'Oku hū 'a e lavea 'i he fatafata mo e 'ilo'i 'o e Tamponade 'o e Pericardial¶
Emergency numbers differ by country. ʻOku fakaʻaongaʻi ʻe he peesi ko ʻení ʻa e 911, ko e fika ia ki he ʻIunaiteti Siteití mo Kānata. ‘Oku ngāue‘aki ‘e he ngaahi fonua lahi kehe ‘a e 112, 999, pe ko ha toe fika kehe. Kumi e fika ki ho fonua ..
‘Oku tā ‘a e loto ‘o e tangatá ‘i loto ‘i ha kato fefeka, filo, ‘oku hangē ha kili‘imanu ‘oku la‘i ua ‘oku ui ko e pericardium. ‘I he ngaahi tu‘unga anga-mahení, ko e feitu‘u ‘i he vaha‘a ‘o e ngaahi la‘i ‘i loto mo tu‘a ‘o e kato ko ení ‘oku ‘i ai pē ‘a e mililita ‘e 15 ki he 50 (sepuni ‘e 1 ki he 3) ‘o e vai fakalolo mahino, ‘o faka‘atā ai ‘a e ngaahi ventricles ke nau fakalahi mo fakasi‘isi‘i tau‘atāina tu‘o 100,000 ‘i he ‘aho. 'I he taimi 'oku hū ai ha mata'i hele, 'aisi pick, screwdriver, fana, pe ko e konga 'o e shrapnel ki he puipui 'o e fatafata lotoloto ('a e "Puha 'o e Loto") pea nicks 'a e puipui 'o e loto pe ko e aka 'o e aorta, 'oku spurts 'a e toto ma'olunga-ma'olunga mei he loki 'o e loto 'o fakahangatonu ki he sila'i, inelastic pericardi sasalstic.
Koe‘uhi ‘oku ‘ikai lava ke vave ‘a e mafola ‘a e pericardium fibrous, ‘oku fiema‘u pē ‘a e mililita ‘e 2 ki he 150 (‘aunise vai ‘e 2 ki he 5, si‘i hifo ‘i he vaeua ipu) ‘o e toto ‘oku ma‘u ‘i loto ‘i he kato pericardial ke ne lomi‘i ‘a e ngaahi loki ‘o e lotó ‘oku tāpuni mei tu‘a. Ko e intrapericardial 'oku mahulu hake 'a e 'omi 'o e fakafonu 'o e atrium to'omata'u mo e ventricle to'omata'u, 'Oku 'ikai lava ke toe fakalahi 'a e loto 'i he vaha'a 'o e ngaahi ta ke to'o 'i he toto venous 'oku fakafoki mai, 'o fakatupu 'a e output 'o e loto ke plummet ki he zero 'i loto 'i ha ngaahi miniti ( pericardial 'o e loto pe tamponade 'o e loto **). 'Ilo'i 'a e founga ke mape'i 'a e ngaahi ngata'anga 'o e 'anatomi 'o e Puha 'o e Loto, founga ke fakafaikehekehe'i 'a e tamponade 'o e loto (Beck's triad) mei ha ma'ama'a kuo holo (pneumothorax 'o e mafasia), ko e hā kuo pau ai ke ke ʻoua naʻá ke teitei toʻo mai ha mataʻi hele kuo tutuki, pea ko e hā kuo pau ai ke ke ʻoua naʻá ke teitei fakafonu ha gauze ʻi loto ʻi ha ava ʻo e fatafatá ʻokú ne fakatau ʻa e ngaahi miniti mahuʻinga ʻoku fie maʻu ki he tafa fakavavevave fakahaofi moʻuí ʻi he thoracotomy pe pericardiocentesis.
Fai ʻeni he taimí ni .¶
- Ta ki ho fika fakavavevave fakalotofonua he taimi pe ko ia pea kole ki he kau toketaa o e Advanced Life Support (ALS) ki ha fefonongaaki fakavavevave ki he Levolo 1 Trauma Center. Taila ki he 911 i he Iunaiteti Siteiti mo Kanata, 112 i he kotoa o e Iunioni Iulope, 999 i he Puleanga Fakatahataha, 000 i Aositelelia, pe vakai ki he tohi fakahinohino o e ngaahi fika fakavavevave. Lipooti ha lavea 'oku hū ki he fatafata lotoloto (Cardiac Box) ko ia 'oku fakatokanga ki he timi tafa 'o e lavea kimu'a pea toki a'u mai 'a e me'alele fakahaofimo'ui.
- Faka'ali'ali 'a e fatafata 'ata'ataa kotoa, kete 'i 'olunga, armpits, mo e tu'a ke kumi 'a e lavea kotoa pe 'o e hū mo e hu ki tu'a. Na'a mo ha ki'i 5-milimita (0.2-'inisi) 'aisi-piki puncture 'i he hui 'o e fatafata, laine 'o e nipple, pe epigastrium 'i 'olunga ("ko e luo 'o e kete ki 'olunga" 'o fakafou 'i he diagraggle . loto.
- 'OUA 'E TEITEI to'o ha mata'i hele, sikulutalaiva, ngahau, pe ko ha konga sio'ata kuo tutuki 'i he fatafata. Ko ha mata'i hele 'oku pipiki 'i he 'ā 'o e loto 'oku ngaue ia ko ha fo'i 'akau fakamisini 'oku ne tapuni 'a e ava 'i he ventricle; ko hono toho ia ki tu‘á ‘okú ne tukuange mai ai ha vaitafe toto ‘oku mālohi ‘aupito ki he kato pericardial ‘a ia ‘okú ne fakatupunga ‘a e tamponade fakatupu mate ‘i he lotó ‘i lalo he sekoni ‘e 60. Fakatu'uma'u 'a e me'a 'i he feitu'u 'aki 'a e ngaahi takai gauze mahanga bulky.
- 'OUA 'E TEITEI fakafonu 'a e gauze pe hemostatic ribbon 'I LOTO 'i ha lavea 'i he fatafata 'oku hū. 'Oku 'ikai ke hangē ha lavea loloto 'i he 'uhiki, 'uhiki, pe 'uhiki, ko e ava 'o e fatafata ko ha feitu'u vekiume lahi 'oku ava; ko hono fakafonu ‘o e ngaahi ‘iate ‘o e gauze ‘i he ngaahi hui-tu‘á ‘oku ‘ikai ke ne fakamālohi‘i ha loto ‘oku tafe toto pe ko ha ‘alati mammary ‘i loto, pea ‘i hono kehé ‘okú ne teke‘i ‘a e ma‘ama‘á ki he tafa‘akí pea fufū ‘a e tafe toto fakatupu mate ‘i loto.
- Kapau 'oku mimisi 'e he lavea 'o e fatafata 'a e 'ea pe bubbling frothy toto lanu pingikī, faka'aonga'i ha Sila Fakakomesiale Vented Fafatafa pe ko e Teunga Flutter Tafa'aki Tolu. 'Oua 'aupito na'a faka'aonga'i ha sila kakato, ta'efaka'ata 'a e tafa'aki 'e fa ki ha lavea 'o e fatafata, pea mateuteu ke peel back ("burp if bresena") 'a e sila.
- Tauhi ha mahaki 'oku 'ilo'i ke nonga, tangutu semi-hangatonu (pe 'i honau tu'unga 'o e fakafiemalie), NPO pau ('ikai ha me'a 'i he ngutu), pea takai 'i he ngaahi palanikete mafana. Kumi hokohoko ki he Ko e Tolu 'o e Tamponade 'o e Loto 'a Peki: bulging 'a e ngaahi veini 'o e kia (jugular pressure) wrist pulse, mo e ngaahi le'o 'o e loto 'oku fakalongolongo, mama'o, 'o 'alu fakataha mo e fu'u ta'efiemalie mo e ngaahi le'o 'o e manava tatau 'i he ongo tafa'aki 'o e fatafata.
Ko e hā na‘a mo ha ki‘i lavea ‘i he kete ‘i ‘olungá (epigastrium) ‘e lava ke ne fakatupunga ‘a e tamponade ‘o e lotó .
Ko e kau mamatá pea na‘a mo e kau tali ta‘e‘iloá ‘oku nau fa‘a fakakaukau ‘oku tangutu pē ‘a e lotó ‘i mui ‘i he fatafata to‘ohemá mo e sternum ‘i ‘olungá. Ko hono mo'oni, 'oku malolo hangatonu 'a e ngata'anga ma'ulalo 'o e ventricle to'omata'u 'i 'olunga 'i he tendon lotoloto 'o e diaphragm, 'i mui tonu 'i he tumu'aki 'i lalo 'o e hui 'o e fatafata (ko e founga xiphoid) mo e tafa'aki tolu molumalu 'i 'olunga 'o e kete (ko e epigastrium). Koe‘uhi ko e kau ‘ohofi ‘oku nau puke ha heletaá ‘oku nau fa‘a lī ki ‘olunga ‘i ha tuliki tikilī ‘e 30 ki he 45, ko ha lavea pē ‘oku tu‘u ‘i he kete ‘i ‘olungá ‘i lalo pē ‘i he ngaahi hui-tu‘á ‘e lava ke ne fou hangatonu ‘i he diaphragm ki he kato pericardial mo e ventricle to‘omata‘ú. Faito'o ma'u pe ha lavea 'oku hū ki loto 'i he Cardiac Box (mei he ngaahi hui 'o e 'uhiki 'o a'u ki he tafa'aki 'o e 'uhiki'i manu 'i lalo, pea 'i he vaha'a 'o e ongo laine 'o e nipple) ko ha lavea 'e ala hoko ki he loto kae 'oua kuo fakamo'oni'i 'e ha ultrasound 'i he tafa'aki mohenga 'o e falemahaki (sivi 'o e FAST) 'oku kehe.
'Akau tu'utu'uni fakavavevave ki he lavea 'o e fatafata 'oku hū mo e tamponade 'o e loto¶
flowchart TD
Start["Penetrating Trauma (Knife, Gunshot, Ice Pick, Shrapnel)<br/>to the Chest, Back, Axilla, or Upper Epigastrium"]
CallEMS["Call Emergency Medical Services (ALS Paramedics) Immediately<br/>Expose entire bare chest, upper abdomen, armpits, and back"]
ImpaleCheck{"Is a Knife, Screwdriver, or Object Still Impaled in the Chest?"}
ImpaleCare["IMPALED CHEST OBJECT PROTOCOL<br/>1. NEVER pull out or wiggle the impaled object<br/> (It may be plugging a hole in the right ventricle or aorta)<br/>2. Seal any sucking air gap around base of blade on 3 sides<br/>3. Stabilize with bulky twin-roll pads so blade does not move with heartbeat"]
SuckingCheck{"Is the Wound Sucking Air or Bubbling Frothy Blood?"}
SealStep["APPLY VENTED CHEST SEAL OR 3-SIDED DRESSING<br/>1. Wipe skin dry and apply Vented Chest Seal at end-exhalation<br/>2. NEVER pack gauze inside the chest cavity<br/>3. Control external skin-edge bleeding with flat surface pressure only"]
BoxCheck{"Is the Wound Inside the 'CARDIAC BOX' (Thoracoabdominal Box)?<br/>- Superior: Clavicles (Collarbones) / Sternal Notch<br/>- Inferior: Costal Margin / Xiphoid / Upper Epigastrium<br/>- Lateral: Mid-Clavicular (Nipple) Lines on Left and Right<br/>(Or any gunshot/stab trajectory crossing the mediastinum)"}
TamponadeCheck{"Assess for Obstructive Shock:<br/>Bulging Neck Veins (JVD) + Weak/Absent Wrist Pulse + Agitation/Cyanosis?"}
DiffLung{"Compare Breath Sounds & Percussion on Both Sides of Chest:<br/>Are Breath Sounds Absent on One Side OR Equal on Both Sides?"}
TensionPath["ABSENT BREATH SOUNDS ON ONE SIDE + HYPERRESONANT<br/>= SUSPECTED TENSION PNEUMOTHORAX<br/>1. Immediately BURP or lift chest seal for 3-5 seconds<br/>2. ALS Paramedic performs immediate Needle Decompression"]
TamponadePath["EQUAL BREATH SOUNDS ON BOTH SIDES + MUFFLED HEART SOUNDS<br/>= SUSPECTED PERICARDIAL (CARDIAC) TAMPONADE<br/>1. Priority 1 Rapid Transport ('Load and Go') to Trauma Surgeon<br/>2. Keep patient calm, warm, semi-upright (avoid laying flat if dyspneic)<br/>3. ALS gives cautious IV fluid bolus to boost venous filling pressure<br/> & prepares for Pericardiocentesis / Resuscitative Thoracotomy"]
MonitorAll["Monitor Pulse, Breathing, and Neck Veins Every 60 Seconds<br/>Keep patient warm and strictly NPO until hospital arrival"]
Start --> CallEMS
CallEMS --> ImpaleCheck
ImpaleCheck -->|Yes: Object Impaled| ImpaleCare
ImpaleCheck -->|No: No Object Present| SuckingCheck
SuckingCheck -->|Yes: Sucking / Bubbling| SealStep
SuckingCheck -->|No: Non-Sucking Hole| BoxCheck
ImpaleCare --> BoxCheck
SealStep --> BoxCheck
BoxCheck -->|Yes: Inside Cardiac Box| TamponadeCheck
BoxCheck -->|No: Lateral Chest Only| TamponadeCheck
TamponadeCheck -->|Yes: Shock + Bulging Neck Veins| DiffLung
TamponadeCheck -->|No: Stable Vitals| MonitorAll
DiffLung -->|Absent Unilateral Breath Sounds| TensionPath
DiffLung -->|Equal Bilateral Breath Sounds| TamponadePath
Mape'i 'o e "Puha 'o e Loto" (Ko e Sone Fakatu'utamaki 'o e Mediastinal)¶
'Oku fakamatala'i 'e he kau toketā tafa 'o e lavea ha sone 'anatomi tapafā 'i mu'a (pea mo e tu'a fe'unga) 'o e sino 'oku ui ko e ko e "Puha Loto" (pe puha precordial). Ko ha lavea 'o e tuki, puncture, pe hū/hu ki tu'a 'i he fana 'oku tu'u 'i loto 'i he ngaahi kau'afonua 'e fa ko 'eni 'oku ne 'ave ha malava lahi 'o e loto fakahangatonu, pericardial, pe lavea 'i he vaka lahi:
- Kau'āfonua 'i 'olunga (Ma'olunga ange): Ko ha laine fakahosite 'oku fakalaka 'i he ngaahi hui (ngaahi hui) mo e notch suprasternal 'i he tefito 'o e kia.
- Kau'āfonua Lalo (Ma'ulalo): Ko ha laine fakahosite 'i he tafa'aki 'o e xiphoid process (mu'omu'a lalo 'o e hui fatafata) mo e ngaahi tafa'aki 'o e hui 'o e costal 'i lalo (kau ai 'a e tafa'aki tolu epigastric 'i 'olunga).
- Ngaahi Kau'āfonua 'o e Tafa'aki To'ohema mo e To'omata'u (Lateral): Ngaahi laine tu'u 'oku tohi hangatonu hifo 'o fou 'i he lotolotonga 'o e hui takitaha (ko e ngaahi laine midclavicular to'ohema mo e to'omata'u, 'oku fakalaka fakafuofua 'i he nipples 'i he kakai tangata).
- Ko e ha 'oku taa'i ai 'a e Ventricle To'omata'u 'i he 50% 'o e taimi: Koe'uhi ko e founga 'oku vilo ai 'a e loto 'o e tangata 'i loto 'i he fatafata, 'oku fa'u 'e he ventricle to'omata'u 'a e meimei kotoa 'o e funga 'o e mu'a (anterior) 'o e loto 'i mui tonu 'i he sternum pea mo e to'ohema 3rd-to-6th costal cartilages. Ko ia ai, laka hake he peseti ‘e 50 ‘o e ngaahi lavea ‘oku hū ki he lotó ‘oku nau tuki ‘a e ventricle to‘omata‘ú, fakafuofua ki he peseti ‘e 30 ‘oku nau tuki ‘a e ventricle to‘ohema matolu angé, pea ko e peseti ‘e 10 ki he 15 ‘oku nau tu‘usi ‘a e ‘atrium to‘omata‘u pe to‘ohema pe intrapericardial aorta/vena cava.
Fakafaikehekehe'i 'o e ngaahi me'a fakatu'utamaki 'o e fatafata 'e tolu: Tamponade 'o e loto vs.¶
Ko e taimi 'oku vave ai ha 'alu 'a e mahaki 'oku 'i ai ha lavea 'i hono fatafata 'oku hū ki he 'ohovale, kuo pau ke fakafaikehekehe'i leva 'e he kau toketā fakafaito'o mo e kau toketā fakavavevave 'a e Pericardial Tamponade, ** .Niumotholakisi 'o e mafasia**, mo e Hemotola Lahi. Fakatokanga'i ange 'a e founga 'oku fakatupu ai 'e he toko ua 'o kinaua 'a e ngaahi veini 'o e kia 'oku puna (faka'auha faka'auha) kae fakatupu 'e he taha 'a e ngaahi veini 'o e kia 'oku 'ata'ata (hypovolemic shock), pea mo e founga 'oku tala ai 'e he fanongo ki he ma'ama'a 'a e ongo fakatu'utamaki fakatu'utamaki:
| Faka'ilonga Sivi Fakafaito'o | Tamponade ʻo e loto (loto) | Niumotholakisi 'o e mafasia | Hemothorax lahi |
|---|---|---|---|
| Patolosia 'i lalo | 60 ki he 150 mL 'o e toto 'oku ma'u 'i loto 'i he fibrous fefeka pericardial sac 'oku ne fakafefeka'i 'a e ngaahi loki 'o e loto ke 'oua na'a nau lava 'o fakafonu . | Ko e ‘ea mā‘olunga ‘oku ma‘u ‘i he vahe pleural ‘e taha ‘okú ne holoki ‘a e ma‘ama‘á pea teke‘i ‘a e mediastinum ki he tafa‘aki ‘e tahá . | > 1,500 mL (3 pints) 'o e toto 'oku lilingi mei ha haea 'o e vaha'a 'o e 'uhiki/mammary, hilum 'o e ma'ama'a, pe loto ki he ava 'o e pleural |
| Fa'ahinga 'o e Shock | Obstructive Shock ('oku 'i he ngaahi veini 'a e toto, feinga ke hu ki he loto kuo 'osi 'u'ulu) | Faka'auha + Hypoxic Shock ('oku kinks 'e he 'ea 'a e vena cava pea holoki 'a e ma'ama'a) | Hypovolemic Hemorrhagic Shock (kuo toto 'a e mahaki ki tu'a ki honau ava 'o e fatafata 'onautolu) |
| Ngaahi Veini ʻo e Kiá (JVD) | DISTENDED (Bulging) (Fakatokanga'i ange: 'e lava ke flat pe kapau na'e mole foki 'a e toto lahi 'i he mahaki 'i ha feitu'u kehe) | FAKATUPU (Fakapuna) | FLAT (Kuo holo) koe'uhi ko e lahi 'o e toto 'oku 'ikai ha me'a 'i ai |
| Ngaahi Le'o 'o e Manava (Auscultation 'o e Ma'ama'a) | TATAU mo MAHINO 'i he ongo tafa'aki 'o e fatafata (he 'oku 'i loto 'a e toto 'i he kato 'o e loto, 'ikai 'i he space 'o e ma'ama'a) | 'IKAI KE 'I AI KAKATO 'i he tafa'aki lavea | TO'O pe 'IKAI 'I AI 'i he tafa'aki lavea (tautautefito ki he base/back) |
| Nota ki he Ta 'o e Ufatafata | Resonance angamaheni 'i he ongo tafa'aki | HYPERRESONANT (le'o hange ha me'alea 'oku ava) 'i he tafa'aki lavea | DULL / FLAT (thud fefeka hange ko e tuki ha piliki) 'i he tafa'aki lavea |
| Tu'unga 'o e Tracheal 'i he Neck | LAINE LOLOTONGA PAU | Mavahe mama'o mei he tafa'aki lavea (faka'ilonga tuai) | Midline (pe ki'i hiki mama'o kapau 'oku lahi) |
| Ngaahi Le'o 'o e Loto & 'Ulungaanga 'o e Pulse | Ngaahi le'o 'o e loto 'oku fakalongolongo, mama'o; Fakapuliki 'a e Pulse 'o e Pulse; Pulsus Paradoxus ('oku vaivai pe mole 'a e pulse 'o e radial lolotonga 'a e huhu) | Loto ongo angamaheni pe hiki ki he tafaʻaki fehangahangai; vave vaivai 'a e pulse | Vave, vaivai, filo 'a e 'uto (> 120 bpm) |
Ko e 'anatomi mo e pathofisiolosia 'o e Tamponade 'o e loto¶
1. Ko e ha 'oku mate ai 'a e vaeua ipu toto 'i ha ngaahi miniti ka 'oku 'ikai ke tamate'i 'e he lita 'o e vai 'oku tuai (Ko e Pericardial Pressure-Volume Curve)¶
Ko e hā ʻoku lava ai ʻe ha mahaki fakafaitoʻo ʻoku ʻikai ke ngāue ʻene ngaahi fatú pe kanisaá ʻo tānaki māmālie ʻa e 1,000 ki he 1,500 milliliters (1 ki he 1.5 lita) ʻo e vai ʻi he tafaʻaki ʻo honau lotó ʻi ha ngaahi uike lahi ʻo ʻikai ke ne ʻalu ki he ʻohovale, ka ko ha taha ʻoku faingataʻaʻia ʻi he laveá ʻoku hokaʻi ʻi hono fatafatá ʻoku mate ia mei he mililita ʻe 150). 'aunise vai) 'o e toto 'i loto 'i he pericardium? * Ko e la'i 'i tu'a 'o e pericardium ('a e pericardium fibrous) 'oku lalanga ia mei he ngaahi filo 'o e kolaseni matolu, 'ikai-'elasitiki 'oku meimei 'ikai ha 'uhinga 'o e 'uto. * ‘I he taimi ‘oku tānaki māmālie ai ‘a e vaí ‘i ha ngaahi uike, ‘oku toe fakalelei‘i māmālie ‘a e ngaahi filo ‘o e kolá pea ‘oku nau fakaloloa ke pukepuke ha lita ‘o e vaí. * 'I he lavea 'oku hū faka'auha, 'oku lilingi 'a e toto ki he feitu'u pericardial 'i ha ngaahi sekoni. Ko e taimi pe 'oku fakafonu ai 'a e 'uluaki 30 ki he 50 mililita 'o e slack 'i loto 'i he kato, 'oku liliu 'a e curve 'o e 'omi-volume 'o e pericardium 'o tu'u hangatonu: tanaki atu pe 'a e 20 pe 30 mililita lahi ange 'o e toto 'oku ne fakatupu 'a e 'omi 'o e intrapericardial ke skyrocket mei he 0> mmHg ki he **5.5. * Koe'uhi ko e manifinifi-'ā atrium to'omata'u mo e ventricle to'omata'u 'oku angamaheni 'aki hono fakafonu 'i ha 'omi 'o e veini 'o e 2 pe ki he 8 mmHg, 'oku holoki 'e ha 'omi 'o e pericardial 'i tu'a 'o e 20 mmHg 'a e atrium totonu mo e ventricle to'omata'u 'o e flat lolotonga 'a e diastole ('a e malolo 'o e heart fakafonu 'o e konga 'o e).
2. Fefakafalala'aki 'a e ngaahi venitolo mo e "Pulsus Paradoxus".¶
'I loto 'i he puha fefeka, ta'etuku 'o e kato pericardial, kuo pau ke fe'auhi 'a e ventricle to'ohema mo e ventricle to'omata'u ki ha feitu'u fakakatoa tu'u ma'u (fefakafalala'anga 'o e ventricular), 'oku fakamavahe'i pe 'e he uoua septum interventricular: 1. Ko e taimi kotoa pe 'oku inhale (manava) ai 'a e mahaki, 'oku mimisi 'e he negative pressure 'i loto 'i he fatafata ha ki'i 'oho 'o e toto 'i he ngaahi veini ki he tafa'aki to'omata'u 'o e loto. 2. Koe'uhi ko e kato pericardial fefeka, fonu toto 'i tu'a 'oku fakafisi ke tuku 'a e ventricle to'omata'u ke fakalahi ki tu'a, 'Oku fakamālohi'i 'a e ventricle to'omata'u 'oku fakalahi ke bulge 'a e septum interventricular KI LOTO ki he ventricle to'ohema, 'o squashing 'a e ventricle to'ohema 'o e ava 'o e almost. 3. Ko hono olá, lolotonga e ** manava , 'oku 'ikai lava ke pamu 'e he ventricle to'ohema ha toto ki tu'a ki he aorta: 'oku holo hifo 'a e toto systolic 'o e mahaki 'o laka hake 'i he ** 10 mmHg ** lolotonga 'a e manava takitaha kotoa pe 'i loto, pea ** kapau 'oku ke tauhi ho'o ngaahi louhi'i nima 'i he pulse radial 'o e mahaki 'i he nima 'o e nima, 'e lava ke ke ongo'i 'a e pulse radial 'o e mahaki 'i he louhi'i nima, 'e lava ke ke ongo'i . kakato he taimi kotoa pe 'oku manava ai 'a e mahaki, pea foki mai 'i he taimi 'oku nau manava ai. Ko e faka'ilonga fakasino fakaofo ko 'eni 'oku ui ko e Pulsus Paradoxus.
3. Mahino'i 'a e Beck's Triad (pea mo e 'uhinga 'oku 'ikai ke ke fiema'u ai ha me'a fanongo 'i ha hala longoa'a)¶
ʻI he 1935, naʻe fakamatalaʻi ai ʻe he toketā tafa ʻo e mafú ko Claude Beck ʻa e tolu fakakalasi ʻo e tamponade ʻo e mafú (Tolu ʻa Peki): 1. Hypotension (Hifo 'a e toto 'o e ngaahi halanga toto & Fakapuliki 'a e toto 'o e pulse): 'Oku holo hifo 'a e toto 'o e systolic lolotonga ia 'oku kei ma'olunga 'a e toto 'o e diastolic (hange ko 'eni, 85/75 mmHg, ko ha ki'i 10 mmHg 'o e toto 'o e pulse), 'o fakatupu ha vaivai, thready radial pulse 'i he disappear. 2. Jugular Venous Distension (JVD): Koe'uhi ko e toto 'oku foki mai mei he 'ulu mo e kia 'oku ta'ofi ia mei he'ene hu ki he atrium to'omata'u kuo squeezed, 'oku 'asi mai 'a e ngaahi veini jugular 'i tu'a mo loto 'i he ongo tafa'aki 'o e kia 'o hange ha ngaahi maea lanu pulu matolu, na'a mo e taimi 'oku tangutu ai 'a e mahaki 'i ha angle-de 45. (Fakatokanga'i ange: 'I ha ve'e hala longoa'a 'oku 'ikai ke ke lava 'o fanongo ki he ngaahi le'o 'o e loto 'aki ha stethoscope, ko ha lavea 'oku hū 'i he Puha 'o e Loto + Shock + Bulging 'a e ngaahi veini 'o e kia + Ngaahi Le'o 'o e Manava Tatau 'i he ongo tafa'aki ko e me'a pe ia 'oku ke fie ma'u ke mahalo'i 'a e tamponade 'o e loto.) 3. Ngaahi Le'o 'o e Loto 'oku Muffled pe Mama'o: Ko e toto 'oku ne takatakai'i 'a e loto 'oku ne insulate 'a e le'o 'o e acoustic lub-dub 'o e ngaahi valve 'o e loto 'o hange ha kote vai.
4. Ngaahi faka‘ilonga fakatokanga kehe ‘o e Tamponade ‘o e Lotó .¶
- Faka'ilonga 'a Kussmaul: Ko ha fakafepaki hake (lahi ange 'a e bulging) 'o e ngaahi veini 'o e kia lolotonga 'a e manava ('i he angamaheni, 'oku ki'i flatten 'a e ngaahi veini 'o e kia 'i he taimi 'oku manava ai ha taha koe'uhi 'oku mimisi 'a e toto ki he fatafata; 'i he tamponade, 'oku 'ikai lava ke hū 'a e toto ki he loto squeezed bugger bugger, ko ia 'oku 'i he ne veck).
- Fakahoha'a lahi mo e "Ongo'i 'o e mala'ia 'oku tu'unuku mai" (Angor Animi): Koe'uhi 'oku vave 'a e holo 'a e cerebral perfusion lolotonga 'oku kei 'ilo'i 'e he mahaki, 'oku fa'a hoko 'a e ngaahi lavea 'o e tamponade 'o fu'u ta'efiemalie, thrashing, tau ke tangutu hake, pea fakahaa'i 'oku nau teu ke mate 'e he alxico orstan . combativeness kimuʻa tonu pea hoko ha puke fakafokifā ʻo e mafú.
Tokoni 'uluaki fakasitepu ki he ngaahi lavea 'o e fatafata 'oku hū mo e mahalo'i 'o e Tamponade¶
Sitepu 1: Triage vave mo e "Scoop mo e lele" Fakatupu¶
- Ui ki he 911 / 112 / 999 he taimi pe ko ia: 'Oku 'ikai ke hange ko e ngaahi lavea 'o e ngaahi konga 'o e sino 'e lava ke fakapapau'i 'a e tu'uma'u 'i he mala'e 'aki ha tourniquet, **'e lava pe ke fakamo'ui 'a e tamponade 'o e loto 'aki hono fakatafe 'a e kato 'o e loto (pericardiocentesis pe pericardiotomy 'o e tuhu 'i he tafa'aki 'o e louhi'i nima) pea tuitui 'a e hoho 'o e 'uto 'i he tafa'aki 'o e loto. Ko e miniti kotoa pē ʻoku fakamoleki ʻi he siní ʻokú ne motuhi lahi ʻa e moʻuí.
- Faka'ali'ali 'a e fatafata mo e tu'a: Kosi 'a e kofukofu 'o fakaava kakato pea sivi'i fakatou'osi 'a e mu'a mo e tu'a 'o e sino.
Sitepu 2: Pule'i ha Blade pe me'a 'oku tutuki 'i he puha 'o e loto .¶
Kapau 'oku kei 'asi mai 'a e hele, 'aisi, rebar, pe sio'ata shard mei he fatafata pe epigastrium 'i 'olunga: 1. 'OUA 'E TEITEI to'o ia ki tu'a, pea 'OUA 'E TEITEI feinga ke fakahangatonu pe fakanounou'i. 2. Tokanga ki he "Pulsatile Blade Motion": Fa'a, ko ha mata'i hele 'oku malolo hono tumu'aki 'i loto 'i he puipui 'o e ventricle to'omata'u 'e 'asi bob pe twitch 'i he 'uhinga mo e tata 'o e loto takitaha. 3. Sila'i mo fakatu'uma'u 'o 'ikai fakangatangata 'a e ngaue 'a e tata 'o e loto: * Kapau ʻoku mimisi ʻa e ʻeá ʻo takatakai ʻi he tuʻunga ʻo e mataʻitofé, fakatoka ha ngaahi foʻi kofukofu lolo pe takai pelesitiki ʻi he hūʻanga ʻo e kilí (tuku ʻa e tuliki ʻe taha ʻo ʻikai silaʻi ke ʻalu atu ʻa e ʻeá). * Tuku ha ongo takai lahi ʻo e gauze pe taueli kuo fakapipiki ʻi he ongo tafaʻaki ʻo e mataʻitofé ke maluʻi ia mei hono tuʻusi pe teke loloto ange lolotonga e fefonongaʻaki ʻo e meʻalele fakahaofi moʻuí, ka ʻoua naʻá ke haʻi fefeka ʻa e mataʻitofé ki lalo ʻo haeʻi ai ʻe he loto ʻoku tā ʻa ia tonu ʻi ha tumuʻaki ukamea ʻoku ʻikai lava ke ngaue.
Sitepu 3: Puleʻi ha Lavea ʻoku Fakaava ʻo ʻIkai ha Meʻa ʻoku Tuki¶
- 'Oua 'aupito na'a ke fakafonu 'a e gauze ki he ava 'o e fatafata: 'Oua 'e teke 'a e gauze tau pe ngaahi fusi 'i he vaha'a 'o e ngaahi hui ki he fatafata.
- Faka'aonga'i ha Sila 'o e fatafata 'oku 'i ai 'a e 'ea (pe Three-Sided Occlusive Dressing): Na'a mo ha ki'i lavea 'o e tuki 'i 'olunga 'i he sternum pe fatafata to'ohema, holoholo'i 'a e toto mo e efu ke momoko pea faka'aonga'i ha sila 'o e fatafata 'oku 'i ai 'a e 'ea fakakomesiale 'i he 'osi 'a e manava ke 'oua na'a lava 'e he 'ea 'o mimisi ki he feitu'u pleural pe mediastinum.
- Fēfē kapau ʻoku puna mai ha toto kulokula ngingila mei he ʻā ʻo e fatafatá tonu?
- Ko e ongo 'alati lalahi, ko e ngaahi 'alati 'o e mammary (loto 'o e fatafata), 'oku lele fakahangatonu hifo 'i loto 'i he ribcage 'i mu'a 'oku 1 ki he 2 pe 'a e senitimita ('inisi 'e 0.5) ki he to'ohema mo e to'omata'u 'o e tafa'aki 'o e hui fatafata (sternum), pea ko ha alati intercostal bot 'o e groove lele a
- Kapau 'oku motuhi 'e ha lavea 'o e tuki ha intercostal pe mammary artery 'i loto pea 'oku lilingi mai 'a e toto mei he ngaahi tafa'aki 'o e kili, faka'aonga'i ma'u 'a e 'omi fakahangatonu 'o e fatafata 'aki ha pad gauze sterile 'o fakahangatonu 'i he lavea 'i tu'a (pe 'i ha sila 'o e fatafata 'oku 'i ai 'a e 'ea lolotonga hono siofi ofi ki he pneumothorax 'o e tension).
Sitepu 4: Tuʻunga, Tokangaʻi ʻo e Mafana, mo e Fakaakeake¶
- Tu'unga: Faka'ata ha taha mahaki 'oku 'ilo'i, 'oku ne manava ke nofo 'i hono tu'unga fakafiemalie ('oku angamaheni semi-upright 'i he 30 ki he 45 degrees pe ki'i punou ki mu'a, 'a ia 'oku ki'i si'isi'i ange 'a e 'omi 'i he atrium to'omata'u). Kapau 'oku holo lahi honau toto pea nau ongo'i 'oku nau vaivai, tuku hifo 'a e 'ulu 'o e stretcher ki he flat/supine lolotonga hono siofi ofi 'enau manava.
- Tauhi 'a e mahaki ke nonga mo tu'u: Ko e faingata'a'ia fakasino pe tu'u hake 'oku ne fakalahi 'a e fie ma'u 'o e 'osikena 'a e loto pea 'oku ne hiki hake 'a e systolic ventricular pressure, 'o fakamālohi'i 'a e toto lahi ange ki tu'a 'o fakafou 'i he lo'imata 'o e myocardial ki he kato pericardial.
- Ta'ofi 'a e hypothermia: Takai'i 'a e mahaki 'i ha ngaahi palanikete mafana pea tauhi ke nau NPO fefeka ('ikai ha me'a 'i he ngutu).
- Fēfē kapau ʻe mole ʻa e ʻilo ʻa e mahakí pea ʻalu ki he Traumatic Cardiac Arrest (Ngaue ʻUhila Taʻe-Pulse / PEA) kimuʻa pea toki aʻu mai ʻa e EMS?
- 'I he tamponade 'o e loto, 'oku kei fana'i 'e he pacemaker 'uhila 'o e loto 'a e ngaahi faka'ilonga angamaheni 'i ha monitoa ECG lolotonga 'oku pamu 'a e toto 'oku 'ikai ha me'a (Pulseless 'Uhila 'o e Ngaue pe PEA).
- Kamata tu'unga CPR vave lolotonga 'oku 'i he hala 'a e kau toketaa. Lolotonga ‘oku si‘i ange ‘a e ola ‘o e ngaahi fakamālohi‘i ‘o e fatafatá ‘i tu‘á ‘i he taimi ‘oku fonu ai ‘a e kato pericardial ‘i he totó ‘i ha puke fakafaito‘o ‘o e lotó, ‘oku tauhi ‘e he CPR ha trickle ‘o e toto ‘o e mafú mo e ‘utó kae ‘oua kuo a‘u mai ‘a e kau toketā fakafaito‘o ‘o e ALS pe kau toketā tafa laveá ke fakahoko ‘a e tafa fakavavevave ‘o e fatafatá** 15 ki he 30 mililita toto 'aki ha tuitui mei he kato pericardial 'e lava ke ne fakafoki mai 'i he taimi pe ko ia ha pulse 'oku hoko fakafokifā).
Ngaahi tu'unga fakafaito'o makehe 'i he hū 'a e lavea 'o e fatafata .¶
1. Ngaahi Lavea 'i he Hala 'o e Thoracoabdominal ('I lalo 'i he 4th 'o e Intercostal 'o e Feitu'u / Laine 'o e Nipple)¶
‘Oku ‘ikai ke ‘ilo‘i ‘e he kau fakahaofi tokolahi ‘a e mā‘olunga ‘a e ‘alu hake ‘a e dome ‘o e diaphragm ‘i loto ‘i he ribcage ‘i he taimi ‘oku mānava ai ha taha. Lolotonga e mānava angamaheni, ʻoku ʻalu hake ʻa e dome toʻomataʻu ʻo e diaphragm ʻo aʻu ki he 4th intercostal space (ko e tuʻunga ʻo e nipple) ʻi muʻa, ʻa e 6th rib ʻi he tafaʻaki, pea mo e 8th rib (lalo ʻo e tumuʻaki ʻo e uma) ʻi mui. * Ko ia ai, ko ha lavea pe fana 'oku tu'u 'i lalo he laine 'o e nipple 'i mu'a pe 'i lalo 'i he uma 'i mui 'oku 'i ai 'a e malava lahi ke hu ki he ava 'o e fatafata (pleura/pericardium) PEA mo e ava 'o e kete (diaphragm, 'ate, spleen, kete, pe kolona). * Tauhi ma'u pe ha mahaki mo ha lavea 'i he fatafata 'i lalo 'o NPO pau ('ikai ha me'a 'i he ngutu) pea sivi'i honau kete ki he le'ohi, rigidity, pe 'oku 'ave 'a e mamahi 'o e uma.
2. Ngaahi Lavea 'i he Fana 'i he Transmediastinal (Ko e Ngaahi Me'afana 'oku Kolosi 'i he Lotolotonga 'o e Ufatafata)¶
Ko e taimi pē ʻoku hū ai ha foʻi pulu ʻi he tafaʻaki ʻe taha ʻo e fatafatá pea ʻalu ki tuʻa mei he tafaʻaki ʻe tahá (pe nofo ʻi he tafaʻaki ʻe taha ʻo e tuʻasinó), kuo kolosi hono halá ʻi he mediastinum, ko e halanga lotoloto ʻoku ʻi ai ʻa e lotó, ʻa e ʻaota ʻoku ʻalu hake mo ʻalu hifo, ʻa e ngaahi halanga toto ʻo e mafú, ʻa e ʻesophagu, mo e ʻesophagu. * Laka hake he peseti 'e 50 'o e kau mahaki 'oku 'i ai ha lavea 'o e fana transmediastinal 'oku 'i ai 'i he 'ohovale lahi mei he tamponade 'o e loto pe hemothorax lahi, lolotonga ia 'oku fie ma'u 'e he toenga 'o e kau mahaki 'oku nau 'asi mai 'oku nau tu'uma'u fakataimi 'a e CT angiography fakavavevave, esophagoscopy, mo e bronchoscopy ke pule'i 'a e 'i ai 'a e esophage aortic pe forfor.
3. Ngaahi Lavea 'o e 'Akau 'o e Tracheobronchial mo e Emphysema Lahi 'i lalo 'i he Kili .¶
‘I he taimi ‘oku slice ai ‘e ha mata‘i hele pe fana ‘oku hū ‘a e trachea ‘i loto ‘i he fatafatá pe ko ha bronchus ‘o e ‘akaú: * 'Oku lilingi 'a e ngaahi voliume lahi 'o e 'ea ki he mediastinum (** pneumomediastinum ) pea dissect vave 'i lalo 'i he kili 'o e kia, fofonga, mo e puipui 'o e fatafata ( 'emphysema lahi 'i lalo 'i he kili **), 'o fakatupu 'a e kia 'o e mahaki mo e 'uhiki'i mata ke puff hake 'o hange ha fo'i pulu mo e crackling "Laise kulokula bright crespies, " toto 'oku 'u'ulu (toto 'oku 'i ai 'a e toto). * Tauhi ‘a e kau mahakí ni ke nau tangutu hangatonu, ‘ai ha sila ‘i he fatafatá ‘oku ‘i ai ‘a e ‘ea ki ha lavea pē ‘oku mimisi ‘i tu‘a, pea fakatokanga ki he kau toketā ‘o e ALS ‘i he taimi pē ko iá.
Lisi Sivi ʻo e Tuʻuaki ʻo e Lavea ʻi he Fafatafatá ʻi he Falemahakí
ʻI he aʻu mai ʻa e kau toketaá, lipooti leva ʻa e ngaahi fakaikiiki mahuʻinga ʻe nima ko ʻení: * [ ] Feitu'u faka'anatomi totonu mo e lau 'o e ngaahi lavea kotoa pe: Fakapapau'i pe 'oku 'i ai ha lavea 'oku to 'i loto 'i he Puha 'o e Loto (clavicles ki he costal margin, 'i he vaha'a 'o e ngaahi laine 'o e nipple) pe 'i he tu'a/axilla. * [ ] Fa'ahinga me'atau, loloa, mo e hala: Fakafuofua'i 'a e loloa 'o e blade, laulahi, pea pe na'e angled 'a e thrust ki 'olunga (ki he loto mei he epigastrium) pe ki lalo. * [ ] Ngaahi Faka'ilonga 'o e Beck's Triad / Obstructive Shock: 'I ai 'a e ngaahi veini 'o e kia 'oku fakalahi, vaivai pe mole 'a e pulse 'o e nima 'i he taimi 'oku huhu (pulsus paradoxus), fakahoha'asi, pea pe 'oku tatau pe 'ikai ha ngaahi le'o 'o e manava 'o e ma'ama'a 'i he tafa'aki 'e taha. * [ ] Sila 'o e fatafata & Burping log: Ko e ngaahi lavea fē na'e 'ufi'ufi 'aki ha sila 'o e fatafata 'oku 'i ai 'a e 'ea pea pe na'e pau ke burped 'a e sila ki he pneumothorax 'o e tension. * [ ] Taimi 'o ha mole 'o e pulse: Kapau na'e 'alu 'a e mahaki ki he puke 'o e loto, 'Oku fie ma'u ke 'ilo 'e he kau toketā tafa 'o e lavea 'a e miniti pau na'e mole ai 'a e ngaahi faka'ilonga mahu'inga (resuscitative thoracotomy 'oku ma'olunga taha 'a e mo'ui 'i he taimi 'oku fakahoko ai 'i loto 'i he miniti 'e 10 ki he 15 'o e puke 'o e loto 'oku hū).
Ko hono ʻiloʻi vave ʻo ha lavea ʻi he Cardiac Box mo e triad ʻa Pekí ʻokú ne fakapapauʻi ʻoku fakalaka ʻa e kau toketā fakafaitoʻó ʻi he ngaahi kiliniki fakalotofonuá pea lele hangatonu ki ha senitā tafa ʻo e laveá. Fakakaukau ke ke fai ha ako fakamoʻoniʻi ʻo e tokoni ʻuluaki, Taʻofi ʻa e Toto, pe Poupou ki he Moʻui ʻi he Ngaahi Lavea kimuʻa ʻi he Falemahakí ʻo fakafou ʻi hoʻo sōsaieti fakafonua ʻo e Kolosi Kulokulá pe Kolosi Kulokulá, Kolisi ʻAmelika ʻo e Kau Toketā Tafá, pe St John Ambulance.
Ngaahi fehu'i 'oku toutou 'eke .¶
What is the 'Cardiac Box,' and why is a small stab wound there so dangerous even if the victim seems fine for the first 10 minutes?
The Cardiac Box is a rectangular danger zone on the front and back of the torso bounded at the top by the collarbones, at the bottom by the lower rib margins and upper stomach pit (epigastrium), and on the sides by vertical lines running through both nipples. Because the heart and great vessels sit directly behind this box, any stab wound or gunshot inside it can nick the heart muscle inside its tough outer sac (the pericardium). Sometimes the small hole in the outer sac seals shut with a tiny clot while blood from the heart continues leaking slowly inside the sac. For the first 5 to 15 minutes, the victim may walk and talk normally, and then, as soon as 60 to 150 milliliters (less than half a cup) of blood fills the non-stretchy sac, pressure skyrockets, crushes the heart chambers shut, and causes sudden collapse. Every penetrating wound inside the Cardiac Box is an immediate 911/112/999 surgical emergency.
How can I tell the difference between cardiac tamponade and a collapsed lung (tension pneumothorax) if both cause shock and bulging neck veins?
Both cardiac tamponade and a tension pneumothorax cause 'obstructive shock,' meaning blood is dammed up in the great veins and cannot return to the heart, causing the jugular veins in the neck to bulge out while blood pressure drops. The fastest way to tell them apart is to look at and listen to the lungs and windpipe. In a tension pneumothorax, trapped air fills one side of the chest cavity, so breath sounds are completely absent on the injured side, only one side of the chest rises properly, and the chest sounds like a hollow drum when tapped. In cardiac tamponade, the trapped blood is confined inside the small sac around the heart, leaving both lungs completely inflated, so both sides of the chest rise equally, breath sounds are heard clearly on both the left and right sides, and the windpipe stays strictly in the middle of the neck.
Why must you never pack gauze inside a deep chest stab wound the way you pack gauze into a deep thigh or groin wound?
Wound packing works in the thigh, groin, armpit, or neck because those areas are solid muscle compartments backed by solid bone; stuffing gauze tightly into the wound cavity presses the bleeding artery flat against the bone to stop the bleeding. By contrast, the chest is a huge hollow ribcage filled with spongy, compressible lungs. If you try to stuff gauze through a hole between the ribs, there is no solid backstop to press against: the gauze simply unspools inside the hollow chest cavity, collapses the lung, fails to compress the bleeding vessel, introduces bacteria into the pleural space, and hides lethal internal bleeding behind a plug of cotton. For chest wounds, never pack inside the cavity; apply a vented chest seal or firm flat surface pressure on the outside only.
What is 'pulsus paradoxus,' and how can you feel it at the wrist in someone with cardiac tamponade?
Pulsus paradoxus is a classic physical sign of cardiac tamponade where the person's pulse at the wrist noticeably weakens or completely disappears every time they breathe in, and then comes back every time they breathe out. This happens because the right and left pumping chambers of the heart are trapped together inside a tight, blood-filled pericardial sac that cannot expand outward. When the patient breathes in, negative chest pressure draws extra blood into the right side of the heart; because the outer sac won't stretch, the right ventricle has to bulge inward across the dividing wall and squash the left ventricle, temporarily stopping the left ventricle from pumping a normal pulse wave out to the wrist.
Kuo vakaiʻi ʻa e ngaahi maʻuʻanga fakamatalá¶
- Kolisi Toketā Tafa ʻAmelika (ACS, ʻIunaiteti Siteiti): Tohi Fakahinohino ki he Ako ʻa e Kau Akó ki he Poupouʻi ʻo e Moʻui ʻi he Lavea Fakalakalaka (ATLS): Lavea ʻi he Fatu, Lavea ʻi he Fatu ʻoku Hū, Tamponade ʻo e Fatu, mo e Thoracotomy Fakaakeake.
- Kautaha Hahake ki he Tafa 'o e Lavea (EAST) & Kautaha Lavea 'o e Hihifo (WTA, 'Iunaiteti Siteiti): Ngaahi Fakahinohino ki hono Pule'i 'o e Ngaahi Ngaue ki he Lavea 'o e Fatu 'oku Hu ki he Fatu mo e "Puha 'o e Loto".
- Komiti ki he Tokanga'i 'o e Kau Lavea 'i he Tau Fakatakimu'a (CoTCCC / Joint Trauma System, 'Iunaiteti Siteiti): Ngaahi Fakahinohino 'a e TCCC: Pule'i 'o e Lavea 'o e Fafatafa 'oku Hū mo e Fakafepaki'i 'aupito ki he Packing 'o e Lavea 'i loto 'i he fatafata.
- Kosilio Fakaakeake 'a 'Iulope (ERC) & Kosilio Fakaakeake 'a Pilitania: Ngaahi Fakahinohino ki he Puke 'o e Loto Fakatu'utamaki (TCA): Ngaahi Tupunga 'Oku Lava ke Fakafoki (4 Hs mo e 4 Ts, Tamponade 'o e Loto, mo e Tension Pneumothorax).
- Kautaha Fakafonua 'o e Kau Tekinisia Fakafaito'o Fakavavevave (NAEMT, 'Iunaiteti Siteiti): Poupou ki he Mo'ui 'i he Lavea Fakafalemahaki (PHTLS): Faka'ohovale Fakatu'utamaki, Beck's Triad, mo e Pulsus Paradoxus.
Ngaahi fakahinohino fekau'aki¶
- Sucking lavea 'i he fatafata mo e holo 'a e ma'ama'a 'uluaki tokoni
- Flail fatafata, ngaahi motuʻa lahi ʻo e hui, mo e lavea ʻi he fatafata blunt
- Impalement mo e fakahu 'o e me'a muli stabilization .
- Faka'ilonga'i 'o e 'ohovale mo e tokanga'i fakavavevave .
- CPR mo e mānava fakahaofi ʻa e kakai lalahí
- Ngaahi fika fakavavevave mo e fetuku fakavaha'apule'anga .