraru Niho Acute and Dental Trauma (United Kingdom)
• American Association of Endodontists (AAE): Nga Paerewa maimoatanga mo nga Niho Tuturu kua pakaru me te whati (Te Hononga o Amerika)

Nga kaiarahi e pa ana¶

• Nga whara mahunga me nga tohu whakatupato
• Te kaha o te whakaheke toto
• Te whakamohiotanga o te Sepsis me te ohorere
• Ko nga pakeke e koowao ana i te awhina tuatahi
• Whaiaronga nama ohorere