Hanna Eenyummaa Gibiraa, Gibira Hatame Deebisuu, fi Galmee Galii Sobaa¶

Rifannoota maallaqaa muraasni ibsa gibiraa waggaa keessan elektirooniksii galmeessuuf yaaluun koodii diduu elektirooniksii hatattamaa kan ibsi gibiraa **dursee Lakkoofsa Wabii Hawaasummaa (SSN) ykn Lakkoofsa Inshuraansii Biyyaalessaa keessaniitiin galmaa’uu isaa ibsu argachuu, ykn xalayaa dhaabbata gibiraa irraa gibira duubaa fi adabbii doolaara kumaatamaan lakkaa’amu dhaabbata hojjettee hin beekne keessatti kaffalamu gaafachuu caalaa kan nama sodaachisu muraasni. Hanni eenyummaa gibiraan walqabatee akka waliigalaatti bakka lamatti qoodama: Hanna Gibira Deebisuu (yakkamtoonni jalqaba yeroo galmee irratti SSN hatame fayyadamuun deebii tolfamaa galmeessuun deebi’ee sobaa guddaa gara kaardii dursee kaffalame ykn herrega baankii mataa isaaniitti qajeelchu) fi Hanna Eenyummaa Qaxarrii / Galii (bakka namni tokko SSN kee fayyadamee hojjechiisaadhaan qacaramuu ykn a gig-economy delivery account, W-2 ykn 1099 maqaa keessaniin akka mootummaatti akka gabaafaman taasisa).

Hattuun tokko maqaa keetiin deebii sobaa yeroo galmeessitu, ati hin mirga seeraa gibira kee isa dhugaa deebisuu, galii nama fakkeessaan argate irrattis gibira seeraan itti gaafatamummaa hin qabdu. Haa ta’u malee, kompiitaroonni gibiraa ofumaan galmee elektirooniksii dachaa ta’e ugguruu fi galmee hojjechiisaa W-2/1099 SSN kee irratti algoritmiin waan walsimsiisuuf, hatattamaan gara adeemsa hojii waraqaa galmee fi eenyummaa mirkaneessuu adda ta’etti jijjiiruu qabda. IRS Unka 14039 (Identity Theft Affidavit) ibsa gibiraa waraqaa cinatti galchuudhaan, piroofaayilii gibiraa kee dhaabbataadhaan PIN Eegumsa Eenyummaa (IP PIN) dijiitii 6 qabuun cufuudhaan, fi mindaa hojjechiisaa sobaa qulqulleessuuf Galmee Galii Bulchiinsa Nageenya Hawaasummaa (SSA) kee qaxxaamuree ilaaluudhaan, maallaqa kee guutuu deebifachuu fi haquu dandeessa shallaggii gibiraa sobaa.

Amma kana godhi¶

1. Namni hundi nagaa ta’uu isaa mirkaneessi, nama bilbilte gibira irratti hatattamaan akka hidhamuu doorsisu gonkumaa hin kaffali. Namni balaa qaamaa irra ga’e yoo jiraate, lakkoofsa balaa tasaa naannoo keessanii (911 Ameerikaa fi Kanaadaa keessatti, 112 guutuu Gamtaa Awurooppaa, 999 Yunaayitid Kingidam keessatti, ykn ilaalaa lakkoofsa balaa tasaa). Dhaabbileen gibiraa seera qabeessa ta’an (IRS, CRA, HMRC, fi ATO) gonkumaa kaffaltoota gibiraa karaa kaardii kennaa, maallaqa kirpitoo, ykn jijjiirraa bilbilaatiin kaffaltii hatattamaa gaafatan bilbiluun, barreessuu, ykn iimeelii akka hin qabne doorsisa hidhaa poolisii ykn immigireeshiniitiin akka ta’e yaadadhaa.
2. Ibsa gibiraa waraqaa unka IRS 14039 (Affidavit Hanna Eenyummaa) cinatti poostaadhaan galmeessi. Yoo ibsi gibiraa elektirooniksii kee Reject Code IND-031-04 (SSN jalqabaa duraan ibsa galmaa’e irratti fayyadame) ykn IND-517-01 (SSN hirkataa duraan gaafatame) waliin fudhatama dhabe, sirni e-file kan hafeef cufamee hafa waggaa. Ibsa gibiraa kee guutuu fi sirrii ta’e waraqaa irratti maxxansii, inkiidhaan mallatteessi, Irs Form 14039 (Identity Theft Affidavit) guutame fi kooppii W-2s/1099s keetii walitti qabsiisi, akkasumas guyyaa xumura galmee Ebla 15 akka hin darbineef paakeeti sana gara wiirtuu galmee waraqaa IRS sadarkaa isaa eeggate kan kutaa biyyaa keetiif poostaadhaan ergi.
3. Xalayaa Mirkaneessa Eenyummaa IRS (5071C, 4883C, 5747C, ykn 6331C) kamiifuu hatattamaan deebii kenni. Filtaroonni hannaa ofumaan hojjetan IRS hattuuf kaffaltii osoo hin kaffaliin dura deebi’ee shakkisiisaa yoo qabatan, xalayaa Sagantaa Eegumsa Kaffalaa Gibiraa (Xalayaa 5071C, 4883C, 5747C, ykn 6331C). Qajeelfama sirrii xalayaa irratti barreeffame guyyoota 30 keessatti hordofi (yookaan toora interneetii IRS.gov/VerifyReturn irratti mirkaneessuu ykn sarara bilbilaa Sagantaa Eegumsa Kaffalaa Gibiraa of kenne beeksisa irratti maxxanfame bilbiluu) fi ifatti ibsi: "Iyyata gibiraa xalayaa kana keessatti eerame HIN galchine."
4. Sagantaa IRS Identity Protection PIN (IP PIN) keessatti hatattamaan galmaa'i. Gara IRS.gov/IPPIN deemuun Identity Protection PIN dijiitii 6 argadhu. Erga galmaa’anii booda, ibsi gibiraa elektirooniksii ykn waraqaa kamiyyuu koodii dhoksaa dijiitii 6 sana malee SSN keessan jalatti hojjetamuu hin danda’u, kunis Guraandhala hunda haaromfama.
5. Faayilota liqii keessan biiroowwan gurguddoo sadan hunda irratti dhorkuu fi gabaasa FTC IdentityTheft.gov galmeessaa. Hattoonni eenyummaa gibiraa maqaa guutuu, guyyaa dhalootaa fi Lakkoofsa Wabii Hawaasummaa keessan duraanuu waan qabaniif, yeroo hunda jechuun ni danda’ama itti aansee kaardii liqii, herrega baankii, ykn liqii guyyaa kaffaltii banuuf yaalu. Equifax, Experian, fi TransUnion irratti Security Freeze bilisaa kaa'i (herrega baankiidhaaf ChexSystems dabalataan) fi IdentityTheft.gov irratti Gabaasa Hanna Eenyummaa FTC ofiisaa maddisi.
6. IRS "Wage and Income Transcript" fi Ibsa Galii Wabii Hawaasummaa kee harkisi. Herrega IRS Individual Account fi my Social Security (SSA.gov) herrega toora interneetii keessanitti seenuun W-2, 1099-NEC, 1099-K, fi 1099-MISC hunda SSN keessan jalatti gabaafaman sakatta'uuf hojjechiistota ykn waltajjii gig hin beekamne kamiyyuu arguu dandeessu battalumatti.

Hanna eenyummaa gibiraa fi galmee sobaa muka murtii adda baasuu¶

flowchart TD
    Root["Tax Identity Theft or Fraudulent Tax Notice"]
    Scenario{"How did you discover the tax fraud?"}
    EfileReject["E-File Rejected (Code IND-031-04 / IND-517-01):<br/>Another return was already filed<br/>using your SSN or your child's SSN"]
    TPPNotice["Received IRS Letter 5071C / 4883C / 5747C:<br/>IRS froze a suspicious return<br/>and asks if you filed it"]
    FakeIncome["Received IRS CP2000 / Audit Notice:<br/>IRS demands tax on W-2 or 1099 wages<br/>from an employer you never worked for"]
    StolenCheck["IRS 'Where's My Refund' says Paid:<br/>Your real refund was rerouted or<br/>your paper Treasury check was stolen"]

    PrintPaper["1. Print complete original Form 1040 on paper<br/>2. Complete & attach IRS Form 14039 (ID Theft Affidavit)<br/>3. Mail via USPS Certified Mail to IRS filing center"]
    GetIPPIN["Enroll in IRS 6-Digit IP PIN at IRS.gov/IPPIN<br/>and freeze credit at Equifax, Experian, TransUnion"]

    CallTPP["1. Log into IRS.gov/VerifyReturn or call the<br/>Taxpayer Protection Program number on letter<br/>2. Confirm you did NOT file the suspicious return<br/>3. IRS blocks fake return without needing Form 14039"]

    DisputeCP2000["1. DO NOT sign agreement to pay the CP2000 tax<br/>2. Reply within 30 days attaching Form 14039,<br/>Disputed Income Statement, and W-2/1099 fraud notice<br/>3. Request SSA Earnings Record correction (Form SSA-7008)"]

    RefundTrace["1. File IRS Form 3911 (Taxpayer Statement Regarding Refund)<br/>2. If preparer rerouted direct deposit, file<br/>Form 14157 + Form 14157-A (Preparer Misconduct)<br/>3. Complete Bureau of the Fiscal Service Check Forgery Packet"]

    Root --> Scenario
    Scenario -->|E-File Rejected| EfileReject
    Scenario -->|Verification Letter| TPPNotice
    Scenario -->|Fake W-2 or 1099| FakeIncome
    Scenario -->|Refund Stolen| StolenCheck

    EfileReject --> PrintPaper
    PrintPaper --> GetIPPIN

    TPPNotice --> CallTPP
    CallTPP --> GetIPPIN

    FakeIncome --> DisputeCP2000
    DisputeCP2000 --> GetIPPIN

    StolenCheck --> RefundTrace

Beeksisa Hanna Eenyummaa IRS fi Koodii Diduu Faayila Elektirooniksii Hiikuu¶

Beeksisni IRS adda addaa fi koodii diduu elektirooniksii deebii guutummaatti adda addaa barbaadu. Yeroo IRSn qabatamaan sarara bilbilaa Sagantaa Eegumsa Kaffaltoota Gibiraa bilbiltan unka 14039 erguun deebii keessan ji’ootaaf tursiisa. Koodii kee sirrii armaan gadii ilaalaa:

Haala 1ffaa: Namni tokko duraanuu SSN (Stolen Refund) kee fayyadamuun ibsa gibiraa galmeesse .¶

Hattuun eenyummaa tokko osoo hin galmeessiin dura SSN keessan jalatti deebii sobaa yeroo galmeessu, dhaabbati IRS Gargaarsa Miidhamaa Hanna Eenyummaa (IDTVA) galmee dachaa sana harkaan qorachuu, deebii sobaa herrega keessan irraa mulquu, fi deebii seera qabeessa ta’e keessan gadhiisuu qaba.

Tarkaanfii 1: Paakeetii Deebi'uu Waraqaa + Unka 14039 keessan walitti qabuu fi poostaadhaan ergaa¶

Sirni faayilii elektirooniksii IRS qaamaan bara gibiraa tokkotti SSN jalqabaa tokko jalatti ibsa elektirooniksii lama fudhachuu waan hin dandeenyeef, poostaa waraqaatiin galmeessuun dirqama:

1. Unka 1040 guutuu, sirrii ta’e qopheessaa: Herrega baankii seera qabeessa keessaniif sagantaa, liqii, fi lakkoofsa kallattiin kuufama/lakkoofsa herregaa hunda dabalaa. Mallattoo fi guyyaa deebi'uu inkii halluu diimaa ykn gurraachaan mallatteessi.
2. Unka IRS 14039 (Affidavit Hanna Eenyummaa) guutuu:
3. Kutaa A: Sanduuqa Mallattoo 1 ("Unka 14039 kana ofii kootiif dhiyeessaa jira").
4. Kutaa B: Sanduuqa Mallattoo 1 ("Namni tokko odeeffannoo koo fayyadamee gibira galmeessee") fi bara gibiraa murtaa'aa dhiibbaa irra gahe galchi.
5. Kutaa C & D: Odeeffannoo quunnamtii amma qabdu, teessoo sirrii ibsa gibiraa seera qabeessa isa dhumaa irratti fayyadamte galchi, adabbii ragaa sobaa jalatti mallatteessi.
6. Koppii dubbifamuu danda'u W-2, 1099, fi Sanadoota Eenyummaa hunda walitti qabsiisi: Unkaan 14039 kana booda dhimma diduu e-faayila idilee hunda keessatti hayyama konkolaachisummaa ykn kaardii Wabii Hawaasummaa walitti qabsiisuu kan hin barbaanne yoo ta'u, ibsa mindaa dhugaa Unka W-2 fi Unka 1099 hunda walitti qabsiisuun galii seera qabeessa kee fi mirkaneessa IDTVA ni saffisiisa.
7. Teessoo galmee waraqaa IRS istaandaardii kutaa biyyaa keessaniif (teessoo of danda’ee Unka 14039 MITI): Teessoo Itti deebi’iinsa gibiraa waraqaa IRS bakka itti Galmeessitan kutaa biyyaa keessanii IRS.gov irratti ilaalaatii guutummaa paakeetichaa (Unka 1040 + Unka 14039 duubatti maxxane) karaa Poostaa Mirkanaa’e USPS kan Gaaffiin Deebi’uu Gaafatame ergi. (Unka 14039 teessoo of danda’ee Fresno/Ogden IDTVA qofa irratti poostaadhaan ergaa ykn IRS.gov irratti toora interneetii irratti galchaa yoo hin ibsa gibira waraqaa waliin hin qabne ta’e.)

Tarkaanfii 2: SSN hirkattummaa ykn daa’ima keessanii nama biraatiin yoo himatame maal gochuu qabdu¶

Yoo faayilli elektirooniksii keessan sababa SSN daa’ima keessanii duraan ibsa gibiraa biraa irratti gaafatameef fudhatama dhabe (yookaan nama hin beekne kan SSN daa’imaa hate ykn abbaa fi haadha waliin addaan ba’ee fi seera IRS tie-breaker jalatti daa’ima sana gaafachuuf mirga seeraa hin qabneen):

1. Waraqaa Unka 1040 daa’ima keessan gaafatu poostaadhaan ergaa: Faayila elektirooniksii akka keessa darbu gochuuf qofa daa’ima keessan ibsa gibiraa keessan irraa hin haqinaa; kana gochuun doolaara kumaatamaan lakkaa’amu Liqii Gibira Daa’immanii (CTC), Liqii Gibira Galii Argame (EITC), fi Hogganaa Maatii haala galmee galmeessu dhaba, akkasumas tarree fooyya’e-bu’aa baay’ee suuta jedhu keessa si dirqisiisa.
2. Hanna Eenyummaa Nama Ormaa fi Waldhabdee Warra Waliin Jiru Adda Baasuun:
3. Yoo namni hin beekne SSN daa'ima keessanii hate: Unka 14039 bakka daa'ima hirkattummaa keessaniitiin guutame (Kutaa A keessatti saanduqa 2 irratti mallattoo kaa'aa: "Mucaa hirkattummaa kootiif dhiyeessaa jira"), akkasumas namni tokkollee lammata SSN isaaniitiin e-file gochuu akka hin dandeenyeef IP PIN hirkattummaa keessaniif iyyadhaa.
4. Hiriyaan gaa’elaa duraanii ykn warri biraa daa’ima sana dogoggoraan yoo himate: Sun Falmii Seera Gibira Guddittii malee hanna eenyummaa nama hin beekne miti (Unka 14039 warra waliin hojjetan beekaman irratti hin galmeessinaa). Kanaa mannaa, xalayaa haguugduu fi ragaa jireenyaa IRS Form 886-H-DEP / 886-H-EIC (galmee galmee mana barumsaa, galmee yaalaa ogeessa daa’immanii, ibsa inshuraansii fayyaa, ykn ajaja kunuunsa mana murtii) daa’imni sun mana keessan keessa walakkaa waggaa ol (halkan 183+) akka jiraate mirkaneessu walitti qabsiisi. IRSn deebi’ee warra lamaan ni odiitii, himannaa sirrii hin taane warra guddiftuu hin taane IRC Section 152©(4) jalatti ni hayyama, fi deebii kee ni kaffala.

Tarkaanfii 3: Yeroo IDTVA qabatamaa ta’ee fi Tajaajila Abukaatoo Kaffala Gibiraa (TAS) bilbiluu .¶

Yeroo ammaa kana, kutaan Gargaarsa Miidhamaa Hanna Eenyummaa IRS (IDTVA) dhimma hanna eenyummaa waraqaa dachaa galmeessu furuuf, deebi’ee hattuu sobaa qulqulleessuuf, fi deebii seera qabeessa ta’e kee kennuudhaaf guyyoota 120 hanga 360+ (ji’oota 4 hanga 12) fudhata.

Akkamitti torban 2 hanga 4 keessatti yoo rakkoon maallaqaa hamaa si mudate saffisiisaa: Deebi'ee gibirri kee ji'a 6 hanga 12 eeguun buqqifamuu, liqii manaa fudhachuu, cufamuu tajaajila manaa, konkolaataa deebisee qabachuu, ykn nyaata ykn kunuunsa fayyaa argachuu dadhabuu yoo si mudate, tarree IDTVA waliigalaa keessatti hineguu. Tajaajila Abukaatoo Kaffalaa Gibiraa (TAS) walaba ta’e 1-877-777-4778 irratti bilbili ykn IRS Unka 911 (Gaaffii Gargaarsa Tajaajila Abukaatoo Kaffalaa Gibiraa) waajjira Abukaatoo Kaffalaa Gibiraa naannoo naannoo keessaniitti bilbili, beeksisa buqqisuu ykn kaffaltii cufamuu tajaajila tajaajilaa keessan waliin qabadhaa. TAS Gaaffii Gargaarsa Hojii (OAR) kan kutaan IDTVA sirreeffama hanna eenyummaa keessan harkaan akka saffisiisu fi deebii keessan yeroo hatattamaa akka gadhiisu qajeelfama kennuuf aangoo seeraa qaba.

Seenaa 2ffaa: W-2 ykn 1099 sobaa maqaa keetiin galmaa’e (Employment & Gig Identity Theft) .¶

Hanna Eenyummaa Qaxarrii keessatti, namni tokko Lakkoofsa Wabii Hawaasummaa kee fayyadamee (ykn SSN kee fayyadamuun akkaawuntii LLC/daldalaa sobaa uuma) mana nyaataa, bakka ijaarsaa, mana kuusaa, ykn waltajjii gig-economy (kan akka Uber, DoorDash, Instacart, Lyft, ykn iddoowwan gabaa onlaayinii Form 1099-NEC ykn Form 1099-K kennan) irratti hojjechuuf. Yeroo baayyee kana kan argattu ji’oota 12 hanga 18 booda yeroo IRS Beeksisa CP2000 gibira galii hin kaffalamiin, gibira ofiin hojjechuu, fi adabbii sirrii ta’uu mindaa ati gonkumaa hin arganne irratti doolaara kumaatamaan lakkaa’amu yaada dhiyeessu siif ergu.

Tarkaanfii 1: IRS CP2000 ykn Beeksisa Odiitiif guyyoota 30 keessatti deebii kennuu¶

Beeksisa CP2000 gonkumaa hin tuffatinaa, yoo guyyoota 30 keessatti deebii kennuu dadhabde (yoo US ala ta’e guyyoota 60), IRS ofumaan Beeksisa Hanqina Seeraan (Xalayaa Guyyaa 90) baasuun gibira akka durtiitti sirratti madaala, kunis gara qabiinsa gibiraa fi mindaa qabachuutti geessuudha (ilaali odiitii gibiraa, gibira duubaa, fi ittisa mindaa qabachuu). Tarkaanfiiwwan sirrii kana fudhadhu:

1. Unka Deebii CP2000 irratti saanduqa "Ani walii hin galu" jedhu mallatteessi: Hayyama daballii gibiraa gonkumaa hin mallatteessinaa.
2. Unka IRS 14039 guutuu (Kutaa B keessatti Sanduuqa 2): Sanduuqa 2 ("Namni tokko odeeffannoo koo qaxaraaf fayyadame"), maqaa sirrii, Lakkoofsa Eenyummaa Hojjechiisaa (EIN), fi hanga doolaaraa hojjechiisaa sobaa ykn kaffalaa 1099 tarreessuun.
3. Kutaa Mindaa/Ulaagaa Hojjechiisaa ykn Gig Platform barreeffamaan qunnamuu: Dhaabbata W-2 ykn 1099 sobaa baaseen xalayaa mirkanaa’e erguun hanna eenyummaa qoratanii Ibsa Mindaa Sirreeffame (Unka W-2c mindaa gara 0.00 USDtti hir’isuu, ykn Unka Sirreeffame) akka kennan gaafachuu 1099-NEC/1099-K "CORRECTED" jechuun 0.00 USD) tiin mallatteesse. Yoo hojjechiisaan si dide ykn si tuffatellee, kooppii xalayaa kee mirkanaa’e hojjechiisaaf paakeeti deebii CP2000 kee keessaa qabsiisi.
4. Ragaa Jireenyaa fi Qaxarrii Dhugaa Kee Dhiyeessi: Koppii W-2 kee isa dhugaa, kaffaltii tajaajila manaa, ykn xalayaa mirkaneessa hojjechiisaa bara gibiraa gaaffii keessa jiru keessatti Magaalaa A keessa jiraachuu fi hojjettuu kee kan mirkaneessu yeroo hojiin sobaa W-2/1099 Magaalaa B keessatti raawwatame (ykn soorama baatee/qaama miidhamummaa akka qabdu) mirkaneessu walitti qabsiisi.

Fakkeenya Xalayaa Falmii Sobaa W-2 / 1099 Galii (Deebii CP2000) .¶

Ibsa mallattaa’e kana Unka Deebii CP2000 fi Unka 14039 keessan irratti maxxansi:

Dhimma: Mormii Idilee Sababa Hanna Eenyummaa Hojiitiin Shallaggii Gibiraa Yaadame: Beeksisa CP2000, Bara Gibiraa [Bara Galchi], SSN [Dijiitota 4 Dhumaa] tiin xumuramu

Gara Tajaajila Galii Keessaa Automated Underreporter (AUR) & IDTVA Units:

Beeksisa CP2000 guyyaa [Guyyaa Galchi] Gibira dabalataa [Hanga Doolaara Galchi] Bara Gibiraa [Waggaa Galchi] yaada dhiheesseef deebii yeroon barreessaa jira. Jijjiirama yaadame irratti walii hin galu.

Addatti, sirreeffamni yaadame kun [Unka W-2 / Unka 1099-NEC / Unka 1099-K] sobaa kan [Maqaa Hojjechiisaa ykn Kaffalaa Hin Beekamne, EIN: XX-XXXXXXX] gabaasee [Maallaqa Doolaara Galchi] Lakkoofsa Wabii Hawaasummaa koo jalatti galii jedhame irratti hundaa’a.

Ani [Maqaa Kaffaltii Hin Beekamne] irraa qacaramee, tajaajila raawwadhee, ykn beenyaa tokkollee akkan hin arganne, akkasumas [Magaalaa/Naannoo hojiin sobaa itti raawwatame] keessa jiraadhee ykn hojjedhee akkan hin beekne adabbii ragaa sobaa jalatti nan ibsa. Miidhamaa Hanna Eenyummaa Hojii ti.

Mormii kana deeggaruuf kan cufame mee: 1. Guutuu fi mallattaa’ee Unka IRS 14039 (Affidavit Hanna Eenyummaa) hanna eenyummaa hojiin walqabatee bu’uura kwt B, Sanduuqa 2 jalatti gabaasu; 2. Koppii Gabaasa Hanna Eenyummaa FTC (#[Lakkoofsa Galchi]) fi gabaasa poolisii naannoo koo; 3. Koppii gaaffii koo barreeffamaan [Maqaa Kaffaltii Hin Beekamne] [Unka W-2c / Unka Sirreeffame 1099] sirreeffame akka kennamu gaafatu galii SSN koo jalatti gabaafame gara 0.00 USDtti hir’isuu; fi 4. Ragaa jireenya koo isa qabatamaa fi hojii yeroo guutuu [Magaalaa/Naannoo kee isa dhugaa] keessatti bara Gibiraa [Bara Galchi].

Maaloo herrega kana gara kutaa Gargaarsa Miidhamaa Hanna Eenyummaa (IDTVA) tti ergi, galii sobaa [W-2 / 1099] moojuulii herrega bara Gibiraa [Waggaa Galchi] koo irraa haqi, akkasumas beeksisa cufiinsaa itti gaafatamummaa gibiraa dabalataa 0.00 USD mirkaneessu kenni.

Kabajaan, [Mallattoo, Maqaa Maxxanfame, Teessoo, fi Lakkoofsa Bilbilaa]

Tarkaanfii 2: Mindaa sobaa Galmee Bulchiinsa Wabii Hawaasummaa (SSA) keessan irraa qulqulleessuu¶

W-2 sobaa IRS waliin qulqulleessuun walakkaa lola qofa. Yeroo namni fakkeessituu SSN kee jalatti hojjetu, hojjechiisaan isaanii mindaa sana **Bulchiinsa Wabii Hawaasummaa (SSA)**tti gabaasa, kunis akka tasaa Hir’ina Wabii Hawaasummaa (SSDI), SSI, deeggarsa kaffaltii Medicare, ykn faayidaa hoji dhabdummaa irraa si dhorkuu danda’a sababiin isaas kompiitaroonni kutaa biyyaa fi federaalaa ati dammaqinaan hojjechaa jirta jedhanii waan yaadaniif.

1. Keessan uumi ykn seena my Social Security account at SSA.gov: Waggaa waggaadhaan Galmee Galii kee ilaali.
2. Unka SSA-7008 (Gaaffii Galmee Galii Sirreessuu): Bulchiinsa Wabii Hawaasummaa 1-800-772-1213 bilbili ykn waajjira dirree SSA naannoo keessanii daawwadhaa ID keessan, W-2wwan dhugaa keessan bara sanaaf, fi Gabaasa Hanna Eenyummaa IRS Unka 14039 / FTC keessanii qabadhaa. Bakka bu'aan SSA Qorannoo Garaagarummaa Galii akka jalqabu gaafadhuu fi mindaa fakkeessaa sanaa galmee galii Wabii Hawaasummaa kee irraa akka haqu ("scramble" ykn disavow).

Haala 3ffaa: Cheekii deebi’ee hatamee fi hanna qopheessaa gibira hafuuraa¶

Yoo deebii gibiraa seera qabeessa mataa keetii galmeessitee, hordofaan IRS Where's My Refund deebi'ee kee ergame/kaffalameera jedhee, maallaqni sun gonkumaa hin arganne ta'e hoo? Akkaataa deebiin kee itti galmaa’e hatattamaan ilaali:

1. Yoo waraqaan Cheekiin Deebi’ee Tiraazirarii Ameerikaa saanduqa poostaa keessan irraa hatamee maallaqaan jijjiirame: Hatattamaan Unka IRS 3911 (Ibsa Kaffalaa Gibiraa Deebi’uu Ilaalchisee) galmeessaa (ykn Sarara Ho’aa Deebi’uu IRS 1-800-829-1954 bilbiluun elektirooniksii Ardoffii Deebi’uu jalqabuu). Yoo cheekiin maallaqaan hin jijjiiramne ta’e, IRS cheekiin kaffaltii dhaabuu haqee bakka bu’aa kenna. Hattuun tokko mallattoo kee sobaatee cheekiin Tiraazirarii maallaqaan yoo jijjiire, Biiroo Tajaajila Maallaqaa (BFS) Paakeetii Himata Sobaa Cheekii (Unka FMS-1130) footokoppii cheekiin maallaqaan jijjiirame sanaa waliin poostaadhaan siif erga; BFS maallaqa baankii maallaqaa irraa deebisee deebisee deebisee akka siif deebisu ragaa kakaa sobaa fi saamuda barreeffama harkaa mallattaa’e deebisuu.
2. Qopheessaan Gibiraa naamusa hin qabne ykn "Ghost" ta'e tokko lakkoofsa karaa kallattiin kuufama kee yoo jijjiire: Koppii PDF ibsa gibiraa keetii Sarara 35b fi 35d ilaali. Yoo qopheessaan gibiraa tokko karaa baankii fi lakkoofsa herregaa deebi’ee IRStti dabarfame irratti jijjiire kanaaf deebiin kee gara herrega qopheessaa sanaatti seene (ykn hir’ina sobaa olkaasuun fi deebi’ee kenname keessaa gartokkee kiisha keessa galche), IRS kana akka Amala Badaa Qopheessaa Deebi’uu jedhee ilaala. Faayila Unka IRS 14157 (Iyyannoo: Qopheessaa Ibsa Gibiraa) FI Unka IRS 14157-A (Hanna ykn Ragaa Naamusa Badaa Qopheessaa Ibsa Gibiraa), gabaasa poolisii maqaa qopheessaa ibsu, waraabbii deebii isaan siif kennan IRS Tiraanskriiptii Deebi’uu waliin wal bira qabamee yoo ilaalamu, fi ragaa herrega baankii kee isa dhugaa walitti qabsiisi. Seerota Maanu’alii Galii Keessaa jalatti, IRS guutuu siif taasisa, erga gochi badaan qopheessaa mirkanaa’ee booda maallaqa kee isa dhugaa ni kenna.

Eenyummaa gibiraa keessan dhaabbataadhaan cufuu (IP PIN fi Global Equivalents) .¶

• Ameerikaa (IRS 6-Digit IP PIN Miseensa Maatii Hundaaf): Namni SSN ykn ITIN qabu kamiyyuu, hiriyaa gaa’elaa fi ijoollee umuriin isaanii hin geenye/hirkattoota dabalatee, fedhii isaatiin sagantaa Identity Protection PIN (IP PIN) IRS.gov/IPPIN irratti filachuu ni danda’a (ykn galiin waliigalaa kee sirreeffame yoo ta’e Form 15227 galmeessuun gadi 85,000 USD qofaa / 175,000 USD fuudhee, ykn karaa beellama qaamaan Giddugala Gargaarsa Kaffalaa Gibiraa). Erga socho’ee booda, IRSn Guraandhala hunda PIN haaraa dijiitii 6 kan SSN kee akka jalqabaa, lammaffaa, ykn hirkataa ta’etti tarreessu deebi’aa kamiyyuu irratti galfamuu qaba.
• Canada (Canada Revenue Agency / CRA): Yoo Lakkoofsi Inshuraansii Hawaasummaa (SIN) keessan balaadhaaf saaxilame ykn jijjiiramni T1 sobaa/jijjiiramni Kuufama Kallatti CRA My Account keessan irratti dhiyaate, hatattamaan sarara CRA Individual Tax Inquiries (1-800-959-8281) bilbili gara Tajaajila Eegumsa Eenyummaa CRA (IPS) kutaa. CRA dirqama Agarsiiftuu Nageenya Qabxiilee Hedduu / Hanna Eenyummaa SIN keessan irratti ni kaa’a, jijjiirama kuufama kallattiin hin hayyamamne ni dhorka, akkasumas qondaala dhimma IPS addaa ni ramada. Akkasumas araarama SIN Service Canada (1-866-274-6627) fi **Girtuu Farra Hanna Kanaadaa (CAFC)**tti gabaasuu.
• United Kingdom (HM Revenue and Customs / HMRC): Namni tokko Government Gateway / Personal Tax Account keessan yoo butee kaffaltii Of Madaallii sobaa ykn deebii gibira PAYE gaafachuuf, HMRC Income Tax Helpline (0300 200 3300) bilbiluun taatee saayibarii karaa HMRC's online gabaasuu Dhimma Nageenyaa / Gabaasa Hanna Eenyummaa unka. Ogeessi HMRC Gareen Eegumsa Eenyummaa Lakkoofsa Inshuraansii Biyyaalessaa keessan galmee dijitaalaa hayyama hin qabne irraa ni cufa, ajaja kaffaltii sobaa deebisuu ni haqa, akkasumas koodii gibiraa PAYE keessan isa dhugaa ni deebisa.
• Australia (Australian Taxation Office / ATO): Yoo Lakkoofsi Faayilii Gibiraa (TFN) ykn herrega myGov keessan balaadhaaf saaxilame ykn ibsi gibira galii/BAS sobaa yoo dhiyaate, hatattamaan Wiirtuu Deeggarsa Eenyummaa Maamilaa ATO (1800 467 033) bilbili. ATOn TFN keessan irratti Qulfii Nageenyaa cimaa (deebi’iin gibiraa ykn fooyya’iinsi herrega baankii gara fuula duraa kamiyyuu osoo hin adeemsifamin dura mirkaneessuu bilbilaa kan barbaadu) fi gara IDCARE (1800 595 160), tajaajila eenyummaa biyyoolessaa fi deeggarsa saayibarii Awustiraaliyaa fi Niwuu Ziilaanditti isin erga.

Gaaffiiwwan yeroo baay’ee gaafataman¶

Maddoonni sakatta'aniiru¶

• Tajaajila Galii Keessaa (IRS, Yunaayitid Isteetis): Maxxansa 5027 (Odeeffannoo Hanna Eenyummaa Kaffaltoota Gibiraa), Unka 14039 (Qajeelfama Kakuu Hanna Eenyummaa), Sagantaa Eegumsa Kaffalaa Gibiraa (Xalayaa 5071C, 4883C, 5747C, 6331C), PIN Eegumsa Eenyummaa (IP PIN), fi Unka 14157 / 14157-A (Naamusa Badaa Qopheessaa Deebi’uu).
• Tajaajila Abukaatummaa Kaffalaa Gibiraa (TAS, Yunaayitid Isteetis): Gargaarsa Miidhamaa Hanna Eenyummaa (IDTVA) Roadmap, Beeksisa CP2000 Falmii Hanna Eenyummaa Hojii, fi Rakkoo Saffisaa karaa Unka 911.
• Komishinii Daldala Federaalaa (FTC, Yunaayitid Isteetis): IdentityTheft.gov Tarkaanfiiwwan Hanna Eenyummaa Gibiraa Deebisuu fi Eegumsa Liqii Federaalaa Ugguruu.
• Bulchiinsa Wabii Hawaasummaa (SSA, Yunaayitid Isteetis): Maxxansa Lakk.05-10064 (Hanna Eenyummaa fi Lakkoofsa Wabii Hawaasummaa Keessan) fi Unka SSA-7008 (Gaaffii Galmee Galii Sirreeffama).
• Ejensii Galii Kanaadaa (CRA, Kanaadaa): Pirootokoolota Tajaajila Eegumsa Eenyummaa (IPS) fi Herrega CRA Keessan Galmee Hayyama Hin Qabne Irraa Eeguu.
• Galii fi Gumuruuka HM (HMRC, United Kingdom): Hanna Eenyummaa Gibiraa, Herrega Karra Mootummaa Butame, fi Kaffaltii Of Madaallii Hayyama Hin Qabne Gabaasuu.
• Waajjira Gibiraa Awustiraaliyaa (ATO, Awustiraaliyaa): Wiirtuu Deeggarsa Eenyummaa Maamilaa (1800 467 033) Pirootokoolota Lakkoofsa Faayilii Gibiraa (TFNs).

Qajeelfamoota walqabatan¶

• Odiitii gibiraa, gibira duubaa, fi ittisa mindaa qabachuu
• Hojii tasa dhabuu
• Rakkoo maallaqaa tasa
• Rakkoo liqaa walitti qabuu