Gargaarsa Duraa Qaama Miidhaa, Turniquets, fi Kutaa Citame Kunuunsuu¶

**Quba, qubni harkaa, harka, harka, quba miila, miila, ykn miila guutummaatti ykn gartokkoon kutuu humna saw, industirii press, farm auger, lawnmower, balaa konkolaataa mootoraa, ykn dhohinsa) yeroo tokkotti, yeroodhaaf murteessaa ta'e lama uuma: lubbuu dhukkubsataa dhiigni arteriin balaa guddaa irraa baraaruu fi eeguu kutaa qaamaa irraa cite akka ogeeyyiin baqaqsanii hodhuu maaykiroo vaaskiilaarii irra deebi’anii maxxansiisu (deebi’anii dhaabuu) danda’aniif. Bara 1960moota keessa qaamni namaa fi qubbee harkaa deebi’anii dhaabuun milkaa’ina jalqabaa erga godhamee kaasee, maaykiroo baqaqsanii hodhuu ammayyaa ujummoo dhiigaa daayameetira miliimeetira 1 (inchii 0.04) gadi ta’e duubatti tolchuu fi qubbee guddaa, quba, harka, harka fuulduraa, gogaa mataa, gurraa fi hidhii ciccirame irratti hojii dinqisiisaa ta’e deebisuun akka danda’amu taasiseera.

Haa ta’u malee, quba ykn harki cite kutaa baqaqsanii hodhuu keessatti milkaa’inaan deebi’ee maxxanuu danda’uu fi dhiisuun isaa, guutummaatti jechuun ni danda’ama, namoonni achitti argamanii fi deebii jalqabaa kennan daqiiqaawwan 15 jalqabaa bakka balaan kun itti dhaqqabetti, citaa dhiiguu fi kutaa murame lamaan isaanii akkamitti akka qaban irratti hundaa’a. Dogoggorri gaddisiisaa lamaan kutaa qaamaa cite osoo hospitaala hin ga'iin dhaabbataadhaan balleessan kutaa cite sana kallattiin bubbee irra ykn bishaan qorraa keessa kaa'uu (kan ujummoo dhiigaa maaykirooskoopii qabbanaa'ee dhoosee iatrogenic frostbite necrosis fida) fi kutaa cite sana qaruuraa bishaanii, soogidda, ykn antiseptic (kan tishuuwwan bishaan itti naqee fi macerate godhu). Yoom akka windlass tourniquet daldalaa fi dhiibbaa dressing stump irratti dibannu beekuun, akkamitti gartokkee ("near") amputation osoo riqicha gogaa isaa hafe hin qaxxaamursiin splint gochuu, fi akkaataa Two-Bag Moist-Cold Preservation System walitti qabuu beekuun lubbuu fi qaama lamaan baraara.

Amma kana godhi¶

1. Hatattamaan lakkoofsa balaa tasaa naannoo keessanii bilbilaatii ogeeyyii fayyaa Deeggarsa Jireenyaa Sadarkaa Ol’aanaa (ALS) gaafadhaa. Ameerikaa fi Kanaadaa keessatti 911, guutuu Gamtaa Awurooppaa keessatti 112, Yunaayitid Kingidam keessatti 999, Awustiraaliyaa keessatti 000 bilbili, ykn galmee lakkoofsa balaa tasaa. traumatic amputation akka qabdu ifatti ibsi kanaaf EMS dhukkubsataa gara wiirtuu trauma dandeettii microvascular replantation qabutti geessuu danda’a.
2. Dhukkubsataa kutaa cite adamsuu DURAN yaali: dursa dhiigni guunguma irratti bahu to'achuu.
3. Quba, Quba, ykn Harkaa Guddaadhaaf: Harka sadarkaa onnee olitti ol kaasuun gaazii furdaa sterile ta'e kallattiin citaa dhiigaa irratti daqiiqaa 5 hanga 10 walitti fufiinsaan jabeessitee dhiibaa. (Gonkumaa laastika, funyoo, ykn kophee tourniquet naannoo bu'uura quba dhiiguu hin kaa'inaa, sababiin isaas tourniquet qubaa dhiiga ujummoo dhiigaa kiyyootti galcha, narvii dijitaalaa caccabsee, fi stump balleessa.)
4. Harka, Harka Duraa, Qoma, ykn Miila Gadii Murteessuuf (ykn arteriin to’annaa malee dhangala’uuf): Hatattamaan windlass daldalaa tourniquet (kan akka CAT ykn SOFTT-W) sentimeetira 5 hanga 7 (inchii 2 hanga 3) ol ciccituu (gonkumaa jilba ykn jilba jilbaa irra hin jiru) dibadhu, cimsi hanga dhiigni hundi dhaabbatutti windlass gochuu, fi yeroo sirrii qaphxii irratti barreessi.
5. Yoo qubni ykn qaamni GARAAN irraa cite (ammallee gogaa, tendon, ykn maashaa irraa kan maxxane), GONKUMAA HIN murinaa ykn hin harkisin. Kutaa fannifame sana suuta jedhii gara bakka anatoomii uumamaa isaatti qindeessii akka ujummoon dhiigaa riqicha gogaa keessa jiru hafe akka hin qaxxaamurree ykn hin qaxxaamurree, madaa sana gaazii soogidda jiidha qabuun sterile ta’een haguuggii, achiis itti hidhii qaama guutuu tasgabbiidhaan.
6. Kutaa qaamaa guutummaatti cite "Mala Jiidhina-Qilleensaa Boorsaa Lamaa" fayyadamuun kunuunsuu (ho'i galma digrii seentigireedii 4 / digrii Faareenhaayitii 39):
7. Tarkaanfii A (Yoo Xuraa’aa Ta’e Qofa Salphaa Dhiqachuu): Qubni ykn harki cite xurii ykn dafqa cirrachaa keessa yoo kufe, sterile normal saline (0.9% sodium chloride) ykn bishaan dhugaatii qaruuraa qulqulluu (gonkumaa hin xuuxinaa, akkasumas gonkumaa saamunaa, alkoolii, peeroksaayidii, ykn ayoodiinii) fayyadamuun sekondii muraasaaf suuta dhiqadhaa.
8. Tarkaanfii B (Boorsaa Keessaa): Kutaa cite gaazii sterile salphaatti jiidhee (jiidha, kan hin dhangalaane) sterile normal saline tiin marsi, kutaa marfame sana qulqulluu, goggogaa, bishaan hin galchine zip-top plastic bag keessa kaa’i, qilleensa garmalee dhiibdee, jabeessitee cufi.
9. Tarkaanfii C (Outer Slush Bath): Borsaa pilaastikii cufame sana qabeessa alaa lammaffaa ykn boorsaa makaa 50/50 kan bubbee caccabee FI bishaan dhangala’aa (ice-water bath uumamaan osoo hin qabbanaa’in sirritti digrii seentigireedii 4 / digrii Faareenhaayitii 39 irratti tura) keessa kaa’i.
10. Quba ykn qaama cite kallattiin bubbee irratti GONKUMAA HIN kaa’inaa, GONKUMAA bubbee goggogaa keessatti HIN guutin, akkasumas kallattiin bishaan ykn soogidda keessatti GONKUMAA HIN cuuphin. Kallattiin bubbee waliin wal qunnamuun seelii lubbuu qabu jajjaboo akka qabbanaa’uu fi deebi’anii dhaabuun akka hin milkoofne wabii ta’a.
11. Dhukkubsataa ciisee (ykn harka miidhame ol kaasee taa'ee), cimsee NPO (afaan homaa hin taane), fi firaasha ho'aan marfamee tursi. Borsaa alaa irratti maqaa dhukkubsataa fi yeroo sirrii miidhaan irra gahe irratti mallattoo kaa'i, akkasumas boorsaan qabbanaa'e sun ambulaansii keessa dhukkubsataa wajjin akka yaabbatu mirkaneessi.

Muka murtii hatattamaa guutummaatti fi gartokkoon qaama namaa miidhu¶

flowchart TD
    Start["Complete or Partial Traumatic Amputation<br/>(Finger, Thumb, Hand, Arm, Toe, Foot, Leg, Ear, Nose, or Scalp)"]
    CallEMS["Call Emergency Medical Services (ALS Paramedics) Immediately<br/>Priority 1: Treat the Patient and Control Stump Hemorrhage First"]
    PartialCheck{"Is the Body Part COMPLETELY Detached<br/>or PARTIALLY Attached by a Skin/Tissue Bridge?"}
    PartialCare["PARTIAL ('NEAR') AMPUTATION PROTOCOL<br/>1. NEVER cut or sever the remaining skin/tendon bridge<br/>2. Control bleeding with firm direct pressure (or proximal tourniquet if arterial)<br/>3. Gently untwist/align part into natural anatomical position<br/>4. Cover wound with sterile saline-moistened gauze + bulky pad<br/>5. Splint limb securely; if part is completely cold/white, place cool pack<br/>   OUTSIDE a thick dry towel barrier distal to wound without freezing"]
    StumpLevel{"COMPLETE AMPUTATION: What Level of the Limb is Severed?"}
    MajorStump["MAJOR LIMB AMPUTATION (Hand, Wrist, Forearm, Upper Arm, Foot, Leg, Thigh)<br/>1. Apply Commercial Windlass Tourniquet 5-7 cm (2-3 in) ABOVE stump<br/>   (Even if arterial spasm temporarily hides spurting)<br/>2. Tighten until all bleeding stops and record exact time<br/>3. Cover raw stump end with sterile saline-moistened gauze + dry bulky dressing"]
    DigitStump["DIGIT OR FACIAL AMPUTATION (Finger, Thumb, Toe, Ear, Nose)<br/>1. Elevate hand/foot above heart level<br/>2. Apply firm direct pressure to stump with thick sterile gauze for 5-10 min<br/>3. Wrap snug pressure bandage around hand/stump<br/>4. NEVER put a rubber band or string tourniquet around the base of a finger"]
    PartCare["TWO-BAG MOIST-COLD PRESERVATION OF SEVERED PART<br/>1. Gently rinse off gross dirt with sterile saline (DO NOT scrub or use soap)<br/>2. Wrap part in sterile gauze lightly dampened with sterile normal saline<br/>3. Seal wrapped part inside a dry, watertight plastic bag (Bag 1)<br/>4. Place Bag 1 into a mixture of Crushed Ice + Water (4 deg C / 39 deg F) (Bag 2)<br/>5. NEVER touch part directly to ice; NEVER use dry ice; NEVER soak in liquid"]
    Transport["Keep Patient Warm, Calm, and Strictly NPO (Nothing by Mouth)<br/>Send labeled cooled part in the SAME ambulance with the patient"]

    Start --> CallEMS
    CallEMS --> PartialCheck
    PartialCheck -->|Partially Attached| PartialCare
    PartialCheck -->|Completely Detached| StumpLevel
    StumpLevel -->|Major Limb / Uncontrolled Arterial| MajorStump
    StumpLevel -->|Finger, Thumb, Toe, Ear, Nose| DigitStump
    MajorStump --> PartCare
    DigitStump --> PartCare
    PartialCare --> Transport
    PartCare --> Transport

Yeroo Ischemia Ho'aa fi Qorqorroo Windows: Quba fi harka duraa qabbaneessuun maaliif sa'aatii jijjiira¶

Kutaan qaamaa cite tokko osoo tishuuwwan isaa dhaabbataadhaan hin du'in (ischemic necrosis) osoo dhiigni hin dhangala'in hanga yoomiitti jiraachuu danda'a? Deebiin isaa dhugaa baayoloojii ijoo irratti hundaa'a: kutaan qaamaa cite maashaa lafee qabaachuu fi dhiisuu isaa.

• Mashaan lafee (kan harka duraa, harka gubbaa, qoma, miila gadii, fi harka harkaa guutu) fedhii oksijiinii meetaabolii baayyee ol'aanaa qaba. Ho'a kutaa (warm ischemia) irratti maashaan lafee cite du'a seelii duubatti hin deebine keessa darbuu fi sa'aatii 4 hanga 6 qofa booda pootaasiyeemii fi maayoogloobiinii summii qabu gadi lakkisuu jalqaba.
• Quba fi qubni guddaan (dijiitii), faallaa kanaatiin, maashaa lafee ZERO of keessaa qaba. Maashaaleen quba kee sochoosan dhugumatti harka kee duraa fi harka kee keessa ol taa'anii quba kee karaa funyoo adii dheeraa (tendons) harkisu. Qubni tokko lafee, tendons, narvii, ujummoo dhiigaa, cooma, fi gogaa qofa waan of keessaa qabuuf (hundi isaanii oksijiinii meetaabolii baayyee gadi aanaa barbaachisu), quba ykn qubni guddaan sirriitti qabbanaa'e hanga sa'aatii 12 booda ischemia ho'aa, ykn hanga sa'aatii 24 (fi haalawwan galmaa'an keessatti sa'aatii 30+) yeroo digrii seentigireedii 4 (digrii 39) irratti eegamu milkaa'inaan deebi'ee dhaabuun ni danda'ama Faareenhaayitii).

Mala qaama namaa irraa cicciruu: Maaliif Giillotine Cut Avulsion ykn Crush caalaa deebi’anii dhaabuun salphaadha¶

Ogeeyyiin baqaqsanii hodhuu maaykiroo akkaataa kutaan sun itti cite qoratu sababiin isaas malan kun ujummoo dhiigaa miidhame seentimeetira meeqa akka cicciramuu ykn ujummoo dhiigaatiin bakka buufamuu qabu murteessa:

1. Qaraa ("Guillotine") Amputation: Kan dhufu cirracha chef, sibiilaa sheet, waraqaa giillotine mura, glass pane, ykn machete. Gogaan, lafeen, tendon, narvii fi arteriiwwan xiyyaara dhiphoo tokko keessatti qulqulluu ta’ee kan cicciraman yoo ta’u, gama lamaaniinuu madaa xiqqaa qaba. Milkaa'ina irra deebiin dhaabuu olaanaa (%85 hanga %92) qaba.
2. Local Crush Amputation: Sibiilli ulfaataa, log splitter, balballi konkolaataa, ykn press hydraulic quba ykn harka irratti kufee kan dhufudha. Ujummoon dhiigaa naannoo seentimeetira 1 hanga 3 (inchii 0.5 hanga 1.2) irratti kan caccabsamu yoo ta’u, ujummoolee baqaqsanii hodhuun lafee ykn ujummoolee gidduu seensaa cicciruu fi gabaabsuu barbaachisa.
3. Avulsion (Pull-Off) ykn "Ring Avulsion" Amputation: Yeroo qaamni tokko auger, funyoo, shaft PTO naanneffamuu keessatti qabame, ykn girgi cidhaa yeroo namni sun gadi utaalu sadarkaa, dallaa, ykn siree konkolaataa fe'umsaa irratti qabame, gogaa, narvii, fi ribbons dheeraa coiled ta'an arteriiwwan dijitaalaa quba keessaa akka harkisuutti mulquun kan dhufudha guwaantii tokko. Lafeen ammallee "degloved" ring avulsion keessaa hin tuqamne ta'us, ujummoon keessaa maaykirooskoopii (tunica intima) arteriiwwanii diriiree seentimeetira hedduu ol gara harka mirgaatti ("Mallattoo Ribboo Diimaa" cinaacha ujummoo dhiigaa irratti cicciramee jira, kunis dabarsuu ujummoo maaykiroosarjikii walxaxaa barbaada.

Teeknika tartiiba tartiiba: Dhukkubsataa fi Guddaa Kunuunsuu¶

Tarkaanfii 1: Dhiigni Stump irratti bahu to’achuu (Dhiibbaa Kallatti vs. Windlass Tourniquet) .¶

1. Quba, Qubni Qubbee, ykn Quba Miilaa Cituu:
2. Dhukkubsataan taa'ee ykn ciisee harka ykn miila miidhame sadarkaa onnee ol akka ol kaasu taasisi.
3. Tuullaa furdaa sterile gauze pads kallattiin citaa dhiigaa irratti kaa'aatii quba guwaantii qabateen daqiiqaa 5 hanga 10 osoo hin ilaaltin jabeessitee dhiibaa.
4. Erga active spurting hir’atee booda, snug (kan hin dhiphisne) sterile roller bandage stump fi harka irratti marsi.
5. Maaliif GONKUMAA laastika, funyoo, hidhaa rifeensa, ykn foorsiisii ​​qabsiisu citaa quba dhiigaa jiru irratti hidhuu HIN QABU: Arteriin dijitaalaa hundi narvii dijitaalaa waliin wal cinaa fiigaa baandaa niwuroovaskulaarii xiqqaa bal’inni isaa miliimeetira 2 gadi ta’e keessatti. Hemostat jaamummaadhaan citaa qubaatti qabachuun ykn laastika cimaa naannoo bu’uura qubaatti hidhuun narvii dijitaalaa fi kutaa arteriin fayyaa ta’e kan ogeessi baqaqsanii hodhuu maayikiroo-surgeen quba sana deebisee itti tolchuu qabu ni caccabsa, akkasumas citaa quba hafe irratti gangrene fiduu danda’a. Dhiibbaan kallattiin fi olka’iinsi qaama namaa dijiitaalaan qaama namaa irraa citu dhibbeentaa 99 ni to’ata.
6. Miila Guddaa Ciccituu (Harka, Harka, Harka Duraa, Harka, Miila, Miila, Qoma):
7. Hatattamaan commercial windlass tourniquet (CAT, SOFTT-W, ykn SAM XT) sentimeetira 5 hanga 7 (inchii 2 hanga 3) dhihoo (gubbaa) madaa ciccitaa yoo danda’ame kallattiin gogaa qullaa irratti dibadhu.
8. Gonkumaa tourniquet jilba ykn jilba irratti hin kaa'inaa (bakka lafeen harka duraa ykn miila gadii lamaan ujummoolee lafee gidduu dhiibbaa irraa ittisan); yoo qaamni isaa jilba ykn jilba gadi xiqqoo ta'e, tourniquet sirriitti gubbaa jilba ykn jilba lafee qoma tokkoo ykn harka gubbaa irratti kaa'i.
9. Hanga dhiigni diimaan ifaa ta’e hundi guutummaatti dhaabbatutti windlass jabeessaa, ulee sana kilippii keessatti qabsiisi, fi yeroo sirrii itti fayyadaman asxaa tourniquet fi morma dhukkubsataa irratti barreessi.
10. Dhuma raw stump sterile gauze pad sterile normal saline jiidhee, gubbaa isaa dry bulky trauma dressing fi lafee fi narvii saaxilame qilleensa irraa eeguuf akka gaariitti marfamee uwwisi.

Tarkaanfii 2: Qaama Qaama Gartokkee ("Dhihoo" ykn Guutuu Hin Taane) Bulchuu¶

Yeroo saw, lawnmower, ykn crash quba, harka, ykn miila riqicha gogaa, maashaa, ykn tendon irratti fannifamee dhiisu: 1. Gonkumaa ciccituu hin xumurin: Gogaan hin tuqamne kan seentimeetira 1 (inchii 0.4) ta'u kan dugda quba irratti argamullee yeroo baayyee ujummoolee dugdaa fi ujummoo limfii kan ogeessi baqaqsanii hodhuu ujummoo harkaa cinaacha harkaa erga suphee booda dhiiga quba keessaa baasuuf barbaachisu of keessaa qaba. Riqicha gogaa sana muruun dhangala’aa ujummoo dhiigaa balleessa, quba sanas balleessuu danda’a. 2. Suuta hiikii fi qindaa'i: Harki, miilli, ykn quba gartokkoon cite digrii 90 ykn 180 yoo qaxxaamure ykn duubatti dachaafame, suuta ol kaasiitii gara normal anatomical alignment isaatti deebisee deeggaruun ujummoon dhiigaa riqicha gogaa keessa jiru akka hin kinked ta'u. 3. Uffata fi 'splint': laceration banaa fi lafee saaxilame sterile saline-moistened gauze tiin uwwisi, arjummaadhaan naannoo dijiitii ykn qaama isaa irratti dressings goggogaa sterile ta'een pad, fi splint guutuu harka/harka ykn miila/ankle irratti padded board ykn malleable splint irratti akka hin flop ykn twist hin dandeenyetti yeroo geejjibaa. 4. Kutaa gartokkoon murame kan dhiiga hin qabne akkamitti qabbaneessita? Yoo harki ykn quba gartokkoon maxxane murame sana bira darbee guutummaatti adii, qorraa, fi dha'annaa onnee kan hin qabne ta'e (jechuunis arteriin citee gogaan/tendon qofti maxxanee hafe), kutaa splinted sana furdaa goggogaa sterile dressing fi towel dursanii keessatti marsi, fi paakkii qabbanaawaa ** furdaa sanaan ala kaa'i towel barrier** kutaa ischemic cina waan ta'eef kutaa sanas ta'e riqicha gogaa lubbuu qabu osoo hin qabbaneessiin suuta qabbanaa'ee tura.

Teeknika tartiiba tartiiba: "Mala Jiidhina-Qilleensaa Boorsaa Lama" Kutaalee Ciccitaniif¶

Namni bakka balaan kun itti dhaqqabe hundinuu akkamitti quba, qubbee guddaa, harka, gurra, hidhii, gogaa mataa, ykn ciccitaa ilkaan/lafee guutummaatti cicciramee haala baayoloojii olka’aa ta’een hospitaala akka ga’uuf itti paakeejii gochuu beekuu qaba:

Tarkaanfii 1: Kutaa addaan cite sana barbaadii suuta qabadhu¶

• Kutaalee cicciraman HUNDA akka barbaaduuf nama achitti argamu ramadi (yoo quba hedduun sawaatiin murame, guwaantii hojii keessaa, minjaala saw irratti, ykn dachaa uffata keessatti ilaali: qubni akka malee manca'ee ofii isaatii deebi'ee dhaabamuu hin dandeenye illee ogeessa baqaqsanii hodhuu maaykiroodhaaf akka "baankii kutaalee faayidaa hin qabne" narvii, arteriiwwan, ujummoolee dhiigaa, gogaa, ykn walsimsiisan sassaabuuf gatii addaa qaba lafee grafts gochuun quba guddaa dhukkubsataa ykn quba biroo baraaruuf).
• Kutaa sana guwaantii yaalaa qulqulluu ta’een fudhadhu. Ujummoo dhiigaa micciiramaa jilbeenfate ykn fixee narvii dhuma murame irraa duubatti deebi’u gonkumaa hin ciniin ykn hin harkisin.

Tarkaanfii 2: Yoo baay’ee faalame QOFA suuta dhiqachuu (Never Scrub) .¶

• Kutaan sun qulqulluu yoo ta’e hin dhiqatinaa.
• Yoo xurii, marga, ykn dafqa cirrachaan haguugame, suuta qabadhuutii sterile 0.9% normal saline (ykn bishaan dhugaatii qaruuraa qulqulluu yoo soogidda hin argamne) lallaafaa itti naquudhaan caccabaa laaftuu ta’e akka yaa’u gochuu.
• Gonkumaa bakka murame hin dhiqatinaa, buruushiin hin dhiqatinaa, ykn hin haxaa'inaa, akkasumas kutaa murame sana gonkumaa saamunaa, alkoolii xuuxuu, haayidiroojiinii peerooksaayidii, povidone-iodine (Betadine), chlorhexidine, ykn bishaan tubii dhiqannaadhaan hin tuqinaa. Antiseptics seelii endothelial micciiramaa arteriiwwan maaykirooskoopii uwwisan keemikaalaan gubanii ajjeesu.

Tarkaanfii 3: Laayibarii Gaazii Sterile kan Jiidhina (Hin Dhangala’u) keessatti marsi¶

• Paadiin gaazii sterile ykn huccuu qulqulluu lint-free fudhadhuutii sterile normal saline (ykn bishaan dhugaatii qulqulluu) tiin jiisi, sana booda dhangala'aa garmalee sana micciiruun akka gaaziin sun salphaa jiidha ta'uuf, jiidhaan HIN jiidhuu.
• Gaazii jiidha qabu guutummaatti quba ykn qaama cite sanatti marsi. Laayibariin jiidhaan kun qilleensi akka hin gogne kan ittisu yoo ta’u, boorsaa keessaa akka kuushnii insulaayitii ta’ee hojjeta.

Tarkaanfii 4: Borsaa Bishaan Hin Dandeenye #1 (The Dry Inner Barrier) Keessatti Cufuu .¶

• Kutaa qaamaa gaaziidhaan marfame boorsaa pilaastikii ziippii-gubbaa qulqulluu fi bishaan hin dandeenye keessa kaa’i (ykn kooppii/qabeessa saayimenii sterile kan fiixee qubaa, gurra, ykn hidhii; ykn boorsaa kosii pilaastikii ulfaataa qulqulluu harka duraa ykn miilaaf ta’u).
• Qilleensa garmalee suuta dhiibiitii boorsaa guutummaatti bishaan akka hin seenne cufi akka bishaan baala’aa alaa irraa dhufu kamiyyuu keessaa dhangala’ee tishuu sana jiidhuu hin dandeenyeef.

Tarkaanfii 5: Borsaa #1 Borsaa #2 kan 50/50 Ice-and-Water Slush Bath of keessaa qabutti liqimsuu¶

• Borsaa pilaastikii guddaa lammaffaa, baaldi, ykn qabbanaa’aa fudhadhuutii kutaa walqixa ta’e kan yeroo hunda ice caccabfame/cubed FI bishaan tubii qabbanaawaa (ice-water slush bath) guuti.
• Boorsaa #1 cufame Boorsaa #2 keessa kaa'i akka inni makaa ice-water keessatti yaa'u.

Tarkaanfii 6: Asxaa fi Geejjibaa Waliin¶

• maqaa dhukkubsataa guutuu, kutaa qaamaa, fi yeroo sirrii qaamni isaa murame teeppii alaa Borsaa #2 irratti barreessi.
• Dhukkubsataa ho’aa (systemic hypothermia fi vasospasm ittisuuf firaashaan marfame), cimsee NPO (afaan homaa hin qabu) akka anesthesia hatattamaa battalumatti jalqabuu danda’uuf, fi kutaa qabbanaa’e kan cite dhukkubsataa waliin ambulaansii walfakkaatu keessatti erguu.

Haala addaa qaama namaa irraa muruu: Gogaa, Gurra, Hidhii, Fiixee Quba Daa’immanii, fi Nikootiinii/Kaafeeniin Maaliif Irraa Irraa fagaachuu Qaba¶

1. Gogaa Mataa, Gurra, Hidhii fi Funyaan Ciccituu¶

Rifeensi dheeraan maashinoota industirii keessatti yeroo qabamu ykn sareen ciniinuu ykn kufaatiin gurra, hidhii ykn funyaan yeroo kutu: * Scalp Avulsion: Gogaan mataa qaama keessatti arterial networkii badhaadhaa ta'e keessaa tokko kan qabuu fi baay'ee kan dhiigudha. Dhiigni gogaa mataa dhiibbaa kallatti jabaa fi mataa marsuudhaan to'achuu, fi Mala Jiidhina-Qilleensaa Boorsaa Lama qabu fayyadamuun gogaa mataa avulsed guutuu (rifeensa dabalatee) kunuunsuu**. Ogeeyyiin baqaqsanii hodhuu maaykiroo gogaa mataa rifeensa qabu guutuu deebisuuf ujummoo fi ujummoo yeroo gubbaa tokko irra deebi’anii walitti hidhuu danda’u. * Gurra, Hidhii, fi Funyaan: Lafee fi gogaa addaan ba'e hunda Mala Jiidhina-Qilleensaa Boorsaa Lama fayyadamuun kunuunsuu. Anaastoomoosii maaykiroovaaskulaarii ujummoo gurraa xiqqaa ta’e yoo hin danda’amnellee, ogeeyyiin baqaqsanii hodhuu pilaastikii, ijaarsa walnyaatinsaaf furmaata lafee eegame fayyadamu.

2. Cirracha Quba Daa’immanii (Balbaloota Konkolaataa fi Hinjii) .¶

Ijoolleen xixiqqoo yeroo baayyee balballi ulfaataa quba isaanii irratti yeroo rukutu quba isaanii irraa citu: * Ijoolleen dandeettii fayyisuu haaromsuu fi maaykiroovaaskulaarii adda ta’e qabu. Kopheen qubaa xiqqaan daa’ima tokko keessatti jilba isa dhumaa (distal phalanx) bira darbee cite illee yeroo baay’ee akka walnyaatinsa graftii ykn microsurgical replant tti deebi’ee maxxanuu danda’a yoo sirriitti qabbanaa’e gaazii jiidhaan boorsaa cufame keessaa bishaan ice-water bath irratti.

3. Tamboo xuuxuu, Nikootiinii, Vaping, fi Caffeine Guutuu Dhorka¶

Haala hospitaala duraa fi baqaqsanii hodhuu irra deebi’ee dhaabuu booda torban hedduudhaaf, dhukkubsataan qajeelfama cimaa argachuu qaba: sigaaraa zeeroo, vaappii ykn kiisha nikootiinii zeeroo, fi kaafeeniin zeeroo: * Nikotiin vaasoconstrictors peripheral arterial vasoconstrictors ciccimoo ta'an keessaa isa tokkodha. Sigaaraa ykn vaayippii tokko illee fudhachuun arteriiwwan dijitaalaa miliimeetira 0.8 suphaman irratti dhiibbaa hamaa kan kakaasu yoo ta’u, dhangala’aan dhiigni gara quba deebi’ee dhaabametti dhibbeentaa 80 ol gadi buusa, akkasumas kutaan deebi’ee maxxane battalumatti dhibee dhiigaa fi du’a fida. * Sababa walfakkaatuun, qaama dhukkubsataa wiirtuu firaashaan ho'isuu ambulaansii keessatti; raafamuu fi qorraaf saaxilamuun harkaa fi miila keessatti ujummoolee dhiigaa mararfannaa (sympathetic vasoconstriction) ni kakaasa.

Dhiiga tasgabbaa’aa, malaan to’achuu fi qorra boorsaa lamaa sirnaan eeguun ogeeyyiin baqaqsanii hodhuu maaykiroo harka ykn qaama nama tokkoo deebisuuf carraa hunda caalu kenna. Koorsii gargaarsa jalqabaa mirkanaa’ee fi Dhiiga Dhaabuu karaa waldaa Fannoo Diimaa ykn Ji’a Diimaa biyyoolessaa keessanii, Kolleejjii Ogeessota Baqaqsanii Hodhuu Ameerikaa, ykn Ambulaansii Qulqulluu Yohaannis fudhachuu yaadaa.

Gaaffiiwwan yeroo baay’ee gaafataman¶

Maddoonni sakatta'aniiru¶

• Waldaa Baqaqsanii Hodhuu Harkaa Ameerikaa (ASSH, Yunaayitid Isteetis): Qajeelfama Kilinikaalaa Kunuunsa Hatattamaa Dijiitii, Harkaa fi Miila Muramee (The Two-Bag Preservation Protocol and Replantation Indications).
• Waldaa Baqaqsanii Hodhuu Harkaa Biriteen (BSSH) & Waldaa Ogeessota Baqaqsanii Hodhuu Pilaastikaa, Ijaarsa fi Miidhaginaa Biriteen (BAPRAS, United Kingdom): Istaandaardii Bulchiinsa Miidhaa Guddaa Fiixee Qaama Irra Deebi’anii Dhabuu.
• Kolleejjii Ogeessota Baqaqsanii Hodhuu Ameerikaa (ACS, Yunaayitid Isteetis): Deeggarsa Jireenyaa Dhiigaa fi Miidhaa Guddaa Dhaabuu (ATLS): To’annoo Dhiiga Garmalee, Torniquets Windlass, fi Traumatic Amputation Triage.
• Koree Kunuunsa Miidhaa Lolaa Tooftaa (CoTCCC / Sirna Miidhaa Waliigalaa, Yunaayitid Isteetis): Qajeelfama TCCC: Iyyannoo Turniquet Miidhaa Qaama Miidhaa.
• Federeeshinii Waldaalee Fannoo Diimaa fi Ji’a Diimaa Idil-addunyaa (IFRC, International): Qajeelfama Gargaarsa Jalqabaa, Duub-deebii fi Barnoota Idil-addunyaa: Qaama Cituu fi Dhiigni Hamaa.

Qajeelfamoota walqabatan¶

• To’annoo dhiiguu cimaa fi turniquets
• Caccabsa banaa (compound) fi splinting
• Miidhaa caccabsuu fi beekamtii siindiroomii kutaa
• Beekkamtii shookii fi kunuunsa hatattamaa
• Yeroo hatattamaa ilkaan fi ilkaan rukutame
• Lakkoofsa balaa tasaa fi ergaa idil-addunyaa