Hantuuta, Hantuuta, ykn Squirrel Du’e Qaawwa Dallaa Keessatti Manca’uu ykn Hojii Daaktii HVAC: Urgooftuu Cadaverine fi Inzaayimii Baasuun Bakka Bu’uu¶

Hantuutni, hantuutni, squirrel, ykn opossum drywall stud bay cufame, ceiling soffit, ykn galvanized HVAC air duct keessa yeroo du’u, baakteeriyaan sa’aatii 24 hanga 48 keessatti kan jalqabu yoo ta’u, urgooftuu mi’aawaa-xuuxuu, salfarii fi balfa cadaverine, putrescine, dimethyl trisulfide, fi meetaanetiyoolii. Sababni isaas abbootiin qabeenyaa manaa yeroo baay’ee bilookii baatee hantuutaa farra dhiigaa (which cause poisoned rodents to retreat into dark wall voids near warm plumbing pipes before dying) ykn bineensi tokko keessaa qabamee osoo jiruu boolla seensaa alaa cufuu, reeffa manca’aa jiru torban 2 hanga 6f lafa akka hin jiraanne gochuu danda’a, blowflies sibiilaa-magariisa dhibbaan lakkaa’aman hawwachuu danda’a (Calliphoridae) fi balaawwan foon (Sarcophagidae) fi hantuutni dhiiga xuuxan, qamalee fi qamalee akka keessummeessituu qabbanaa’aa dhiisanii karaa elektirikii ba’an dirqisiisuu. Yoo urgaan bineensa du’e dallaa, baseboard ykn galmee furnace irraa balaqqeessa’aa jiraate, keenya ilaali qajeelfama qulqulleessuu hantavirus hantuutaa fi balaa baayoo mana gubbaa, keenya qamalee, qamalee ykn qamalee simbirroo qajeelfama koonyaa irraa lola’an, fi keenya gaazii bishaan boollaa lafa jalaa fi qajeelfama urgooftuu P-kiyyoo goggogaa, akkasumas naannoo keessanii eegaa lakkoofsa balaa tasaa namni kamiyyuu meeshaalee koonyaa hantuutaa erga jeeqee booda ho’a qaamaa olaanaa, dhukkubbii maashaalee ykn hafuura kutuu yoo qabaate qophaa’aa dha.

Gonkumaa pilaastikii bakka qilleensa itti bahu irratti teeppii hin godhinaa ykn bineensa du’e haguuggachuuf abdachuun qilleensa qulqulleessituu urgooftuu ulfaataa gara daaktii deebi’uu iddoo ibiddaatti hin biifatinaa. Biifaan urgooftuu daayimeetiil tiraayisalfaayidii waliin makamee urgooftuu keemikaalaa daran garaa nama nyaatu kan uumu yoo ta’u, qaamaan reeffa sana karaa qulqulluu seentimeetira 10 (inchii 4) ta’een drywall access cut keessaa baasuun madda urgooftuu dhibbeentaa 95 daqiiqaa 30 keessatti dhabamsiisa.

Amma kana godhi¶

1. Dura gaaziin uumamaa dhangala’uu, kiyyoo P-kiyyoo bishaan boollaa (sewer drain P-trap) akka hin jirre, ykn bakka elektirikii garmalee ho’u dursa (the 3 dangerous dead-animal odor mimics). Lamaanuu faayidaa mercaptan (mercaptan ( )added to natural gas and propane) fi bakka elektirikii feenolik Bakelite gubuu (which smell like rotting fish or dead mice) akka idileetti hantuuta du’ee dallaa keessa jiru jedhamee dogoggorfama. Jijjiirraa dallaa fi haguuggii ba’aa hunda dallaa urgooftuu sana irratti dugda harka keetiin sitti dhaga’ama: yoo ba’aan kamiyyuu ho’aa ykn bubbu’aa ta’e, hatattamaan sarkiyuutii cabsituu isaa OFF garagalchi. Yoo urgaa gaazii qara qabu naannoo tuuboo gaazii urgaa’e, ba’aatii lakkoofsa tajaajilaa ykn balaa tasaa keessanii bilbilaa.
2. Yoo urgaan galmee dhiyeessii HVAC keessaa dhoohee ba’e furnace giddu galeessaa ykn fanni afuuftuu qilleensaa cufi. Afuuftuu HVAC giddugaleessaa fiiguun gaasii cadaverine fi putrescine concentrated ta’e qaawwa dallaa return-air panning cavity ykn duct run keessaa xuuxee kutaa ciisichaa mana keessa jiru hunda keessatti raabsa. Sajoo fanni termostaatii irraa garagalchi ON gara AUTO (or turn the HVAC system OFF while you inspect the return air boots and filter slot), fi foddaawwan kutaa faallaa ta’aniin qilleensi qaxxaamuraa akka seenu banaa.
3. Mala 4-part triangulation fayyadamuun drywall kamiyyuu osoo hin murin dura dry stud bay sirrii miliimeetira 400 (inch 16) ta'e sirriitti akeeki (Nose Sniffing at Outlets, Blowfly Clustering, Moisture Meter / Thermal Camera, and USB Borescope). Gabateewwan haguuggii pilaastikii bakka elektirikii itti bahu, jaakkii kooksii, fi trim beezboordii dallaa shakkamaa irratti argaman hiikaa (keeping the breaker off) fi kallattiin qaawwa naannoo saanduqa elektirikii jirutti urgaa’uu: sababiin isaas wall stud bays kan cufamanii dhaabbataa chimneys (400 mm / 16 in wide by 2.4 m / 8 ft tall), bakki istaadiyeemii tokkicha reeffa of keessaa qabu saanduqa elektirikii isaa ykn seam baseboard isaa irratti stud bay isa cinaa jiru caalaa dachaa 10 cimaa ni urgaa'a.
4. Qaawwa dallaa ykn daaktii banuun dura meeshaa hargansuu xixiqqoo N95 (ykn P100), eegumsa ijaa, fi guwaantii naayitiraayilii yeroo tokkotti gatamu uffadhu. Hantuuta bosona du’e, qamalee, ykn koonyaa harka qullaa ykn eegumsa sirna hargansuu malee gonkumaa hin jeeqin. Akka U.S. Giddugala To'annoo fi Ittisa Dhukkubaa (CDC), hantuutni bosonaa fi meeshaaleen koonyaa isaanii Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS), Leptospirosis, Salmonella, fi Limfoosaayitii Kooriyoomeninjaayitii (LCMV), yeroo qabbanaa'u reeffa beela'e fleas, hantuuta mites, fi ticks dhangalaasu.
5. Reeffa fi naannoo isaa seentimeetira 30 (inchii 12) kan ta’u furmaata fi insulaashinii furmaata mana keessaa 1:10 (or commercial EPA-registered disinfectant plus pyrethrin insecticide mist) fi kaasuun dura daqiiqaa 10f haa jiidhuu. Reeffa, raammoo, manca’aa, fi insulaashinii fiberglass batt xuraa’e gadi jiisisuun dafqi goggogaa vaayirasiitiin fe’ame qilleensa keessa akka hin seenne fi ectoparasites ajjeesa (fleas and mites) tuttuqaa irratti akka isaan yeroo baasan sleeves keessan irratti hin utaalle.
6. Reeffa sana tongs yeroo tokkotti gatamu ykn boorsaa pilaastikii ulfaataa garagalfame fayyadamuun baasuu, insulaashinii hunda jiidhe boorsaa lamaa fayyadamuun, fi gabatee sill mukaa bio-enzymatic digester (plus activated carbon bags). Borsaa pilaastikii ulfaataa ziippii gubbaa jiru harka guwaantii qabdu irratti keessaa gara alaatti garagalchi, reeffaa fi insulaashinii faayibargilaasii guutuu kamiyyuu qabi, boorsaa sana meeshaa sana irratti gara mirgaatti harkisi, boorsaa lammaffaa keessa cufi, bakka kosii alaa keessa kaa’i. Saanii jalaa mukaa faalame biifadhu (sole plate) dallaa keessaa pirootiyeesii/lipeesii baayoo-inzaayimii urgooftuu daayijester (or chlorine dioxide solution) fi boorsaa activated charcoal ykn zeolite qaawwa keessaa dhiisii osoo patch hin cufin dura.

Muka murtii: Bineensa du’e dallaa, sillaasee ykn daaktii HVAC keessaa argachuu fi baasuu¶

Muka murtii kana fayyadamuun urgooftuu reeffa manca’aa jiru ta’uu isaa mirkaneessuu, qaawwa dallaa sirrii ykn bootii daaktii adda baasuu, fi bakka isaa baasuu ykn niwutraalaayiz gochuu murteessuu.

flowchart TD
    Start["Urgaa Cimaa (Balfa Mi’aawaa-Marca’e ykn Urgaa Salfarii) Kutaa Keessaa ykn Qilleensaa Irraa Dhufu"] --> RuleOut["TARKAANFII 1 (FAKKEESSUU NAGEENYA JIREENYAA RULE OUT): 1. Bakka ba’iinsa dallaa fi swiich hunda ho’aa ykn urgaa pilaastikii qurxummii gubaa ta’e akka hin qabne sitti dhaga’ama 2. Meeshaaleen gaazii utility mercaptan akka hin dhangalaane ilaali 3. Bishaan 1 L dabalataan zayita nyaata bilcheessu 30 mL gara boolla lafa goggogaatti naquu"]

    RuleOut --> WhereSmell{"1. Urgaa bineensa du’e eessatti walitti qabama?"}

    WhereSmell -->|"Galmeewwan Dhiyeessii Lafa ykn Dallaa ykn Deebi’uu HVAC keessaa dhoosuu"| CheckDuct["HVAC DUCTWORK YKN DEEBI’UU PANNING: 1. HVAC Blower Fan termostaatii irratti OFF gochuu 2. Griilii galmee lafaa fi filtara furnace irraa harkisuu 3. Tokkoon tokkoon bootii lafaa gadi ibsuun ibsaa harkaa ykn kaameraa bilbilaa gadi ibsuudhaan panning joist qilleensa deebi’u mana gadi aanaa keessa jiru ilaali"]

    WhereSmell -->|"Dallaa Drywall Keessaa ykn Alaa, Baseboard, ykn Ceiling irraa balaqqeessa’uu"| Triangulate["WALL OR CEILING CAVITY TRIANGULATION: 1. Dallaa sanaaf sarkiyuutii cabsituu cufuu 2. Outlet fi switch faceplates baasuu fi qaawwa saanduqa tokkoon tokkoon isaa urgaa’uu 3. baseboard irratti balali’aa magariisa ykn dhangala’aa dukkanaa’aa barbaadu 4. Drywall jalaa cm 15 (6 in) kaameraa ho’aa ykn safartuu jiidhinaatiin sakatta’i"]

    CheckDuct --> Reachable{"2. Karaa bootii qilleensaa jiruun, sillaasee mana jalaa, ykn kutaa goggogaa xixiqqootiin reeffa sana arguu ykn bira gahuu dandeessaa?"}
    Triangulate --> Reachable

    Reachable -->|"EEYYEE: Stud Bay ykn Duct Boot Addaa Keessatti Argama"| CutAndPull["QAAMA BAAFACHUU (DAQIIQAA 30 KEESSATTI URGAA %95 DHAABBATA): 1. Haguuggii fuulaa, goggles, fi guwaantii naayitiraayil N95 uffadhu 2. Boolla inspeekshinii 10 mm (3/8 in) USB borescope qotuu mirkaneessuuf 3. 10 x 10 cm (4 x 4 in) 45-degree beveled muraa drywall access square 4. Awwaara 1:10 bleach fi qoricha ilbiisota waliin, daqiiqaa 10 eeguu, reeffa boorsaa lamaa fi insulaashinii jiidhe, fi muka bio-enzymatic digester biifadhu"]

    Reachable -->|"LAKK: Shaawari Taayilii, Konkiriitii Slab, ykn Lafa Xiqqaa Dhaqqabamaa Hin Taane Duuba Awwaalame"| InPlace["BAKKA IRRATTI KEEMIKAALAA KAAPSULAA: 1. Qaawwa gabatee jalaa keessatti qaawwa lilmoo mm 6 (1/4 in) qotuu 2. Paakeetiiwwan danfaa baayoo-inzaayimii daayijeestara fi kilooriinii daayi’oksaayidii (ClO2) gara qaawwaatti lilmoodhaan naquu 3. Caccabaa beeziiboordii caulk painter’s tiin cufuu fi qulqulleessituu qilleensaa Activated Carbon HEPA hojjedhu"]

Keemistirii fi yeroo diigamuu: Akkamitti maaltu du’ee fi guyyoota meeqa akka hafe adda baasuu dandeenyu¶

Akkaataa ulfaatinni qaamaa yeroo urgaa sanaa akka murteessu hubachuun a 20-gram hantuuta manaa kan guyyaa 7 keessatti gogu ykn a 600-gram squirrel ykn 4-kilogram raakoon yoo baafame malee torban 6f manca’u:

Maaliif Baseboards Airtight Osoo Reeffa Guddaa Baasisuun Cufuun Duubatti Deebi'uu Danda'a¶

1. Gipsum Hin Diimamne Keessatti Gaasii Babal'achuu: Kan Hin Diimamne 13-millimeter (1/2-inch) gypsum drywall kaazinaa keessaa ykn baseboards duuba molakiyuulota salfarii xixiqqoo jijjiiramaa ta’aniif kan seenudha (methanethiol fi hydrogen sulfide).
2. Jidhinni kiyyootti galchuun Manca'uu dheeressa: Hantuutni du'e urgaa'uu kan dhaabu yeroo tishuuwwan isaa goggogan qofa (dry out into a hard mummy) kanaaf baakteeriyaan anaerobic kana booda nyaachuu hin danda'u. Qaawwa dallaa jiidha qabu qilleensa hin galchine cufuun danfisuu saffisiisa, marsaa gogiinsa guyyoota 10 hanga torban 4tti diriirsa.
3. Seera Qilleensaa Booda Baafannaa: Yeroo hunda reeffa hantuuta caalaa guddaa ta'e kamiyyuu bakka barbaadanii qaamaan balleessuu (or any mouse you can reach via a small baseboard cut behind a sofa). Yoo hantuutni xiqqaan kaabinee kushiinaa ykn tile mana fincaanii duuba hin dhaqqabne ta'e, gama bakka jireenyaa (baseboards and outlet gaskets) yeroo boolla qilleensaa xiqqaa qotuu mana gadi aanaa ykn gama mana gubbaa haala hin qabne activated carbon granules tiin guutame akka jiidhinni bakka jireenyaa irraa fagaatee miliquuf.

Tarkaanfii: Akkamitti bakka sirrii seentimeetira 5 (inchii 2) dallaa keessa jiru osoo hin tilmaamiin adda baasuu dandeenya¶

Hantuutni dallaa keessaa du'an keessaa gara dhibbeentaa 90 ta'an bakka anatoomii sirrii lama keessaa tokko keessa ciisu: - Spot A (80% of cases): Sirritti jala mukaa gubbaa taa'uu 38 x 89 mm (2x4) gabatee tokkicha (the bottom 5 to 10 centimeters / 2 to 4 inches of the wall right behind the wooden baseboard trim), bakka bineensichi boolla sibiilaa/tuuboo irra sardamee ykn mana gubbaa irraa sheet goggogaa gidduutti gadi bu’e. - Spot B (15% of cases): Ibidda dallaa walakkaa diriiraa ta’e gubbaa taa’ee (noggin), mata duree foddaa, ykn saanduqa elektirikii bahu (35 centimeters / 14 inches off the floor).

WHERE RODENTS DIE INSIDE A WALL CAVITY AND HOW TO CUT A 45-DEGREE BEVELED PATCH:

   [Attic Top Plate] ===(Hole Around Plumbing Pipe / Romex Wire)===
        ||                                              ||
        ||  <-- (Squirrel or Rat Falls Down Stud Bay    ||
        ||       Between Smooth Drywall Sheets)         ||
        ||                                              ||
        ||       +------------------------------+       ||
        ||       | Cut 10x10 cm (4x4 in) Patch  |       ||
        ||       | at 45-DEGREE INWARD BEVEL    |       ||
        ||       | (So Plug Cannot Push Through)|       ||
        ||       +------------------------------+       ||
        ||       [ *** CARCASS RESTS HERE *** ]         ||
   [Bottom Wood 2x4 Sole Plate (5 cm / 2 in Above Floor)]
   ================================================================

Tarkaanfii 1: Qormaata Urgaa Sanduuqa Elektirikii fi Beezboordii (Isolates the Exact 400 mm / 16-Inch Stud Bay) .¶

1. Sarkiyuutii cabsituu bakka ba’iinsa dallaa shakkamaa jiru dhaamsii fi gabatee haguuggii pilaastikii bakka elektirikii, swiich ibsaa fi jack keebilii gama lamaan dallaa jiru hunda irraa hiiku.
2. Qilleensa qulqulluu sadii ala baafachuu (or sniff clean cotton fabric / coffee grounds for 10 seconds to reset olfactory fatigue), achiis hidhii kee kaa’i 1 centimeter (0.5 inch) qaawwa saanduqa elektirikii fi drywall gidduu jiru irraa tokkoon tokkoon bakka ba’iinsaa irratti (and around plumbing pipe escutcheons). Stud bay hantuuta du'e of keessaa qabu hidhii keessan gaazii cadaverine concentrated plume tiin rukuta.

Tarkaanfii 2: Blowflies hordofuun Mallattoo Ho'aa / Jiidhina Ilaaluu¶

1. Bakka Blowflies Deemu Daawwadhaa (Not Where They Fly): Blowflies ga'eessota ta'an gara foddaa aduu qabuutti balali'u, kunis reeffi sun eessa akka jiru hin agarsiisu. Kanaa mannaa, suuta, haaraa kan ba’an blowflies kutaa murtaa’e jalaa irraa kan sardaman kan baseboard trim, qarqara kaarpeeti, ykn recessed ceiling light ring barbaadi, ykn keesii puupaalii xixiqqoo bunni itti makame kan carpet tack strip irratti barbaadi.
2. Safartuu Jiidhina Pinless ykn Smartphone Thermal Camera (FLIR): Du'a booda guyyoota 2 hanga 6 jalqabaa, diigamuu baakteeriyaa exothermic fi sochii raammoo hantuuta ykn reeffa squirrel keessaa (plus pooling body fluids soaking into the back paper of the drywall) naannootti ** uumuu .1 to 3 degree Celsius (2 to 5 degree Fahrenheit) bakka ho'aa** kaameraa infrared irratti fi ** .5 to 15 percent higher moisture reading** safartuu jiidhina pinless irratti sirriitti sill plate mukaa jalaa olitti.

Tarkaanfii 3ffaa: USB Smartphone Borescope (Endoscope Camera) Karaa an 8-Millimeter (5/16-Inch) Boolla¶

1. Lafa irraa Sentimeetira 10 (inchii 4) ol safaruu (just above the 38-millimeter / 1.5-inch thick wooden bottom sole plate) giddu gala bakka shakkamaa stud bay jedhamutti.
2. Tokko qotuu ** .8- to 10-millimeter (5/16- to 3/8-inch) boolla** karaa 13-millimeter (1/2-inch) jipsii goggogaa qofa (wrap tape on your drill bit 16 millimeters / 5/8 inch from the tip as a depth stop so you cannot hit electrical wires or PEX pipes).
3. flexible LED borescope camera boolla sana keessa galchuun bitaa fi mirgaa gabatee mukaa jalaa (pushing fiberglass batt upward slightly with a wire hook if needed).

Tarkaanfii tarkaanfiin: Muruu a 45-degree beveled drywall qaqqabummaa ( .The self-supporting plug cut) .¶

Erga stud bay kamtu reeffa akka qabatu erga mirkaneessitee booda harka Drywall Keyhole Saw (Jab Saw) 45-degree beveled "pumpkin-lid" plug cut gochuuf:

1. Kaasi a 10 x 10 centimeter (4 x 4 inch) Addabaabayii Drywall irratti (Centered 8 Centimeters / 3 Inches Above the Baseboard): Yoo dallaan kee dheeraa qabaate 10- to 15-centimeter (4- to 6-inch) boca mukaa baseboard, sarara caulk gubbaa utility knife dhaan qabxii galmeessi, kutaa baseboard mukaa sana suuta irraa pry, fi boolla qaqqabummaa kee kallatti baseboard duuba mura kanaaf booda zero drywall painting barbaachisa.
2. Drywall Jab Saw Blade Keessan bakka a 45-Degree Inward Angle on All Afur Sides of the Square: Qabduu saw gara alaatti kofa 45 degrees kanaaf cirrachi gara keessaatti gara giddugaleessa iskuweeriitti akeeka (just like carving the top lid of a pumpkin), fi gadi fageenyaan arge (only 15 millimeters / 0.6 inches deep) sararoota afran hunda irratti.
3. Plug Drywall Beveled Baasiitii Gara Garaatti Kaa'i: Sababni isaas qarri afran square cutout hundinuu beveled at 45 degrees, yeroo sirriitti wal fakkaatu sana drywall sana deebiftee boolla sanatti dhiibdu kompaawundii walitti makamaatiin (spackle) erga reeffa baafamanii booda, garba beveled ofumaan plug flush fuula dallaa wajjin dhaabu osoo muka duubatti hafummaa hin barbaachisu.

Keemistirii nageenya qabu baasuu, disinfection, fi urgooftuu niwutraalaayizeeshinii¶

Reeffa qaamaan mul'atu balleessuun urgaa dhibbeentaa 85 hanga 95 battalumatti dhabamsiisa, akkasumas dhangala'aa qaamaa manca'aa ta'e kan gabatee jalaa paayinii qola qabu (sole plate) dhibbeentaa 5 hanga 15 hafe dhabamsiisa:

1. Insulaashinii Baasuu fi Xuraa’e Buqqisuu: Meeshaa hargansuu N95, goggles, fi guwaantii naayitiraayil keessan uffachuun, reeffa, raammoo, manca’aa, fi insulaashinii faayibargilaasii naannoo jiru qaawwa dallaa keessaa 1:10 furmaata bilichii manaa (1 part bleach to 9 parts water) ykn farra vaayirasii EPAn galmaa'e (plus a 1-second spritz of pyrethrin crawling-insect spray). Daqiiqaa guutuu 10 eegaa, sana booda reeffa sana tongs yeroo tokkotti gatamu ykn boorsaa friizarii ulfaataa garagalfame fayyadamuun baasi. Insulaashinii faayibargilaasii kamiyyuu keessaa baasaa fi dachaa lama boorsaa keessa galchaa 20 centimeters (8 inches) kan dhangala’aa qaamaa xuuxe, boodarra faayibargiraasii qulqulluudhaan bakka buuse.
2. Faalama Mukaa Baayoo-Enzaayimii Urgooftuu Balleessituu (Protease + Lipase + Bacillus Spores).such as Bac-Out, Nature's Miracle, Earth Care, or Thornell Odorcide). Ispooronni Baasilas lubbuu qaban kanneen dhukkuba hin fidne fi inzaayimoonni pirootiyeesii/laayipeesii gadi fageenyaan gara qola mukaa qalamaa keessa seenuun cadaverine, putrescine, fi asiidota coomaa gara kaarboon daayi’oksaayidii fi bishaan urgooftuu hin qabneetti daakuun.
3. Kiloorii Daayi’oksaayidii (ClO2) fi Activated Carbon Pouches: Urgooftuu cimaaf Chlorine Dioxide (ClO2) kiisha danfaa qaawwa keessaa molakiyuulota salfarii fi naayitiroojiinii oksaayidii gochuuf, akkasumas kiisha meeshaa giraama 200 kan durba coconut-shell Activated Carbon (activated charcoal) ykn Zeolite granules osoo drywall patch hin cufin dura gabatee jalaa mukaa irratti.

Lakkoofsa balaa tasaa naannoo, dhaabbilee fayyaa hawaasaa, fi pirootokoolii dhukkuba veektarii daddarbu¶

• Ameerikaa fi Kanaadaa:
• Haala Yaalaa Hatattamaa (911) fi Sarara Ho'aa Summii: Namni kamiyyuu reeffa hantuutaa ykn koonyaa (Hantavirus Pulmonary Syndrome - HPS) erga qulqulleessuun torban 1 hanga 6 booda hafuura baafachuu dadhabuu, qufaa, ykn ho'a qaamaa ol'aanaa yoo qabaate 911 bilbili. Daa’ima ykn bineensi manaatiin baala hantuuta ajjeesu liqimsuuf, US Poison Control (1-800-222-1222), To'annoo Summii Beeyladaa ASPCA (1-888-426-4435), ykn Summii Kanaadaa (1-844-764-7669).
• CDC fi PHAC Wet-Clean Protocol: Gonkumaa manca’aa hantuutaa ykn koonyaa hin haxaa’inaa ykn hin gogsin; guwaantii naayitiraayil fi meeshaa hargansuu N95/P100 uffadhaa, reeffaa fi manca’aa 1:10 mana keessaa bilichii biifadhaa, akkasumas daqiiqaa 10f jiidhaa osoo dachaa lama keessa hin galchine.
• Yunaayitid Kingidam:
• Tajaajila Balaa Tasaa (999 / . NHS 111): Yoo reeffa hantuutaa (Dhukkuba Weil / Leptospirosis, UKHSA hordofamu) qabattee booda ho’a qaamaa infuleenzaa fakkaatu, mataa dhukkubbii, ykn dhukkubni garaachaa yoo qabaatte NHS 111 (ykn 999) bilbili. Mana maree naannoo Kutaa Fayyaa Naannoo fi Waldaa To'annoo Raammoo Biriteen (BPCA) teeknishaanonni to'annoo hantuutaa seeraan tumame Labsii Ittisa Miidhaa Raammoon 1949 jalatti ni kennu.
• Gamtaa Awurooppaa:
• Lakkoofsa Yeroo Muddamaa: Guutummaa Gamtaa Awurooppaa keessatti 112 bilbili. ECDC fi Inistiitiyuutii Roobart Kooch jalatti (RKI - Germany) qajeelfama Puumala fi Dobrava hantavirus (transmitted by bank voles and yellow-necked mice), FFP2 ykn FFP3 respirator fi guwaantii yeroo tokkotti gatamu uffachuu, daqiiqaa 30f qilleensa keessa galchuu, fi reeffaa fi koonyaa hunda osoo hin gatamin dura qoricha farra vaayirasiitiin jiisi.
• Awustiraaliyaa, Niwuu Ziilaand, fi Eeshiyaa-Paasifiik:
• Awustiraaliyaa fi Niwuu Ziilaand (000 / . 111): Dhalootaan brushtail fi ringtail possums kanneen qaawwa foddaa ykn dallaa keessaa du'an P2 respirator PPE, guwaantii, fi farra vaayirasii fayyadamuun Leptospirosis fi weerara blowfly ulfaataa ittisuuf baafamuu qabu (live possums are protected under state wildlife laws and must be relocated via one-way exit doors).
• Hindii fi Eeshiyaa-Paasifiik (112 Hindii / . 995 Singaapoor / . 119 Jaappaan & Kooriyaa): Yeroo hunda hantuuta du'e baasuu dura biifa hantuuta bahaa fi Scrub Typhus chigger mites akka hin sochoone gochuun dura biifama ilbiisota pyrethroid farra vaayirasii cinatti banaa dallaa awwaara godhaa.

Gaaffiiwwan yeroo baay’ee gaafataman¶

Hantuutni, hantuutni ykn qamalee dallaa keessaa du’an yoo ani bira ga’uu dadhabe urgaa’uu dhiisuuf yeroo hammamii fudhata?¶

Turtiin urgooftuu kun kallattiin ulfaatina qaama bineensichaa, ho’a mana keessaa fi jiidhina irratti hundaa’a, sababiin isaas urgaan kun kan dhaabbatu erga tishuun lallaafaan hundi guutummaatti goge (desiccated) booda qofa. **hantuutni manaa xiqqaan (giraama 15 hanga 30 / awunsii 0.5 hanga 1)** Guyyaa 2 irraa eegalee urgaa hamaa qaba, naannoo Guyyaa 3 hanga 5tti olka'a, yeroo baay'ee immoo **guyyoota 7 hanga 14** keessatti gogee urgaa dhaaba. Haa ta'u malee, **hantuutni (giraama 300 hanga 500)** ykn **squirrel (giraama 400 hanga 700)** ulfaatina qaamaa fi cooma dachaa 15 hanga 25 qaba: yoo dallaa keessa hafe, hantuutni ykn squirrel **torban 3 hanga 6** urgooftuu humna ol ta'e ni baasa, osoo afuufa dhibbaan lakkaa'aman, fi **raccoon ykn opossum (kiilo giraama 3 hanga 8)** lafa jala ykn foddaa keessa **ji'a 2 hanga 3** urgaa'ee dhangala'aa bunni itti makame karaa drywall ni dhangalaasa. Wanti hantuuta caalu kamiyyuu yeroo hunda bakka argamu fi qaamaan baafamuu qaba.

Bineensa du’ee dallaa keessa jiru, urgaa ibidda elektirikii fi gaaziin bishaan boollaa keessaa dhangala’u gidduu garaagarummaa akkamittan adda baasuu danda’a?¶

Sadan isaanii sirnaan ilaali sababiin isaas isaan keessaa lama balaa nageenya lubbuu battalaa waan ta'aniif: (1) **Gara Ho'isuu Bakka/Jijjiira Elektirikii:** Reeziinii fi sibiilli PVC insulaashiniin saanduqa elektirikii laaftuu, arcing keessa jiru urgaa adda ta'e **"qurxummii manca'aa" ykn "hantuuta du'e" baasu**; bakka ba’iinsaa hunda tuquun dugda harka keetiin fuula dallaa irratti jijjiiri: yoo haguuggiin kamiyyuu ho’e, halluu jijjiirame ykn bubbu’e, hatattamaan sarkiyuutii cabsituu cufi. (2) **Dry Sewer Drain P-Trap:** Yoo bishaan boollaa lafa mana jalaa, shawaariin dabalataa, ykn standpipe maashinii miiccaa goge, gaaziin bishaan boollaa (`hydrogen sulfide` fi `methane`) kutaa keessa seena; bishaan liitira 1 (kuart 1) dabalataan zayita kuduraa kanastaa 2 lafa hundatti naquudhaan bishaan sinqii: erga qilleensa keessa galchee booda daqiiqaa 30 keessatti yoo urgaan sun bade, kiyyoo P goggogaa ture. (3) **Bineensa Du'e:** Hantuutni manca'u urgaa balfaa furdaa fi mi'aawaa-xuuxuu (`cadaverine and dimethyl trisulfide`) kan halkanii fi guyyaa wall stud bay ykn baseboard seam murtaa’e tokkotti localized ta’ee turuu fi yeroo baay’ee Guyyaa 5 booda suuta suutaan metallic-green blowflies wajjin kan deemu.

Urgaan sun erga jalqabee torban tokko booda maaliif akka tasaa risaawwan magariisa ykn halluu diimaa calaqqisan kudhan hedduu taʼan mana koo keessatti mulʼatan?¶

Balaan gurguddoon sibiilaa-magariisa ykn halluu diimaa-gurraacha qaban sun **blowflies (`Calliphoridae`)** ykn sarara **foon balali'u ( .`Sarcophagidae`)**. Dubartoonni afuufan mana keessaniin alatti gaazii reeffaa fi daayimeetiil tiraayisalfaayidii daqiiqaa muraasa adda baasuun kallattiin hantuuta du’e irratti ykn qaawwa xixiqqoo gara reeffaatti geessu keessatti hanqaaquu erga du’anii sa’aatii muraasa keessatti kaa’uu danda’u. Laarvaan isaanii (maggots) tishuu lallaafaa manca’aa jiru guyyoota 5 hanga 8tti nyaatu, hanga meetira 3 (miiti 10) fagaatanii gara qarqara kaarpeeti goggogaa ykn caccabaa baseboard tti sardamee qola oovaalii xixiqqoo dukkanaa’aa-buraa’aa ta’e keessatti pupate godha, achiis bineensichi erga du’ee guyyoota 10 hanga 14 booda yeroo tokkotti ba’u, balali’oonni ga’eessota suuta jedhaman foddaa kee aduu qabu irratti bubbu’u. Afuuftuuwwan ga’eessota ta’an kan namatti hin tolle ta’us, nama hin ciniinan, erga reeffa isaanii baafamee booda guyyoota 3 hanga 5 keessatti ni badu; foddaa irraa vacuum gochuun caccabaa baseboard biifama mana keessaa pyrethrin tiin awwaara godhaa.

Maaliif summii hantuutaa fayyadamuu hin qabu (anticoagulant rodenticide bait blocks) mana koo keessa?¶

Ogeeyyiin to’annoo bineensota bosonaa fi raammoo hantuuta, qamalee, ykn weerara hantuutaa ulfaataa ta’eef bilookii summii baatee mana keessa akka hin kaa’amne cimsanii gorsu sababiin isaas **qorri hantuutaa farra dhiigaa fi niwurootoxic hantuuta ajjeesuuf guyyaa 3 hanga 7 fudhata, akkasumas bineensi du’aa jiru dheebuu, ho’a qaamaa fi ifaaf miira akka qabaatu taasisa**. Saʼaatii dhumaa isaa keessatti hantuutni ykn hantuutni summii qabu bakka ati itti fudhattutti ifatti hin duʼu jechuun ni dandaʼama; kanaa mannaa, qaawwa dallaa keessan isa dhiphoo ta’e keessaa, mi’a nyaataa dhiqachuu duuba, ykn daaktii HVAC keessaa tuuboo bishaanii dafqaan guutame cinatti gadi fageenyaan duubatti deebi’ee bakka hin dhaqqabnetti du’a. Mana keessa, yeroo hunda **kiyyoowwan makaanikaalii snaap** (sanduuqawwan tamper-resistant keessa dallaa irratti perpendicular ta’anii kaa’aman) fayyadami kanaaf hantuutni kiyyoo sanatti sirriitti qabamee urgooftuu dallaa zeeroo ta’een battalumatti gatamuu danda’a, akkasumas boolla seensaa alaa cufuu (`6 millimeters / 1/4 inch or larger`) meeshaa sibiila diimaa fi siilaantii wajjin.

Hantuuta du’e erga baasnee booda dallaa keessaa biifamuun urgooftuu balleessuun gaariin maali?¶

**wal’aansa keemikaalaa marsaa lamaa** fayyadami: tokkoffaa, reeffa tuquu kee dura, bineensa du’e, manca’aa, fi insulaashinii naannoo isaa **1:10 mana keessaa bilicheeshii (ykn EPA-n galmaa’e)** biifadhuutii daqiiqaa 10f taa’ee baakteeriyaa Hantavirus, Salmonella, fi Leptospira yeroo tuttuqaa ajjeesu. Lammaffaa, reeffaa fi insulaashinii faayibargilaasii jiidhe kamiyyuu erga baastee booda, gabatee sill jalaa mukaa faalamee (`sole plate`) dallaa keessaa **barruu urgooftuu baayoo-inzaayimii daldalaa** (pirootiyeesii, laayipeesii, fi baakteeriyaa *Baasilas* dhukkuba hin fidne of keessaa qabu) ykn **kilooriin daayi’oksaayidii (`ClO2`) odor neutralizer**, fi boorsaa mesh **activated charcoal (activated carbon)** qaawwa dallaa keessa kaa’uudhaan osoo drywall patch hin cufin dura. Qilleensa qulqulleessitoonni urgooftuu qaban yeroodhaaf qofa urgooftuu sana kan haguugan yoo ta’u, inzaayimoonni fi kilooriinii daayi’oksaayidiin ammoo molakiyuulota reeffaa fi putreesiinii muka keessatti jiidhaman keemikaalaan ni caccabsu.

Urgaa bineensota du'e mana koo keessaa balleessuuf Jeneraatarii Ozoonii daldalaa kireeffachuun nageenya qabaa?¶

Ozoonii oomisha olaanaa qabu **HIN** hojjedhu (`O3`) jenereetarii wal’aansa shookii mana ykn kutaa namni qabame kamiyyuu keessatti namoonni, bineensonni manaa, simbirroonni ykn biqiltoonni manaa jiranitti. Akka **U.S. Ejensii Eegumsa Naannoo (EPA)** fi **OSHA**, gaaziin ozoonii qindaa’e, sirna hargansuu kan nama aarsu hamaa kan ta’ee fi tishuu sombaa kan miidhu, weerara asmii cimaa kan kakaasu, fi sadarkaa urgooftuu qaawwa dallaa oksaayidii gochuuf barbaachisu irraa baay’ee gadi ta’een dhiita’uu sombaa kan fidu yoo ta’u, gaaziin ozooniin immoo gadi fageenyaan drywall cufame kan jiidhaan daakuuf baay’ee keessa seenuu hin danda’u reeffa manca’aa jiru akkanumatti. Kanaa mannaa, reeffa qaamaan baasuu, qaawwa mukaa dhangala’aa baayoo-inzaayimii daayijeestaraafi kiisha kaarboonii hojiirra ooleen wal’aanuun, kutaa qabame keessaa **HEPA qilleensa qulqulleessituu siree filtara Activated Carbon ulfaataa qabu** kan nageenya qabu fiiguu.

Qajeelfamoota walqabatan¶

• Wayyaa hantuuta ykn hantuutaan daakuun, hantuuta hantavirus qulqulleessuu, fi balaa baayoo mana gubbaa
• Tiikoonni, qamalee ykn qamalee simbirroo kanneen simintoo ykn koonyaa mana gubbaa gatame irraa gara iddoo jireenyaatti lola’an
• Raakoon mana gubbaa, squirrel, ykn opossum seensa, soffit ciccitaa, fi balaa raammoo geengoo Baylisascaris
• Zayitii boba’aa lafa jalaa ykn urgooftuu gaazii bishaan boollaa, kiyyoo P-kiyyoo bishaan ba’u lafa goggogaa, fi meetiinii
• Maashiniin wal’aansa shookii jenereetarii ozoonii mana keessaa akka hojjetu hafe: dhiita’uu sombaa cimaa fi qilleensa baasuu
• Galmee lakkoofsa balaa tasaa

Maddootaa fi qajeelfama ofiisaa¶

• U.S. Giddugala To’annoo fi Ittisa Dhukkubaa (CDC): Hantuuta Booda Qulqulleessuu: Pirootokoolii Ofiisaa Jiidhina-Disinfection Yeroo Hantuuta Du’ee fi Koonyaa Buqqisan Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS), Leptospirosis, fi Lymphocytic Choriomeningitis (LCMV) Ittisuuf.
• NUYI. Ejensii Eegumsa Naannoo (EPA): Hoggansa Raammoo Walitti Makamaa (IPM) Hantuutaaf (Balaa Manca’iinsa reeffa Hantuutaa Mana Keessaa fi Godaansa Ectoparasite) fi Jenereetaroota Ozoonii Akka Qulqulleessituu Qilleensaatti Gurguraman: Balaa Fayyaa Ozoonii Mana Keessaa.
• Ejensii Fayyaa Hawaasaa Kanaadaa (PHAC) fi Fayyaa Kanaadaa: Infeekshinii Hantavirus Ittisuu: Hantuuta Du’e, Hantuuta, fi Insulaashinii Faalamee Nageenyaan Qabuu fi Disinfection.
• Ejensii Nageenya Fayyaa UK (UKHSA) fi Waldaa To’annoo Raammoo Biriteen (BPCA): Ittisa Leptospirosis (Weil’s Disease) fi Dambii Hojii Teeknikaa Reeffa Hantuutaa Baasuu fi Qulqullina Baayoo-Inzaayimii.
• Robert Koch Institute (RKI - Germany) fi Giddugala Ittisaa fi To’annoo Dhukkubaa Awurooppaa (ECDC): *Odeeffannoo Infeekshinii Hantavirus irraa fagaachuu (FFP2/FFP3 Qajeelfama Eegumsa Hafuura Baafannaa fi Jiidhina Reeffa Gatuu)**.