Skip to content

Ko e thrombosis loloto ‘o e veini (DVT) mo e embolism ‘o e mafú ko e tokoni ‘uluaki

'Oku kehekehe 'a e ngaahi fika fakavavevave 'i he fonua .. ʻOku fakaʻaongaʻi ʻe he peesi ko ʻení ʻa e 911, ko e fika ia ki he ʻIunaiteti Siteití mo Kānata. ‘Oku ngāue‘aki ‘e he ngaahi fonua lahi kehe ‘a e 112, 999, pe ko ha toe fika kehe. Kumi e fika ki ho fonua ..

Ko e thromboembolism ‘o e ngaahi veini (VTE) ‘oku ne kau ki ai ‘a e ongo tu’unga fakafaito’o ‘oku fehokotaki hangatonu: Ko e veni loloto (DVT), ‘a ia ‘oku fa’u ai ha fo’i toto (thrombus) ‘i loto ‘i ha veini loloto, ‘oku fa’a hoko ‘i he fo’i pulu, hui, pelvis, pe ‘i ‘olunga ‘o e nima, mo e) E**Pmboulmona fakatu‘utāmaki fakatu‘utāmaki ki he mo‘uí ‘a ia ‘oku hoko ‘i he taimi ‘oku movete ai ha konga pe ko e kotoa ‘o e fo‘i toto ko iá, ‘o fononga ‘i he tafa‘aki to‘omata‘u ‘o e lotó, pea nofo ‘i loto ‘i he ngaahi halanga toto lalahi ‘o e ma‘ama‘á.

Fakatatau ki he Kautaha Mo‘ui ‘a Māmaní (WHO) mo e Senitā ‘o e Pule‘i mo e Ta‘ofi ‘o e Ngaahi Mahakí ‘i he ‘Iunaite Seteté (CDC), ko e ngaahi fo‘i toto ‘i he ngaahi veini ko e tupu‘anga lahi taha ia hono tolu ‘o e mate ‘i māmani lahi (‘i mui ‘i he puke ‘a e mafú mo e pākalavá), ‘o tāmate‘i ai ‘a e kakai ‘e laungeau afe ‘i he ta‘u kotoa pē. Ko e me'a mahu'inga, Ko e Pulmonary Embolism ko e taha ia 'o e ngaahi tupu'anga 'oku lava ke ta'ofi 'o e mate fakafokifā: kapau 'oku 'ilo'i vave ha Thrombosis 'o e veini loloto 'i he va'e pea faito'o 'aki 'a e faito'o anticoagulant ("toto-fakavaivai") kimu'a pea toki motuhi 'a e vetevete, pe kapau ko ha fehalaaki fakatu'utamaki hange ko e campelung smassaging ha fatal . ‘e lava ke ta‘ofi ‘a e poloká.

Ko hono ʻiloʻi ʻo e founga ke tala ai ʻa e faikehekehe ʻi he vahaʻa ʻo ha uoua angamaheni ʻo e kafo mo e Deep Vein Thrombosis, founga ke ʻiloʻi ai ʻa e fatafata fakafokifā mo e ngaahi fuka kulokula ʻo e mānava ʻo ha Pulmonary Embolism, mo e meʻa ke fai ʻi he ngaahi miniti kimuʻa pea toki aʻu mai ʻa e kau toketaá ʻoku fakahaofi ai ha ngaahi moʻui.

Fai ʻeni he taimí ni .

Kapau ‘okú ke mahalo‘i ‘oku ‘i ai ha fo‘i toto ‘i ha kupu (DVT) pe ko ha fo‘i toto kuo fononga ki he ma‘ama‘á (Pulmonary Embolism), muimui ki he ngaahi ngāue vave ‘e ono ko ení:

  1. Kapau 'oku 'i ai ha ngaahi faka'ilonga 'o e Pulmonary Embolism (PE), telefoni ki ho'o fika fakavavevave fakalotofonua 'i he taimi pe ko ia: Kapau 'oku ma'u 'e ha taha 'a e fokifā, ta'efakamaama 'a e nounou 'a e manava, mamahi 'i he fatafata, tu'a, pe 'o e hui 'oku kovi ange 'i he taimi 'oku ne manava loloto ai pe tale, **a racing be,0s miniti. tale hake toto pe 'uto 'oku lanu pingikī, pe ma'ama'a fakafokifā/fainting, ta ki he 911 'i he 'Iunaiteti Siteiti mo Kanata, 112 'i he kotoa 'o e 'Iunioni 'Iulope, pe 999 'i he Pule'anga Fakatahataha (pe vakai'i 'etau ngaahi fika fakavavevave tohi fakahinohino). ‘Oua ‘e faka‘uli koe ki falemahaki ki he mahalo‘i ‘o e PE.
  2. Nofo ha Pulmonary Embolism mahaki semi-hangatonu pea tauhi kinautolu ke nau tu'u kakato: Tokoni'i ha taha 'oku 'ilo'i 'oku mahalo'i 'oku PE ke tangutu 'i ha tu'unga fakafiemalie semi-hangatonu (45 tikili) fakafalala ki'i ki mu'a pe poupou'i 'e he ngaahi 'ulumotu'a, vete 'a e ngaahi kofu fufuu 'i honau kia mo kinautolu caimip minip. ʻOua naʻa tuku ke nau lue hifo ʻi he sitepú ke fakafetaulaki ki he meʻalele fakahaofimoʻuí.
  3. 'OUA 'E TEITEI ke milimili, milimili, foam-takai, pe faka'aonga'i ha fana milimili percussive ki ha va'e 'oku mahalo'i DVT: Tokolahi 'a e kakai 'oku nau fakahala'i 'a e loloto, mamahi 'o e toto 'o e fo'i pulu ki ha "uoua 'oku to'o" pe "hoosi charley" hili ha lele loloa pe tafa pea feinga ke rub ia 'i tu'a a massageep- vigorously. Ko hono milimili ha va'e 'aki ha DVT 'oku ne motuhi fakasino 'a e toto molumalu 'oku vetevete mei he puipui 'o e veini, 'o fekau'i hangatonu ia ki he loto mo e ma'ama'a ko ha Pulmonary Embolism lahi fakatupu mate 'i ha ngaahi sekoni.
  4. Kapau 'oku 'i ai ha'o ngaahi faka'ilonga 'o e DVT 'i he va'e pe nima 'e taha ('ikai ha ngaahi faka'ilonga 'o e fatafata/manava), fai ha sivi fakafaito'o 'i he 'aho tatau: Kapau 'oku hoko 'a e fo'i pulu 'e taha, 'uhiki, pe nima 'o fakatokanga'i fula (lahi ange 'i he takatakai 'i he tafa'aki 'e taha), purch,pli or touch fakapo'uli**, pea mamahi lahi pe kovi 'i he taimi 'oku tu'u/lue, 'alu ki ha potungaue fakavavevave 'a e falemahaki pe kiliniki fakatotolo fakavavevave he 'aho ni ki ha ultrasound 'o e venous duplex compression. ‘Oua ‘e tatali ‘i ha uike ki ha ‘apoinimeni ‘ōfisi anga-maheni.
  5. Mālōlō māmālie ‘a e va‘e ‘oku fula pea ‘OUA ‘e luelue holo pe fakamālohisino: Lolotonga ‘a e tatali ki hono sivi‘i ‘o ha DVT ‘oku mahalo‘i, tuku ‘a e luelue, lele, pe fakaloloa ‘a e va‘é. Mālōlō fakalongolongo ʻo poupouʻi tuʻu-ʻataʻatā ʻa e vaʻé ʻi ha sofa pe mohenga, pea fakaʻehiʻehi mei he kolosi ho vaʻé pe tui ha ngaahi sote fufuu ʻoku aʻu ki he tuliki ʻoku nau fakaʻauha ʻa e foʻi pulú.
  6. Mateuteu ke kamata 'a e CPR 'o e nima-pe kapau 'oku fakatupu 'e ha PE lahi 'a e holo: 'E lava ke ta'ofi kakato 'e ha fu'u "nofo" pulmonary embolism 'a e tafe 'a e toto mei he ventricle to'omata'u 'o e loto (mo'utaufu'ua), ‘o fakatupunga ai ha tō fakafokifā pea hoko atu ai ‘a e tu‘u ‘a e mafú. Kapau ʻoku ʻikai ke tali ʻe he tokotahá pea ʻikai ke ne toe mānava angamaheni (pe ʻoku ne fai pē ha ngaahi mānava ʻi ha ngaahi taimi), fakatoka kinautolu ʻi ha funga fefeka pea kamata ke fefeka, vave ʻi he taimi pē ko iá . CPR nima-pe ‘i he 100 ki he 120 ‘o e ngaahi fakamālohi ‘i he miniti.
flowchart TD
    A["Mahaloʻi ʻoku Fakavavevave ʻa e Toto (VTE)"] --> B{"Nounou Fakafokifā ʻo e Mānavá, Mamahi ʻi he Ufatafatá ʻi he Pleuritic, Loto ʻoku lele, pe ʻIkai?"}
    B -->|"‘Io (Mahalo‘i ‘oku ‘i ai ‘a e Pulmonary Embolism)"| C["Ta ki he Me'alele Fakahaofimo'ui Fakavavevave (911 / 112 / 999) 'i he taimi pe ko ia"]
    C --> D["Nofo'anga 'o e Mahaki Semi-Totonu (45 Tikili) + Vete 'a e Kofu Fufuu"]
    D --> E["Tauhi ‘a e Mahakí ke Tu‘uma‘u Kakato; Kamata CPR kapau 'oku 'ikai ke tali"]
    B -->|"‘Ikai (Ngaahi Faka‘ilonga ‘Oku Fakangatangata pē ki he Va‘e pe Nima ‘e Taha)"| F{"1-Sided Fula, Mafana, Kili Kulokula/Lanu Violet, & Mamahi Loloto 'a e 'Ulu/Uki?"}
    F -->|"‘Io (Mahalo‘i ‘oku ‘i ai ‘a e Thrombosis ‘o e veini loloto)"| G["TUʻU: ʻOua naʻá Ne teitei Milimili, Mimili, Foam-Roll, pe Fakaloloa ʻa e Vaʻé"]
    G --> H["Mālōlō Fakalongolongo; ‘Oua ‘e Lue Ta‘efiema‘u ."]
    H --> I["Fefononga'aki 'i he 'aho ni ki he Falemahaki ER ki he Ultrasound 'o e veini 'o e 'aho tatau"]
    F -->|"ʻIkai"| J["Monitor 'a e Ngaahi Me'a Fakatu'utamaki (Tafa kimuí ni mai, Puna Loloa, 'Esitoloseni, Kanisa)"]

Ko e hā ʻe lava ke fakatupu mate ai ha fana fakamalohisino percussive pe rub loloto ʻo e foʻi pulu ʻi ha DVT .

Ko e Thrombosis 'o e veini loloto 'oku toki fa'u 'i loto 'i he veini popliteal pe femoral 'o e va'e 'oku molumalu mo vaivai, 'oku pipiki ki he valve 'o e veini 'i loto 'o hange ko e gelatin 'oku 'i ai 'a e vai. Ko hono fakaʻaongaʻi ʻo e loloto ʻo e louhiʻi nima ʻo e louhiʻi nimá, ha foam roller, pe ko ha fana fakamalohisino percussive tuʻo lahi ʻo fakahangatonu ʻi he tuʻa ʻo ha foʻi pulu mamahi pe ʻi he ʻuhiki ʻi lotó ʻokú ne kosi ʻa e foʻi huhuʻá mei he ʻā ʻo e veini. ‘I loto ‘i he tā ‘e tolu ‘o e mafú, ‘oku fana‘i hake ‘e he fo‘i huhu‘a ko ia kuo mavahe ‘a e inferior vena cava, ‘o fou ‘i he atrium to‘omata‘u mo e ventricle to‘omata‘u ‘o e mafú, pea ‘oku ne hū ki he fu‘u ‘akau ‘o e mafú, ‘o ne ta‘ofi ‘a e fefakatau‘aki ‘o e ‘osikena pea ta‘ofi ‘a e hū mai ‘a e mafú ‘i he taimi pē ko iá. Ko e taimi pe 'oku fula pe mamahi ai ha fo'i pulu 'e taha hili 'a e fononga, tafa, mahamahaki, pe lavea, tauhi 'a e nima kotoa pe mo e ngaahi me'angaue fakamalohisino ke 'oua 'e 'i he va'e.

Founga ke 'ilo'i ai ha Thrombosis loloto 'o e veini (DVT) vs ha uoua angamaheni 'o e 'uto .

Koe'uhi ko e vaeua 'o e kakai kotoa pe 'oku nau fakatupulaki ha DVT 'i he kamata'anga 'oku nau fakakaukau na'a nau toho pe ha uoua 'o e fo'i pulu pe mohe 'i honau va'e malie, 'ilo'i 'a e founga ke fakafehoanaki ai ha venous clot ki ha musculoskeletal strain 'oku mahu'inga.

Tepile fakafehoanaki 'o e thrombosis loloto 'o e veini (DVT) vs uoua 'o e mafasia

Fotunga fakafaito'o Ko e Uoua 'o e Cramp angamaheni ("Hoosi Charley") pe ko e Uoua 'o e 'uhiki'i pulu 'oku to'o Thrombosis ‘o e Veini Loloto (DVT, Ko e Toto ‘i he Veini Loloto)
Founga Na'e Kamata ai Fakafokifā tight spasm lolotonga e fakamalohisino pe 'i he vaeua'anga 'o e po 'oku faingofua 'i loto 'i he miniti 'e 10 'o e fakaloloa malimali, PE kamata 'i he momeniti tonu 'o ha sprint/puna. Langa hake fakalakalaka 'i he 'aho 'e 1 ki he 3 (fa'a 'aho 'e 2 ki he 14 hili ha vakapuna loloa/heka 'i he me'alele, tafa, ankle sprain/cast, falemahaki, pe kamata 'a e estrogen/pule'i 'o e fanau'i).
Fufula 'oku 'asi (Takai) 'Ikai pe si'isi'i. 'Oku fua 'e he ongo fo'i pulu 'a e mama'o tatau 'o takai. Fufula 'oku fakatokanga'i 'i he tafa'aki 'e taha (unilateral): Ngaue'aki ha tepi fua 'oku lava ke liliu 'oku 10 cm ('inisi 'e 4) 'i lalo 'i he tuliki (tibial tuberosity), ha takatakai 'o e fo'i pulu 3 senitimita ('inisi 'e 1.2) pe lahi ange 'i he va'e 'e taha ko e faka'ilonga fakasino DT malohi taha 'e taha 'o e a.
Mafana 'o e kili & Lanu Ko e mafana angamaheni 'o e kili mo e lanu angamaheni 'o e kili. Ko e va'e fula 'oku ongo mafana ange 'aupito ki he tu'a 'o ho nima 'i he va'e 'e taha, pea 'oku 'asi 'a e kili kulokula, ngingila, lanu violet fakapo'uli, pe fakapo'uli/flushed, 'oku fa'a 'i ai mo e ngaahi veini 'o e funga 'o e dilated.
Uesia 'o e Malolo vs Tu'u Ongoʻi lelei ange ʻi he taimi ʻoku mālōlō ai; ‘oku mamahi tefito ‘i he taimi ‘oku faka‘au‘auhifo ai ‘a e uoua pau ko iá. Ko e loloto ma'u pe, throbbing mamafa pe fonu 'oku kovi ange 'i he taimi 'oku tu'u ai pe tuku ke tautau hifo 'a e va'e ('i he back up 'a e toto veini 'i mui 'i he clot).
Edema 'o e luo ʻOku ʻikai ke ʻi ai. Ko hono lomi'i malie ho louhi'i nima 'i he hui 'o e va'e pe 'o e hui 'i ha sekoni 'e 5 'oku ne tuku mai ha dimple/indentation 'oku 'asi ("pitting edema") 'oku kei nofo pe hili ho'o hiki hake ho louhi'i nima.

Ko hono fika'i ho'o fakatu'utamaki fakafaito'o: 'a e Maaka 'o e Modified Wells ki he DVT .

‘I he ngaahi potungāue fakavavevave ‘a e falemahakí ‘i māmani lahi, ‘oku ngāue‘aki ‘e he kau toketaá ‘a e Wells Criteria for DVT ke fakafuofua‘i ‘a e malava ke hoko ha va‘e ‘oku mamahi pe fula ko ha fo‘i toto. Te ke lava ʻo vakaiʻi ʻa e ngaahi meʻa fakatuʻutāmaki fakafaitoʻo ʻe 10 ko ʻení ke mahino kiate koe ʻa e ʻuhinga ʻoku fuʻu fakamātoato ai ʻa e kau toketaá ki he ngaahi fakaʻilonga pau ʻo e vaʻé (ʻoku tānaki atu ʻe he meʻa takitaha +1 poini):

  1. Kanisa 'oku lolotonga ngaue (faito'o 'i loto 'i he mahina 'e 6 kuo 'osi pe tokanga'i fakanonga): +1 poini.
  2. Palalisia, paresis, pe ko e palasitaa kimuí ni mai / 'ikai ke ngaue 'a e sū lue 'o e va'é: +1 poini.
  3. Toki mohe 'aho 'e 3 pe lahi ange, PE tafa lahi 'i loto 'i he uike 'e 12 kuo 'osi 'oku fiema'u ke faka'auha fakalukufua pe fakavahefonua: +1 poini.
  4. Localized tenderness 'i he tafa'aki 'o e sisitemi veini loloto (ki lalo 'i he lotolotonga-mui 'o e fo'i pulu pe 'i he tafa'aki 'o e crease 'o e 'uhiki 'i loto): +1 poini.
  5. Fula kotoa e va'e (mei he hip/thigh hifo ki he hui): +1 poini.
  6. Ko e fula 'o e fo'i pulu 'oku 'ikai si'i hifo he senitimita 'e 3 ('inisi 'e 1.2) lahi ange 'i he takatakai 'i he va'e 'oku 'ikai ha faka'ilonga (fua 'aki 'a e 10 cm 'i lalo 'i he tibial tuberosity): +1 poini.
  7. Pitting edema fakangatangata ki he va'e faka'ilonga: +1 poini.
  8. Ngaahi veini funga 'o e Collateral (ngaahi veini 'o e funga 'oku 'asi, 'ikai varicose 'oku tu'u 'i tu'a 'i he va'e fula 'i he ngaahi detours 'a e toto 'o takatakai 'i he poloka loloto): +1 poini.
  9. DVT kuo fakatohi kimu'a 'i he kuohili: +1 poini.
  10. (Fakatokanga'i ange: Kapau ko ha faka'ilonga kehe, hange ko e cellulitis pe ko ha lo'imata 'oku 'iloa, 'oku 'ikai si'i hifo 'i he ngalingali 'o hange ko e DVT, 'oku to'o 'e he kau toketaa 'a e poini 'e 2; ko ha maaka 'o e 2 pe ma'olunga ange 'oku ne fakahaa'i 'a e malava fakafaito'o ma'olunga 'oku fie ma'u ke vave 'a e ultrasound imaging).

Tokanga ki he Phlegmasia Cerulea Dolens (Ko e Vaʻe Mamahi Lanu Pulu)

'I he ngaahi me'a 'oku 'ikai ke fa'a hoko, kovi 'o e iliofemoral DVT lahi 'a ia 'oku meimei ko e ngaahi veini loloto mo collateral kotoa pe 'oku fakatafe 'a e va'e 'oku clotted kakato tapuni, 'oku kaka 'a e vein 'i loto 'i he va'e 'o ma'olunga 'aupito 'o 'ikai lava ke toe hū 'a e toto 'o e ngaahi halanga toto ki he va'e. ‘Oku fula lahi ‘a e va‘é kotoa, ‘o liliu ‘o lanu pulū-lanu vāleti loloto, ‘o hoko ‘o mamahi faka‘aufuli, pea ‘oku ‘i ai ‘a e ngaahi fo‘i fulufulu‘i‘akau pe mole ‘a e ongo‘í (Phlegmasia Cerulea Dolens). Ko ha tafa fakavavevave eni ‘o e ngaahi halanga totó ‘oku fakatu‘utāmaki ki he ngaahi va‘é mo e mo‘uí ‘a ia ‘oku iku ia ki he gangrene ‘i he ngaahi uoua ‘o e sinó, motuhia, mo e hypovolemic shock ‘i loto ‘i ha ngaahi houa tukukehe kapau ‘e faito‘o vave ia ‘i ha falemahaki ‘aki ‘a e thrombolysis ‘oku fakahinohino‘i ‘e he catheter pe tafa thrombectomy.

Ko hono ‘ilo‘i ‘o ha Pulmonary Embolism (PE): ‘i he taimi ‘oku a‘u ai ‘a e fo‘i huhu‘á ki he ma‘ama‘á .

Ko e taimi 'oku movete ai ha konga 'o e DVT (embolizes), 'oku tafi'i hake ia 'o fakafou 'i he ngaahi veini lalahi 'o e kete ki he tafa'aki to'omata'u 'o e loto, 'a ia 'oku ne pamu hangatonu ia ki he ngaahi va'a pulmonary arteries 'o e ma'ama'a.

Ko e me'a mahu'inga, 'o a'u ki he peseti 'e 40 'o e kau mahaki 'oku 'ilo'i 'oku nau ma'u ha Pulmonary Embolism fakatu'utamaki ki he mo'ui na'e 'ikai 'aupito ke nau ma'u ha mamahi pe fula 'i he va'e 'oku fakatokanga'i kimu'a, pe koe'uhi na'e fa'u fakalongolongo 'a e clot 'i he ngaahi veini loloto 'o e pelvic, pe koe'uhi ko e clot kotoa 'o e va'e na'e motuhi 'i he taimi pe 'e taha pea fononga ki he ma'ama'a.

Founga 'oku tamate'i ai 'e ha Pulmonary Embolism (Mafasia 'o e Loto Totonu, 'ikai ko e 'osikena ma'ulalo pe)

Ko e fakakaukau hala angamaheni ko e Pulmonary Embolism 'oku ne fakamamahi'i pe koe 'aki hono tukuhifo 'a e tu'unga 'o e 'osikena 'i ha konga 'o e tisiuu 'o e ma'ama'a. Ko hono mo'oni, 'oku tamate'i 'e ha fu'u Lahi pe Submassive ("Saddle") Pulmonary Embolism 'o fakafou 'i he 'ohovale faka'auha 'o e 'ohovale mo e ta'elavame'a 'o e ventricular totonu:

  1. ‘I he taimi ‘oku faka‘auha ai ‘e ha fo‘i huhu‘a lahi ‘a e 50% pe lahi ange ‘o e ‘akau ‘o e ngaahi halanga toto ‘o e mafú, ‘oku fakafokifā pē kuo pau ke pamu ‘a e Right Ventricle ‘o e lotó ‘oku ‘ā manifinifi ki ha ‘ā piliki ‘o e tenge.
  2. 'Oku 'alu 'a e ventricle to'omata'u 'o 'alu ki tu'a, 'o mafasia, pea 'ikai ke ngaue, ko ia 'oku meimei 'ikai ha toto 'e lava ke fou 'i he ma'ama'a ke a'u ki he Ventricle To'ohema.
  3. Koe'uhi 'oku ha'u 'a e ventricle to'ohema 'o 'ikai ha me'a, 'oku holo 'a e toto 'o e systemic ki he 'uto mo e ngaahi halanga toto 'o e coronary ki he zero, 'o fakatupu ai 'a e 'ikai ke 'i ai ha 'uhinga fakafokifā (syncope), mamahi 'i he fatafata 'oku faka'auha, mo e Pulseless 'Uhila 'o e Ngaue (PEA) cardiac puke.

Ngaahi faka'ilonga 'o e Pulmonary Embolism vs 'oho 'a e loto tepile fakafehoanaki .

Faka'ilonga Faka'ilonga Fakaʻauha ʻo e Maʻamaʻá (PE) Ko e Fakaʻauha ʻo e Mafú (Puki ʻo e Lotó)
Faka'ilonga #1 Faka'ilonga Fakafokifā, ta'efakamaama 'a e Nounou 'o e Manava (Dyspnea) 'i he malolo pe 'i he si'isi'i 'o e feinga ('oku 'i ai 'i he 80%+ 'o e ngaahi keisi), kamata 'i ha ngaahi sekoni pe miniti. Ko e 'omi 'o e fatafata lotoloto, 'oho, fonu, pe tightness ("'elefanti 'oku tangutu 'i he fatafata"), 'oku fa'a radiating ki he nima to'ohema, 'aofinima, kia, pe tu'a.
'Ulungaanga 'o e Mamahi 'o e Fafata Sharp, stabbing "Pleuritic" mamahi ('oku angamaheni 'aki 'i he tafa'aki 'o e fatafata, 'i lalo 'i he ngaahi hui, pe 'i lalo 'i he uma) 'oku mamahi lahi 'i he taimi kotoa pe 'oku ke manava loloto ai, tale, pe kata (tukukehe kapau ko ha PE lotoloto lahi, 'a ia 'oku ne fakatupu 'a e mamafa 'o e lotolotonga retrosternal). Ko e 'omi 'o e 'uli, mamafa, mamahi, pe faka'auha 'oku 'IKAI liliu 'i he taimi 'oku ke manava loloto ai ki loto pe ki tu'a.
Tu'unga 'o e Loto & Tu'unga 'o e Manava Tachycardia hokohoko (>100 BPM) mo e Tachypnea (>20 manava/min), 'oku lele 'a e loto mo e ma'ama'a ke totongi huhu'i 'a e mohenga 'o e ma'ama'a kuo poloka. ‘E lava ke vave, anga-maheni, pe fakatu‘utāmaki ‘a e tu‘unga ‘o e mafú (bradycardia ‘i he ngaahi puke ‘a e mafú ‘oku mā‘ulalo angé), ‘o ‘alu fakataha mo e efuefu momoko (diaphoresis).
Tale & Sputum Tale momoko pe tale hake 'a e 'uto 'oku 'i ai 'a e toto (hemoptysis) 'oku tupu mei ha wedge 'o e tisiuu 'o e ma'ama'a 'o e tafa'aki 'oku mate mei he 'ikai ke tafe 'a e toto (infarction 'o e ma'ama'a). Ko e angamahení ‘oku ‘ikai ha tale (tukukehe kapau ‘oku fakafonu ‘e he ta‘elavame‘a ‘a e mafú ‘a e ma‘ama‘á ‘aki ‘a e vai ‘oku fulufulua).
Mo'umo'ua (Syncope) 'i he Tu'u Fuka Kulokula Lahi ki he PE Lahi: Ko e mo'umo'ua pe ofi ke mo'ua 'i he tu'u hake pe lue ki he falekaukau 'oku fa'a hoko ia ko e 'uluaki faka'ilonga 'o ha fu'u saddle pulmonary embolism 'oku ne ta'ofi 'a e tefito'i 'akau 'o e ma'ama'a. 'E lava ke hoko mo e ngaahi mahaki fakatupu mate 'o e ventricular.
'Oku 'alu fakataha mo e Limb Clue Mahalo ʻe fula, māfana, pe mamahi ha foʻi pulu pe ʻuhiki ʻe taha (pe hisitōlia ʻo ha tafa kimuí ni mai, lele, feitama, kanisa, pe COVID-19). Hisitōlia ʻo e toto māʻolungá, ifi tapaká, suká, pe ko e kolesitolo māʻolungá.

Mahino 'a e Virchow's Triad: ko hai 'oku 'i he tu'unga fakatu'utamaki lahi taha ki he ngaahi 'uto 'oku 'i ai?

'I he 1856, na'e 'ilo'i ai 'e he toketaa ko Rudolf Virchow 'a e tu'unga fakasino 'e tolu ("Virchow's Triad") 'oku ne fakatupu 'a e toto ke 'ikai angamaheni 'i loto 'i ha veini 'o e tangata. Ko e meimei DVT mo e PE kotoa pe 'oku tupu ia mei he taha pe lahi ange 'o e ngaahi triggers 'e tolu ko 'eni:

  1. Stasis 'o e veini (Tafe 'a e toto 'oku tuai pe fakatahataha'i):
    • ‘I he ‘ikai hangē ko e ngaahi halanga totó, ko e ngaahi veini ‘i ho va‘é ‘oku ‘ikai ha uoua ‘o e lotó ‘okú ne pamu fakahangatonu kinautolu; 'oku nau falala kakato ki ho'o ngaahi uoua 'o e 'uhiki'i pulu 'oku ne squeeze 'a e ngaahi veini loloto 'i he taimi kotoa pe 'oku ke fai ai ha sitepu (ko e "pamu 'o e uoua 'o e 'uhiki'i pulu").
    • Triggers: Nofo ta'e ngaue 'i he houa 'e 4+ 'i ha sea vakapuna 'oku 'ikai ke fu'u lahi, me'alele, pasi, pe sea va'inga/'ofisi; tokoto ‘i ha mohenga ‘i falemahaki hili ha tafa pe niumonia; tui ha vaʻe palasitaa pe ko ha sū luelue ʻo e hui; palalisia hili ha pākalava pe lavea ‘i he tu‘asinó; pe ko e feitama tōmui (‘a ia ‘oku lomi‘i ai ‘e he ‘uto mamafá ‘a e ngaahi veini iliac ‘o e pelvic).
  2. Hipercoagulation ("Pipiki" Toto 'oku faingofua ke faka'auha):
    • Ma'u 'a e ngaahi me'a 'oku ne fakatupu: Kanisa 'oku ngaue mo e faito'o konatapu ('oku tukuange 'e he ngaahi kafo 'a e ngaahi polotini pro-coagulant, fakalahi 'a e fakatu'utamaki 'o e clot 4- ki he 7-tu'o lahi); Feitama mo e 'uluaki uike 'e 6 hili 'a e fanau'i ('i he taimi 'oku fakanatula ai 'a e ramp up 'e he sino 'a e clotting factors 'o liunga nima ke ta'ofi 'a e tafe toto lolotonga 'a e fanau'i); Ngaahi faito’o ‘oku ‘i ai ‘a e ‘esitoloseni (fakataha’i ‘a e ngaahi faito’o faka’ehi’ehi mei he fanau’i, ngaahi fo’i ‘esitoloseni/mama, mo e faito’o fetongi ‘o e homoni); Ifi tapaka/vaping; Koviti-19 lahi pe ngaahi mahaki fakasino; fu'u sisino; mo e mahaki ‘o e ‘uto ‘oku vela (Crohn / ulcerative colitis).
    • Ngaahi Palopalema Fakatupu Fakatupu (Thrombophilias): Ko e me‘a V Leiden liliu (‘oku ‘i ai ‘i he fakafuofua ki he peseti ‘e 5 ‘o e kakai ‘oku tupu mei ‘Iulopé), Ko e liliu ‘o e Prothrombin G20210A, Antiphospholipid Syndrome, C, mo e ngaahi tōnounou ‘o e ngaahi faito‘o fakanatulá (Procopolipid Syndrome ʻAnititolomi III).
  3. Lavea 'o e Endothelial (Maumau ki he 'Aofi 'i Loto 'o e 'A 'o e Veini):
    • Triggers: Fakafaito'o tafa fetongi 'o e hui pe tuliki, tafa 'o e pelvic/kete, motu'a 'o e hui, lavea 'o e va'e, 'i he veini ngaahi laine PICC / ngaahi fo'i 'uhila lotoloto / pacemakers (ko e #1 tupu'anga 'o e **Upper-vi T in the D or V mo e Ko e ma'ulalo 'o e DVT.

Founga ke ta'ofi 'aki 'a e DVT mo e PE lolotonga 'a e ngaahi puna loloa, ngaahi fononga 'i he hala, mo e fakaakeake hili 'a e tafa .

Pe ‘okú ke heka ‘i ha vakapuna fakavaha‘apule‘anga houa ‘e 10, faka‘uli ‘i he fonuá, pe fakaakeake ‘i ‘api hili ha tafa, ko hono ngāue‘aki ‘a e ngaahi tu‘utu‘uni fakamīsini mo e hydration faingofua ‘okú ne motuhi ai ho‘o fakatu‘utāmaki ‘o ha fo‘i huhu‘a ‘i he ngaahi uoua ‘o a‘u ki he peseti ‘e 80:

  • Fakahoko 'a e "Seated Ankle Pumps" mo e Calf Raises 'i he miniti 'e 30 kotoa pe: Lolotonga 'a e tangutu 'i ha sea vakapuna pe 'i ha tesi, 'i he houa 'e taha vaeua kotoa pe fai 20 tuai, malohi 'a e pamu 'o e hui: to ho'o ngaahi muli 'i he faliki pea toho ho'o ngaahi tuhu 'o e va'e fefeka ki 'olunga ki lalo ki ho'o shins (the calfor) ho'o ngaahi muli 'oku ma'olunga (fakafepaki'i malohi 'a e uoua 'o e fo'i pulu 'i he sekoni 'e 3). 'Oku 'omi 'e he me'a ni 'a e nima 'o e soleal venous sinuses loloto 'i ho'o ngaahi fo'i pulu pea 'oku ne fufulu 'a e toto 'oku tu'u 'o foki hake ki ho loto.
  • Puke ha sea ‘i he ‘aisi pea luelue miniti ‘e 3 ‘i he houa ‘e 1 ki he 2 kotoa pe: ‘I he ngaahi vakapuna pe heka lēlue ‘oku laka hake ‘i he houa ‘e 4, tu’u hake ‘o luelue ‘i he hala ‘i he houa ‘e taha pe ua kotoa pe; 'i he ngaahi fononga loloa 'i he hala 'o e me'alele, tu'u 'i ha plaza malolo 'i he houa 'e 2 kotoa pe ke lue vave takai holo 'i he me'alele.
  • Tui 'a e ngaahi sitoka faka'osi (15-20 mmHg pe 20-30 mmHg) kapau 'oku 'i ai ha'o ngaahi me'a fakatu'utamaki: Fakafe'unga'i totonu 'a e tuliki-ma'olunga sote faka'osi ('a ia 'oku tightest 'i he hui pea 'oku fakautuutu 'a e vetevete ki he fo'i pulu) liunga ua 'a e blood velocity 'o e venous. Tui kinautolu he pongipongi kimu'a pea toki fula ho'o ngaahi hui, pea fakapapau'i 'oku 'ikai 'aupito ke 'alu hifo 'a e fo'i 'akau 'i 'olunga ki ha fufuu'i 'o e rubber-band crease 'i mui 'i ho tuliki** ('a ia 'oku ngaue hange ha tourniquet pea fakatupu 'a e clots).
  • Nofo hydrated fakatupu 'ita 'aki 'a e vai pea faka'ehi'ehi mei he lahi 'o e kavamalohi pe ngaahi faito'o mohe 'i he ngaahi vakapuna: 'Oku 'i ai 'a e ngaahi fale vakapuna 'oku 'i ai 'a e toafa-ma'ulalo 'a e 'ea ('i lalo 'i he 15%), 'a ia 'oku ne dehydrates koe pea matolu ho toto viscosity (hemoconcentration). Inu ha mililita ʻe 250 (ʻaunise ʻe 8) ʻo e vaí ʻi he houa kotoa pē ʻi he ʻeá, fakaʻehiʻehi mei he ʻikai ke ʻi ai ha vai ʻi he ʻolokaholó, pea ʻoua naʻá ke teitei toʻo ha ngaahi faitoʻo mohe mālohi ʻa ia ʻokú ne fakatupu ke ke ʻosi ʻo tō ʻi ha sea lotoloto ʻoku fītaʻa mo punou ho tuí ʻi ha houa hangatonu ʻe 8 ʻo ʻikai ke ke liliu ho tuʻungá.
  • 'Oua 'aupito na'a ke kolosi ho va'e 'i he tuliki pe lomi'i fefeka 'a e tu'a 'o ho ongo fo'i pulu ki ha tafa'aki sea: Ko e kolosi 'o e tuliki 'e taha 'i he tuliki 'e taha 'oku ne pinch hangatonu 'a e popliteal vein 'i mui tonu 'i he hui 'o e tuliki. Tauhi ho ongo vaʻé ke palakū ʻi he falikí pea tauhi ke maʻa feʻunga ʻa e feituʻu ʻi lalo ʻi he sea ʻi muʻá ke mafao atu ho ongo vaʻé ki tuʻa.

Fai ha ako tokoni 'uluaki mo e CPR .

Koeʻuhí ʻe lava ke fakatupu ʻe ha Pulmonary Embolism lahi ʻa e syncope fakafokifā mo e puke ʻa e lotó ʻo ʻikai ha fakatokanga, ʻoku mahuʻinga ki he fāmili kotoa pē ke ʻiloʻi ʻa e founga ke ʻiloʻi ai ʻa e mānava agonal mo fakahoko ʻa e ngaahi fakamālohiʻi ʻo e fatafatá ʻoku tuʻunga māʻolungá. Lesisita ki ha ako fakahokohoko ʻo e CPR mo e Tokoni ʻUluakí ʻo fakafou ʻi he Kolosi Kulokulá, St John Ambulance, Kautaha Fatu ʻa ʻAmeliká, pe ko ha kautaha fakafaitoʻo fakavavevave fakalotofonua.

Ngaahi fehu'i 'oku toutou 'eke .

Should I take an adult Aspirin (325 mg) if I think I have a DVT in my leg instead of going to the hospital?

**No, do NOT try to self-treat a suspected DVT or Pulmonary Embolism at home with aspirin instead of going to the emergency room.** There is a fundamental pharmacological difference between an **arterial clot** (in a heart attack, where high-pressure blood flow is driven by sticky **platelets**, which aspirin blocks) and a **venous clot (DVT / PE)** (in slow-moving low-pressure veins, where clots are built out of a dense mesh of **fibrin protein** driven by the coagulation cascade). Aspirin is very weak against venous fibrin clots and **cannot stop an existing DVT from growing and breaking loose into a fatal Pulmonary Embolism**. True DVT and PE treatment requires prescription **anticoagulant medications**, such as Direct Oral Anticoagulants (DOACs like apixaban/Eliquis or rivaroxaban/Xarelto) or injectable Low-Molecular-Weight Heparin (enoxaparin/Lovenox), started immediately after an emergency ultrasound or CT angiogram.

Do "blood thinners" (anticoagulants like Eliquis, Xarelto, or Warfarin) actually dissolve the blood clot right away?

Despite the popular nickname "blood thinners," standard anticoagulant medications **do not actually thin the viscosity of your blood and do not directly dissolve the existing clot on contact**. Instead, anticoagulants immediately **halt the clotting cascade so the clot stops growing bigger and cannot form a fragile new tail that breaks off into your lungs**, giving your body's own natural internal clot-busting enzyme (*plasmin / fibrinolysis*) the next **2 to 12 weeks** to gradually dissolve, shrink, and remodel the clot safely against the vein wall. (Only in life-threatening *Massive PE with shock* or limb-threatening *Phlegmasia* do hospital ICU doctors infuse aggressive "clot-buster" *thrombolytic* drugs like tPA or use mechanical suction catheters, because thrombolytics carry a high risk of brain bleeding).

Can you get a DVT blood clot in your arm, shoulder, or neck instead of your leg?

**Yes.** About **5 to 10 percent of all Deep Vein Thromboses occur in the upper extremities** (the axillary, subclavian, or internal jugular veins in the arm, shoulder, and neck), and they can also break loose and cause a Pulmonary Embolism. Upper-extremity DVT happens in two primary groups: **(1) Medical patients with indwelling central venous catheters, PICC lines, chemotherapy ports, or cardiac pacemaker wires** running through the vein under the collarbone; and **(2) Young athletes, weightlifters, swimmers, baseball pitchers, or painters/mechanics ("Paget-Schroetter Syndrome" / Effort Thrombosis)** who perform repetitive overhead arm movements where the collarbone and first rib pinch the subclavian vein (*Thoracic Outlet*). Warning signs include **sudden swelling of one entire arm and hand, a heavy aching shoulder/arm, bluish/reddish skin tint on that arm, and visible dilated veins across the front of the chest and shoulder**.

Why are pregnant women and new mothers in the first 6 weeks after giving birth at such high risk for DVT and PE?

Pregnancy and the **postpartum period (especially the first 6 weeks after vaginal delivery or Cesarean section)** represent the highest-risk window for venous blood clots in young women, carrying a clot risk **5 to 20 times higher** than non-pregnant women of the same age. All three parts of Virchow's Triad converge at once: (1) the placenta and hormones massively increase clotting factors (fibrinogen and Factor VIII) while lowering natural Protein S to protect the mother from bleeding to death when the placenta detaches; (2) the heavy uterus physically compresses the **left common iliac vein** in the pelvis (which is why **over 80% of pregnancy DVTs occur in the LEFT leg**); and (3) childbirth or C-section surgery causes pelvic vein endothelial trauma and reduced mobility. Any pregnant or postpartum mother with **one-sided leg/groin swelling or sudden shortness of breath** must be evaluated immediately in an emergency room (never dismissed as "normal pregnancy swelling or tiredness").

What is "Homans' Sign" (pulling the toes up to check for calf pain) and why do doctors say not to rely on it?

Older first aid books taught **Homans' Sign**, forcibly flexing the patient's foot upward at the ankle (*dorsiflexion*) to see if it causes pain in the back of the calf. Modern clinical medicine has completely abandoned Homans' Sign for two critical reasons: **(1) It is wildly inaccurate**: Clinical studies proved Homans' Sign is absent in over **60% of people who actually have a dangerous DVT**, and positive in over **50% of people who just have a pulled muscle or sciatica**, giving a false sense of security. **(2) Theoretical dislodgement risk**: Violently jerking the foot upward stretches the deep calf veins around a fresh thrombus. Never use toe-pulling tests to "rule out" a blood clot, only a D-dimer blood test and a venous duplex ultrasound can safely rule out a DVT.

What is the difference between a superficial blood clot (Superficial Thrombophlebitis) and a Deep Vein Thrombosis (DVT)?

Your legs have two vein systems: **superficial veins** right under the skin (including varicose veins) and **deep veins** buried deep inside the calf and thigh muscles next to the bones. **Superficial Thrombophlebitis** is a clot and inflammation in a surface vein, you can usually feel it with your fingertips as a **tender, warm, red, cord-like hard lump right under the skin**, without swelling of the entire lower leg. However, while superficial phlebitis used to be considered completely benign, ultrasound studies show that **up to 20 to 25 percent of people with extensive superficial clots in the thigh (especially in the Great Saphenous Vein within 3 to 5 cm of the groin crease) also have an underlying DVT or see the clot grow inward into the deep vein system**. Therefore, any suspected superficial vein clot still requires a medical ultrasound evaluation.

Kuo vakaiʻi ʻa e ngaahi maʻuʻanga fakamatalá

  • Senitā ki hono Puleʻi mo e Taʻofi ʻo e Mahakí (CDC): Venous Thromboembolism (Toto ʻoku Fakaʻauʻauhifo): Taʻofi ʻa e Fakaʻauʻauhifo, Kemipeini Fakamafola ʻa e Leá, Ngaahi Meʻa Fakatuʻutāmakí, mo e Taʻofi ʻo e Fefonongaʻaki Mamaʻó (ʻAmelika).
  • Sosaieti 'Amelika 'o e Hematology (ASH): Ngaahi Fakahinohino Fakafaito'o ki hono Pule'i 'o e Thromboembolism 'o e Veini: Fakatotolo'i mo e Faito'o 'o e DVT mo e Embolism 'o e Ma'ama'a ('Amelika / Fakavaha'apule'anga).
  • Sosaieti 'Iulope 'o e Kaatiolosia (ESC): Ngaahi Fakahinohino ki hono Fakatotolo'i mo hono Tokanga'i 'o e Acute Pulmonary Embolism ('Iunioni 'Iulope).
  • 'Inisititiuti Fakafonua ki he Mo'ui Lelei mo e Tokanga'i Lelei (NICE) & NHS: Ngaahi Mahaki 'o e Thromboembolic 'i he Veini: Fakatotolo, Pule'i, mo e Sivi 'o e Thrombophilia (NG158) (Pule'anga Fakatahataha).
  • Kautaha Fatu 'Amelika (AHA): Pule'i 'o e 'Embolism 'o e Ma'ama'a Lahi mo e Si'isi'i, Thrombosis 'o e Veini Loto 'o e Iliofemoral, mo e Ma'olunga 'o e Ma'ama'a 'o e Ma'ama'a ('Amelika).
  • Thrombosis Kanata & Kautaha Mo'ui 'a Mamani (WHO): Ngaahi Fakahinohino Fakafaito'o ki he Thrombosis 'o e Veini Loto, VTE 'oku Fekau'aki mo e Feitama, pea mo e Poloseki 'a e WHO WRIGHT ki he Ngaahi Fakatu'utamaki 'o e Fefononga'aki (Kanata / Fakavaha'apule'anga).

Ngaahi fakahinohino fekau'aki