Bamputa ya Mudindu ya Kutobula, Kunyata Nsabi, mpi Kuditanina na Tetanos¶

Kunyata nsabi, kutobula mpusu ya nitu ti nsinga ya lupangu ya mekuma ti mvindu, kufwa na nsende ya rose to na kitini ya mabaya, to kukutana ti mputa ya mudindu ya kutobula kesala nde muntu kukutana ti mpasi ya kimunganga ya kekusaka na mutindu mosi ya kuswaswana. Na kuswaswana ti bisika ya nene ya bo me zenga yina ke basisaka menga kukonda mpasi mpi yo ke vandaka pete na kuyobisa, kima mosi ya fioti yina bo me tobula ke salaka bonso ntunga yina ke vandaka na nsi ya mpusu ya nitu. Yo ke nataka bamikrobe ya ntoto, ba spore ya Clostridium tetani yina ke vandaka ve ti mupepe, mpi bitini ya caoutchouc ya basapatu to ya nsuki ya shosette na mudindu ya mafuta yina kele na nsi ya nsuni, na fascia plantaire, na ba capsules articulaires, to na périosteum ya mikwa, mpi na nima bima yina ke kangaka mpusu ya nitu yina ke kangamaka na nima ya nsinga to ya nsongi.

Mukanda yayi ke pesa ba nzila ya kusadila na mbala mosi na kulandana na ba ndongisila ya ba minganga ya kimvuka ya mavimpi ya ntoto mvimba (OMS), ya ba Centres ya Amerika ya ke talaka mambu ya mavimpi (CDC), ya kimvuka ya ke talaka mambu ya mavimpi ya UK (UKHSA), ya kimvuka ya ba minganga ya makulu mpe ya cheville (ACFAS), mpe ya kimvuka ya maladi ya ke sambukilaka bantu (ACFAS). Kusala nswalu sambu na kulosila mputa masa kukonda kukanga yo, kuzikisa kana nge kele ti kimbefo ya tetanus ya bamvula 5 to 10, mpi kutala kana Pseudomonas aeruginosa kele ti maladi ya cartilage to ya mikwa kana nsabi me tobula na nzila ya sneaker ke kanga nzila na kikata ya kukonda nsuka mpi na luzingu.

Sala yo sesepi¶

Kana nge to muntu mosi ya kele pene-pene me niata nsabi, nsende, kitini ya ditensi, nsinga ya kibende, to me baka mputa ya ngolo:

1. Vwanda ye tala kana kima yango kele kaka ya kukangama: Katula kilo yonso na dikulu yina me lwala nswalu. Kana nsabi, nsinga ya nsinga, to nsende mosi ya fyoti mekangama fyoti na ntoto ya sapatu to na mpusu ya nitu na nge ya kukonda mudindu mpi yo kebasika kukonda mpasi ntangu nge ketombula dikulu na nge, katula sapatu ti shosette na nge na dikebi yonso. Kansi, kana nsinga ya nene, nsinga ya barre, kitini ya ditensi, to nti ya mabaya me kangama na mudindu na dikulu, na diboko, to na nitu, to me luta nzila yonso na kitini ya nitu, KUBENDA yo ve. Stabiliser le objet à place avec padding volumineux (voir notre lutwadisu ya kutula ngolo na zulu ya nti) mpi binga nimero ya urgence ya bwala na beno (911 na États-Unis mpi na Canada, 112 na Union Européenne ya mvimba, 999 na Royaume-Uni) na nzila ya . nimero ya urgence répertoire.
2. Kuyala kubasika ya menga mingi na ntangu nge ke bika nde menga kubasika na ntangu ya nkufi sambu na bisika ya fioti-fioti: Kana menga ke basika to ke vukana nswalu, tula ngolo na maboko ti lele ya bunkete to ti gaze ya kukonda divumu na nsungi ya minuta 10 ya mvimba (tala kuyala menga ya ngolo). Kana kisika yina bo me tobula menga ke basisa kaka mwa matonsi ya menga ya ndombe yina ke basikaka na misisa, bika yo basika malembe-malembe na nsungi ya basegonde 30 to 60 ntangu nge ke kwenda na kisika ya kuyobila, sambu menga yina ke basikaka na nganda ke sadisaka na kubasisa mvindu mpi bamikrobe na nzila ya fioti.
3. Sukula mpe pesa masa na nsi ya masa ya robinet ya ke tambula na pression na minuta 5 ti 10: Simba mputa ya kutobula mbala mosi na nsi ya masa ya ngolo ya masa ya robinet ya bunkete mpe sukula mbote mpusu ya nziunga na savon ya malembe ya inzo na miniti 5 ti 10. Panza malembe-malembe balweka ya kisika yina bo me tobula ti misapi ya bunkete sambu masa yina ke tambula kukota na munoko ya trakiti, kansi kutula ve ata fioti bima ya coton, bapense, to bansonso na mudindu ya dibulu.
4. Tala kima yina ti basapatu na nge kana bitini kele ve: Tala mbote-mbote nsabi, nsende, to kitini ya mputa yina me sala nde nge lwala mpi tala na nsi mpi na kati ya sapatu ti shosette na nge. Kana nsongi ya kitini ya nti to ya nsende me bukana na kati ya dikulu na nge, to kana nsabi me bula na ntoto ya caoutchouc ya mousse ya sapatu ya nsaka ya nkweso to ya kisalu, zabisa munganga yina ke sala ekzame nswalu.
5. Fukila na mutindu ya kukonda ngolo ti bandage ya kukonda maladi (kanga ve ata fioti mputa ya kutobula): Tula mafuta ya fioti ya vaseline ya mpamba to mafuta ya antibiotique ya bo ke tekaka na zulu ya kisika yina mpi fika yo ti gaze ya kukonda maladi mpi bande ya pete. Kukanga ve ata fioti mputa ya kutobula yina me kangama ti kola ya mpusu ya nitu ya cyanoacrylate, bande ya peluche, to bande ya masa, yina ke kangaka ba spore ya Clostridium tetani yina ke vandaka ve ti mupepe na kati ya suku yina kele ve ti mupepe ya mbote.
6. Sosa evaluation médicale ya kilumbu mosi sambu na prophylaxie ya tétanos mpi bima ya nzenza ya mudindu: Kwenda na kisika ya bo ke sansaka bantu nswalu to na departema ya urgence kaka kilumbu yina kana kima yina vandaka mvindu to na nganda, kana nsabi lutaka na sapatu to na sapatu ya tenis, kana kisika yina bo me tobula kele na zulu ya kisika yina bo me vukisa nitu, diboko, to nge vandaka ve ti dikulu, 5 mvula**.

Diagrame ya desizio ya triage ya urgence mpi ya kubuya maladi ya tétanos¶

flowchart TD
    Start["Mputa ya Kutobula ya Mudindu (Nsabi, Nsende, Kitini, Nsinga, Ditensi)"] --> Impaled{"Keti kima yango mekangama ngolo na zulu ya nti to mekangama na mukwa/na kisika ya bo kevukisaka nitu?"}

    Impaled -->|Yes: Deeply Embedded or Through-and-Through| LeaveIt["KUKATULA VE KITOKO<br/>Kukangama ti bima ya nene na nziunga ya shaft<br/>Binga 911 / 112 / 999 to nata yo na Departema ya Ke Talaka Mambu ya Lufwa ."]

    Impaled -->|No: Object came out cleanly| Irrigate["Kupesa masa na mbala mosi na volime ya nene<br/>Bika nde masa ya fioti kubasika na 30-60s, na nima yobisa yo ti savon mpi ti<br/>masa ya robinet yina ke basikaka na ngolo na nsungi ya minuta 5 tii na 10<br/>Fika yo mbote-mbote ti gaze ya kukonda mikwa; KUKANGA VE ATA FIOTI"]

    Irrigate --> RiskCheck{"Keti kele ti Bikalulu ya Kigonsa ya Nene ya Kupasula/Kupesa Maladi?"}

    RiskCheck -->|Nail pierced through a rubber-soled sneaker/boot| Sneaker["Kigonsa ya nene ya Osteochondrite ya Pseudomonas<br/>Kusansa ya Nswalu / Evaluation ya ED ya Kilumbu mosi sambu na coring ya operation,<br/>kukatula nitu ya nzenza (shosette/mousse), mpi kusansa ya bo me yidika mbote"]
    RiskCheck -->|Retained wooden splinter, thorn, or glass fragment| Retained["Kubaka Bifwanisu ya Kimunganga mpi Kukatula Bima na Kilumbu Mosi<br/>Ecographie (sambu na banti/bansende) to rayon X (sambu na bibende/ditensi)<br/>mpi kukatula anesthesie ya kisika yina bo ke butaka ve"]
    RiskCheck -->|Clean, shallow puncture without retained material| TetanusEval["Tadila mbala mosi mutindu bo me pesa nge mangwele sambu na maladi ya tétanos"]

    LeaveIt --> TetanusEval
    Sneaker --> TetanusEval
    Retained --> TetanusEval

    TetanusEval --> VaxHist{"Keti mbefo me manisa >= 3 dose ya luzingu ya mvimba ya Vaccin ya Tetanos?"}

    VaxHist -->|No, Unknown, or < 3 Doses (Dirty/Puncture Wound)| FullPEP["Pesa YO ZOLE na Kilumbu ya 0 (na bitini ya kukabwana):<br/>1. Nkisi ya kimbevo ya tétanos (Tdap to Td)<br/>2. Globuline immunitaire ya tétanos (TIG 250 UI IM)"]
    VaxHist -->|Yes (>= 3 Doses): Last booster >= 5 years ago| FiveYr["Kupesa nkisi ya kupesa ngolo na Tetanus (Tdap to Td) na nsungi ya 48h<br/>(Nsiku ya Bamvula 5 ke tadila bamputa yonso ya mvindu/ya kufwa)<br/>Yo kele mfunu ve na kusadila TIG katula kaka kana nitu kele ti kifu ya ngolo"]
    VaxHist -->|Yes (>= 3 Doses): Last booster < 5 years ago| Covered["Immunité ya Tétanos ya Ntangu Yonso<br/>Ke lomba ve mangwele to TIG; tala kana maladi ya bamikrobe"]

Pathophysiologie ya ba mputa ya kutobula: sambu na inki mabulu ya fioti ke nataka ba infections ya ngolo¶

Kana nge zenga musapi na nge ti mbele ya bunkete ya kikuku, kisika yina bo me zenga ke kangukaka na nzila mosi, menga ke basikaka nswalu, yo ke tulaka mupepe ya mbote yina kele na mupepe, mpi yo ke salaka nde savon ti masa kukuma na nsi ya mputa. Mputa ya mudindu ya bo me tobula ke kuditwadisaka na mutindu ya mekanika mpi ya biolozi ya kuswaswana kibeni.

Mekanisme ya mutambu ya anaérobie¶

1. Inoculation profonde à piston: Kana kima mosi ya cylindrique ya makasi bonso nsabi, nsinga ya nsinga, nsinga ya fourche, to nsende me kota na mpusu ya nitu na nsi ya kilo ya nitu, yo ke salaka bonso piston. Yau ke zengaka na nzila ya mpusu ya nitu ya ngolo ya nganda mpe ke nataka bamikrobe ya mpusu ya nitu ya zulu (Staphylococcus aureus mpe Streptococcus pyogenes), ba spore ya ntoto (Clostridium tetani), mpe ba nsinga ya fioti ya mpusu ya nitu, ba nsuki ya shosette, mpe ba nsinga ya mpusu ya basapatu 10 tii na 400. na mafuta, na fascia, na misisa, to na mikwa yina kele ve ti misisa ya mbote.
2. Recoil élastique ya mpusu ya nitu ke kangaka zulu: Na ntangu yina bo ke basisaka nsuki, bansinga ya kolagene ya elastisite ya derme mpi mpusu ya nitu ya nene ya plantar ya sole ke vukanaka diaka bonso valve ya caoutchouc yina ke kudikangaka. Na nima ya minuta fyoti, fibrine mosi ya fyoti kekangaka dibulu yina kele na zulu ya zulu yina kele ti bamilimetre 2.
3. Kukonda oxygène mpe hématome nécrotique: Na kati ya nzila ya nsi ya mpusu ya nitu yina me kangama, ba mbeto ya ba capillaire ya kupasuka ke basisaka poche ya fioti ya menga yina ke kangamaka (micro-hématome) na lweka ya ba cellules ya kukonda ngolo mpe ba fibres ya banzenza. Ba bactérie aérobie (bonso Staphylococcus) ke diaka nswalu ndambu ya fioti ya oxygène dissous yina ke bikalaka na poche, ebuna yo ke kulumusaka ngolo ya oxidation-réduction (redox) ya kisika yina pene-pene ya zero.
4. Kuyela ya ba anaérobes obligés: Ba endospores ya Clostridium tetani yina ke lala lenda ve kuyela na kati ya bima ya mbote, ya kele na oxygène mbote. Kansi, kana bo me kangama na kati ya poshi yai ya mpimpa, ya tiya, ya kukonda oxygène, ya kukonda ngolo, ba spore ke yelaka mpi ke kumaka bamikrobe ya ke salaka ngolo mpi ke yantikaka kubasisa tétanospasmine, mosi na kati ya ba neurotoxine biologique ya kuluta lufwa yina siansi me zaba.

CDC na OMS Matrice ya Prophylaxie ya Tétanos: bansiku ya bamvula 5 vs.¶

Sambu ba spore ya tétanos ke bakaka konso kisika yina banda na bilumbu 3 tii na 21 (na mwayene bilumbu 7 tii na 10) sambu na kuyela mpi kubasisa toxine, kubaka lusansu ya tétanos na nima ya kukutana ti yo nswalu na nima ya mputa ke kangaka maladi yina na ntwala nde yo kuma ngolo. Ba minganga ke zaba kana nge kele na mfunu ya nkisi ya kupesa ngolo na kimbevo ya tetanos nge mosi, to kimbevo ya tetanus mpe Globuline Immunitaire ya Tetanus (TIG), na kusadilaka mambu zole: kukabula ba mputa mpe histoire ya nkisi na nge ya luzingu ya mvimba.

Kitini 1: Tula mputa na ndonga (Bunkete/Ya Fioti vs. Mvindu/Ya Ke Belaka Tetanos)¶

Bimvuka ya mavimpi ya bantu yonso (CDC, OMS, UKHSA) ke kabulaka bamputa yonso na bitini zole:

• Bamputa ya bunkete mpe ya fioti: Kuzenga to kuzenga ya zulu, ya nzila mosi yina me simbama na kati ya inzo na kima ya bunkete (bonso mbele ya kikuku ya bunkete to kuzenga ya papie), na nsi ya bangunga 6, na ba nsuka ya kukonda mindondo, kukonda mputa ya kupasuka, mpe zero contact na ntoto, mvindu ya balabala to mate, mate.
• Bamputa Yonso Yankaka (Bamputa ya Mvindu to ya Tetanus): Pene-pene ya bamputa yonso ya kubula na nganda ke kotaka na kati ya ndonga yai. Yo ke tadila mpi mputa yonso yina kele ti mvindu, ntoto, putulu ya balabala, mvindu, tufi, to mate (ata mpi mputa ya bambisi mpi ya bantu); bamputa ya mudindu ya kutobula (kunyata na nsabi, na nsende, na zulu ya nsuki, to na ntunga); kufwa ya nitu; mputa ya kufwa; kuyoka; kufwa ya madidi; bima ya bo ke bulaka; to konso mputa yina kele ti bima yina me konda ngolo to bima ya nzenza.

Kitini ya zole: Sadila Tableau ya Vaccination ya Tetanos ya CDC/OMS ya leta .¶

Kubakisa Tdap vs. Td mpi globuline immunitaire ya tétanos (TIG)¶

1. Sambu na inki "mono bakaka ntunga ya tétanos bamvula 7 me luta" me fwana ve sambu na kubula nsuki: Bambuta mingi ke yibuka kuwa nde ntunga ya tétanos ke zingaka bamvula 10. Na ntangu ya bamvula 10 mefwana sambu na kuzenga nitu ya bunkete mpi ya fyoti na kati ya nzo, kiteso ya ba anticorps antitoxiques yina ketambulaka na nitu kekulumukaka malembe-malembe na kati ya bamvula 5 ti 10. Sambu na mputa ya mvindu to ya mudindu ya kutobula (bonso kunyata nsuki to kisadilu ya bilanga yina meluta), bantuma ya kimunganga kepusaka na kusadila la **lear your **le more was or5. ke na mfunu ya ntunga ya ngolo nswalu sambu na kubasisa nswalu-nswalu ba anticorps ya zole.
2. Nki nkisi ke pesamaka (DTaP vs. Tdap vs. Td):
3. Bana ya kele na nsi ya bamvula 7: Baka DTaP (vaccin ya diphtérie ya bana, ya tétanos, mpe ya pertussis acellulaire).
4. Baleke na Bambuta (mvula 11 na zulu): Baka Tdap (tétanos, diphtérie ya kukulumuka, na kimbevo ya kivumu ya kukonda baselile) kana bau me bakaka ntete ve dose ya Tdap mutindu bambuta, to kana bau kele na divumu (sambu na kupesa ba anticorps ya kivumu na dite na thetan), to (the). Tdap to Td ke pesaka lutaninu ya mutindu mosi mpi ya mvimba na maladi ya tetanos.
5. Ntangu Globuline Immunitaire ya Tétanos (TIG) kele mfunu: Kubaka mangwele ya tétanos ke sadisaka nitu na nge mosi na kutunga ba anticorps, yina ke bakaka bilumbu mingi na muntu yina me manisa ntete serie ya ba dose 3 ya bumwana na yandi, mpe ke bakaka bamposo mingi na muntu yina me bakaka ntete ve mangwele. Na yina, kana muntu yina kele na histoire ya vaccination ya kuzabana ve to na nsi ya ba dose 3 ya luzingu me mona mpasi na kubwa ya nsuki to mputa ya mvindu, vaccin kaka ta sala ve nswalu. Lupitalu fuana mpe kutula 250 Unités Internationales (UI) ya Globuline Immunitaire du Tétanos Humain (TIG) na kati ya misisa na kisika ya nkaka ya nzutu samu na kupesa nswalu neutralisation passive ya ba antitoxines ntangu nkisi ke banda.
6. Ntangu ikwa na nima ya mputa ya kutobula nge fwete baka ntunga ya tetanos?: Yo kele mbote na kati ya bangunga 24 tii na 48 ya mputa. Kansi, ata nge me lemba na kusosa lusansu bilumbu mingi to mposo mosi na nima ya kuniata nsuki, nge fwete baka kaka nkisi na nge ya kupesa ngolo na maladi ya tetanos to TIG nswalu, sambu nsungi ya kukangama ya maladi ya tetanos lenda baka bilumbu 21 to kuluta.

Kisumbula ya "Manzaka ya Sneaker": Pseudomonas aeruginosa maladi ya mikwa¶

Mosi ya mayaka ya kuluta mfunu ya orthopédie na kimunganga ya urgence kelombaka kunyata nsabi yina ketobulaka na ntoto ya sapatu ya tenis, ya tennis, to ya sapatu ya kisalu yina kele ti bansende ya caoutchouc na kisika ya kuniata nsabi ti dikulu mpamba.

Sambu na nki nsabi na nzila ya sneaker kele kigonsa kuluta kutobula makulu mpamba .¶

Na ntangu ya kubula nsuki ya makulu mpamba ke kotisaka ntete-ntete bima yina ke zingaka na ntoto mpi banti ya mpusu ya nitu (Staphylococcus mpi Streptococcus), nsuki yina ke bulaka na nsi ya sapatu ya tenis ke lutaka na kati ya polyuréthane ya kati yina kele tiya, ya madidi, mpi ya me fuluka ti mutoki to lesho ya bo me sala ti mousse ya EVA the mi.

• Mousse ya ba sapatu kele incubateur ya Pseudomonas aeruginosa: Ba ndongokolo ya ba microbiologique ke monisa ti couche ya mousse ya madidi mpe ya ba nzila yina kele na kati ya ba sapatu ya nsaka ya mvingu ya bantu mpe ba sapatu ya kisalu yina me beba, kele na colonisation ya ngolo na Pseudomonas aeruginosa, batérium mosi ya ngolo yina kele na Gram-négatif.
• Kutula mbala mosi na kati ya cartilage mpi mikwa ya makulu: Ntangu nsabi ke tobula sapatu mpi ke kota na nsi ya dikulu, nsongi na yo ya ngolo ke katulaka bitini ya fioti-fioti ya Pseudomonas-charged de mousse de tenis et de fibres de shosette, mpi ke kotisaka yo mbala mosi na kati ya fascia plantaire of lametar to the joints ya fioti). mukwa ya talon (calcané).
• Pseudomonas ke zolaka misisa: Pseudomonas aeruginosa kele na affinité ya kufwa sambu na misisa ya hyaline avasculaire mpe périosteum ya mikwa. Na kati ya bilumbu 2 tii na 7 na nima ya kubula nsinga ya nsaka ya nkweso, bambefo ke bakaka Pseudomonas osteochondrite to osteomyélite: maladi ya mudindu, ya ke bebisaka mikwa mpi makulu yina ke bebisaka makulu kana bo me katula yo ve na nzila ya operasio mpi bo me sansa yo ve ti bankisi yina ke fwaka bamikrobe yina ke bebisaka makulu.

Kufwanisa ba scénario ya bamputa ya kutobula ti ba objectifs ya ba microbes¶

Lusadisu ya ntete ya kitambi na kitambi sambu na bamputa ya kutobula mpi bitini¶

Kusansa mbote bamputa na nzila ya mekanika na minuta 30 ya ntete kekatulaka bima mingi ya mbi yina kele na zulu na ntwala nde mpusu kukanga yo na kati.

1. Mutindu ya kulosila masa na mutindu ya mbote na nsuki ya mpa to na nsinga ya bo me tobula .¶

1. Sukula ntete maboko na nge mosi: Sukula maboko na nge na savon ti masa mpi lwata ba gants ya bunkete ya kimunganga kana nge ke sansa muntu ya nkaka.
2. Siamisa basegonde 30 ti 60 ya kubasisa masa na misisa (kana menga kele fioti): Katula kaka kana menga ke basika to ke basika mingi, bika dibulu ya kutobula kubasika na mutindu na yo na ndambu ya munuta ntangu nge ke kangula robinet. Kufina ve na ngolo to kunikisa mputa yina kele na nziunga ya mputa yina bo me tobula, sambu kufina lenda niata bamikrobe na mudindu na kati ya bambeto ya kapilere yina kele na nziunga.
3. Kupesa masa na nsi ya masa ya robinet ya bo me tula na ngolo na nsungi ya minuta 5 ti 10: Tula dikulu to diboko mbala mosi na nsi ya masa ya robinet ya bunkete yina ke tambula ngolo mpi ya kukonda kusoba. Sukula mbote-mbote mpusu ya nitu yina kele na nziunga ti savon mpi masa ya malembe sambu na kukatula mvindu, bima ya rouille mpi bima ya basapatu yina kele na kisika ya mputa.
4. Kutula ve mputa ya kutobula na dilonga ya kukangama to na masa ya mungwa ya Epsom: Kifu ya bantu mingi ke salaka na nzo kele kutula dikulu ya kutobula na dilonga to na dilonga ya masa ya tiya ti mungwa ya Epsom kaka na nima ya mputa. Kudilosa na masa yina mekangama kekumisaka dilonga yina supu ya tiya ya bamikrobe yina mesalamaka na mvindu yina kele na dikulu na nge yina mebikala, ebuna yo kekotaka na mutindu mosi ya kukonda kusala ata kima mosi na kati ya kisika yina bo ketulaka dikulu. Sadila ntangu yonso masa ya ke tambula yina ke sukulaka bima ya mbi na nzila ya masa.
5. Buya bima ya ngolo ya kimunganga yina ke bebisaka nitu na kati ya kisika yina bo me tobula: Kutula ve peroxyde d’hydrogène ya kukonda masa, alcool ya kuyobisa, to decolorant na mputa ya mudindu yina bo me tobula. Peroxyde d’hydrogène ke basikaka na mutindu ya kuyituka kana yo me simba catalase ya menga, yina ke monanaka ya kuyituka kansi na kutuba ya mbote yo ke bebisaka baselile ya mpembe ya menga (neutrophiles) mpi ba fibroblaste yina kele ti mavimpi ya mbote na ntangu yo ke salaka bitini ya kufwa ya fioti yina ke sadisaka kuyela ya Clostridium tetani yina ke vandaka ve ti mupepe. Masa ya bunkete mpi savon ya malembe (to saline normale stérile mpi povidone-iode aqueuse diluée) kele mbote mingi mpi yo kesadisaka mingi.
6. Tula bandage ya kupema, ya kukangama ve: Tula mpusu ya nitu ya nziunga na kuyuma na gaze ya kukonda maladi, tula mafuta ya petepete ya vaseline ya mpamba to mafuta ya antibiotique tatu sambu na kukanga kisika ya kukangula ya zulu sambu yo kangama ve na ntwala ya ntangu, mpi fika yo ti bandage se pacu roller ya kukangama na ntwala ya ntangu. Soba lele yina nge ke lwataka konso kilumbu mpi tula dikulu na zulu ntangu nge ke vanda sambu na kufyotuna edema yina ke bulaka.

2. Nkia ntangwa ye mpila ya katula e kunku kia nti yovo nsongo mia ntandu muna nzo .¶

Nge fwete katula kaka kitini ya mpusu to nsende na nzo kana yo kele ya fioti, ya kukonda mudindu, ya me vanda kaka na nsi ya bitini ya zulu ya mpusu ya nitu (epiderme/derme ya zulu), mpi yo kele ti nsuka ya mukila ya ke monana yina nge lenda simba kukonda mpasi.

• Sterilisa bisadilu na nge: Sukula bapense ya fioti-fioti ti ntunga ya kutunga ti alcool isopropylique 70%. Sukula mpusu ya nitu yina kele na nziunga ya kitini ya nitu ti savon mpi masa.
• Benda na nzila ya angle ya sikisiki ya kukota: Simba nsuka ya kitini ya ke basika ti pincet pene-pene ya zulu ya mpusu ya nitu mutindu nge lenda sala mpi basisa yo kukonda mpasi na angle ya sikisiki yina yo kotaka. Kubenda mbala mosi na zulu na angle ya badegre 90 kekatulaka banti ya kefwaka to bansende ya rose na kati-kati, ebuna nsongi na yo kebikaka ya kuzikama na mudindu ya derme.
• Kana nsongi me fuluka kaka fioti ti mpusu ya fioti ya kufwa: Sadila ntunga yina bo me tula alcool sambu na kutombula na mawete yonso ludi ya fioti ya epiderme ya kufwa yina ke monanaka na zulu ya nsuka ya kitini ya nti tii kuna pincet lenda simba nsinga ya mabaya.
• Ntangu ya KUTELAMINA mpi kukwenda na munganga sambu na kubaka kitini ya nitu: Kutimuna ve ata fioti musuni yina ke basisa menga na nzo kana:
• Kitini yango kele ya mudindu, ya kutelama, to ya kuzika mvimba na nsi ya mpusu ya nitu ya kukonda kubeba.
• Kitini yina kele na nsi ya nsuki ya musapi to ya makulu (subungual) mpi yo me bukana na zulu.
• Kitini kele pene-pene ya disu, na zulu ya nsinga ya musapi, to na mudindu ya nsi ya dikulu.
• Kima yango kele ya bansende (bonso nsinga ya mbisi to glochide ya cactus) to verre ya kukonda ngolo.
• Sambu na nki minganga kesadilaka Echographie na kisika ya kusadila ba rayons X sambu na banti ti bansende: Manzaka ya bibende ti bitini mingi ya bima ya glase kemonanaka ngolo na ba rayons X ya standard (radiopaque). Kansi, bitini ya mabaya, bansende ya banti, bansende ya cactus, mpi plastike kemonanaka ve na ba rayon X ya bo kesadilaka mingi (radiolucent) na mambu kuluta 85 na kati ya nkama. Bantu yina ke sansaka bantu nswalu mpi yina ke sansaka bantu na kintulumukina ke sadilaka ultrason à haute fréquence (POCUS) na lweka ya mbeto sambu na kumona na mabanza bitini ya mabaya yina bo me zikaka tii na milimetre 1, kukanga dikulu to diboko ti kima mosi ya ke kangaka misisa ya kisika yina, mpi kubasisa kitini ya nitu ya mvimba kukonda kubeba kukonda kutimuna na meso ya kufwa.

Kuzaba maladi ya Tetanos ("Lockjaw") mpi maladi ya bamputa ya mudindu¶

Sambu bamputa ya bo me tobula ke kangamaka nswalu na zulu, mbala mingi yo ke monanaka nde yo me beluka kibeni na zulu na nima ya bangunga 48 ntangu maladi mosi ya ngolo ke basika na nsi, to ntangu poison ya tétanos ke kangamaka na misisa ya nitu.

Ba drapo ya mbwaki ya mputa ya bamikrobe to maladi ya mikwa (Bilumbu 1 tii na 7)¶

Vutuka na departema ya ke talaka mambu ya nswalu to na kisika ya bo ke sansaka bantu nswalu kana nge mona bidimbu yai ya ke landa na nima ya mputa yina bo me tobula nge:

1. Kidimbu ya "Kilumbu ya 3 tii na Kilumbu ya 5 Mpasi ya Kuvutuka": Mpasi ya ke katukaka na kubula ya mekanika ya nsuki fwete tomaka malembe-malembe na bangunga 48 ya ntete. Kana mputa ke monana mbote na Kilumbu 1 ti Kilumbu 2, mpi na nima yo me basika na kintulumukina mpasi ya ke kuma ngolo, ya ke bula ngolo, tiya, to mvimbu na Kilumbu ya 3, 4, to 5 (mingi-mingi kana nge lenda nata ve kilo na zulu ya ntulu to na zulu ya talon ya dikulu na nge), yindula nde nge kele ti kisika ya mudindu ya dikulu o *Ptadosteuse *Plantar o.
2. Kupanzana ya erytheme (mbwaki) to ba nzila ya mbwaki: Mbwaki ke panzana na nganda kuluta 1 ti 2 centimètres (0,4 ti 0,8 inches) katuka na dibulu ya kutobula, to ba nzila ya mbwaki ke landa na zulu ya dikulu, ya cheville, to ya ntwala ya diboko na ndambu ya ba nodes lymphatiques (lymphangitis ascendante).
3. Drainage purulent to nsudi ya mbi: Pus ya nene ya jaune, ya vert, to ya gris ke basika na nzila ya kutobula kana bo me niema yo, to nsudi ya mbi yina ke kwendaka nzila mosi ti bima yina ke bulaka na nsi ya mpusu ya nitu (crépitus sous-cutané, urgence médicale yina ke monisaka myonécrose clostridiale / gangrène gaz).
4. Bidimbu ya Kanavel ya infection ya tendon ya musapi: Kana nsende, nsinga ya kura, to nsabi me tobula na lweka ya diboko ya musapi mpi musapi me kuma ya kuvimba na mutindu mosi ya kufwanana bonso saucisse, yo ke pema na kisika mosi ya kukangama fioti, yo ke kudiwa petepete na ndambu yonso ya diboko ya musapi ntangu yo ke luta, mpi pa kwenda na departema ya urgence ya lupitalu nswalu sambu na kutala kana bo me sala nge operasio ya maboko.

Kuzaba bidimbu ya maladi ya ntu ya Tetanos Generalisé (Bilumbu 3 tii na 21)¶

Tetanus kele ve mpusu ya mbwaki to maladi ya pus yina ke monana na kisika ya mputa; nkutu, mbala mingi mputa ya ntete yina bo bulaka muntu ke vandaka fioti to yo ke belukaka dezia ntangu maladi ya tetanos ke yantikaka. Neurotoxine ya tétanospasmine ke vutukaka na nima na nzila ya misisa ya ke tambulaka tii na misisa ya mukongo mpi na butomfu, kisika yo ke kangaka kimakulu kubasika ya ba neurotransmetteurs inhibiteurs (glycine mpi GABA). Kana “bafrein” ya kukanga kele ve, ba neurone moteur ke bulaka tiya kukonda kuyala, yo ke kangaka misisa ya nitu na kukangama ya mpasi mpi ya ke zingaka mingi:

• Trismus ("Lockjaw"): Kidimbu ya ntete na ba mbefo kuluta 75 na kati ya nkama. Misisa ya masseter ya ntulu ke kumaka ngolo mpi ke salaka mpasi, yo ke salaka nde yo vanda mpasi to mpasi na kukangula munoko mbote-mbote to kutafuna madia.
• Risus sardonicus: Kukangama ya kukonda luzolo ya misisa ya luse yina ke bendaka balweka ya munoko na nganda na grimace ya kukangama mpi ya ngolo ti makulu ya kutombula.
• Dysphagie et cou stiff: Kukuma ngolo ya ntu, ya mungungu, mpe ya misisa ya kumina, yina ke sala kivonza ya nene ya kukangama ya nzila ya mupepe mpe ya kupema.
• Opisthotonus et spasmes tétaniques généralisés: Kukangama ya ngolo, ya mpasi ya kibaka ya divumu (kivumu yina kele bonso tablo) mpe misisa ya mukongo yina ke balulaka mukongo na nima na arc ya ngolo (opisthotonus). Mbefo ke bikalaka na mabanza ya mbote mpi na kukengila na nsungi yonso ya mpasi yai ya nitu ya mvimba, yina lenda basika na mambu ya fioti-fioti bonso nsemo ya ngolo, makelele ya kintulumukina, to kusimba, mpi yo ke vandaka ngolo mingi sambu na kupasula misisa ya ntulu to kupasula misisa ya nitu.
• Kukonda kupema mpe instabilité autonome: Kukangama ya misisa ya ndinga (laryngospasme) mpe ya diaphragme ke kangaka nzila na kupema, na ntangu yina ba ntungulu ya kukonda kulandana ya tension mpe vitesi ya ntima ke salaka ti ntima kukangama na lufwa. Konso kukangama ya misisa ya ntulu, ya ntulu, to ya kumina na nima ya mputa ya kutobula, yo kelombaka nde bo nata nge nswalu na ambulance 911 / 112 / 999 na kisika yina bo kesansaka bantu ya maladi ya ngolo.

Bangyufula yina bantu keyulaka mbala na mbala¶

Mukanda yayi kele samu na kuzabisa mpe yau ke baka ve kisika ya evaluation médicale professionnelle to formation ya maboko. Beto ke siamisa nge na kubaka malongi ya lusadisu ya ntete mpi ya CPR yina bo me ndimaka na nzila ya Federation internationale des sociétés de la Croix-Rouge et de la Croissant-Rouge (IFRC), kimvuka na beno ya Croix-Rouge, St John Ambulance, to muntu mosi ya me ndimama yina ke pesaka formasio na bwala na beno.

Bo me tala bisika yina bo me katuka¶

• Centres de Contrôle et de Prévention des Maladies (CDC, États-Unis): Lutwadisu ya Kimunganga ya Kusadila Bamputa sambu na Kubuyisa Maladi ya Tétanos mpi Epidemiologie mpi ya Kutanina Maladi yina Bo Lenda Buyisa Na Nsadisa ya Bavaccin (Mukanda ya Rose: Tétanos).
• Kimvuka ya mavimpi ya ntoto mvimba (OMS): Ba Vaccin ya Tetanos: Mukanda ya Position ya OMS mpe Kubumba mpe kusadila Tetanos ya Ba mputa na Lusadusu ya Nswalu.
• Kimvuka ya UK ya ke talaka mambu ya mavimpi (UKHSA, Royaume-Uni): Kupesa bantu bankisi sambu na kunwanisa maladi ya ke sambukilaka (Mukanda ya Vert, Kapu ya 30: Tetanos: Lusadisu ya bamputa yina ke vandaka ti maladi ya Tetanos).
• Collège américain des chirurgiens des pieds et des chevilles (ACFAS, États-Unis): Nsangu ya Kuwakana ya Kimunganga: Kuzaba mpi Kusansa Bamputa ya Kubula Makulu mpi Osteochondrite ya Pseudomonas.
• Société des maladies infectieuses d’Amérique (IDSA, États-Unis): Bansiku ya bisalu sambu na kuzaba mpi kusadila maladi ya mpusu ya nitu mpi ya bima ya petepete.

Bantwadisi ya ke wakana¶

• Kukangama mpi kukotisa bima ya banzenza
• Kuzenga, kukanga, mpi kusansa bamputa ya fioti
• Kuswa ya bambisi: kuswa ya mbwa, kuswa ya niawu, mpi kusansa maladi ya bamputa
• Kutanina menga ya ngolo mpi ba tourniquet .
• Kuzaba sepsis mpi choc septique .
• Ba nimero ya urgence na insi