Eyin ti a ti lu ati awọn pajawiri ehín¶
Awọn nọmba pajawiri yato nipasẹ orilẹ-ede. Oju-iwe yii nlo 911, nọmba fun Amẹrika ati Kanada. Ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede miiran lo 112, 999, tabi nọmba miiran. Wa nọmba fun orilẹ-ede rẹ.
Nigbati ehin agbalagba ti o wa titi lailai ba ti lu patapata kuro ni ẹnu (avulsion ehin), iye iṣẹju kọọkan. Ilẹ gbòǹgbò eyín náà wà nínú àràádọ́ta ọ̀kẹ́ ẹlẹgẹ́, àwọn sẹ́ẹ̀lì ligamenti periodontal aláyè gbígbòòrò tí ó bẹ̀rẹ̀ sí kú láàárín ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún sí ọgbọ̀n ìṣẹ́jú tí a bá jẹ́ kí ó gbẹ nínú afẹ́fẹ́. Mimu ehin ni muna nipasẹ ade funfun rẹ ati gbigba pada sinu iho rẹ tabi fi sinu wara tutu laarin ọgbọn si iṣẹju 60 yoo fun dokita ehin ni aye ti o ga julọ lati tun gbin ati fifipamọ ehin adayeba rẹ fun igbesi aye.
Itọsọna yii ni wiwa awọn igbesẹ igbala lẹsẹkẹsẹ fun ikọlu ti o yẹ fun ehin ọmọ akọkọ, bawo ni a ṣe le ṣakoso titari-sinu tabi awọn eyin ti o fọ, bawo ni a ṣe le da ẹnu lile ati ẹjẹ ahọn duro, ati bii o ṣe le rii awọn akoran ọrun ti o lewu-aye bii angina Ludwig.
Danger
Ti ipalara ehín tabi ikolu ehin ba pẹlu iṣoro mimi, ailagbara lati gbe itọ ti ara rẹ (drooling), ohùn "ọdunkun gbigbona" ti a mu, wiwu ti ntan labẹ ahọn tabi isalẹ ọrun, tabi ti a fura si ori ati egungun oju, pe nọmba pajawiri agbegbe rẹ lẹsẹkẹsẹ (911 ni United States ati Canada, 112 kọja European Union, United Kingdom 999) pajawiri awọn nọmba). Maṣe duro fun ọfiisi ehin nigbati ọna atẹgun ba ni ewu.
Ṣe eyi ni bayi¶
- Wa ehin ti a ti lu ki o si gbe e nipasẹ ade funfun NIKAN. Maṣe fi ọwọ kan, fun pọ, tabi ge gbòngbo ofeefee-ofeefee naa, nitori fifun awọn okun ligamenti ohun airi lori gbòngbo ko jẹ ki ehin naa tun so mọ egungun ẹrẹkẹ.
- **Ṣe daju boya ehin agbalagba ti o wa titi lailai tabi ehin ọmọ ọmọde.
- Fọ ehin ti o ni idọti ni rọra fun o pọ julọ iṣẹju-aaya 10. Ti ehin agbalagba ba ṣubu sori idoti tabi pavement, di ade mọra ki o fi omi ṣan ni ṣoki fun iṣẹju mẹwa 10 ninu wara tutu, iyọ ti ko dara, tabi omi ti n ṣiṣẹ tutu; maṣe fọ ọ, maṣe lo ọṣẹ, maṣe fi awọ ara gbẹ.
- Tun eyín ti o yẹ pada sinu iho rẹ lẹsẹkẹsẹ ti eniyan ba mọ. Fi eyín kọju si ọna ti o tọ (bara rẹ si ehin adugbo), rọra rọra wọ inu iho gomu nipa lilo titẹ ika, ki o si jẹ ki ẹni naa jẹ ki o jẹ ki o jẹ ki o jẹ ki o jẹ ki o rọra ṣanlẹ lori asọ ti o mọ ti a ṣe tabi paadi gauze ti ko ni agbara lati mu u duro.
- Fi ehin sinu ọra odidi ti o tutu ti o ko ba le tun fi sii. Ti iho naa ba ni irora pupọ tabi ti bajẹ, sọ ehin naa silẹ lẹsẹkẹsẹ sinu ife kekere kan ** wara maalu tutu kan **, Hank's Balanced Salt Solution (Fipamọ-A-Tooth kit), tabi saline ti ko dara; maṣe fi ehin kan sinu aṣọ-ikele ti o gbẹ tabi tọju rẹ sinu omi tẹẹrẹ.
- ** Lọ si dokita ehin tabi ile-iwosan pajawiri laarin ọgbọn si iṣẹju 60.** Pe niwaju lakoko ti o wa ni ọna ki ẹgbẹ ehín le mura splint rọ ṣaaju ki awọn sẹẹli ligamenti periodontal ku.
Ṣiṣan ipinnu fun ibalokanjẹ ehín ati awọn pajawiri ehin nla¶
flowchart TD
Start["Ifarapa Ehín Nkan tabi Irora Ẹnu nla"] --> AirwayCheck{"Ṣe awọn asia pupa ni ọna atẹgun tabi ọrun?<br/>Drooling, wahala mimi/migbemi,<br/>wiwu ilẹ-ẹnu, tabi ipalara ori?"}
AirwayCheck -->|Yes| Call911["Pe Ifijiṣẹ Pajawiri Lẹsẹkẹsẹ<br/>911 US/Canada, 112 EU, 999 UK<br/>Jeki alaisan joko ni titọ ni gbigbera siwaju"]
AirwayCheck -->|No| TraumaType{"Iru pajawiri ehín wo ni o ṣẹlẹ?"}
TraumaType -->|Knocked-Out Tooth (Avulsion)| ToothAge{"Se eyin agba tabi ehin omo?"}
ToothAge -->|Permanent Adult Tooth| Reinsert["Gbe soke nipasẹ ade nikan ki o fi omi ṣan ni iṣẹju mẹwa 10 Max<br/> rọra tun fi sinu iho OR wọ inu wara tutu<br/>De dokita ehin laarin ọgbọn si iṣẹju 60"]
ToothAge -->|Primary Baby Tooth| NoReinsert["Ma ṣe Fi ehin Ọmọ pada<br/>Jẹni lori gauze mimọ lati da eje gomu duro<br/>Wo dokita ehin ọmọde laarin wakati 24"]
TraumaType -->|Pushed Out of Position (Luxation)| LeaveInPlace["Ma ṣe Fi agbara mu ehin Pada pẹlu Pipa tabi Awọn ika ọwọ<br/>Jẹjẹjẹ lori aṣọ rirọ ti o ba yọ jade<br/>Wo dokita ehin pajawiri laarin wakati 2 si 6"]
TraumaType -->|Broken Crown or Lost Filling| SavePieces["Ṣàfipamọ́ àwọn àjákù ehin tí ó fọ́ sínú wàrà<br/>Bo etí mímú pẹ̀lú epo-eti tabi simenti igba diẹ<br/>Wo dokita ehin laarin wakati 24"]
Ehin ti a ti lu (avulsion): yẹ ni idakeji awọn eyin ọmọ¶
Ni atẹle ti Ẹgbẹ Kariaye ti Awọn Itọju Ẹjẹ (IADT) ṣe idaniloju pe o ṣetọju iwulo gbongbo lakoko wakati akọkọ to ṣe pataki lẹhin ipa kan.
Kini idi ti mimu ati ibi ipamọ omi ṣe pataki pupọ¶
Nigbati ehin kan ba ya kuro ninu iho egungun rẹ (alveolus), ligamenti periodontal (PDL) pin si idaji: idaji duro ti a so mọ odi iho ati idaji lẹmọ simenti root ehin. Ti awọn sẹẹli gbongbo wọnyẹn ba gbẹ ni ita gbangba fun diẹ ẹ sii ju 30 si 60 iṣẹju, tabi ti wọn ba wa sinu omi tẹẹrẹ (eyiti o ni osmolality kekere pupọ ti o fa awọn sẹẹli gbongbo lati wú ati ti nwaye nipasẹ hypotonic lysis), awọn sẹẹli gbongbo ku. Nigbati a ba tun gbòngbo ti o ti ku kan tun gbin, awọn sẹẹli egungun ara yoo dapọ taara si gbòngbo ehin (ankylosis) ti wọn yoo si tu gbongbo naa ni ọdun diẹ (iyipada iyipada).
Ṣe afiwe media ipamọ ehin (dara julọ si buru julọ)¶
Ti o ko ba le rọ ehin ti o yẹ pada sẹhin sinu iho gomu ni aaye ijamba naa, gbe e lẹsẹkẹsẹ sinu omi ti o ga julọ ti o wa:
| Ibi ipamọ alabọde ipo | Alabọde | Ferese iwalaaye sẹẹli ti o pọju | Idi ti o ṣiṣẹ tabi kuna |
|---|---|---|---|
| 1. Yiyan ti o dara julọ (atunṣe lẹsẹkẹsẹ) | Pada si inu iho gomu alaisan ti ara rẹ | Ti o dara ju gun-igba piroginosis | Ṣe atunṣe ẹjẹ lẹsẹkẹsẹ ati ipese ounjẹ ni iwọn otutu ara. |
| 2. Omi-idiwọn goolu | Ojutu Iyọ Iwọntunwọnsi Hank (HBSS / Fipamọ-A-Ehin) | Titi di wakati 12 si 24 | Ni pataki pH-iwọntunwọnsi, ito sẹẹli isotonic ti a rii ni awọn ere idaraya ati awọn ohun elo iranlọwọ akọkọ ile-iwe. |
| **3. Omi ile ti o dara julọ *** | ** wara malu ti a ti pasito tutu** (odidi tabi skim) | Titi di wakati 3 si 6 | Osmolality ti ara, pH didoju, ati awọn ounjẹ jẹ ki awọn sẹẹli ligamenti periodontal laaye laisi wiwu. |
| **4. Omiiran oogun ti o dara *** | Ni ifo 0.9% iyo deede tabi ojuutu iyọ lẹnsi olubasọrọ | Titi di wakati 1 si 2 | Iwontunwonsi iyọ isotonic ṣe idilọwọ awọn nwaye sẹẹli osmotic, botilẹjẹpe ko ni awọn ounjẹ cellular. |
| 5. Ipadabọ pajawiri (agbalagba ti o ni oye nikan) | itọ ti ara alaisan (tutọ sinu ago kekere kan, tabi ti a fi sinu ẹrẹkẹ kekere) | 30 si 60 iṣẹju | Ntọju ehin ọrinrin, ṣugbọn osmolality kekere ati ẹnu kokoro arun degrade root ẹyin lẹhin wakati kan; maṣe fi ehin alaimuṣinṣin si ẹnu ọmọde tabi alaisan ti o le fun u. |
| 6. Maṣe lo | Omi tẹ ni kia kia, omi igo, awọn ohun mimu ere idaraya, ọti-lile, tabi àsopọ gbigbẹ/napkin | ** Awọn sẹẹli ku ni iṣẹju 15 si 30 *** | Tẹ ni kia kia omi ti nwaye awọn sẹẹli nipasẹ hypotonic mọnamọna; awọn tissu gbigbẹ yọ iṣan naa kuro ki o si sọ gbòǹgbò naa gbẹ lẹsẹkẹsẹ. |
Bii o ṣe le ṣe iyatọ ehin ọmọ lati ehin agbalagba ti o yẹ¶
Awọn ọmọde ti o wa laarin ọdun 6 si 12 ni "ehin ti o dapọ" ti o ni awọn eyin ọmọ akọkọ mejeeji ati awọn eyin agbalagba ti o wa titi lailai ti nwaye:
- ** Ọjọ ori 5 ati kékeré ***: Fere dajudaju ehin ọmọ akọkọ. Maṣe fi sii.
- ** Ọjọ ori 6 si 8 (Awọn incisors iwaju iwaju) ***: Awọn ehin iwaju ti oke ati isalẹ ti o wa titi nigbagbogbo maa nwaye laarin awọn ọjọ ori 6 ati 8. Awọn incisors ti o wa titi ti o ṣẹṣẹ ti nwaye jẹ akiyesi tobi, die-die, ati pe o ni awọn bumps kekere mẹta (**mamelons ***) lẹgbẹẹ eti wọn saarin, nigbati awọn eyin ọmọ kere, ti o ni funfun, ti o ni funfun, ti o ni funfun.
- **Nigbati o ba wa ni iyemeji ***: Maṣe fi agbara mu ehin ti o ni ibeere pada sinu iho ọmọde. Fi ehin naa si lẹsẹkẹsẹ sinu ife ti wara tutu ati ki o wakọ taara si dokita ehin pajawiri, ti o le ṣe idanimọ rẹ ni iṣẹju-aaya ki o tun tun gbin ti o ba jẹ yẹ.
Nipo, tu silẹ, tabi awọn eyin ti o ṣokunkun (igbadun ehín)¶
Nigbagbogbo igbonwo, isubu, tabi ipa kẹkẹ idari ko kan ehin kan patapata kuro ni ẹnu, ṣugbọn dipo titari rẹ kuro ni titete lakoko ti o wa ni apakan apakan si iho gomu:
- Imudanu ti ita (titari siwaju tabi sẹhin) tabi **Extrusion (irọro ni apa kan kuro ninu iho) ***: Fi ehin silẹ ni ẹnu. Maṣe yọ eyín alaimuṣinṣin jade, maṣe gbiyanju lati fọ ehin wiwọ kan pada si aaye ti o ba lero ni titiipa ninu egungun. Jẹ ki alaisan naa jẹ rọra lori gauze ọririn lati duro duro ki o wo dokita ehin pajawiri laarin wakati 2 si 6 ki wọn le pa gomu naa, tun egungun ati ehin pada ni pẹkipẹki, ki o si so okun waya to rọ kọja awọn eyin fun ọsẹ meji si mẹrin.
- ** Ifọle (ehin ti o wọ inu egungun ẹrẹkẹ) ***: Nigba miiran ipa lile kan yoo gbe ehin kan ni inaro si oke sinu gomu ati egungun ki ehin naa yoo han kukuru tabi parẹ patapata nisalẹ àsopọ gomu ti o wú, ti o nfarawe ehin ti o ti lu. Maṣe gbiyanju lati fa ehin intruded si isalẹ pẹlu awọn ika ọwọ rẹ tabi awọn irinṣẹ; Awọn egungun ehín kiakia ni a nilo lati ṣayẹwo gbongbo ati ilẹ iho.
Baje, chipped, tabi eyín fifọ¶
Bii ehin ti o bajẹ ṣe nilo itọju ni iyara da lori iru Layer inu ti ehin ti farahan si kokoro-arun ẹnu:
| Isọri dida egungun | Ohun ti o ri ati rilara | Isẹgun amojuto | Awọn igbesẹ iranlowo akọkọ lẹsẹkẹsẹ |
|---|---|---|---|
| ** Enamel craze tabi kekere ërún *** | White lode enamel eti ni inira tabi die-die chipped; ko si ẹjẹ ati pe ko si ifamọ si afẹfẹ tutu. | Ti kii ṣe iyara; wo dokita ehin laarin 2 si 5 ọjọ. | Fi ajẹkù ti o fọ sinu wara tabi omi; bo eyikeyi eti to mu ti o ya ahọn rẹ pẹlu epo-eti ehin orthodontic. |
| ** ṣẹ egungun ade ti ko ni idiju (Dentin ti han) *** | Igun ti o tobi ju ti ehin naa ti bajẹ, ti o nfihan ṣigọgọ ** dentin ofeefeeish *** labẹ enamel funfun; irora didasilẹ nigba mimi afẹfẹ tutu tabi mimu omi mimu. | Ni kiakia; wo dokita ehin laarin **12 to 24 wakati ***. | Fi omi ṣan pẹlu omi gbona; ṣafipamọ ege ehin ti o fọ ni wara tutu (awọn onísègùn le sopọ mọ pada lori); Di dada ofeefee ti o ni imọlara fun igba diẹ pẹlu epo ehín lori-ni-counter tabi gomu ti ko ni suga. |
| ** Egungun ade idiju (Pulp / Nafu ti han) *** | O le wo aami Pink pinpoint tabi pupa pupa didan ni aarin ti eto ehin fifọ; irora nla si afẹfẹ, ifọwọkan, tabi iwọn otutu. | Pajawiri ehín lẹsẹkẹsẹ (laarin wakati 2 si 6). | Kokoro kokoro arun ti ko nira ehín ti o han n pọ si ni gbogbo wakati. Maṣe nu tabi poke aami nafu ara pupa; bo rọra pẹlu gauze ti ko ni ifo, mu ibuprofen oral acetaminophen, ki o si lọ taara si ọdọ dokita ehin pajawiri fun fila ti ko nira tabi itọju root canal. |
| **Egugun gbongbo (Ni isalẹ awọn gumline) *** | Awọn ade ti ehin wiggles pada ati siwaju bi ẹyọkan kan ati ẹjẹ lati inu kola gomu nigbati o ba fi ọwọ kan. | Ni kiakia; wo dokita ehin laarin ** 6 si 12 wakati ***. | Yẹra fun jijẹ ni ẹgbẹ yẹn patapata; jẹ awọn olomi nikan titi ti dokita ehin yoo fi gba X-ray agbeegbe ti o si fi ade. |
Awọn ohun elo ti o padanu, awọn ade ti a tuka, ati awọn onirin àmúró fifọ¶
Nigbati imupadabọ ba jade tabi ohun elo orthodontic fọ lẹhin awọn wakati, imuduro igba diẹ ṣe aabo eto ehin ti o han ati ṣe idiwọ ifojusọna lairotẹlẹ titi ti dokita ehin rẹ yoo ṣii:
- ** Nkunnu ti o sọnu ***: Fi omi ṣan iho rọra pẹlu omi iyọ gbona lati ko idoti ounjẹ kuro; kò scrape inu iho pẹlu kan toothpick tabi pinni. Tẹ bọọlu kekere kan ti ori-counter ** simenti ehín fun igba diẹ ** (sinkiiki oxide / kalisiomu sulfate lẹẹ ti a ta ni awọn ile elegbogi) tabi nkan rirọ ** chewing free suga ** sinu iho lati dena afẹfẹ tutu ati ounjẹ (maṣe lo gomu ti o ni suga, eyiti o fa irora nla ninu awọn tubules dentin ti o ṣii).
- ** Ade (fila) ṣubu ni pipa mule ***: Fi ade ade pamọ ki o ṣayẹwo inu rẹ; ti o ba ṣofo ati kùkùté ehin ti o wa labẹ rẹ ko ni irora, o le ṣe idanwo-fi ipele ti ade pada lori ehin. Ti o ba rọra ni irọrun ni iṣalaye kan pato, wọ inu ade pẹlu smear tinrin ti ori-counter ** simenti ehin igba diẹ, paste ehin, tabi alemora ehin *** ki o jẹ rọra lati joko titi iwọ o fi rii dokita ehin rẹ. Maṣe lo superglue ti ile (cyanoacrylate) ninu ẹnu rẹ, nitori pe o jẹ majele, o npa nafu ehin, o si ba awọn ala ade jẹ. Ti ade naa ba jẹ alaimuṣinṣin tabi alaisan jẹ ọmọde, fi ade naa silẹ ni apo zip-oke ki o má ba gbe tabi fa simu lakoko orun.
- ** Poking orthodontic braces wire *: Ti archwire ba yọ kuro ni akọmọ ẹhin ti o si gun ẹrẹkẹ inu rẹ, gbiyanju lati lo opin eraser roba ti o mọ ti ikọwe kan lati rọra tẹ okun waya rọra si ehin naa, lẹhinna gbẹ akọmọ irin naa pẹlu àsopọ kan ki o tẹ bọọlu ti o ni iwọn ti ** orthodontic iderun epo-eti (tabi pinni kekere kan ti warankasi paraffin lori epo-eti kekere kan) opin waya didasilẹ. Maṣe gbiyanju lati ge okun waya orthodontic ti o wuwo ninu ẹnu pẹlu awọn gige waya ile ayafi ti o ba n di ẹrẹkẹ, nitori opin irin ti a ge le titu si ọfun.
Ìrora ehin ti o lekoko, awọn abscesses ehín, ati angina Ludwig¶
Irora ehin ti o buruju ti o ji ọ lati sun tabi ti o buru si pẹlu awọn olomi gbigbona nigbagbogbo n tọka pulpitis ti ko le yipada tabi abscess ehín periapical ** (apo ti kokoro-arun ti n gbe soke ni opin gbongbo ti o ku ninu egungun ẹrẹkẹ).
Awọn asia pupa fun angina Ludwig ati awọn akoran aaye ọrun ti o jinlẹ¶
Nitori awọn gbongbo ti awọn molars isalẹ rẹ joko ni apa ọtun lẹgbẹẹ submandibular ati awọn aaye àsopọ sublingual ti ọrun, ati awọn gbongbo ehin oke joko awọn milimita ni isalẹ awọn ẹṣẹ rẹ ati awọn sockets oju, abscess ehín ti a ko ṣe itọju le fọ nipasẹ awo ẹrẹkẹ tinrin ati tan kaakiri ni ọrun tabi soke si ọpọlọ:
- ** Ludwig's angina (cellitis floor-of-mouth's bilateral)**: Ti ikolu lati inu molar isalẹ ba tan labẹ ahọn, ilẹ rirọ ẹnu yoo di igi-lile, wú, ati igbega, titari ahọn si oke ati sẹhin lodi si oke ẹnu ati **patapata pa ọna atẹgun laarin awọn wakati ***.
- Cvernous sinus thrombosis ati orbital cellulitis: Ti ireke oke tabi abscess ti oke ba tan si oke, o ma nfa wiwu iyara ati pupa ni ayika oju kan, ipenpeju didan, iran meji, tabi orififo nla.
- Nigbati o ba lọ taara si ẹka pajawiri ile-iwosan (kii ṣe ọfiisi ehín deede): Wa ile-iwosan lẹsẹkẹsẹ ER itọju fun awọn oogun aporo inu iṣan ati aabo ọna atẹgun ti irora ehin ba wa pẹlu ** eyikeyi wiwu ti o han ni ita ti oju, bakan, ẹrẹkẹ, oju, tabi ọrun **, nira lati ṣii ẹnu rẹ gbooro ju ika meji lọ (trismus) tabi ahọn ti o duro ṣinṣin ** ahọn ti o dide tabi irora duro gbigbe mì, tabi iba ati otutu.
Irora ailewu ati iderun wiwu lakoko ti o nduro fun ehin¶
- ** Mu awọn olutura irora egboogi-iredodo ẹnu **: Fun awọn agbalagba ti o le mu awọn NSAID lailewu, apapọ oral ti a ti pinnu **ibuprofen *** (eyiti o fojusi iredodo prostaglandin inu egungun) pẹlu **acetaminophen (paracetamol) ** ni ibamu si awọn itọnisọna aami package pese iderun irora ehín ti o lagbara ju boya oogun nikan lọ.
- ** Waye tutu nikan si ita ẹrẹkẹ ***: Mu idii tutu kan ti a we sinu aṣọ inura kan si ita bakan fun iṣẹju 15 lori, iṣẹju 15 ni pipa. **Maṣe fi paadi alapapo tabi igo omi gbigbona si ita ti ẹrẹkẹ ti o jẹun ***, bi ooru ti ita ṣe n di awọn ohun elo ẹjẹ oju ti o si fa ifa si ita nipasẹ awọ ẹrẹkẹ.
- ** Fi omi ṣan pẹlu omi gbona ninu ẹnu **: Tu milimita 2.5 ( teaspoon 0.5) ti iyọ tabili ni 240 milimita (ounwọn 8) ti omi gbona, mu ẹnu kan lori gomu ọgbẹ fun ọgbọn išẹju 30, ki o tu sita ni rọra.
- **Jeki ori rẹ ga lori awọn irọri meji tabi mẹta ***: Irọrun patapata jẹ ki titẹ ẹjẹ iṣọn pọ si ni ori ati ẹrẹkẹ, ti o mu ki ikun ehín le ni lile ni alẹ.
Warning
Maṣe mu tabulẹti aspirin kan, apaniyan ti a fọ, epo clove, fifin oti, tabi Bilisi si gomu rẹ tabi ninu ehin ti o fọ. Didi aspirin mu si gomu ko ni pa ara nafu ehin; dipo, salicylic acid sun awọn elege ẹnu mucosa ati ki o ṣẹda a irora funfun sloughing kemikali ulcer ("aspirin iná") ọtun lori oke rẹ toothache. Bakanna, maṣe gbiyanju lati gbe tabi lase gomu hó pẹlu abẹrẹ tabi ọbẹ.
Ṣiṣakoso ẹnu lile, ete, tabi ahọn ẹjẹ¶
Ahọn, ète, ati mucosa ẹnu ni ipese ẹjẹ ti o ni iyasọtọ, ati isun ẹjẹ kekere kan ti a dapọ pẹlu ẹnu ti itọ jẹ ki awọn ipalara ẹnu buru pupọ ju ti wọn lọ.
- ** Fun eje ẹjẹ lẹhin-isediwon iho ****: Fi omi ṣan ẹnu jẹjẹ ni ẹẹkan pẹlu omi tutu lati ko awọn didi jelly-bi didi, yipo paadi gauze ti ko ni ọririn kan (tabi apo tii dudu ti o tutu **, eyiti o ni astringent adayeba ** tannic acid ** ti o fa awọn capillaries ati accelerates platelet didi) ni taara lori silinda, gbe soke pẹlu gauze iho. duro, titẹ ailopin fun 30 si 45 iṣẹju ni kikun *** laisi ṣiṣi ẹnu rẹ lati ṣayẹwo. Yago fun itọtọ, fi omi ṣan, mimu siga, mimu olomi gbona, tabi lilo koriko mimu fun o kere ju wakati 24.
- **Fun aaye, ẹrẹkẹ, tabi ahọn lacerations ***: Lo asọ ti o mọ tabi gauze ti o ni ifo lati fun aaye ẹjẹ tabi ahọn rẹ ni iduroṣinṣin laarin atanpako ati ika itọka fun iṣẹju mẹwa 10 si 15 lemọlemọ. Wa oogun tabi ehin ehin laarin awọn wakati 6 ti aaye ge ba kọja aala ** vermilion ** (ila ti o yatọ nibiti aaye Pink ti pade awọ oju, eyiti o nilo isunmọ kongẹ lati yago fun ogbontarigi ohun ikunra ti o yẹ), ti puncture ba lọ ni gbogbo ọna nipasẹ ete, tabi ti ahọn ge ba gaping, to gun ju 1 centimita lọ), tabi lẹhin iṣẹju 0.5 ti ẹjẹ tẹsiwaju. pọ.
Awọn fifọ ẹkan, iyọkuro isẹpo temporomandibular, ati ibalokanjẹ eegun oju¶
Awọn ipa agbara-giga ti o kọlu tabi awọn ehin fifọ nigbagbogbo n gbe agbara ẹrọ ti o lagbara sinu bakan oke (maxilla), bakan isalẹ (mandible), cheekbone (zygoma), tabi isẹpo temporomandibular (TMJ) taara ni iwaju odo eti. Ti mọ dida egungun ẹrẹkẹ tabi yiyọ kuro ni kutukutu ṣe idilọwọ ibajẹ ojola ayeraye, ibajẹ nafu, ati idena ọna afẹfẹ.
Awọn ami ikilọ ile-iwosan ti mandible fractured tabi maxilla¶
Ṣe iworan onirẹlẹ ati ayẹwo ọrọ lẹhin eyikeyi fifun si agba, ẹrẹkẹ, tabi ẹnu:
- **Aiṣedeede ti o buruju (awọn eyin ko dara pọ mọ) ***: Paapaa iyipada 1-si-2-millimita ni egungun ẹrẹkẹ jẹ ki alaisan lero pe eyin oke ati isalẹ wọn lojiji lu laipẹ ni ẹgbẹ kan tabi fi aaye ti o ṣii silẹ ni apa keji nigbati wọn gbiyanju lati pa ẹnu wọn rọra.
- ** Idibajẹ igbesẹ tabi hematoma sublingual ***: Wiwo inu ẹnu isalẹ ṣe afihan roo dudu eleyi ti ẹjẹ dudu ti o wa lori ilẹ ẹnu labẹ ahọn (ami ile-iwosan Ayebaye ti dida egungun ara mandibular) tabi aiṣedeede ipele-igbesẹ ti o han ni ila ti awọn eyin ti o wa pẹlu iyapa, pipin inaro ẹjẹ ninu àsopọ gomu.
- **Iku ti ète isalẹ ati gbagba **: Nafu ara alveolar ti o wa ni isalẹ n ṣiṣẹ taara nipasẹ odo odo ti o ṣofo inu egungun ẹrẹkẹ isalẹ ṣaaju ki o to jade ni agba. Ti ète isalẹ tabi agba ba ni rirọ patapata tabi tingly lẹhin fifun si bakan (laisi akuniloorun ehín), o ṣee ṣe ki mandible fọ kọja odo iṣan ara.
- **Irinrin bakan oke (Le Fort fractures): Ti o ba di awọn eyin iwaju oke rọra fi han pe gbogbo ehin ehin oke tabi palate lile n lọ lọtọ lati iyoku ti agbọn, tabi ti omi ti ko ni omi (omi cerebrospinal) ba ṣan lati imu lẹgbẹẹ ọgbẹ aarin ti o lagbara, alaisan naa ti jiya gbigbe ti ile-iṣẹ giga-agbara lesekese.
Iranlọwọ akọkọ fun ẹrẹkẹ ti o fọ tabi ti o ya kuro¶
- ** Jeki alaisan joko ni titọ ki o tẹra siwaju diẹ sii **: Ti agbọn isalẹ ba baje ni aaye meji (gẹgẹbi fifọ parasymphyseal bilateral), awọn asomọ iṣan ti o di ahọn mu siwaju padanu oran egungun wọn, gbigba ahọn lati rọra sẹhin ki o si di ọfun ti alaisan ba dubulẹ ni ẹhin wọn. Jẹ ki wọn joko siwaju ki o si sọ ẹjẹ ati itọ sinu ago tabi aṣọ inura.
- **Maṣe di tabi bandage awọn ẹrẹkẹ ni wiwọ ni pipade ***: Awọn iwe afọwọkọ iranlọwọ akọkọ ti atijọ ti a lo lati ṣeduro so bandage ni wiwọ labẹ agbọn ati lori oke ti agbọn. Awọn ilana ibalokanjẹ ode oni ko ṣe idiwọ didan bakan ti o ti fọ, nitori ti alaisan ba n eebi lati inu ijakadi tabi ẹjẹ gbe nigba ti eyin wọn so pọ, wọn yoo fa eebi sinu ẹdọforo wọn ati ki o pa. Dipo, jẹ ki alaisan ṣe atilẹyin isalẹ ti igbọnwọ wọn rọra ni ọpẹ ti ọwọ ara wọn tabi mu fisinuirin tutu kan diẹ si wiwu naa.
- ** Iyapa TMJ ti o buruju (bakan titiipa ni gbangba gbangba)**: Nigba miiran yawn jakejado, eebi, tabi fifun fifun nigba ti ẹnu ṣi silẹ nfa ki condyle ti o yika ti bakan isalẹ lati yọ siwaju lori itusilẹ articular ti timole ati titiipa ni iwaju rẹ. Alaisan ko le pa ẹnu wọn rara, sọrọ pẹlu ohun ọṣọ, o si ni rilara iṣan iṣan ti o lagbara ni iwaju etí. Maṣe gbiyanju lati laa tabi fi agbara mu ẹrẹkẹ titiipa pẹlu ọwọ rẹ, nitori eyi le fa ọrun condylar naa; mu alaisan lọ si ile-iṣẹ pajawiri tabi oniṣẹ abẹ ẹnu nibiti awọn alamọdaju le pese awọn isinmi iṣan tabi awọn bulọọki nafu ara agbegbe ati ṣe idinku iṣakoso sisale ati sẹhin.
Socket gbigbẹ lẹhin-isediwon (alveolar osteitis) ati pericoronitis¶
Kii ṣe gbogbo pajawiri ehín ti o lagbara ni o ṣẹlẹ ni akoko ipalara; meji ninu awọn julọ irora ńlá ẹnu awọn ipo idagbasoke awọn ọjọ lẹhin ti a ehin isediwon tabi ni ayika ohun erupting ehin ọgbọn.
Socket gbigbẹ (alveolar osteitis) lẹhin isediwon ehin¶
Nigba ti a ba jade molar tabi ehin ọgbọn ti o yẹ, didi ẹjẹ pupa dudu yoo dagba ninu iho egungun ofo lati daabobo egungun ẹrẹkẹ aise ati awọn opin nafu nigba ti àsopọ gomu tuntun dagba kọja. Ti didi ẹjẹ aabo yẹn ba tu laipẹ tabi ti fa mu jade nipasẹ titẹ odi (gẹgẹbi mimu siga, vaping, tutọ ni agbara, tabi mimu nipasẹ koriko), igboro, egungun alveolar funfun ni a fi silẹ taara si afẹfẹ, ounjẹ, ati itọ.
- ** Bii o ṣe le ṣe iyatọ ọgbẹ deede lẹhin-isediwon lati iho gbigbẹ **: Irora iwosan deede ga julọ lakoko awọn wakati 24 si 48 akọkọ lẹhin iṣẹ abẹ ati ilọsiwaju ni imurasilẹ ni ọjọ kọọkan. ** iho gbigbẹ ni igbagbogbo kọlu awọn ọjọ 3 si 5 lẹhin isediwon *** pẹlu lojiji, lile, irora irora ti o jinlẹ ti o tan jade lati iho ofo ni gbogbo ọna titi de eti, oju, tẹmpili, ati ọrun ni ẹgbẹ yẹn ti oju, ti o tẹle pẹlu itọwo aimọ ati ẹmi buburu. Wiwo sinu iho pẹlu ina filaṣi nigbagbogbo ṣe afihan iho ti o ṣofo pẹlu egungun didan ti o han ni isalẹ ju didi pupa dudu.
- **Bawo ni dokita ehin ṣe nṣe itọju iho gbigbẹ ***: Awọn apaniyan ti ẹnu nikan kii ṣọwọn da irora iho gbigbẹ duro patapata. Pe dokita ehin tabi oniṣẹ abẹ ti ẹnu ti o fa ehin jade fun ibẹwo ọjọ kanna: wọn yoo rọra fọ awọn idoti ounjẹ ti o ni idẹkùn kuro ninu iho pẹlu iyọ ti ko ni ifọkanbalẹ ati gbe iho naa pẹlu asọ ti oogun pataki kan (nigbagbogbo ti o ni eugenol ninu, jade analgesic ti epo clove, ni idapo pẹlu lẹẹ abẹ itunu). Aṣọ ti oogun yii bo eegun ti o farahan ati pe o maa n yọkuro 80 si 90 ida ọgọrun ti irora laarin iṣẹju 15.
Pericoronitis ti o buruju ni ayika ehin ọgbọn ti o fọ ni apakan kan¶
Nigbati molar kẹta isalẹ (ehin ọgbọn) nikan ba kan ni agbedemeji gomu ni ẹhin bakan, gbigbọn ti o nipọn ti ọra gomu (ti a npe ni **operculum ***) duro lori aaye ti ehin. Awọn patikulu ounjẹ ati okuta iranti ni irọrun rọ labẹ gbigbọn gomu yii nibiti bristle ehin ko le de ọdọ, ti o nfa ikolu kokoro-arun nla ti irora ti a pe ni pericoronitis.
- ** Awọn aami aisan : Fọọmu gomu ni igun ẹhin bakan naa yoo wú, pupa didan, ati tutu; jáni ṣánlẹ̀ ń fi eyín ọgbọ́n oke fọ́ fúfúù tí ó wú; pus le yọ lati labẹ gbigbọn; ati igbona ti ntan sinu awọn iṣan jijẹ ti o wa nitosi (pterygoid medial ati masseter) jẹ ki o jẹ irora ati nira lati ṣii ẹnu ( trismus*).
- ** Itọju ile lẹsẹkẹsẹ ati awọn asia pupa ***: Kun syringe ṣiṣu irigeson ti o tẹ (tabi fi omi ṣan ni agbara) pẹlu omi iyo gbona (2.5 milimita / 0.5 teaspoon iyọ ni 240 milimita / 8 iwon ti omi gbona) lẹhin ounjẹ kọọkan lati fọ awọn idoti idẹkùn jade kuro labẹ gbigbọn gomu, ki o si mu eto. Wo dokita ehin laarin wakati 24 si 48 fun irigeson abẹ-iṣẹ alamọdaju ati awọn oogun aporo ti o ba nilo. Ti pericoronitis ba fa wiwu labẹ ila ẹrẹkẹ, iba, wahala gbigbe itọ, tabi ailagbara lati ṣii ẹnu rẹ jakejado ju 2 centimeters (0.8 inches), lọ si yara pajawiri lẹsẹkẹsẹ.
Idena ibalokanje ehín ati apejọ ẹnu¶
Ju 60 ogorun ti awọn avulsions ehin ibalokanjẹ ati awọn fifọ ade waye lakoko awọn ere idaraya olubasọrọ, gigun kẹkẹ, skateboarding, ati gigun kẹkẹ ẹlẹsẹ. Ngbaradi ohun elo igbala ehín iwapọ fun ile rẹ, ọfiisi nọọsi ile-iwe, tabi apo ẹgbẹ ere-idaraya ṣafipamọ awọn iṣẹju to ṣe pataki nigbati ipa kan ba waye:
- ** Wọ ẹnu-ọna ti o ni ibamu ti aṣa tabi sise-ati-jini ***: Aṣọ ẹnu thermoplastic ti o rọ ati pin awọn ipa ipa kọja gbogbo aapọn ehín, timutimu awọn incisors iwaju oke ati idinku eewu ti avulsion ehin mejeeji ati awọn fractures condyle mandibular.
- ** Ṣe iṣura apo-ipamọ-A-Ehin (HBSS) ti ADA ti o gba wọle ***: Tọju apo edidi kan ti Hank's Iwontunwonsi Iyọ Solusan ninu ẹgbẹ ere-idaraya rẹ ohun elo iranlọwọ akọkọ lẹgbẹẹ 5-by-5-centimeter (2-by-2-inch) gauze sponges, orthodontic iderun epo-eti, ti o ti kọja zinc-oxide ni oxide.
Gba ipa ọna kan
Awọn ọgbẹ ehín ati oju nigbagbogbo n ṣẹlẹ lẹgbẹẹ awọn ikọlu ere idaraya, kẹkẹ keke ṣubu, ati awọn ijamba ọkọ ayọkẹlẹ. Ipari ọwọ-lori iranlọwọ akọkọ ati iṣẹ CPR pẹlu Red Cross, St John Ambulance, tabi iṣẹ iṣoogun pajawiri ti agbegbe rẹ kọ ọ bi o ṣe le ṣayẹwo fun awọn ijakadi, daabobo ọpa ẹhin ara, ati jẹ ki ọna atẹgun eniyan ti o farapa mọ.
Awọn ibeere ti a beere nigbagbogbo¶
Kilode ti emi ko gbọdọ tọju ehin ti o wa titi lailai sinu omi tẹ ni kia kia?
Omi tẹẹrẹ ati omi mimu igo ni ifọkansi iyọ kekere pupọ (hypotonic osmolality) ni akawe si awọn sẹẹli eniyan. Nigba ti ehin ti o ti jade ba wa ni inu omi, omi n yara nipasẹ awọn membran sẹẹli ti awọn sẹẹli ligamenti periodontal elege lori gbòǹgbò, ti o nmu ki wọn wú ki o si bu laarin iṣẹju 15 si 30. Wara maalu tutu ni osmolality ibaramu ati pH didoju ti o tọju awọn sẹẹli gbongbo wọnyẹn laaye fun awọn wakati pupọ.
Kini ti MO ba lairotẹlẹ silẹ ehin kan ti a ti lu lori ọ̀nà ẹlẹgbin tabi papa bọọlu afẹsẹgba?
Gbe ehin soke ni muna nipasẹ ade jijẹ funfun (maṣe fi ọwọ kan gbongbo) ki o rọra tú wara tutu, iyọ ti ko ni ito, tabi omi ti n ṣiṣẹ tutu lori rẹ fun iwọn iṣẹju mẹwa 10 lati wẹ grit alaimuṣinṣin kuro. Maṣe fọ, fọ, tabi nu gbòǹgbò naa pẹlu asọ tabi ọṣẹ, paapaa ti awọn ẹiyẹ kekere ti idoti ba wa ni asopọ, nitori fifọ awọn ila iṣan ti o wa laaye kuro; dokita ehin yoo sọ di mimọ lailewu ati fun awọn oogun apakokoro pẹlu igbelaruge tetanus ti o ba nilo.
Kini idi ti o lewu lati fi ehin ọmọ ti a ti lu pada sinu gomu ọmọ?
Taara labẹ awọn gbongbo ti gbogbo ehin akọkọ (ọmọ) joko ade ti ndagba ti ehin agbalagba ti o yẹ ni inu crypt egungun rẹ. Titari ehin ọmọ ti a ti lu pada sinu iho le fọ, jẹ akoran, tabi aleebu egbọn ehin ti o wa titi ti o n dagba nisalẹ, ti nfa ki ehin agbalagba naa jade ni dibajẹ, yipada, tabi dapọ mọ egungun.
Kini o yẹ MO ṣe ti Mo ba ro pe ẹnikan gbe tabi mu ehin ti o ti lu tabi ade ehín?
Bí eyín tàbí adé bá sọnù nígbà jàǹbá, tí a kò sì rí i lórí ilẹ̀, kíyè sí ẹni náà dáadáa. Ehin ti a gbe sinu ikun nigbagbogbo n kọja laiseniyan nipasẹ ọna ounjẹ laarin awọn ọjọ diẹ, lakoko ti ehin ti o ni itara (ti a fa simu) sinu afẹfẹ afẹfẹ tabi ẹdọforo nfa ikọ, mimi, tabi ikolu ẹdọfóró ti o dakẹ ati pe o nilo x-ray àyà ati yiyọ bronchoscopy. Nigbagbogbo lọ si ile-iwosan amojuto ni kiakia tabi ER fun ọrun ni kiakia ati X-ray àyà ti ehin ti o padanu ko le ṣe iṣiro fun lẹhin ibalokanjẹ.
Njẹ awọn yara pajawiri le fa ehin abscessed tabi ṣe abẹla gbongbo kan?
Ayafi ti o jẹ ile-iwosan ọgbẹ ile-ẹkọ giga pataki kan pẹlu ẹnu-ipe ẹnu ati oniṣẹ abẹ maxillofacial, awọn yara pajawiri ile-iwosan boṣewa ko ni awọn ijoko ehín tabi awọn adaṣe ati pe ko ṣe awọn iyọkuro ehin deede tabi awọn ọna gbongbo. Sibẹsibẹ, o ** gbọdọ ** lọ si ile-iwosan ER lẹsẹkẹsẹ ti o ba ni wiwu oju tabi ọrun, iba, tabi iṣoro gbigbe, nitori awọn oniwosan ER pese awọn oogun aporo inu iṣọn-aye igbala-aye, aabo ọna atẹgun, aworan CT, ati ṣiṣan iṣẹ abẹ ti awọn abscesses ọrun jinlẹ ṣaaju ki o to tọka si dokita ehin lati yọ ehin ẹṣẹ kuro.
Bawo ni o ti pẹ to ti dokita ehin yoo fi ẹyọ kan silẹ lori ehin ti o wa titi ti o ti lu lẹhin ti o ti fi sii pada?
Lẹhin ti o tun pada ehin ti o wa titi ti o ni avulsed ati ijẹrisi titete rẹ pẹlu X-ray, ehin ehin naa di okun tinrin, okun palolo to rọ ati splint apapo kọja ehin ti o farapa ati awọn aladugbo iduroṣinṣin rẹ fun ọsẹ meji 2 ** (tabi to ọsẹ mẹrin 4 ti ogiri iho iho ti o wa ni ayika tun ti fọ). Ko dabi awọn splints irin lile ti a lo ni awọn ọdun sẹyin, splint rọ diẹ ngbanilaaye iṣipopada physiologic airi lakoko iwosan, eyiti o mu ki awọn okun ligamenti periodontal lati tun pọ laisi fifẹ ni lile si egungun agbọn (ankylosis), ati pe onísègùn nigbagbogbo bẹrẹ itọju ailera gbongbo laarin awọn ọjọ 7 si 10 fun awọn gbongbo agba ti o ni idagbasoke ni kikun.
Awọn orisun ṣayẹwo¶
- International Association of Dental Traumatology (IADT): * Awọn Itọsọna 2020 fun Ṣiṣakoso Awọn ipalara Ehín Ibanujẹ: Ibanujẹ ti Awọn Eyin Yẹ, Awọn fifọ, ati Awọn Luxations, ati Awọn ipalara ninu Ẹhin akọkọ * (International)
- Ẹgbẹ Ehín ti Amẹrika (ADA): * Ṣiṣakoṣo awọn pajawiri ehín, Awọn eyin Ti a ti lu, ati Itọsọna Ile-iwosan Eyin ti o ya* (Amẹrika)
- Iṣẹ Ilera ti Orilẹ-ede UK (NHS) ati Eto Imudara Imudara Ehín Ilu Scotland (SDCEP): Iṣakoso Awọn iṣoro ehín Nkan ati ibalokanjẹ ehín (United Kingdom)
- Ẹgbẹ Amẹrika ti Awọn Endodontists (AAE): Awọn Ilana Itọju fun Avulsed ati Ti Ẹyin Yẹ Ti Fọ (Amẹrika)