Hematoma Retrobulbar, Motuʻa ʻo e Puna ʻo e ʻOlitá, mo e Mahaki ʻo e Loki ʻo e Matá¶
'Oku kehekehe 'a e ngaahi fika fakavavevave 'i he fonua .. ʻOku fakaʻaongaʻi ʻe he peesi ko ʻení ʻa e 911, ko e fika ia ki he ʻIunaiteti Siteití mo Kānata. ‘Oku ngāue‘aki ‘e he ngaahi fonua lahi kehe ‘a e 112, 999, pe ko ha toe fika kehe. Kumi e fika ki ho fonua ..
Hili ha tuki ki he mata, ko ha peisipolo pe tuliki 'o e taa ki he fofonga, ha hinga, pe ko ha fakatu'utamaki 'o e me'alele, ko ha mamahi lahi, maka-fefeka, bulging mata (proptosis) mo e sio 'oku tō ko ha taimi-fakatu'utamaki tafa fakavavevave 'oku 'iloa ko e Orbital Compartment Syndrome amat. Koe'uhi ko e sote 'o e mata 'o e tangata ('atakai) ko ha puha hui fefeka, 'ā 'e fa 'oku fakaava pe 'i mu'a, 'oku vave 'a e spikes 'a e toto 'o e 'alati 'i mui 'i he mata 'o e intraorbital 'i 'olunga 'i he 'omi 'o e 'alati retinal lotoloto, strangling 'a e retina mo e neave optic 'i loto 2060 ki he miniti 1. Na'a mo e taimi 'oku 'ikai ha toto retrobulbar 'oku 'i ai, 'e lava ke tauhele'i 'e ha motu'a 'o e fungavaka ivi manifinifi 'o e sote 'o e mata ( Motu'a 'o e 'atakai ) 'a e uoua 'oku ne hiki 'a e mata ki 'olunga, 'o fakatupu ha fakatu'utamaki 'o e loto-fakatuai'i 'a e reflex ( oculocardiac reflexs), pe fakamālohi'i 'a e 'ea sinus bloye if 'enau person.w . Kapau ʻoku ʻi ai ha taha ʻoku lavea ʻi hono fofongá pe matá ʻoku ʻi ai haʻane mata ʻoku puna, mole ʻa e sió, sio lōua, kafo ʻi he tuʻunga māmālie ʻo e tuʻunga ʻo e lotó, pe ngingila ʻa e loungutu ʻi ʻolungá mo e kouʻahé, telefoni ki hoʻo fika fakavavevave fakalotofonuá ʻi he taimi pē ko iá ʻo fakafou ʻi he . ngaahi fika fakavavevave. Toe vakaiʻi ʻa e ngaahi polokalama lavea fekauʻaki mo e 2019. lavea 'a e mata mo e tokanga'i fakavavevave ., lavea 'i he 'ulu mo e mofi, mo e . selulaiti 'o e 'atakai mo e thrombosis 'o e sinus 'o e 'ana.
Fai ʻeni he taimí ni .¶
- Ta ki ho'o fika fakavavevave fakalotofonua 'i he taimi pe ko ia (911 'i he 'Iunaiteti Siteiti mo Kanata, 112 'i he tafa'aki 'o e 'Iunioni 'Iulope, 999 'i he Pule'anga Fakatahataha) kapau 'oku bulging ha mata lavea ki mu'a (proptosis), ongo'i 'oku fufuu'i mo e maka-fefeka 'i lalo 'i he fula 'o e mata 'i he taimi 'oku 'ikai ke 'i ai ha shpilrin 'oku angamaheni 'aki 'a e pupilles, ia, pe ‘ikai lava ke ne nga‘unu hake ‘o ‘ikai ha mamahi lahi mo e kafo.
- Nofo hangatonu ‘a e mahakí (‘o ‘ikai si‘i hifo ‘i he tikilī ‘e 45 ki he 90) kapau ‘oku ‘ikai ke mahalo‘i ha lavea ‘i he uho ‘o e tu‘á. Ko hono tauhi ‘o e ‘ulú ke ma‘olunga ange ‘i he tu‘unga ‘o e lotó ‘oku ngāue‘aki ai ‘a e kalavite ke fakasi‘isi‘i ‘a e toto ‘i he ngaahi halanga totó mo e fufuu‘i ‘o e ngaahi halanga totó ‘i loto ‘i he sote ‘o e matá, ‘o fakatuai‘i ai ‘a e tānaki ‘o e retrobulbar hematroma.
- Fekau'i fefeka 'a e mahaki: "'OUA 'E PUHI'I HO'O IHU, 'oua 'e mafu 'o tapuni ho ngutu, pea 'oua na'a ke mafasia." Ko ha motu'a 'o e orbital blowout 'oku ne mafesifesi 'a e hui manifinifi 'o e pepa 'o fakamavahe'i 'a e sote 'o e mata mei he 'ea-fonu 'a e maxillary mo e ethmoid sinuses. Ko hono puhi'i 'o e ihu 'oku ngaue ia 'o hange ha pamu 'ea 'oku ma'olunga hono 'ea, 'o fakamālohi'i 'a e 'ea 'o e sinus 'o fakafou 'i he mafesifesi 'o e motu'a 'i mui tonu 'i he fo'i mata (tension orbital emphysema), 'a ia 'e lava ke fakakuihi 'i he taimi pe ko ia 'a e mata 'aki hono fakamālohi'i 'a e neave 'o e mata.
- Sivi e sio i he mata kuo lavea he taimi ni (ufiufi a e mata oku ikai lavea) pea toe fai a e sivi i he miniti e 10 kotoa pe. Tuku a e tokotaha ke ne lau a e paaki, lau a e lahi o e ngaahi louhi i nima oku ke puke hake, pe fakaha pe oku nau lava o sio ki he ngaue o e nima pe ko e maama. Kapau 'oku holo hifo 'a e sio mei he lau 'o e ngaahi mata'itohi ki he lau pe 'o e ngaahi louhi'i nima hili ha taa ki he fofonga, talaange ki he kau toketaa mo e toketaa 'o e loki fakavavevave 'a e miniti pau na'e kamata ke holo hifo ai 'a e sio ko ia 'oku nau fakahoko ha tafa'aki mohenga vave Lateral Canthotomy mo e Cantholysis (LCC) 'i loto 'i he **90-miniti window.
- Malu'i 'a e mata 'aki ha fefeka, vaulted shield (pe ko e lalo 'o ha pepa/foam ipu 'oku tepi'i ki he hui 'o e la'e mo e cheekbone) mo e ZERO 'a e 'omi 'i he eyeball. 'Oua 'aupito na'a ke takai'i ha fusi 'elasitiki 'o takai 'i ha mata 'oku lavea, pea 'oua na'a teitei lomi'i ha 'aisi swollen pack hangatonu onto; kapau 'oku 'i ai ha lo'imata 'oku 'ikai ke 'ilo'i 'i he puipui 'o e mata (lavea 'o e kolope fakaava) pe ko ha hematoma retrobulbar, 'e squeeze 'e he 'omi 'i tu'a 'a e ngaahi me'a 'i loto 'i he mata ki tu'a pe fakavave'i 'a e ischemia 'o e neave optic.
- Tauhi 'a e mahaki 'oku 'ikai ha me'a 'aupito 'i he ngutu (NPO) pea faito'o 'a e 'uto pe 'uto 'i he taimi pe ko ia. 'Oku fakatupu 'e he 'uto mo e retching 'a e ngaahi spikes fakamālohi 'i he veno mo e 'uto 'i loto 'i he 'ulu mo e mata 'o e sote, fakalahi 'a e toto retrobulbar, pea mo e kau mahaki 'oku ma'u 'a e ngaahi uoua 'o e mata hebartenmacal urgent pe surtrobul . fakaleleiʻi ʻo e lokí.
Danger
Retrobulbar Hematoma mo e Syndrome 'o e Orbital Ko e "Stroke 'o e Kouti Fakamamahi 'o e Mata." Ko e taimi pe 'oku ma'u ai 'e he toto 'i mui 'i he fo'i mata 'oku ne hiki hake 'a e 'atakai 'i 'olunga 'i he milimita 'e 40 'o e mekuli (mmHg), 'oku kamata ke mate ta'efakafoki 'a e retina mo e neave 'o e mata **0 minutes60 'i loto **9. 'Oku 'ikai lava ke tatali 'e he kau toketaa fakavavevave 'a e miniti 'e 45 ki ha CT scan 'o e 'atakai pe ko ha toketā mata 'i he ui ke faka'uli mai mei 'api: 'i he taimi 'oku ma'u ai 'e ha mahaki lavea proptosis + holo hifo 'a e sio + ha 'ikai ke lelei 'a e pupillary 'o e afferent 'o e kainga (RAPD), ko ha tafa'aki mohenga fakavavevave 'i he tafa'aki mohe **Lateral Canthotomy mo e miniti ke tukuange ʻa e mīsiní mo fakahaofi ʻa e sió.
'Akau 'o e tu'utu'uni: Triage 'o e lavea 'o e periorbital 'o e 'uto, proptosis, mo e ngaahi motu'a 'o e blowout¶
flowchart TD
Start["Lavea Fakatuʻutāmaki ki he Mata, Kouʻahe, pe Laʻé (Tuki, Polo, Hinga, pe Fakatuʻutāmaki)"] --> GlobeCheck{"Sitepu 1: Pule'i 'a e Fakaava 'o e Kolope Rupture (Lo'imata/peaked tamasi'i ako, 'uli'uli 'a e tisiuu 'o e iris 'oku 'asi mai, 360-tikilī toto conjunctival ballooning, pe mata deflated)?"}
GlobeCheck -->|"'IO: Mahalo'i 'oku Fakaava 'a e Kolope Rupture"| OpenGlobe["POROTOKOLO 'O E KOLOPE 'O E FAKATAVA: 1. ZERO 'a e 'omi 'o e mata; ‘OUA ‘e vakai‘i ‘a e mālohi ‘i loto ‘i he matá (tonometry). 2. Tepi fefeka Fox mata pale pe ipu pepa 'i he rim hui. 3. Ta ki he 911 / 112 / 999 ki ha fakalelei'i fakavavevave 'o e tafa fakavavevave 'o e mata, IV 'enitipaiotikisi, & faito'o fakatupu 'o e 'uto."]
GlobeCheck -->|"'IKAI: 'Oku 'asi mai 'a e 'A 'o e Kolope 'oku kei hao pe"| OCSCheck{"Sitepu 2: Sikilini ki he Mahaki ʻo e Loki ʻo e ʻUtó (Retrobulbar Hematoma): Mata ʻoku puna mamahi (proptosis), ngaahi ʻufiʻufi ʻoku fufuuʻi ʻo hangē ha maká, tō ʻa e sió, pe tamasiʻi ako ʻoku tō (RAPD)?"}
OCSCheck -->|"'IO: Hematoma Retrobulbar / Mahaki 'o e Vahe 'o e Mata"| Canthotomy["MINITI 'E 90 'A E TAFA FAKAVAVEVAVE: 1. Ta ki he 911 / 112 / 999 'i he taimi pe ko ia; tangutu hangatonu 45-90 tikili. 2. Fakatokanga'i 'a e Toketā ER 'i he'ene a'u mai: Fiema'u 'a e Kanitomi & Kanitolisi 'i he tafa'aki mohenga VAVE KIMU'A pea toki fai 'a e CT Scan. 3. 'Oange 'a e IV Manitoli / 'Asetasolami / Metilipelenisoloni ko e halafakakavakava."]
OCSCheck -->|"'IKAI: Sio angamaheni, 'Opiti Molu, 'Ikai ha Proptosis"| MuscleTrapCheck{"Sitepu 3: Sivi'i 'a e ngaahi ngaue 'a e mata 'i tu'a (Sio ki 'olunga, ki lalo, to'ohema, to'omata'u): 'Oku fakangatangata 'a e Sio ki 'olunga 'aki 'a e sio 'e ua, PE 'oku 'alu fakataha mo e 'uto, lua, mo e tuai 'a e tu'unga 'o e loto (<60 bpm)?"}
MuscleTrapCheck -->|"'IO: Fakangatangata 'a e Sio ki 'olunga + Bradycardia/Nausea (Tautefito ki he Tamasi'i/To'utupu 'oku 'Mata Hinehina')"| Trapdoor["TRAPDOOR 'O E FOLO 'O E 'OTU 'O E MOTU'A 'O E UO'A: 1. Potungaue Fakavavevave 'o e 'Otu 'o e Potungaue CT Scan 'I HE TAIMI NI. 2. Siofi 'a e ECG ki he Oculocardiac Reflex (vagal bradycardia/poloka 'o e loto). 3. Fiema'u ke tukuange fakavavevave 'a e tafa 'i loto 'i he houa 'e 24 ki he 48 ke ta'ofi 'a e necrosis tu'uma'u 'o e uoua."]
MuscleTrapCheck -->|"'IKAI HA Uoua 'o e Ma'u pe Bradycardia ."| SimpleBlowout["MAMAHALO'I 'OKU 'IKAI FAINGATA'A 'A E MOTU'A 'O E 'OLI (Mata 'oku ngoto / enophthalmos, kou'ahe/ngutu 'i 'olunga 'oku 'ikai ke 'i ai ha 'uhinga, pe crepitus): 1. 'IKAI 'aupito ke puhi 'a e ihu 'i he uike 'e 4 ki he 6. 2. Potungaue Fakavavevave CT 'o e Orbits ke sivi'i 'a e lahi 'o e motu'a mo e ngaahi sinus."]
Pathophysiology: Ko e founga ‘oku hoko ai ‘a e fo‘i mata ko ha me‘a fakatupu mate¶
1. Ko e 'anatomi fefeka 'o e 'atakai 'o e hui mo e ngaahi uoua 'o e canthal .¶
Ke mahino‘i ‘a e ‘uhinga ‘oku fakatupunga vave ai ‘e ha ki‘i tānaki‘anga toto pe ‘ea ‘i mui ‘i he matá ‘a e kuí, fakakaukau atu ki he tisaini fakamīsini ‘o e ‘ōpiti ‘o e tangatá: - Ko e ngaahi 'ā 'o e hui fefeka 'e fā: Ko e mata 'o e mata ko ha fotunga 'o e pear, tafa'aki 'e fā 'o e 'avalisi 'o e voliume 'i loto 'o e 30 mililita pe (\(30\text{ mL}\)), 'oku 'ātakai'i 'i 'olunga (hui 'i mu'a / 'aofi 'o e 'atakai), 'i tu'a (zygomatic /bit orbital). fungavaka), pea 'i loto (ethmoid mo e ngaahi hui lacrimal / 'ā lotoloto). - Ko e Matapa 'i Mu'a 'oku Sila'i: 'I he tafa'aki 'o e fakaava 'i mu'a 'o e pilamita, 'oku pukepuke 'a e mata (kolope) mo e ngako 'o e 'atakai 'i loto 'i he sote 'e ha la'ipepa fibrous fefeka ('a e septum 'o e 'atakai) pea taula hange ha afo kita ki he ngaahi 'otu 'o e hui 'e he ndondo canthal ten laterally crura ma'ulalo mo ma'olunga). - Voliume-Mafasia 'o e Tauhi 'o e Curve: 'I he angamaheni, 'oku malolo 'a e intraorbital mo e loto 'o e mata (IOP) ko e 10 ki he 20 milimita 'o e mekuli (\(\text{mmHg}\)). Koe'uhi 'oku 'ikai lava ke fakalahi 'a e ngaahi 'ā 'o e hui ki tu'a pea 'oku ta'ofi 'e he lateral canthal tendon 'a e eyeball mei he'ene nga'unu 'o laka hake 'i ha ngaahi milimita si'i ki mu'a, 'e lava ke nofo 'a e 'atakai 'o e 4 ki he 5 mililita pe 'o e vai lahi ange kimu'a pea toki 'osi 'a e tisiuu slack kotoa pe. - Ko e taimi pe 'oku movete ai ha 'alati 'o e infraorbital, 'alati 'o e ethmoidal 'i mu'a pe 'i mui, pe va'a 'o e 'alati 'o e mata 'oku toto 'o lahi ange 'i he mililita 'e 5 ki he cone 'o e uoua 'o e retrobulbar (pe hili hono fakamālohi'i 'o e 'ea 'o e sinus 'i he lalo 'o e 'omi), 'oku 'alu hake 'a e 'omi 'o e intraorbital 'i he tafa'aki 'o e 'over, mmHg**.
2. Ko e cascade 'o e 'uto (Syndrome 'o e Vahe 'o e Mata)¶
Hangē pē ko e mahaki faka‘auha ‘o e loki ‘i ha va‘e ‘i lalo pe nima mu‘a kuo holoki (vakai ki he lavea 'i he lavea mo e syndrome 'o e loki), ‘i he taimi ‘oku lahi ange ai ‘a e mīsini ‘i loto ‘i he loki ‘o e ‘ataá ‘i he mīsini ‘o e perfusion ‘o e fanga ki‘i halanga totó ‘oku nau fafanga‘i ‘a e matá mo e neave ‘o e matá: 1. Ko e holo 'a e tafe 'a e veini (\(>25\text{ ki he }30\text{ mmHg}\)): Ko e veini 'o e retinal lotoloto 'oku 'ā manifinifi mo e ngaahi veini vortex 'oku 'uluaki squashed 'o tapuni, 'o tauhele'i 'a e toto veini 'i loto 'i he mata pea kovi ange 'a e congestion. 2. Ko e 'Isikemia nounou 'o e Ciliary mo e Vasa Nervorum 'i mui (\(>35\text{ ki he }45\text{ mmHg}\)): Ko e fanga ki'i ipu 'oku nau fafanga 'a e 'ulu 'o e neave 'o e mata 'i mu'a mo e neave 'o e mata retrobulbar 'oku nau holo, 'o fakatupu 'a e neave 'o e mata 'o e 'isikemi. 3. Occlusion 'o e 'alati 'o e mata 'o e lotolotonga (\(>60\text{ ki he }80\text{ mmHg}\)): 'I he taimi 'oku fakaofiofi ai 'a e 'atakai mo e intraocular 'o e toto 'o e 'alati 'o e diastolic, 'oku tu'u 'a e tafe 'a e 'alati 'o e mata 'i loto lolotonga 'a e diastole ('oku 'asi 'i ha ophthalmoscope ki lalo mo e pulsating centraly) 4. Ko e 60-ki he-120-miniti 'o e mo'ui 'a e matapa sio'ata: Primate mo e ngaahi ako 'o e lavea fakafaito'o fokotu'u 'i he taimi 'oku kamata ai 'a e ischemia 'o e neave 'o e retinal mo e optic kakato 'i he Orbital Compartment Syndrome, **tafa decompression 'oku fakahoko 'i loto 'i he miniti 'e 60 ki he 90 'a ia 'oku fakafoki mai 'e he mahaki 'a e angamaheni pe 'o e seniti 'o e5 decompression toloi 'o fakalaka atu 'i he 120 ki he 240 miniti (2 ki he 4 houa) 'oku fa'a tuku 'a e mahaki ke kui tu'uloa 'i he mata ko ia.
3. Ko e ngaahi me'a fakamisini 'o ha Motu'a 'o e Puhi 'o e Orbital (Haitololiki vs. Buckling Teolia)¶
Ko e hā ‘oku mafesifesi ai ‘a e faliki pe ‘ā ‘i loto ‘o e mata‘itofé lolotonga ia ‘oku ‘ikai ke movete ‘a e tafa‘aki hui mamafa ange ‘oku takatakai ‘i he tafa‘aki ki tu‘a ‘o e matá? - Ko e Hydraulic Mechanism: Ko e taimi 'oku taa'i ai 'e ha me'a takai 'oku lahi ange 'i he senitimita 'e 5 ('inisi 'e 2) hono diameter (hange ko ha nima, peisipolo, polo kilikiti, pe polo tenisi) 'a e mu'a 'o e mata, 'oku ne teke 'a e fo'i mata ki mui ki he cone 'o e 30-mililita 'o e ngako 'o e 'atakai 'oku 'ikai lava ke lomi'i. Ko e peau fakafokifā ko ia ʻo e hydraulic pressure blasts ki tuʻa ki he ngaahi ʻā hui kotoa ʻe fā pea puhiʻi atu ʻa e ongo hui "malu-valve" manifinifi taha ʻi he ʻulupoó: 1. Ko e Fola 'o e 'Ota 'i Mui-Lotoloto ('Ao 'o e Maxillary Sinus): Ko e 0.5 milimita pe 'a e matolu, 'oku toe vaivai ange 'e he 'aofi mo e kanali 'oku ne 'ave 'a e neave 'o e 'ata 'i lalo (\(V_2\)). 2. Ko e 'A 'o e 'Ota Lotolotonga (Lamina Papyracea 'o e Ethmoid Sinus): 'Oku liliu fakalea ko e "pepa-manifinifi 'o e la'i" (0.2 ki he 0.4 milimita pe 'a e matolu). - Ko e Buckling Mechanism: Ko ha taa fakahangatonu ki he matolu 'o e rim 'o e orbital ma'ulalo (cheekbone edge) 'oku ne fakahoko ha shockwave fakamisini ki mui 'oku ne buckles 'a e faliki 'o e orbital manifinifi 'i hono tu'a hangatonu 'o 'ikai ke ne motuhi 'a e mata 'iate ia pe.
Fakafehoanaki kakato 'o e 4 'o e ngaahi fakatu'utamaki 'o e orbital hili 'a e lavea .¶
| Fotunga fakafaito'o | Hematoma Retrobulbar / Mahaki ʻo e Vahe ʻo e ʻOpitá (OCS) | Motu'a 'o e Blowout 'o e Fola 'o e Orbital "Fakaava" 'a e kakai lalahi | Motu'a 'o e matapa tauhele "Mata-hinehina" 'o e fanau | Tension Orbital Emphysema (Hili hono puhi'i 'o e ihu) |
|---|---|---|---|---|
| Founga Faka'anatomi Tefito | Ko e toto 'o e ngaahi halanga toto 'i mui 'i he septum 'o e 'atakai 'i loto 'i he uoua 'o e cone spikes 'a e 'atakai 'o e 'atakai ($> 40 tohi { mmHg} $). | Ko e kovi lahi 'o e hui comminuted 'i he faliki 'o e 'atakai 'oku ne faka'ata 'a e ngako 'o e 'atakai ke prolapse hifo ki he sinus maxillary. | 'Oku fakaava 'a e flap 'o e hui greenstick 'oku fe'unga 'i ha ki'i tamasi'i/to'utupu lolotonga 'a e uesia pea ** snaps tapuni hange ha matapa tauhele 'oku 'i ai 'a e puna, pinching 'a e uoua rectus ma'ulalo ange**. | Ko e motu'a ki he ethmoid pe maxillary sinus + puhi 'o e ihu 'oku ne fakamālohi'i 'a e 'ea 'i ha valve mucosal 'o e founga 'e taha 'i mui 'i he mata. |
| Tu'unga 'o e Mata (Proptosis vs. Enophthalmos) | PROPTOSIS KUO FAKA'ilonga'i: 'Oku teke'i malohi 'a e mata ki mu'a pea ongo maka-fefeka; 'oku fakaloloa 'a e ngaahi 'uhiki'i mata drum-tight pea 'oku 'ikai lava ke toho fakaava faingofua. | ENOPHTHALMOS & HYPOPHTHALMOS: Ko e taimi pe 'oku holo ai 'a e 'uluaki fula 'o e 'ufi'ufi, 'oku sio 'a e fo'i mata ngoto ki mui pea ki'i holo hifo 'i he mata 'e taha. | Ko e tu'unga 'o e mata 'oku angamaheni, pea 'oku fakaofo 'a e tu'a 'o e mata 'oku fakalongolongo mo hinehina ("White-Eyed Blowout") mo e si'isi'i 'o e lavea. | SUDDEN PROPTOSIS: 'Oku fakafokifā pe 'a e puna 'a e mata ki mu'a hili pe hono puhi'i 'e he mahaki honau ihu pe mafu. |
| Sio & Fakakaukau 'a e Tamasi'i Ako (RAPD) | FAKASI'ISI'I 'A E VIO (fakapo'uli, fakapo'uli, lau 'a e ngaahi louhi'i nima, pe 'ilo'i 'o e maama) + RAPD lelei (pupil 'a Marcus Gunn) mo e pupil dilated 'oku 'ikai ke 'asi/tu'u ma'u. | Ko e 20/20 angamaheni 'o e sio mo e ngaahi mata'itofe vave angamaheni (tukukehe kapau 'oku 'alu fakataha mo ha lavea kehekehe 'o e corneal/retinal). | Normal visual acuity mo e fanau ako angamaheni, 'a ia 'oku ne kākaa'i 'a e kau toketā ke nau fakakaukau 'oku si'isi'i 'a e lavea. | Angamaheni 'i he emphysema 'i lalo 'i he kili 'oku ma'ama'a; VAVE 'A E TO 'A E VISONE + RAPD 'i he 'Emifisima 'o e 'Opita 'o e Tension. |
| Ngaue 'a e Mata & Sio Lua (Diplopia) | Global ophthalmoplegia: 'Oku 'aisi 'a e mata pea 'ikai lava ke ne nga'unu ki ha tafa'aki he 'oku fu'u 'i he malumalu 'o e fu'u 'omi 'o e uoua kotoa. | Vertical diplopia (sio ua) 'i he taimi 'oku sio hake pe ki lalo, 'oku fa'a hoko mei he tethering 'o e ngako 'o e 'atakai pe lavea 'a e uoua rectus ma'ulalo. | MAMAHI LAHI mo e ta'emalava kakato ke sio KI 'OLUNGA (deficit 'o e supraduction); 'oku ha'i 'a e mata ki lalo 'i he primary pe upgaze. | Fakangatangata 'a e ngaue kapau 'oku compresses 'e he kato 'ea retrobulbar lahi 'a e cone 'o e uoua. |
| Ngaahi Faka'ilonga Fakasisitemi / Faka'otometiki | Mamahi loloto boring orbital lahi, mamahi 'ulu, mo e 'uto. | Ko e ngingila mo e ngingila (paresthesia) 'o e kou'ahe ipsilateral, tafa'aki 'o e ihu, ngutu 'i 'olunga, mo e nifo/nifo 'i 'olunga 'i mu'a (neave infraorbital \(V_2\) lavea). | KO E TOLU KI HE REFLEX 'O E LOTO: Bradycardia lahi (ma'ama'a 'a e tu'unga 'o e loto \(<50\text{ bpm}\)), loloto 'a e 'uto/lua, mo e syncope (fainting) 'i he taimi kotoa pe 'oku feinga ai 'a e tamasi'i ke sio hake. | Palpable "Rice Krispies" 'oku 'oho (crepitus 'i lalo 'i he kili) 'i he taimi 'oku ala malimali ai ki he ngaahi 'aofinima 'oku fula. |
| Taimi Window ki he tafa | VAVE (I loto he Miniti 'e 60 ki he 90): Kanitomi mo e Kanitolisi 'i he tafa'aki mohenga kimu'a pea toki fai 'a e CT scan. | Subacute (I loto he 'Aho 'e 7 ki he 14): Fakalelei'i 'o e mata 'i tu'a/fakalelei'i 'o e mata kapau 'oku 'i ai ha enothalmos \(>2\text{ mm}\), motu \(>50\%\) 'o e faliki, pe ko e diplopia 'oku kei hokohoko atu. | VAVE (I loto 'i he Houa 'e 24 ki he 48): Loki tafa tukuange 'a e uoua 'o e rectus ma'ulalo kuo pinched kimu'a pea toki mate 'i he ischemia mo e fibroses. | VAVE kapau 'oku holo 'a e sio: Faka'aonga'i 'e he tuitui 'i he tafa'aki mohenga 'o e 'ea retrobulbar pe canthotomy tafa'aki; ka ‘ikai pea faka‘ehi‘ehi fefeka mei he puhi‘i ‘o e ihú. |
Fakahinohino fakakiliniki fakaikiiki ki he ngaahi me'a fakatu'upakee 'o e lavea 'o e orbital 'e 4 .¶
1. Hematoma Retrobulbar mo e Kanitomi & Kanitolisi (LCC) 'i he tafa'aki mohenga¶
Ko e hā ‘oku kei mole ai ‘a e sio ‘a e kau mahaki ‘oku nau ma‘u ha hematoma retrobulbar ‘i he ngaahi falemahaki fakaeonopōní? Ko e 'uhinga #1 ko e tatali ki ha CT scan 'o e 'atakai pe tatali ke fua 'a e 'omi 'o e mata 'aki ha Tono-Pen kimu'a pea toki motuhi 'a e tendon canthal lateral. - Fakatotolo fakafaito'o 'i he tafa'aki mohenga ('Oku 'ikai fie ma'u ha CT): Kapau ko ha mahaki lavea (pe ko ha mahaki na'e toki fai ha blepharoplasty 'o e mata, tafa sinus, pe ko ha poloka faka'auha retrobulbar) 'oku 'asi mai mo e "4 Ps 'o e Orbital Compartment Syndrome": 1. Mamahi (mamahi lahi, loloto 'a e mamahi 'o e orbital). 2. Proptosis (bulging ki mu'a 'o e kolope mo e maka-fefeka 'a e fakafepaki ki he retropulsion fakakomipiuta malimali 'i he ngaahi 'ufi'ufi tapuni). 3. Anormality 'o e tamasi'i ako (ko ha 'ikai ke lelei 'a e tamasi'i ako [RAPD] 'i he sivi 'o e ta'alo-maama, pe ko ha tamasi'i ako 'oku fakalahi 'oku 'ikai ke fu'u lahi). 4. Masiva / Fakasi'isi'i 'a e Sio (pe ta'emalava ke sivi'i 'a e sio 'i ha mahaki lavea intubated 'oku 'i ai ha mata proptotic fefeka-maka mo ha RAPD pe Intraocular Pressure \(>40\text{ mmHg}\)). - Founga 'oku Fakahaofi ai 'e he Kanitomi Lateral mo e Kanitolisi Ma'ulalo 'a e Mata 'i he Miniti 'e 2: - 'I he Potungaue Fakavavevave resuscitation bay, 'oku huhu 'e he toketaa 'a e mililita 'e 1 ki he 2 'o e lidocaine mo e epinephrine ki he tuliki 'o e tafa'aki 'o e ngaahi mata'itofe (scinthus tafa'aki), clamps 'i he tafa'aki 'o e canthus 'i he tafa'aki 'o e sekoni 'e 30 'aki ha hemostat ke holoki 'a e ngaahi ipu toto cucentrilit mo e make (kanitomi). - Ko e 'Uhinga 'oku 'Ikai Fe'unga ai 'a e Canthotomy Tokotaha: Ko hono motuhi pe 'o e kili 'i he tuliki 'o e mata 'oku ne fakasi'isi'i pe 'a e orbital pressure 'aki ha ngaahi milimita si'i 'o e mercury. Kuo pau leva ke toho ʻe he toketaá ʻa e ʻuhikiʻi mata ʻi laló mei he foʻi mataʻitofé, ongoʻi ʻaki ʻa e ngaahi tumuʻaki ʻo e siisií ki he crus maʻulalo ange ʻo e tendon canthal lateral ʻoku fufuuʻi, hangē ha afo kitaá, pea snip fakaʻaufuli ʻa e tendon ko iá (inferior cantholysis). - Ko e momeniti 'oku motuhi 'a e crus ma'ulalo ange, 'oku to 'a e mata 'i lalo 'o vetevete kakato, 'oku nga'unu 'a e mata ki mu'a 4 ki he 6 milimita ke decompress 'a e feitu'u retrobulbar, intraorbital 'a e 'omi 'e he 20 ki he 40 mmHg 'i loto 'i he ngaahi sekoni, pea 'oku lele 'a e toto 'o e ngaahi 'alati 'o foki ki he nerve optin 'o e lotolotonga.
2. Motu'a 'o e matapa tauhele "Mata hinehina" 'a e fanau mo e Reflex Oculocardiac Fakatupu mate¶
‘I he fānaú, to‘utupú, mo e kakai lalahi kei talavou ‘oku te‘eki ke nau ta‘u 20, ‘oku koloa‘ia ‘a e ngaahi hui ‘o e faliki ‘o e ‘ataá ‘i he kolaseni ‘elasitiki pea ‘oku te‘eki ke momoko ‘o hangē ko e hui ‘o e kakai lalahí: - 'I he taimi 'oku taa'i ai ha ki'i tamasi'i 'i he mata 'e ha fo'i pulu, tuliki, pe tuliki, 'oku punou hifo 'a e faliki 'o e orbital manifinifi 'o hange ha hingoa greenstick, ngako 'o e orbital mo e uoua 'o e rectus ma'ulalo ange ('a ia 'oku tangutu hangatonu 'i he faliki) herniate momeniti 'o fakafou 'i he mafesifesi, pea 'oku snaps 'a e hui 'o e 'elasitiki ki mui 'o hange ko e tratomata'u-uta . uoua rectus ma'ulalo 'o fefeka 'i hono ngaahi kauvae. - Ko e 'Uhinga 'oku Misdiagnosed ai ko e Concussion: Koe'uhi ko e ngaahi hui 'elasitiki 'o e fanau 'oku nau 'oho mai 'o ma'a 'o 'ikai ke motumotu, 'oku fa'a meimei 'ikai ha mata 'uli'uli, 'ikai ha toto 'i he subconjunctival, pea mo ha "mata hinehina" 'oku 'asi angamaheni 'aupito 'i tu'a. Ka neongo ia, 'i he taimi 'oku fakaloloa ai 'a e uoua 'o e rectus ma'ulalo 'oku pinched, 'oku ne fana'i ha faka'ilonga afferent malohi 'o a'u ki he vahevahe 'o e mata 'o e neave trigeminal (Neave 'o e 'ulu V) ki he 'uto, 'a ia 'oku fana hangatonu hifo 'a e ** neave vagus (Neave 'o e 'ulu X)** ki he loto mo e kete (Neave 'o e 'ulu X)** ki he loto mo e kete. - The Concussion Trap: Koe'uhi ko e toutou lua 'a e tamasi'i, 'oku 'asi 'oku 'ikai ke 'i ai ha'ane lavea 'i he 'ulu pe mofi pea 'ota ha CT 'o e 'uto 'oku misi 'a e 'atakai 'i lalo. - Founga ke Spot Ia 'i he taimi pe ko ia: Sivi'i 'a e tu'unga 'o e loto 'o e tamasi'i/ta'ahine (fa'a loloto 'a e tuai 'i he 35 ki he 55 'o e ta 'i he miniti, mo e junctional escape beats pe sinus arrest spikes) pea kole ki he tamasi'i ke muimui ki ho louhi'i nima pea sio hangatonu UP ki he silingí. Kapau 'oku 'ikai lava 'e he mata lavea 'o vilo ki 'olunga 'o fakalaka 'i he laine lotoloto pea sio hake 'oku ne fakatupu ha peau 'o e 'uto, mamahi 'a e mata, mo ha to 'i he pulse 'i he monitoa 'o e loto, 'Oku ma'u 'e he tamasi'i ha ** entrapped trapdoor orbital 'o e motu'a ** 'oku fie ma'u ke tukuange fakavavevave 'a e tafa 'i loto 'i he ** tangata ki he 48 pinschemic per (Volkmann fakakonisitūtone ʻo e uoua ʻo e matá).
3. Neave Infraorbital (\(V_2\)) 'Oku 'ikai ke ngaue: Ko e Faka'ilonga Fufuu ki ha Motu'a 'o e Fola 'o e Orbital¶
Te ke lava fēfē ʻo ʻiloʻi ʻi he feituʻu ʻoku hoko ai ha fakatuʻutāmakí pe ko ha mata ʻuliʻuli ʻoku fula ko ha lavea pē ʻo e tisiū molumalu ("shiner") pe ko ha hui ʻi lalo motuʻa ʻo e faliki ʻo e ʻataá? - Lele ma'ama'a ho louhi'i nima 'i he to'ohema mo e to'omata'u 'o e kou'ahe 'i lalo 'o e tokotaha, 'a e tafa'aki 'o e ava 'o e ihu, 'a e ngutu 'i 'olunga, pea 'eke ange pe 'oku ongo'i "'akau" pe 'oku 'ikai ke 'i ai ha nifo 'i 'olunga 'i mu'a (hange ko e hili ha fana Novocain nifo). - Ko e neave infraorbital (ko ha va'a 'o e vahevahe maxillary 'o e neave trigeminal, \(V_2\)) 'oku lele hangatonu ia 'i ha pepa-manifinifi 'o e ivi 'i loto 'i he faliki 'o e sote 'o e mata kimu'a pea toki mavahe ki tu'a ki he kou'ahe ke 'oatu 'a e ongo ki he midface mo e nifo 'i 'olunga. - Kapau 'oku fakatupu 'e ha taa ki he mata 'a e mo'umo'ua pe pins-and-needles 'i he ngutu 'i 'olunga, nifo/nifo 'i 'olunga, mo e kou'ahe 'i he tafa'aki tatau, 'oku 'i ai ha orbital floor blowout fracture 'o fakafou 'i he infraorbital canal kae 'oua kuo fakamo'oni'i 'oku kehe 'e ha CT scan 'o e orbital.
4. Orbital Emphysema: Ko e hā ʻoku liliu ai ʻe he Puhiʻi ʻo e Ihú ha Motuʻa Faingofua ki ha Hala ʻEa ki he ʻOpití¶
‘I he taimi ‘oku motuhia ai ‘a e ‘ā ‘i loto (lamina papyracea) pe faliki ‘o e ‘ōpití, ‘oku fetu‘utaki hangatonu ai ‘a e ngako ta‘e‘aonga ‘o e mata‘itofé he taimí ni mo e ngaahi sinus ihu ‘oku fonu ‘i he ‘eáethmoid pe maxillary: - ‘I he mānava anga-mahení, ‘oku si‘isi‘i ai ‘a e ‘ea ‘i loto ‘i he ihú. - Kaekehe, ko hono puhi'i fakamālohi 'o e ihu 'oku ne fakatupu 'a e ngaahi 'omi 'i loto 'i he ihu 'o e 60 ki he 100 mmHg (tatau mo hono puhi'i 'o e pa'anga 'o e me'alele). - Ko e pa ko ia 'o e 'ea sinus 'ikai sterile mo e mucus 'oku fana 'i he hui 'o e mafesifesi ki he ngaahi 'aofinima (fakatupu 'a e ballooning fakafokifā 'o e ngaahi 'aofinima 'aki ha crackling "Rice Krispies" subcutaneous crepitus ongo 'i lalo ho louhi'i nima) pea 'i mui 'i he 'aofinima 'o e mata. - Kapau 'oku ngaue ha flap 'o e mucosa 'o e sinus pe ngako 'o e 'atakai ko ha ** polo-valve ** (tuku 'a e 'ea 'i he lolotonga 'o e puhi 'o e ihu ka 'oku tauhele'i ia ke 'oua na'a lava ke ne hola ki mui ki he sinus), 'oku fakafefeka'i 'e he kato 'ea 'oku ma'u 'a e 'atakai 'o e retinal lotoloto mo e neave 'o e mata (** Tension 'o e 'atakai 'o e 'atakai fie ma'u fakavavevave 'o e caundsing 'oku fie ma'u 'e he . 'ea 'o e kato 'o e retrobulbar. - 'Ikai ngata ai, 'oku fakatupu 'e he fakamālohi'i 'o e pekitilia 'o e sinus 'o e ihu 'oku 'uli'i ki he ngako 'o e orbital sterile ha fakatu'utamaki lahi 'o e sio-fakatu'utamaki selulaiti 'o e 'atakai mo e thrombosis 'o e sinus 'o e 'ana, ko e ‘uhinga ia ‘oku ta’ofi ai ‘a e kau mahaki ‘oku ‘i ai ‘enau ngaahi motu’a ‘o e ‘ata ‘oku fetu’utaki mo e sinus mei hono puhi’i honau ihu, lue lalo, pe va’inga ‘aki ‘a e ngaahi me’alea ‘o e matangi ‘i he uike ‘e 4 ki he 6.
Tip
Founga ke sivi'i 'a e tamasi'i ako ki he ischemia 'o e neave optic 'i he taimi 'oku fula ai 'a e ngaahi mata'itofe 'o tapuni (Ko e Sivi 'o e Maama Ta'alo ki he RAPD): 'I ha loki 'oku 'ikai ke fu'u maama, hiki hake malie 'a e ngaahi mata'itofe 'i 'olunga 'aki hono lomi'i ho'o ngaahi tuhutuhu PE ki he 'otu 'o e mata'itofe 'o e hui 'i 'olunga 'i he mata onyelf (never presself). Fakaulo ha maama pen ki he mata leleí ʻi ha sekoni ʻe 3 (ʻoku totonu ke fakatou fakaʻauʻauhifo tatau ʻa e ongo tamaiki akó), pea taʻalo vave ʻa e māmá ʻo ʻalu hake ki he mata laveá ʻi ha sekoni ʻe 3. Kapau fakatou'osi 'a e ongo tamaiki ako paradoxically dilate (tupu lahi ange) 'i he momeniti 'oku taa'i ai 'e he maama 'a e mata lavea, 'Oku ma'u 'e he mahaki ha Relative Afferent Pupillary Defect (RAPD / tamasi'i ako 'a Marcus Gunn), 'o fakamo'oni'i 'oku fiekaia 'a e neave optic pe retina 'i he tafa'aki lavea ki he 'osikena pe maumau.
Faka'ehi'ehi ma'u pe ki ha taimi tatau 'o e Open Globe Rupture kimu'a pea toki ala ki he mata .¶
Ko e taimi pē ʻoku taaʻi ai ʻe ha nima, peisipolo, BB pellet, foʻi hina, pe sioʻata kuo motumotu ʻa e matá, ʻe lava foki ʻe he mālohi ʻokú ne motuhi ʻa e ngaahi hui ʻo e ʻataá ʻo pa ʻa e ʻā ʻo e mataʻitofé tonu (Open Globe Rupture). Kimu'a pea toki faka'ata ha taha ke ne lomi'i 'a e ngaahi 'aofinima pe vakai'i 'a e orbital tension, sivi'i 'a e mata 'i he sio ki he Ngaahi Faka'ilonga 'e Ono 'o e Open Globe Rupture: 1. Ko e "Teardrop" pe Peaked Pupil: 'Oku 'ikai ke toe takai 'a e tamasi'i ako; ‘oku toho ia ki ha fōtunga lo‘imata‘ia ‘oku tuhu ki he tuliki ‘o e mata‘itofé pe sclera ‘a ia na‘e pa ai ‘a e ‘ā ‘o e fo‘i mata‘itofé pea ‘ufi‘ufi ‘e he ‘aisi ‘a e ava. 2. Ko e Pulu Toto Tikili ‘e 360 ‘o e Mata (Bullous Hemorrhagic Chemosis): Ko e me‘a mahino ‘i ‘olunga ‘i he hinehina ‘o e matá ‘oku fula ia ‘o hoko ko ha mama matolu, toto, hangē ha jeli ‘okú ne takatakai‘i kakato ‘a e mata ‘o e matá, ‘o fufū ai ha movete ‘a e mata ‘i laló. 3. Pigment Lanu 'uli'uli pe 'Uli'uli (Uveal Prolapse) 'Oku Pipiki mei he Hinehina 'o e Mata: 'Oua 'aupito na'a ke feinga ke holoholo'i ha "potu 'uli" 'uli'uli pe lanumata 'i he sclera hili 'a e lavea; ko e iris pe sino ciliary ia ‘o e mahakí ‘oku ‘asi mai ‘i ha sclera kuo motuhiá. 4. Ko ha Loki ʻi Muʻa ʻoku ʻikai angamaheni pe loloto/palapala (pe Hyphema): Ko e feituʻu ʻi mui ʻi he mataʻitofé ʻoku fonu ia ʻi he toto ʻoku laʻi (hyphema, vakai ki he lavea 'a e mata) pe fōtunga holo ‘i hono fakahoa ki he mata ‘e tahá. 5. To'o 'o e Jeli Mahino (Vitreous Humor) 'i he funga 'o e mata. 6. Mole Lahi 'a e Sio mo e Mata Molu, Deflated-Sio.
Kapau 'oku 'i ai ha faka'ilonga 'o ha rupture 'o e kolope 'oku fakaava, **ta'ofi 'a e ngaahi ngaue fakasino kotoa pe 'i he taimi pe ko ia, tepi'i ha pale Fox vaulted fefeka pe ko e lalo ipu pepa 'i 'olunga 'i he hui 'o e la'e mo e cheekbone 'o 'ikai ha fetu'utaki 'i he mata, tauhi 'a e mahaki ke tu'u hangatonu mo nonga, pea ui 'a e 911 / 112 /9.
Ngaahi fika fakavavevave fakavahefonua mo e ngaahi tu'utu'uni 'a e ngaahi potungaue¶
- 'Amelika mo Kanata: Taila ki he 911 ki ha fefononga'aki vave ki ha Senitā Fakamamahi Levolo I pe Levolo II 'oku 'i ai 'a e ngaahi malava 'o e Faito'o Fakavavevave mo e Mata / Oculoplastic Surgery 24/7. ‘I he malumalu ‘o e ngaahi fakahinohino ‘a e Kolisi ‘Amelika ‘o e Kau Toketā Fakavavevave (ACEP), Poupou ki he Mo‘ui ‘i he Lavea Fakalakalaka (ATLS), mo e Akatemi ‘Amelika ‘o e Mata (AAO), ‘oku ako‘i mo fakamo‘oni‘i ‘a e kau toketā fakavavevave ke fakahoko ‘a e tafa‘aki mohenga vave ki he**pe CCT Canthosis mo e) Ko e Sinitolo ‘o e Vahe ‘Opita.
- Pule'anga Fakatahataha: Taila ki he 999 (pe 112). I he lalo Kolisi Fakatu'i 'o e Faito'o Fakavavevave (RCEM) mo e Kolisi Fakatu'i 'o e kau Toketā Mata (RCOphth) fakahinohino ki he lavea, retrobulbar hemorrhage mo e mole 'a e sio 'oku fakakalasi ia ko ha tafa vave decompression fakavavevave 'oku fakahoko 'i he Potungaue Fakavavevave Resuscitation Loki kimu'a pea toki hiki 'a e radiology.
- Iunioni 'Iulope: Tai 112. Muimui ki he Kosilio Fakaakeake 'a 'Iulope (ERC) mo e ngaahi hala fakafonua 'o e lavea 'o e mata/mata ki he decompression vave 'o e 'atakai mo e angiography CT 'o e mata.
- Aositelelia mo Nu'usila: Taila ki he 000 'i 'Aositelelia pe 111 'i Nu'usila. Muimui ki he ngaahi fakahinohino ‘a e RANZCO (Kolisi Toketā Mata ‘a e Tu’i ‘Aositelelia mo Nu’u Sila) mo e ANZCOR ki he ngaahi lavea ‘i he mata.
- 'Initia mo 'Esia-Pasifiki: Taila 112 'i 'Initia, 119 'i Siapani mo Kōlea Tonga, pe 995 'i Singapore. Kole ha fefononga'aki fakahangatonu ki ha falemahaki lavea 'oku fakanaunau'i 'aki 'a e CT imaging, faito'o fakavavevave airway/tafa 'a e ngaahi malava, mo e ophthalmology coverage.
Vakai ki he ngaahi fika fakavavevave mo e ngaahi fika fakavavevave fakavaha'apule'anga kotoa pe.
Ngaahi fehu'i 'oku toutou 'eke .¶
Ko e hā ʻoku ʻikai lava ai ke u ʻai hangatonu ha ʻaisi ʻi ha mata ʻuliʻuli kuo fula hili pē haʻaku taaʻi fefeka?¶
Kae ‘oua kuo sivisivi‘i ‘e ha toketā ‘a e fo‘i mata ‘o e matá pea fakapapau‘i ‘oku kei hao pē ‘a e ‘ā ‘o e kolopé pea ‘oku ‘ikai ha hematoma retrobulbar, ko hono fokotu‘u ‘a e mamafa ‘o ha puha ‘aisi pe lomi‘i hangatonu ha me‘a momoko ki he fo‘i matá ‘oku fakatu‘utāmaki. Kapau 'oku 'i ai ha scleral rupture fufuu (kolope fakaava), 'e lava ke squeeze 'e he mamafa 'o e 'aisi 'a e matasio'ata 'i loto mo e vitreous jeli mei he mata; kapau 'oku 'i ai ha hematoma retrobulbar, 'oku tanaki atu 'e he 'omi 'i tu'a ki he 'osi-fakatu'utamaki 'a e 'omi 'o e strangling 'a e neave 'o e mata. Maluʻi maʻu pē ʻa e matá ʻi he ʻotu ʻo e huí kae ʻikai.
Ko e hā naʻe puna hoku matá ʻo hangē ha foʻi pulu koló ʻi he momeniti pē ne u puhiʻi ai hoku ihú hili ʻeku taaʻi ʻi he fofongá?¶
Ko e hui ‘okú ne fakamavahe‘i ‘a e loto mo e lalo ‘o ho matá mei ho ngaahi fo‘i ihú ‘oku si‘i hifo ‘i he vaeua milimita ‘a hono matolú pea ‘oku fa‘a mafesifesi ia lolotonga ‘a e lavea ‘i he fofongá ‘oku ‘ikai ke fu‘u hā mahino na‘a mo e taimi ‘oku hā lelei ai ‘a e tafa‘aki ki tu‘a ‘o ho fofongá. Ko e taimi 'oku ke pinch ai ho'o ngaahi ava 'o e ihu ke puhi'i ho'o ihu, 'oku ke fakatupu 'o laka hake he 60 ki he 100 mmHg 'o e 'ea 'i loto 'i ho'o ngaahi konga 'o e ihu, 'a ia 'oku blasts 'a e 'ea sinus mo e pekitilia 'o fakafou tonu 'i he mafesifesi 'o e hui ko ia ki ho'o ngaahi 'aofinima pea 'i mui 'i ho'o mata'itofe (**orbital emphysema**); kapau ‘oku ‘ikai ke hā lelei ‘a e sió pe ongo‘i ‘oku fufuu‘i ‘a e matá hili hono puhi‘i ho ihú, ‘alu leva ki he loki fakavavevavé.
Ko e hā ʻoku faʻa fakaʻilongaʻi hala ai ha kiʻi tamasiʻi ʻoku lua mo ha tuʻunga māmālie ʻo e mafú hili ʻene taaʻi ʻi hono matá ʻoku ʻi ai haʻane mofi?¶
'Oku ma'u 'e he fanau 'a e ngaahi hui 'o e faliki 'o e orbital 'oku nau mafesifesi 'i he uesia pea snap to'omata'u ki mui 'o tapuni hange ha matapa tauhele 'oku 'i ai 'a e puna, pinching 'a e uoua 'o e mata rectus ma'ulalo ange 'o 'ikai ke tuku ha lahi 'o e mata 'uli'uli 'i tu'a. Ko hono fakaloloa ‘a e uoua mata ko ia kuo ma‘ú ‘okú ne faka‘ai‘ai ‘a e trigeminal-vagal **oculocardiac reflex**, ‘a ia ‘okú ne fakatupunga ‘a e kafo lahi, lua, kili engeenga, vaivai, mo ha tu‘unga fakatu‘utāmaki ‘o e tō ‘a e lotó (bradycardia). Kole maʻu pē ki ha kiʻi tamasiʻi pē ʻoku lavea hono fofongá ke ne sio hangatonu hake ki he silingí; kapau ‘oku ‘ikai lava ke nga‘unu hake ‘a e mata ‘e tahá, ko ha motu‘a ia ‘o e ‘ōpitá kuo ma‘u, ‘o ‘ikai ko ha mofi pē.
‘Oku tuku ‘e he Lateral Canthotomy mo e Cantholysis ha mafu faka‘ulia tu‘uloa ‘i he tuliki ‘o e fo‘i matá?¶
ʻIkai; ko ha canthotomy lateral 'i he tafa'aki mohenga mo e cantholysis ma'ulalo ange ko ha ki'i, ma'a 'o e 1-senitimita snip 'i he crease fakanatula 'i tu'a 'o e 'aofinima 'a ia 'oku fai ma'u pe 'e he kau toketā tafa oculoplastic fakateunga 'a e ngaahi motu'a. Ko e taimi pē ‘oku ‘osi ai ‘a e fula ‘o e retrobulbar ‘i ha ngaahi ‘aho lahi, ‘e lava ke tuitui faingofua ‘e ha toketā mata pe toketā tafa pelesitiki ‘a e uoua mo e tuliki ‘o e ‘uhiki‘i matá ‘o fakafoki fakataha mo ha ngaahi ma‘u‘anga tokoni ‘oku meimei ta‘ehāmai, ka ko e ‘ikai ke fakahoko ‘a e motu‘á ‘i loto ‘i he miniti ‘e 90 ‘oku fakatupunga ai ‘a e kui tu‘uloa mo ta‘ealafakafoki.
Ko e ngaahi motu‘a kotoa ‘o e orbital blowout ‘oku fiema‘u ki ai ha tafa ke ‘ai ha peleti ‘i he fo‘i mata?¶
ʻIkai; laka hake he vaeua 'o e kakai lalahi 'o e fungavaka 'o e orbital mo e ngaahi motu'a 'o e blowout 'o e puipui medial 'oku fakamo'ui malu 'o 'ikai ha tafa. Ophthalmologists mo e kau toketā tafa maxillofacial 'oku nau ngaue pe 'i he taimi pe ko ia ('i loto 'i he houa 'e 24 ki he 48) kapau 'oku ma'u fakamisini ha uoua 'o e mata 'o fakatupu 'a e oculocardiac reflex pe unresolving 'a e sio 'e ua, pe Subacutely ('i loto 'i he 'aho 'e 7 ki he 14 'o e 'ufi'ufi 'o e lahi ange 'a e percent 'o e if0. orbital floor, fakatupu 'a e sio 'e ua hokohoko 'i he sio lau tefito, pe fakatupu 'a e ngoto 'a e fo'i mata ki mui (**enophthalmos**) 'o laka hake 'i he milimita 'e 2.
Te u lava nai ʻo lele ʻi ha vakapuna pe ʻalu ʻo luelue ʻi he vaí mo ha motuʻa ʻo e ʻōpitá ʻoku teʻeki ke faitoʻo?¶
'Oku fale'i 'e he ngaahi kautaha vakapuna mo e kau toketā mata 'i he angamaheni ke tatali kae 'oua kuo sivi'i mo fakama'a ha motu'a 'o e 'atakai mo e fetu'utaki sinus pe 'ea 'o e 'atakai (pneumo-'atakai) ('oku angamaheni 'aki 'a e uike 'e 1 ki he 2 ki he ngaahi vakapuna fakakomesiale 'o e fale kapau 'oku 'i ai 'a e 'ea retrobulbar, koe'uhi 'oku ma'u 'a e 'ea percenta 'e he3. mā‘olunga ‘o fakatatau ki he Lao ‘a Boyle, ‘o fakamālohi‘i ai ‘a e neave ‘o e matá). ‘Oku tapui ‘aupito ‘a e luelue ‘i he vaí kae ‘oua kuo fakamo‘ui kakato ‘a e huí (uike ‘e 4 ki he 8), he ‘e lava ke fakatupu ‘e he squeeze ‘o e mask mo e barotrauma ‘o e sinus ‘a e tafe toto fakatu‘utāmaki ‘i he ‘ōlitá pe ko e emphysema.
Ngaahi fakahinohino fekau'aki¶
- Lavea 'a e mata mo e tokanga'i fakavavevave .
- Mata me'a muli, abrasion 'o e mata, mo e ulo 'o e uelo
- Lavea 'i he 'ulu mo e mofi .
- Ko e mahaki selula ‘o e ‘ōlitá, thrombosis ‘o e sinus cavernous, mo e ngaahi mahaki fakatu‘utāmaki ‘o e fofongá ‘i he tafa‘aki tolu
Ngaahi ma'u'anga fakamatala mo e fakahinohino faka'ofisiale .¶
- Kolisi Tafa 'a 'Amelika (ACS, 'Amelika) Komiti ki he Lavea: Tohi Fakahinohino ki he Ako 'a e Kau Ako ki he Poupou ki he Mo'ui 'a e Lavea Fakalakalaka (ATLS) (Lavea 'i he Mata mo e Fakavavevave 'o e Orbital Compartment Syndrome / Lateral Canthotomy mo e Cantholysis protocols).
- Akatemi 'Amelika 'o e Mata (AAO, 'Iunaiteti Siteiti): EyeWiki mo e ngaahi fakamatala fakafaito'o ki hono pule'i 'o e ngaahi motu'a 'o e orbital Blowout, ngaahi motu'a 'o e matapa tauhele 'o e mata hinehina 'o e fanau, mo e toto 'o e Retrobulbar.
- Kolisi Fakatu'i 'o e Fakafaito'o Fakavavevave (RCEM) mo e Kolisi Fakatu'i 'o e kau Toketā Mata (RCOphth, Pule'anga Fakatahataha): Fakahinohino ki he Founga Lelei Taha: Syndrome 'o e 'Otu Fakatu'utamaki mo e Kanitomi Fakavavevave 'o e Lateral mo e Cantholysis.
- Kolisi 'Amelika 'o e kau Toketaa Fakavavevave (ACEP, 'Iunaiteti Siteiti): Ngaahi Founga Fakafaito'o 'i he Fakafaito'o Fakavavevave: Pule'i Fakavavevave 'o e Ocular mo e Maxillofacial Trauma.
- Kolisi Fakatu'i 'o 'Aositelelia mo Nu'usila 'o e kau Toketā Mata (RANZCO): Ngaahi Fakahinohino Fakafaito'o ki he Lavea Faka'auha 'o e Mata mo e Malu'i 'o e Kolope Fakaava.
Note
‘Oku ‘omai ‘e he fakahinohino ko ‘ení ‘a e fakamatala fakaako ki he sivi fakavavevave pea ‘oku ‘ikai ke ne fetongi ‘a e sivi fakafaito‘o fakapalofesinalé pe ko e tafa fakavavevave mo e tokanga‘i ‘o e matá. Fakakaukau ke ke fai ha ako tokoni ʻuluaki kuo fakamoʻoniʻi ʻo fakafou ʻi he Kolosi Kulokulá, St John Ambulance, pe ko ha kautaha ako fakalotofonua ke ke ako ki he founga ke tokangaʻi malu ai ʻa e lavea ʻi he fofongá, ʻulú, mo e matá.