Kukutana ti Maladi ya Rabie, Kukutana ti Ba-Bat, mpi Kutanina Na Nsuka ya Kukutana (PEP)¶

Rabies kele kimbevo ya ngolo, ya ke kwenda na ntwala, yina ke katukaka na ba virus ya neurotropes na kati ya kikanda ya Lyssavirus. Kana mikrobe me kota na ngidika ya misisa ya kati mpi bidimbu ya maladi ya misisa ya nitu me yantika, maladi yina ke fwaka bantu kiteso ya 100 na kati ya nkama. Kansi, maladi ya mbwa lenda buyisa mpi 100 na kati ya nkama kana bo katula nswalu bamputa na nitu mpi na bima ya kimunganga mpi bo sadila yo na ntangu ya mbote (PEP). Konso ngunga na nima ya kudya, kubula, to kusimba mate na mpusu ya nitu ya kubukana kemonisaka fenetre mosi ya mfunu sambu na kufwa enveloppe ya virus yina kele na zulu mpi kufwa bima ya virus na ntwala nde yo kota na nsuka ya misisa ya nziunga.

Mukanda yayi ke pesa ba protocoles ya bilanga na bitambi na bitambi na ba nzila ya kimbevo yina ke wakana na lutwadisu ya kimvuka ya mavimpi ya ntoto mvimba (OMS), ya ba Centres ya Amerika ya ke talaka mambu ya mavimpi (CDC), ya kimvuka ya lutaninu ya mavimpi ya UK (UKHSA), mpe ya kimvuka ya yinza mvimba ya Croix-Rouge mpe ya Croissant-Rouge (IFRC). Ata mbwa mosi ya kukonda nzo me tatika nge na insi ya nzenza, mbisi mosi ya mfinda yina ke diaka misuni me niata nge, to nge me telama sambu na kumona nsusu na kati ya suku na nge, kulanda mambu yai ke gulusaka luzingu ya bantu mbala mosi.

Sala yo sesepi¶

Kana nge to muntu mosi ya kele pene-pene na nge me tatika, me niata, to me lekita mpusu ya nitu to ba membrane ya muqueuse yina me bukana na konso mbisi ya mfinda, nsusu, to mbisi ya nzo yina bo me pesa ve mangwele to yina me tambula-tambula:

1. Kwenda na kisika ya mbote mpi tula mbisi na kingenga kukonda kusimba yo maboko mpamba: Kwenda na nima ya kyelo, lupangu, to kamio ya ngolo mbala mosi. Kumeka ve ata fyoti kukanga, kukangama, to kubula mbisi yina lenda vanda ti maladi ya makasi, sambu bambisi yina kele ti maladi yango kevidisaka boma na bo ya kimuntu mpi kenyokulaka yo mbala na mbala. Kana nsusu kele na kati ya suku yina konso muntu vandaka kulala, kanga bakielo yonso ya kati ti bafenetre sambu na kukanga nsusu na kati ya suku sambu bantu yina ke talaka mambu ya bambisi kumeka misisa ya butomfu na yandi sambu na kuzaba kana yandi kele ti maladi ya mbwa.
2. Kuyala ntete menga yina ke tula luzingu na kigonsa: Kana mputa ya ngolo ke basisa menga to ke basika ntangu yonso, niema ngolo lele ya bunkete to gaze ya kukonda divumu na zulu ya mputa. Binga nimero ya urgence ya bwala na beno (911 na États-Unis mpi na Canada, 112 na Union Européenne ya mvimba, 999 na Royaume-Uni) to tala na nimero na beto . nimero ya urgence directoire mbala mosi kana menga ke basika mingi, kana kisika yina bo me lwadisa me simba ntu to dikosi, to kana muntu yango ke monisa bidimbu ya . kunikana.
3. Sukula mputa ntangu yonso ti savon ti masa ya ke tambula na nsungi ya minuta 15 ya mvimba: Tula mpusu ya nitu yina me lwala, me lemba, to me basika na mate mbala mosi na nsi ya masa ya ngolo ya ke tambula na robinet. Kuyobisa mbote-mbote ti savon ya nzo ya mpamba, savon ya masa ya maboko, to detergent ya dilonga na nsungi ya miniti 15 ya mvimba yina bo me tula na ntangu. Savon kekatulaka mafuta ya nganda ya kele petepete ya mikrobe ya maladi ya mbwa, ebuna yo kefyotunaka kigonsa ya kuguluka ya mikrobe kuluta 50 na kati ya nkama na ntwala nde nge kuma na lupitalu.
4. Kupesa masa na solution antiseptique virucide: Na nima ya kumanisa minuta 15 ya kuyobisa masa na savon, sukula bima yonso ya savon na masa ya bunkete mpi tula povidone-iode (1% tii na 10% ya solution aqueuse), 70% ya isopropyldiconlor,hethyl Kana mate me panzana na meso, na mbombo, to na munoko, yobisa bima yina ti masa ya bunkete to masa ya mungwa ya me fwana na nsungi ya minuta 15 kukonda kusadila savon.
5. Fika mputa na mutindu ya kukonda ngolo ti gaze ya kukonda mikwa: Tula gaze ya bunkete mpi ya kuyuma na mutindu ya kukonda ngolo na zulu ya kisika yina sambu na kutanina yo na mvindu ntangu nge ke nata yo. Kukanga ve ata fioti mputa ya kukangama ti bansinga ya butterfly, colle ya mpusu ya nitu, to bande ya ngolo, sambu kukanga mputa ke kangaka bima ya virus mpi bamikrobe ya munoko ya mudindu na kati ya ba avion ya tissus ya kele ti oxygène fioti.
6. Kwenda na departema ya urgence ya lupitalu kaka kilumbu yina sambu na Prophylaxie Post-Exposition (PEP): Sosa lusadisu ya nswalu ya minganga sambu na kubaka Globuline Immunitaire de la Rabie (HRIG) yina me kota mbala mosi na kati ya mputa mpi na nziunga na yo mpi dose na nge ya Kilumbu 0 ya mangwele ya Rabie intramusculaire. Rapore ya kukutana na ba mfumu ya mavimpi ya bantu ya bwala to na ba mfumu ya ke talaka mambu ya bibulu samu ti bibulu lenda kangama mbote samu na kumeka yau na laboratoire to kutula yau na nsi ya quarantaine ya kutala ya bilumbu kumi ya nsiku.

Nti ya lukanu ya nswalu sambu na exposition ya rabie mpi triage ya ba nsusu¶

flowchart TD
    Start["Kuswa, Kubula, Kukutana ti Mate, to Kukutana ti Ba-Bat na Kati ya Nzo"] --> ContactType{"Nkia mpila ngwizani yavangama?"}

    ContactType -->|Touching animal or lick on unbroken intact skin| Cat1["OMS Catégorie I: Kukonda Kumona<br/>Kuyobisa mpusu ya nitu mbote-mbote ti savon ti masa<br/>Kukonda mangwele ya maladi ya mbwa to globuline immunitaire kele mfunu"]

    ContactType -->|Woke up with bat in room, or bat near child/impaired person| BatRule["Protocole ya bitesilu ya kukonda kumonana (Traite comme catégorie III)<br/>Kanga nsusu na lutaninu yonso ti bagan mpi kesi ya kusala ekzame ya laboratoire<br/>Kwenda na Departema ya Urgence sambu na kusala PEP katula kaka kana nsusu me monana ve na nsungi ya 48h"]

    ContactType -->|Transdermal bite, scratch, or saliva on broken skin/mucosa| Wash["Kukatula mvindu na mbala mosi na minuta 15<br/>Kuyobisa na nsi ya masa ya robinet ti savon na nsungi ya minuta 15 ya mvimba<br/>Tula povidone-iode to alcool 70%; kufika mbote"]

    Wash --> Vector{"Nkia mpila bulu yavanga mputa?"}

    Vector -->|Bat, Raccoon, Skunk, Fox, Coyote, Mongoose, Jackal, Monkey| HighRisk["Reservoir ya Kigonsa ya Nene: PEP ya Lupitalu ya Nswalu<br/>Kupesa HRIG (20 UI/kg) ya kukota na mputa<br/>Yantika 4-dose ya serie ya Vaccin ya Rabie (Bilumbu 0, 3, 7, 14)"]

    Vector -->|Stray, Feral, Unvaccinated, or Escaped Dog/Cat/Ferret| StrayDom["Bibulu ya Inzo yina lenda zikisama ve: PEP ya Lupitalu ya Nswalu<br/>Pesa HRIG + Kilumbu 0 Vaccin ya Rabie mbala mosi<br/>Songa ntendula ya bibulu na mavimpi ya bantu ya bwala"]

    Vector -->|Healthy, Captured Domestic Dog, Cat, or Ferret| ObsDom["Bibulu ya Nzo ya Kuzikisa: Lusansu ya Kimunganga + Kuvanda na Kisika ya Bilumbu 10<br/>Kusansa mputa sambu na bamikrobe mpi maladi ya tetanos; simba PEP kana mbisi kele na mavimpi ya mbote<br/>Yantika PEP ya mvimba mbala mosi kana mbisi ya nzo ke monisa maladi to me fwa na nsungi ya bilumbu 10"]

    Vector -->|Squirrel, Mouse, Rat, Hamster, Guinea Pig, Rabbit| LowRisk["Lagomorphe/Rodent ya Kigonsa ya Fioti<br/>Rabies PEP ke vandaka na mfunu mingi ve katula kaka kana mbisi me sala mambu kukonda kikuma/neurologique<br/>Kutadila mputa sambu na kuzaba kana yo kele ti maladi ya tétanos mpi ya bamikrobe"]

Mecanique virologique: sambu na inki kusukula na savon na minuta 15 ke gulusaka luzingu¶

Kana mbisi ya me bela me tatika to me niata, yo ke tulaka mate ya me fuluka ti bima ya Lyssavirus na mafuta ya nsi ya mpusu ya nitu, na derme, mpi na misisa ya nitu. Kubakisa mambu yina kesalamaka na mputa na bangunga mingi ya ntete ketendula sambu na nki lusadisu ya ntete na kisika ya kuyobila kele mfunu kaka bonso bankisi yina bo kepesaka na lupitalu.

Mutindu savon ke fwaka mikrobe ya mbwa kana muntu me simba yo .¶

Virusi ya rabie kele virus ya ARN ya kele na nsinga mosi ya kele bonso masasi mpi ya me ziungama na enveloppe ya lipoprotéine (mafuta) yina ke katukaka na muntu yina ke yambaka yandi ya pete-pete. Na nganda ya membrane yai ya mafuta, bo me tula ba-pointe ya glycoprotéine (baprotéine G). Virusi ketulaka ntima na ba-espice yai ya kele na zulu sambu na kuzaba mpi kukangama na ba-récepteur ya acétylcholine nicotinique yina kele na baselile ya misisa ya muntu mpi na ba-molécule yina kekangamaka na baselile ya misisa ya butomfu na kisika yina misisa ya butomfu kekutanaka.

1. Kuyobisa na nzila ya mecanique ke katulaka mate mingi: Masa ya robinet yina ke tambulaka na nzila ya dibulu ya mputa na nsungi ya minuta 15 ke yobisaka na nitu bima ya virus ya ofele, menga yina me vukana, mpi bima ya nzenza na ntwala nde virus kukangama na ba récepteurs ya ba tissus.
2. Dissolution lipidique amphiphile: Savon ya inzo ya mpamba mpe ya kuyobisa malonga kele na ba molecules ya surfactant amphiphile yina kele na ntu yina ke zolaka masa mpe mukila yina ke zolaka mafuta. Kana nge sala fulu ya savon ya ngolo na mputa yina bo me lwadisa na nsungi ya minuta 15, mikila yina ke zolaka mafuta ke kudikotisaka mbala mosi na kati ya amvelope ya lipoprotéine virale.
3. Kufwa ya mvimba ya ntungulu: Ntangu masa ke sukula ba micelles ya savon ntama, membrane ya mafuta ya virus ke pasukaka. Kana yo kele ve ti enveloppe na yo ya nganda ya mafuta mpi ba-pointe ya glycoprotéine, core viral ya kinkonga lenda kangama ve na baselile ya misisa to kukota na ba-axon ya misisa. Yo ke kumaka kimakulu kima yina ke sambukilaka ve bantu.
4. Inactivation chimique par l’iode ou l’alcool: Na nima ya kuyobila na savon na minuta 15 ti povidone-iode ya masa to alcool 70 na kati ya nkama, yo ke bebisaka konso proteine ​​yina me bikala na zulu ya nitu kukonda kuyoka misisa ya nitu ya mbote ya muntu yina kele mfunu sambu na kubelula bamputa.

Liste ya kutala mutindu ya kukatula mvindu na bilanga¶

• Tala bisika yonso ya nitu na nsi ya nsemo ya ngolo: Bantu mingi ya bo me lwadisa ke tulaka dikebi na kidimbu ya kuluta nene ya kuswa mpi ke kondaka bisika ya fioti ya bo me lwadisa to bisika yina bo me lwadisa mate yina kele pene-pene. Konso kisika yina mpusu ya nitu ke bukana, bo fwete yobisa yo mpi na nima bo fwete kotisa yo globuline immunitaire.
• Katula ba nsinga, ba montre, mpe bilele ya kukangama: Katula lele ya maboko to ya pantalon yina me fuluka na mate ya bibulu (simba bilele ya mvindu na ba gants mpe yobisa yau na masa ya tiya na detergent). Katula ba nsinga ya misapi mbala mosi na ntwala nde mvimbu kuyantika.
• Sadila masa ya ke tambula na volime ya mingi: Simba mputa na nsi ya robinet to ya buzoba ya douche na pression ya mwa ngolo na nsungi ya minuta 15 ya kukonda kusukinina. Na bisika ya ntama ya ntoto ya zelo na zelo yina kele ve ti ba plomberie, sadila seringe ya kulosila masa ya mililitre 20 tii na mililitre 50 (to mulangi ya masa ya bunkete ya bo mesala ti plastike yina kele ti dibulu ya fyoti yina bo metobula na mpu) sambu na kulosila masa ya kunwa yina kekwendaka kaka na nsi ya ngolo na kati ya bisika yina bo ketulaka masa.
• Sukula na mawete yonso kukonda kusadila ba brosse ya ngolo ya kuyobisa: Sala ba fulu ya savon na kati ya mputa ti misapi ya bunkete to gaze ya malembe. Kuyobisa ve kati ya bamputa ya bo me tobula na zulu ti babrosse ya ngolo ya manzungulu ya nylon; kuyobisa nitu na ngolo yonso ke bebisaka bansuka ya misisa ya nziunga yina kele na nganda mpi ke sadisaka mikrobe na kukota na misisa ya misisa.
• Sukula meso, mbombo, ti munoko ti masa to masa ya mungwa mpamba: Kana mbisi mosi me bula, me nwisa, to me nikisa mate na meso, na mbombo, to na munoko na nge, sukula ba muqueuse yina ntangu yonso na nsungi ya minuta 15 na kusadilaka masa ya bunkete ya madidi to saline sterile 0,9 pourcent normale. Kutula ve ata fioti savon to malafu na meso.

Ba réservoirs ya rabie ya ntoto ya mvimba mpi stratification ya kigonsa ya bambisi¶

Ata konso mbisi ya menga ya tiya lenda baka maladi ya mbwa, kaka mitindu ya sikisiki ya bambisi yina kedyaka misuni mpi ya ba-bat ketaninaka nziunga ya bamikrobe yina kelanda na kusalama na lugangu. Kuzaba epidemiologie ya kizunga mpe profil ya ba nyama ke sadisa nge na munganga na nge na kutadila mbote-mbote kigonsa.

Protocole ya urgence ya kukutana ti ba-bat: sambu na nki bitini ya ke monanaka ve ke fwaka¶

Na bansi yina bo kepesaka bambwa ya nzo mbala na mbala mangwele (bonso États-Unis, Canada, mpi na Eropa ya mvimba), bamikrobe yina kedyaka bambisi ya fyoti-fyoti kefwaka bantu mingi na maladi ya mbwa ya mfinda yina bo kebakaka na bwala na bo. Kuluta katikati ya bambefo yina kefwaka na maladi ya mbwa ya bo kebingaka bat-variant keyibukaka ve nde bo tatika bo.

Sambu na nki bantu ke monaka ve ata fioti nsudi ya ba-bat¶

Na kuswaswana ti bambwa to bambisi ya mfinda yina ke pesaka mpasi na nitu, bambisi ya fioti yina ke diaka bambisi ya fioti-fioti (bonso nsusu ya nsuki ya arza Lasionycteris noctivagans to nsusu ya mikubu tatu Perimyotis subflavus) ke vandaka ti kilo ya fioti kuluta bagrame 10 tii na 15 (0,35 tii na 0,5). teza kaka 1 tii na 2 milimetre (0,04 tii na 0,08 inches) na nda.

• Micro-punctures sans douleur: Kukulumuka ya fioti na diboko, na nkingu, to na luse ya muntu ya me lala lenda pesa nip ya kuditanina yina ke kotaka na epiderme na kati ya derme kukonda kutedimisa muntu ya me lala mbote.
• Kidimbu ya kumonana ve na suka: Sambu kisika yina bo me tobula kele fioti, menga ke basikaka na ba kapilere fioti to yo ke vandaka ve, mpi kisika ya fioti ya mpusu ya nitu ke kangamaka kibeni na nima ya mwa bangunga. Kuditala na kitalatala na suka ya kilumbu yina kelanda mpi kumona mpusu ya nitu ya pwelele kepesaka zero assurance nde nsudi ya mbi kusalamaka ve.

Ba scénario ya mavimpi ya bantu yonso ya mfunu ke lomba kusala ekzame ya ba nsusu to PEP¶

Bimvuka ya mavimpi ya bantu yonso (na kati na yau CDC ya Amerika, Kimvuka ya mavimpi ya bantu yonso ya Canada, ti UKHSA) ke tula mambu yai na ndonga ya kukutana ti maladi ya mbwa ya mfinda yina ke lomba nde bo sala nswalu ekzame ya butomfu ya nsusu yina bo me kanga to kuyantika nswalu PEP ya mvimba ya Catégorie III sambu na bantu yonso yina me kutana ti yo:

1. Kukutana mbala mosi na nitu: Nge waka mutindu nsusu ke simba mpusu na nge ya nitu ya mpamba, ke bwa na nitu na nge, ke kangama na nsuki na nge, to ke niata nge ntangu nge ke tala ve, ata nge me mona ve kidimbu ya kutobula na nima.
2. Kutelama ti nsusu na kati ya suku: Nge ke telama na mpongi (ata na mpongi ya nkufi ya ntangu) mpi nge ke mona nsusu ya ke zinga to ya kufwa na kati ya suku.
3. Nsusu na kati ya suku ti mwana ya kukonda muntu ke tala yandi: Nge ke mona nsusu na suku ti bebe, mwana ya fioti, to mwana ya fioti yina lenda tendula ve na mutindu ya kutudila ntima kana nsusu simbaka bo.
4. Nsusu na kati ya suku ti mbuta mosi ya kukonda ngolo: Nge ke mona nsusu na suku ti muntu yina kele ti kifu ya mabanza, ya kukonda mabanza, ya ntu, to yina vandaka kulauka malafu mingi, bankisi ya ke lembikaka nitu, to bankisi ya ke sadisaka na kulala.

Mutindu ya kukanga mpi kukanga nsusu na kati ya nzo na nge¶

Kana bo me mona nsusu na kati ya suku ya kulala to kisika ya kuzinga kisika yina bantu lendaka kukutana ti yo, kima ya nge fwete sala ntete (na nima ya kubasisa bana ti bambisi ya nzo na suku) kele ya kukanga nsusu kukonda kusimba yo maboko mpamba mpi kukonda kupasula ntu na yo, yo yina ba laboratoire ya mavimpi ya bantu yonso lenda sala ekzame ya Direct tissue on Fluorescent An. Kana laboratoire me ndimisa nde nsusu kele ve ti maladi ya mbwa na nsungi ya bangunga 24 tii na 48, muntu mosi ve na kati ya nzo kele na mfunu ya kusala serie ya mangwele ya PEP.

1. Isoler la chambre: Basisa na mawete yonso bantu yonso ti bambisi ya nzo na nganda ya suku. Kanga kielo ya suku ya kulala, tula lele na zulu ya dibulu ya nsi ya kielo, mpi kanga bafenetre yonso sambu nsusu kutina ve na nganda.
2. Kudibongisa na ntwala ya kukota diaka: Lwata bagans ya kisalu ya mpusu ya mbisi ya nene (ata fioti ve bagant ya kimunganga ya fioti ya latex to ya nitrile, yina meno ya ba-bat ke tobulaka kukonda mpasi), maboko ya nda, pantalon ya nda, mpi mpu to sweatshi.
3. Vingila nde nsusu kukulumuka: Kubalula ve nzungu, raquette ya tennis, to sapatu na nsusu yina ke pumbuka. Kubula nsusu kefwaka ntu na yo ya fyoti mpi kebebisaka mutindu butomfu kesalamaka yina kelombaka sambu na kusala ekzame ya maladi ya mbwa na laboratware. Kangula bamwinda ya suku mpi vingila na malembe yonso na nsungi ya minuta 5 to 15 tii kuna nsusu yina ta lemba mpi ta bwa na kibaka, na rido to na ntoto.
4. Sala mutambu ya kesi ya karton:
5. Pusana penepene ti nsusu yina kepema malembe-malembe na kusimbaka dilonga ya ngolo ya plastike ya kubumba bima, dilonga ya kafe, to kesi ya ngolo ya basapatu na diboko mosi ya kele ti baganto mpi kitini ya karton ya ngolo ya petepete na diboko yankaka.
6. Tula munoko ya kukanguka ya dilonga yina na zulu ya nsinga yina na kibaka to na ntoto.
7. Malembe-malembe, tula karton yina ya petepete na kati ya kibaka ti kisika yina bo me kangula kontenere, mpi pusa malembe-malembe makulu ya nzioku na zulu ya karton tii kuna kisika yina bo me kangula ta fika mvimba-mvimba.
8. Simba ngolo karton na zulu ya nsinga ntangu nge ke benda dilonga yina ntama ti kibaka, na nima kanga karton yina (to kanga mufiniku ya dilonga) mbote-mbote na nziunga yonso.
9. Kubula mwa mabulu ya fioti ya mupepe (ya fioti kuluta 2 millimètres / 0,08 inches sambu nsusu lenda ve kufina na nganda; nsusu lenda kufina na nzila ya dibulu ya fioti bonso 6 millimètres / 0,25 inches) na kusadilaka nsongi ya peni kana nsusu kele na luzingu.
10. Bumba mbote mpe binga ba mfumu nswalu: Tula kitunga ya kukangama na kisika ya pima, na kivudi ntama na bana mpe bambisi ya nzo. Kana nsusu me fwa dezia, sadila ba gants to ba pinces ya mpusu ya mbisi sambu na kutula yo na kati ya saki ya plastike ya kukangama na kati ya nzungu ya ngolo mpi bumba yo na frigo na zulu ya ba paquet ya glace (kukanga yo ve ngolo na congelateur), sambu congelateur ke bebisaka misisa ya butomfu sambu na kusala microscopie. Binga biro ya ke talaka mambu ya bambisi to departema ya mavimpi ya bantu yonso nswalu sambu na kubaka nge mpi kusala nge ekzame nswalu.

Patofisiologie mpi ba etape ya kimbefo ya mbwa na bantu¶

Kubakisa mutindu virisi ya mbwa ke kwendaka na ntwala na nitu ya muntu ke tendula sambu na nki lusansu ya nima ya kukutana ti yo ke salaka na ntangu ya fenetre ya kukangama mpi sambu na nki kana muntu me lwala bitini ya nkaka ya nitu, yo ke lombaka kusansa yandi nswalu.

Mutindu virisi ke katukaka na mputa mpi ke kumaka na butomfu¶

1. Phase 1: Replication musculaire locale (Heures à semaines): Na nima ya kukota na kisika ya kukangama to ya kukangama, virus ya rabie ke kotaka ve na menga. Kansi, bima ya virus ke bikalaka na mputa ya kisika yina, yo ke kangamaka na ba récepteurs nicotiniques d’acétylcholine yina kele na misisa ya nitu, kisika yo ke vutukilaka mambu na malembe yonso na kisika yina bo me tula yo. Fenetre yayi ya kisika ya kuzinga kele ntangu ya kuyobisa na savon mpe kutula Globuline Immunitaire ya Rabie (HRIG) lenda kanga mpe kufwa kimbevo.
2. Phase 2: Kukota ya nzila ya misisa ya ntu mpe transport axonal rétrograde (Bilumbu ti na Ngonda): Na ba fibres musculaires, virus ke sabuka nzila ya nzila ya misisa ya ntu na ba nsuka ya misisa ya ntu to ya kuzaba. Kana yo me kota na kati ya axon ya misisa, mikrobe ke kumaka lutaninu na ba anticorps yina ke tambulaka na nitu. Yo ke kangamaka na zulu ya ngidika ya transport ya proteine ​​moteur ya dyneine ya kati ya neuron, yo ke kwendaka na nima sambu na kukwenda na ganglions dorsaux ya misisa ya moelle épinière mpi na ntu ya butomfu na vitesi ya kiteso ya 12 tii na 100 millimètres (0,5 tii na 4 inches) konso kilumbu.
3. Phase 3: Amplification du système nerveux central (Bilumbu): Kana virus me kuma na mukongo ya ntu mpe na butomfu, yau ke panzana nswalu katuka na neurone na neurone na nzila ya ba junctions synaptiques, yau ke sala ti ba neurotransmetteurs kubeba ngolo.
4. Phase 4: Kupanzana na nzila ya centrifuge na ba glandes salivaires mpe na binama ya nitu: Na butomfu yina me bela, virus ke kwenda na nganda na nzila ya misisa ya autonome mpe ya ntu tii na ba glandes salivaires (kisika yau ke basikaka na mate), na cornée, na ba follicules ya nsuki ya mpusu ya nitu na ntulu ya ntulu, na ba glandes ya ntima, mpe na ba adrenal.

Mambu ya ke tadila ntangu ya kukangama mpi kuyela ya kimbefo¶

Nsungi ya kukangama ya kimbefo banda na ntangu ya kukangama tii na luyantiku ya bidimbu kele bilumbu 20 tii na 90 (ngonda 1 tii na 3), ata mambu yina bo me sonikaka ke yantika na bilumbu 4 tii na kuluta mvula mosi. Kuswa na luse, ntu, to nkingu (pene-pene ya ntu ya butomfu) to na nsuka ya misapi yina kele ti misisa mingi ke vandaka ti bantangu ya nkufi ya kukangama (bantangu ya nkaka na nsi ya bilumbu 10).

Kana bo me sansa yo ve, maladi ya mbwa ke basikaka na bitini tatu na ntwala nde yo kanga ntima mpi kupema yina ke fwaka bantu na nsungi ya bilumbu 5 tii na 14:

• Etape prodromale (bilumbu 2 ti 10): Fièvre ya mutindu ya grippe, mpasi ya ntu, malaise, mpe basusi, ke kwenda nzila mosi na 50 ti 80% ya ba mbefo na paresthesie neuropathique na kisika ya kukangama yina me beluka (kuyoka, kukangama, kukangama, to kubula ya mpasi ya radiaold).
• Etape neurologique ya ngolo (bilumbu 2 tii na 7): Ke monanaka to bonso Rabie ya makasi (80 na kati ya nkama) ti mpasi, ba nsangu ya luvunu, instabilité autonome, hypersalivation, hydrophobie (mpasi ya ke pesa mpasi na ntu ntangu nge ke meka kumina masa), mpi **aérophobie as byphobiagger), mpi **aerodf to Rabies paralytiques (20 pour cent) na paralysie flaccide ascendante ke yantika na kitini ya nitu yina bo me tatika mpi ke kwenda tii na paralysie ya kupema.
• Coma na lufwa: Kukwenda nswalu na coma, edema ya butomfu, ti kukangama ya ntima.

Ba Categorie ya OMS ya Kukutana ti Bima mpi Prophylaxie ya Bubu Yai Na nima ya Kukutana ti Bima (PEP)¶

Ntangu nge ke kumaka na departema ya ke talaka mambu ya nswalu-nswalu, minganga ke sadilaka ngidika ya Organisation mondiale de la santé yina ke tulaka bantu na bitini tatu sambu na kuzaba mutindu ya siki-siki ya lusansu yina bo fwete pesa nge.

*Note: "Muntu yina me bakaka ntete mangwele" me sonika mukanda ya kumanisa serie ya PrEP to PEP ya ntete na kusadilaka mangwele ya bubu yayi ya culture cellulaire to ya embryonné ya maladi ya ntu, to titre ya anticorps neutralisants ya me sonikama ya kele na kitezo ya 0,5 UI/mL.

Kitini ya ntete: Globuline immunitaire ya maladi ya mbwa (HRIG / ERIG) na kilumbu ya 0¶

Sambu systeme immunitaire na nge ke bakaka bilumbu 7 tii na 14 na nima ya kunwa mangwele ya ntete sambu na kubasisa ba anticorps na yandi mosi ya ke taninaka nitu, Globuline immunitaire ya Rabies (RIG) ke kangaka nzila yina ya bamposo zole na kupesaka ba anticorps passifs nswalu na kisika ya mputa na Kilumbu 0.

1. Kupesa na kutadila kilo: Globuline immunitaire ya Rabie ya muntu (HRIG) ke pesamaka na 20 Unités Internationales na kilo (20 UI/kg) na ba mbuta na bana (RIG ya ba mpunda ke pesamaka na 40 UI/kg). Kuluta ve ata fyoti dose yina bo metanga, sambu RIG ya kuluta mingi kekangaka mvutu ya mangwele yina kesalaka.
2. Kukota ya mputa na nitu: Na nsi ya bantuma ya ntangu yayi ya OMS mpe ya CDC, mutindu ya dose ya HRIG yina me salama na nzila ya nitu fuana kota mbala mosi na mudindu mpe na nziunga ya ba nsuka ya konso mputa ya kukangama to ya kukangama. Infiltration locale ke fwaka bitini ya virus yina kele na kati ya nsuni na ntwala nde yo kota na ba axons ya misisa. Konso volime yina me bikala yina lenda kota ve na kisika mosi ya ngolo ya nitu (bonso na nsuka ya musapi, kisika minganga ke tinaka mpasi ya kuluta ndilu sambu na kubuyisa maladi ya compartiment) bo ke tulaka yo na kati ya misisa na kisika yina anatomie kele ntama ti kisika yina bo me pesa mangwele.
3. Kuzenga HRIG ya bilumbu 7 mpe kukabula ba seringue: Kana HRIG kele ve na kilumbu ya 0, yau lenda mpe fuana pesama kaka tii na kilumbu ya 7 na manima ya dose ya ntete ya mangwele (na manima ya kilumbu ya 7, ba anticorps ya mangwele yina ke sala kele). Kuvukisa ve ata fioti HRIG ti mangwele na kati ya seringe mosi to kutula yo ve na misisa mosi.

Kitini ya zole: manaka ya mangwele ya Rabie ya culture cellulaire ya bilumbu yai¶

Ba vaccin ya bilumbu yai, mu mbandu Vaccin ya Baselile ya Diploïde ya Muntu (HDCV) mpi Vaccin ya Baselile ya Embryon ya Kusukula (PCECV), kele bankisi ya mbote ya bo ketulaka na misisa.

• Nsiku ya kisika ya kutula ntunga (Deltoïde to Cuisse kaka): Tula ntunga na kati ya misisa na kati ya muscle deltoïde ya diboko ya zulu na bambuta ti bana ya bambuta, to cuisse anterolatéral na bana ya fioti yina kele na nsi ya bamvula 2. Kutula ve ata fioti ntunga ya maladi ya mbwa na kisika yina mafuta ke basikaka, kisika yina mafuta ke basikaka.
• Régime standard ya 4-Dose (Bambefo ya mavimpi ya mbote yina me baka ve mangwele): Ke pesamaka na Kilumbu 0, Kilumbu 3, Kilumbu 7, mpe Kilumbu 14 (kisika Kilumbu 0 kele kilumbu ya dose ya ntete).
• Régime ya ba dose 5 (Ba mbefo ya kele na kimbefo ya ngolo): Ba mbefo yina kele na VIH, ba transplantation ya binama, chimiothérapie, to ba steroïdes ya dose ya ngolo ke bakaka dose ya tanu na Kilumbu ya 28 (Bilumbu 0, 3, 7, 14, mpe 28) na zulu ya verification ya titre ya ba anticorps.
• Régime ya 2-Dose (Ba mbefo yina me bakaka ntete mangwele): Baka kaka ba dose zole ya kupesa ngolo na misisa na kilumbu ya 0 ti na kilumbu ya 3, ti HRIG zero.
• Divumu na bumwana: Divumu, kunwisa mabele, na bumwana kele ata fioti ve ba contraindications ya PEP ya rabie.

Nsiku ya kutala bambisi ya nzo bilumbu 10 mpi mambu ya bo fwete sala sambu na kusala nzyetelo¶

Na ba mbwa, ba pusi, na ba nsusu ya nzo kaka, ba ndombolo ya virologique ke monisa ti kana virus ya rabie me kuma na mate ya mbisi, mbisi ke monisa mbala mosi maladi ya misisa ya ntu yina lenda konda kifu to kufwa na bilumbu 3 ti 7 (ntangu nyonso na nsi ya bilumbu 10).

• Kana kutala ya bilumbu 10 ke salama: Kana mbwa, pusi, to nsusu ya nzo ya mavimpi ya mbote, ya bo lenda zaba, me tatika nge na kisika yina kele ti kigonsa fioti mpi bo me kanga nge mbote sambu na ntangu ya kutala bilumbu 10, nge lenda vingisa kubanda PEP ntangu bo ke tala mbisi yina konso kilumbu (katula kaka kana ntu ya mbisi yina me katuka na suspi to na ntulu). Kana mbisi ya nzo mebikala na mavimpi ya mbote mpenza na Kilumbu ya 10, yo lendaka ve kubasisa mikrobe ya maladi ya mbwa ntangu yo tatika nge, mpi yo kele mfunu ve na kusadila PEP. Kana mbisi ya nzo me bela, me fwa, to me tina na bilumbu 10, yantika HRIG ya mvimba mpi pesa yandi mangwele mbala mosi.
• Kutala ve ata fioti bambisi ya mfinda: Nsiku ya kutala bilumbu 10 ke tadila ve ata fioti bambisi ya mfinda to ba hybrides ya mbwa ya mfinda, yina fwete fwa nswalu sambu na kumeka butomfu ya DFA to kubasisa nswalu PEP ya muntu.
• Kana bo me tatika nge ntangu nge ke sala nzietelo na insi ya nzenza: Sukula mputa yina ti savon ti masa na nsungi ya minuta 15 mbala mosi, lomba ngolo na kubaka mangwele ya bilumbu yai ya bo ke bingaka cellule-culture (HDCV, PCECV, to PVRV) na deltoïde, mpi kana kisika ya kusansa bantu kele ve ti HRIG, baka mangwele na nge ya Kilumbu 0 mbala mosi mpi sala nzietelo da**er na kati ya **inzo na nge to to7. kukota na kati. Baka bafoto ya ba fioti-fioti yonso ya mangwele ti ba nimero ya lote, bika bamputa ya kutobula ya kukanguka sambu masa kubasika, baka amoxicillin-clavulanate ya ke taninaka nitu sambu na bitini ya mudindu to ya pusi/maboko (tala mputa na beto lutwadisu ya bibulu), mpe tula na kilumbu booster ya tetanus kana dose na nge ya nsuka vandaka bamvula kuluta 5 me luta.

Bangyufula yina bantu keyulaka mbala na mbala¶

Mukanda yayi kele samu na kuzabisa mpe yau ke baka ve kisika ya evaluation médicale professionnelle to formation ya maboko. Beto ke siamisa nge na kubaka malongi ya lusadisu ya ntete mpi ya CPR yina bo me ndimaka na nzila ya Federation internationale des sociétés de la Croix-Rouge et de la Croissant-Rouge (IFRC), kimvuka na beno ya Croix-Rouge, St John Ambulance, to muntu mosi ya me ndimama yina ke pesaka formasio na bwala na beno.

Bo me tala bisika yina bo me katuka¶

• Kimvuka ya mavimpi ya ntoto mvimba (OMS): Kusolula ya ba nganga-nzambi ya OMS na yina me tala kimbevo ya mbwa, Rapore ya tatu (Série ya Rapport technique ya OMS, No. 1012) mpe Bankisi ya kimbevo ya mbwa: Mukanda ya kisika ya OMS.
• Centres de Contrôle et de Prevention des Maladies (CDC, États-Unis): Kutanina Maladi ya Rabie ya Bantu, Bandongisila ya Komite ya Bandongisila ya Ke Talaka Bikalulu ya Kupesa Bantu Tumbu (ACIP) mpi Kusadila Manaka ya Kukangama ya Kukulumusa (4-Dose) sambu na Prophylaxie ya Na nima ya Kubaka Maladi sambu na Kubuyisa Maladi ya Rabie ya Bantu.
• Kimvuka ya UK ya ke talaka mambu ya mavimpi (UKHSA, Royaume-Uni): Bansiku ya kusadila sambu na kutanina maladi ya ntu na nima ya kukutana ti yo (Mukanda ya Vert Kapu 27: Maladi ya ntu).
• Société des maladies infectieuses d’Amérique (IDSA, États-Unis): Bansiku ya bisalu sambu na kuzaba mpi kusadila maladi ya mpusu ya nitu mpi ya bima ya petepete.

Bantwadisi ya ke wakana¶

• Kuswa ya bambisi: kuswa ya mbwa, kuswa ya niawu, mpi kusansa maladi ya bamputa
• Bamputa ya mudindu ya kutobula, kuniata nsabi, mpi kubuya maladi ya tetanose
• Kuzenga, kukanga, mpi kusansa bamputa ya fioti
• Kutanina menga ya ngolo mpi ba tourniquet .
• Ba nimero ya urgence na insi