Movete ‘a e Spleen, Toloi ‘a e Tafe Toto ‘i Loto Hili ‘a e Lavea Fakatupu, mo e Faka‘ilonga ‘o Kehr¶
'Oku kehekehe 'a e ngaahi fika fakavavevave 'i he fonua .. ʻOku fakaʻaongaʻi ʻe he peesi ko ʻení ʻa e 911, ko e fika ia ki he ʻIunaiteti Siteití mo Kānata. ‘Oku ngāue‘aki ‘e he ngaahi fonua lahi kehe ‘a e 112, 999, pe ko ha toe fika kehe. Kumi e fika ki ho fonua ..
Ko e spleen ko e 'okani fefeka 'e taha 'oku fa'a lavea lahi taha 'i he lavea 'o e kete blunt, 'oku a'u ki he peseti 'e 40 ki he 50 'o e ngaahi lavea kotoa pe 'o e kete visceral hili 'a e fepakipaki 'a e me'alele, ngaahi uesia 'o e handlebar 'o e pasikala, ngaahi me'a fakasipoti, hinga, mo e ngaahi 'ohofi. 'Oku tu'u ma'olunga 'i he quadrant 'i 'olunga to'ohema 'o e kete 'i lalo pe 'i he hiva, hongofulu, mo e hongofulu ma taha 'o e ngaahi hui, 'a e spleen ko ha 'okani vascular makehe 'o e toto-filter 'oku ne ma'u 'a e peseti 'e 5 nai 'o e loto 'o e cardiac kotoa 'o e wgilera 'a e output (filter 250 ki he 350 milliliters in minute 'o e) . pepa-manifinifi 'a e fibrous 'o e kapisi. ‘I he taimi ‘oku haea ai ha fo‘i ‘uto kuo motumotu ki he ava tau‘atāina ‘o e keté (hemoperitoneum), ‘e lava ke tafe toto ha taha ‘o mate ‘i loto ‘i ha ngaahi miniti si‘i ‘o ‘ikai ha mata‘itofe toto pe lavea ‘e taha ‘oku hā ‘i he kili ‘i tu‘á. Na'e toe fakatupu kākā ange, 'e lava ke nofo fakataimi 'a e subcapsular splenic hematoma 'o sila'i 'i lalo 'i he capsule 'i tu'a 'o e spleen 'i he **'aho 'e 2 ki he 14 hili ha ngali si'isi'i 'o e hinga pe sipoti 'o e bump kimu'a pea toki pa fakafokifā 'o fakaava (toloi 'a e splenic rupture). Kapau ko ha taha naʻe faingataʻaʻia ʻi ha uesia ʻi he tafaʻaki toʻohema ʻo e hui pe kete (pe ʻoku ʻi ai ha mononucleosis pipihi) ʻoku ne maʻu ha mamahi ʻi he tafaʻaki toʻohema ʻo e kete ʻi ʻolunga, mamahi māsila ʻi he tumuʻaki ʻo e uma toʻohema (fakaʻilonga ʻo Kehr), pōlepole ʻi he taimi ʻoku tuʻu hake aí, kili ʻoku ngingila engeenga, pe ko ha pulse ʻoku feʻauhi, telefoni ki hoʻo feituʻú . ngaahi fika fakavavevave ‘i he taimi pē ko iá. Lolotonga e tatali ki he kau toketā fakafaitoʻó, vakaiʻi ʻa e fakahinohino fekauʻaki mo e laveá ʻi he . 'ilo'i 'o e 'ohovale mo e tokoni 'uluaki, flail fatafata mo e ngaahi motu'a 'o e hui, mo e . mapuleʻi ʻo e tafe toto lahi.
Fai ʻeni he taimí ni .¶
- Ta ki ho'o fika fakavavevave fakalotofonua 'i he taimi pe ko ia pea lipooti 'a e mahalo 'oku 'i ai ha toto 'i loto 'i he kete. Taila ki he 911 'i he 'Iunaiteti Siteiti mo Kanata, 112 'i he kotoa 'o e 'Iunioni 'Iulope, 999 'i he Pule'anga Fakatahataha, 000 'i 'Aositelelia, pe vakai'i 'emau lisi 'o e ngaahi fika fakavavevave. Fakaha mahino: "Mahalo'i 'oku movete 'a e spleen / toto 'i loto 'i he kete hili 'a e lavea 'o e blunt (pe mononucleosis): mamahi 'i he kete to'ohema 'i 'olunga mo e uma to'ohema mo e ngaahi faka'ilonga 'o e 'ohovale."
- Fakatokoto kakato 'a e tokotaha 'i hono tu'a (supine) pea 'OUA 'e tuku ke ne tangutu hake, tu'u, pe lue. 'I he internal hemorrhagic shock, 'oku fakatupu 'e he tu'u pe tangutu hake 'a e toenga 'o e lahi 'o e toto ke pool 'i he va'e, 'o holo hifo leva 'a e tafe 'a e toto ki he 'uto mo e loto pea fakatupu 'a e syncope 'o e puke 'o e toto pe. Na'a mo e fakatu'utamaki ange, 'oku fakalahi 'e he lue pe straining 'a e intra-kete 'a e 'omi pea pops fakasino 'a e toto 'oku vaivai ("sentinel clot") pe ko e capsule splenic 'oku kei tu'u 'oku lolotonga ta'ofi 'a e toto fakatu'utamaki.
- Fehu'i pau fekau'aki mo e mamahi 'i he tumu'aki 'o e uma to'ohema (faka'ilonga 'o Kehr), tautautefito ki he taimi 'oku tokoto 'o 'ata'ata. Neongo kapau 'oku 'ikai ha lavea 'a e mahaki 'i he uma, 'oku faka'ita'i 'e he toto tau'ataina 'i lalo 'i he dome to'ohema 'o e diaphragm 'a e neave phrenic to'ohema, 'a ia 'oku vahevahe 'a e neave tatau tofu pe 'o e spinal cord
C3, C4, and C5) ko e ngaahi neave supraclavicular ‘oku nau tokonaki mai ‘a e kili ‘i ‘olunga ‘i he uma to‘ohemá. Ko e mamahi ʻi he tumuʻaki ʻo e uma toʻohemá ʻoku fakautuutu ange ʻi he taimi ʻoku tokoto ai ʻo palakū ko ha fakaʻilonga fakakalasi ia ʻo ha ruptured spleen. - Tauhi 'a e mahaki ke mafana 'aki 'a e ngaahi palanikete momoko 'oku fokotu'u 'i lalo mo 'olunga 'i honau sino ke ta'ofi 'a e "Lethal Trauma Triad." 'I he taimi 'oku holo hifo ai 'a e mafana 'o e sino 'o e mahaki 'oku tafe toto 'i lalo 35 ki he 36 tikili Selisiasi (95 ki he 96.8 tikili faka'auha 'o e toto), (hypothermic coagulopathy), ‘o fakatupunga ai ke tafe toto ‘a e fo‘i ‘uto kuo haeá ‘o ‘ikai lava ke mapule‘i. Fakaʻehiʻehi mei he kelekele momokó pe falikí ʻi he taimi pē ko iá.
- 'OUA 'E TEITEI 'oatu 'a e 'asipilini, ibuprofen, naproxen, vai, pe me'akai (NPO fefeka). Ko e ngaahi faito'o konatapu fakafepaki'i 'o e 'uto (NSAIDs) hange ko e ibuprofen pe 'asipilini kona 'a e ngaue 'a e peleti pea fakakovi'i 'a e toto 'i loto, lolotonga ia 'oku fakatupu 'e he vai pe me'akai 'i he kete ha fakatu'utamaki lahi 'o e laspiramiy mo e vothemiring fakalukufua . pe ko e ‘anioembolization.
- 'OUA 'e lomi'i fefeka pe toutou palpate 'a e kete 'i 'olunga to'ohema. Ko e prodding fakatupu 'ita 'i lalo 'i he ribcage to'ohema 'e lava ke ne motuhi ha hematoma splenic subcapsular 'oku 'ikai ke 'i ai ha 'uhinga pe dislodge ha vave 'o e hemostatic clot. Lipooti ki he kau toketā fakafaitoʻó ʻi he taimi pē ko iá ha ngaahi faitoʻo fakaʻauha toto (apixaban, rivaroxaban, dabigatran, warfarin, pe clopidogrel) mo ha hisitōlia kimuí ni mai ʻo e mamahi ʻi he kongalotó/mofi (mononucleosis pipihi) ki he kau toketaá ʻi he taimi pē ko iá.
Ko e tauhele 'o e 'Splenic Rupture' 'o e siteisi 'e ua (Vahe taimi fakapulipuli 'o Baudet)
ʻOua naʻá ke teitei fakakaukau ʻoku ʻikai ha fakatuʻutāmaki ha taha koeʻuhí pē ko ʻene lue atu mei ha fakatuʻutāmaki ʻi ha pasikala, tō ʻi he sikií, fepaki ʻi ha soka, pe fakatuʻutāmaki ʻi ha kā ʻo ongoʻi lelei ʻi ha ngaahi ʻaho lahi. 'I he peseti 'e 1 ki he 10 'o e ngaahi lavea 'o e splenic 'oku 'ikai ke 'asi, 'oku haea 'a e pulp 'i loto (parenchyma) 'o e spleen lolotonga ia 'oku kei tu'u fakataimi 'a e fibrous fefeka 'i tu'a, 'o tauhele'i ha vaitupu 'o e toto 'oku 'i lalo 'i he fo'i 'uto (**ko ha subcapsular pe intraparenchymal hemat). Mo e houa 'e 48 ki he 'aho 'e 14 (ko ha matapa sio'ata 'oku 'ikai ha faka'ilonga kākā 'oku 'iloa fakafaito'o ko e Baudet's latent period), 'oku foki 'a e tokotaha ki he ngaue pe ako mo ha mamahi fakapo'uli si'isi'i pe 'i lalo 'i he ngaahi hui to'ohema. ‘I he movete ‘a e ngaahi fo‘i toto kuo ma‘ú (hemolysis), ‘oku tohoaki‘i mai ‘e he osmotic pressure ‘a e vai lahi ange ‘i loto ‘i he hematoma kae ‘oua kuo pa fakafokifā ‘a e capsule ‘o hangē ha fo‘i pulu vai kuo fu‘u puna lahi, ‘o tafea ai ‘a e keté ‘aki ‘a e ngaahi lita toto pea fakatupunga ai ha tō fakafokifā ‘i ha ngaahi ‘aho hili ‘a e ‘uluaki fakatu‘utāmakí.
'Akau 'o e tu'utu'uni: lavea 'i he tafa'aki to'ohema 'o e 'ikai ke 'asi, faka'ilonga 'o Kehr, mo e triage 'o e splenic rupture¶
flowchart TD
Start["Uesia Fakatu'upakē ki he Kete To'ohema 'i 'Olunga, Flank To'ohema, pe Ngaahi Hui To'ohema 'i Lalo (Ngaahi Hui 9-12) PE Mamahi Fakafokifā 'i he Kete To'ohema 'i he Mononucleosis Pipihi, Malaria, pe Leukemia"] --> CheckShock{"Sitepu 1: Sivi'i 'a e Hemorrhagic Shock & Rupture Faka'ilonga: Mamahi 'i he quadrant 'i 'olunga to'ohema, Mamahi 'i he tumu'aki 'o e uma to'ohema (faka'ilonga 'o e Kehr), 'oho 'i he tu'u, 'Oku 'i he tu'unga 'o e loto 'i he 100 bpm, kili clammy engeenga, pe BP ma'ulalo?"}
CheckShock -->|"'IO ki ha fa'ahinga faka'ilonga pe"| Emergency["MOTU 'A E SPLENIC 'OKU NGAUE PE 'OKU 'I AI: Ta ki he Ngaahi Sevesi Fakavavevave (911 / 112 / 999) 'i he taimi pe ko ia"]
CheckShock -->|"NO: Mamahi si'isi'i 'a e rib to'ohema pe, HR mo e BP angamaheni, 'ikai ha mamahi 'i he uma, 'ikai ha 'uto"| HighRiskMechanism{"Sitepu 2: Founga Fakatu'utamaki Lahi pe Mahaki? Motu‘a ‘a e ngaahi hui to‘ohema ‘i laló, faka‘ilonga ‘o e me‘a-puke ‘o e pasikalá, ngaahi me‘a fakasi‘isi‘i ‘o e totó, pe ko e Mononucleosis Pipihi?"}
HighRiskMechanism -->|"'IO"| UrgentED["Fiema'u 'a e Sivi 'o e Potungaue Fakavavevave 'o e Falemahaki 'aho tatau: Ultrasound 'aukai mo e kehekehe-fakalahi 'o e CT Scan 'o e kete ke pule'i 'a e hematoma splenic subcapsular fakapulipuli"]
HighRiskMechanism -->|"'IKAI"| WatchDelayed["Fakangatangata 'o e Ngaue Fefeka & Toloi 'a e Rupture Watch ('Aho 'e 14): 'Ikai ha sipoti fetu'utaki pe hiki mamafa; telefoni ki he 911 he taimi pē ko iá kapau ʻoku tupulaki ha mamahi ʻi he kete toʻohemá, mamahi ʻi he uma toʻohemá, pe ʻulu maʻamaʻá ."]
Emergency --> SupineWarm["1. Lay Flat on Back (Supine) & Tapui 'a e Lue pe Tangutu Hake: Takai'i 'aki ha ngaahi palanikete mafana ke ta'ofi 'a e hypothermia, tauhi fefeka 'a e NPO, 'OUA 'E TEITEI 'oatu 'a e ibuprofen pe aspirin, pea 'oua 'e lomi'i fefeka 'a e kete"]
SupineWarm --> HospitalPath["2. Fakaakeake 'o e ngaahi lavea 'i he falemahaki & Fakakalasi 'o e AAST: Ultrasound 'o e eFAST 'i he tafa'aki mohenga, Tuku toto palanisi, IV 'Esiti Tranexamic (TXA); 'Oku ma'u 'e he ta'e-tu'uma'u 'a e Laparotomy Vave; 'Oku ma'u 'e he tu'uma'u 'a e CT kehekehe mo e Splenic 'o e 'alati Angioembolization ."]
Anatomy mo e pathophysiology: ko e hā ʻoku toto fakatuʻutāmaki ai ʻa e spleen¶
Ko e spleen 'o e kakai lalahi ko ha nima-lahi, 'uli'uli-lanu violet wedge 'o e lymphoid mo e vascular 'o e tisiuu 'oku fakafuofua ki he 150 ki he 200 kalama, tucked ma'olunga 'i he to'ohema 'o e quadrant 'i 'olunga (LUQ) 'o e kete 'i lalo 'i he diaphragm pea malu'i laterally 'e he 9th,1. ngaahi hui. 'Oku ha'i ia 'i he feitu'u 'e he ngaahi uai 'e tolu 'o e peritoneal ('a e ngaahi uai 'o e splenorenal, gastrosplenic, mo e phrenicocolic) 'oku nau 'ave hono ngaahi halanga toto, tautautefito ki he 'alati 'o e splenic lahi mo to'oto'o ('oku va'a hangatonu mei he fu'u 'o e celiac 'o e **aorta 'o e kete) mo e.
1. Ko e hā ʻoku haeʻi ai ʻe he ngaahi motuʻa ʻo e hui toʻohema ʻi laló mo e ngaahi meʻa-puke ʻo e pasikalá ʻa e ʻutó¶
Ko e ongo malohi biomechanical 'oku na motuhi 'a e spleen lolotonga 'a e lavea 'o e blunt:
- Uesia fakahangatonu 'o e laiki (Ngaahi motu'a 'o e hui mo e ngaahi me'a-puke): Ko ha taa fakahangatonu ki he fatafata to'ohema 'i lalo pe to'ohema 'i 'olunga 'o e kete (hange ko ha uili faka'uli, ha fo'i 'akau peisipolo, ha heleta 'akapulu, pe ko ha ki'i tamasi'i 'oku to ki mu'a 'i he ngata'anga 'o ha ko ha me'a-puke 'o e pasikala) 'oku ne fakafefeka'i 'a e vergilepnic begile contra it. Fakatokanga'i ange, fakafuofua ki he peseti 'e 20 'o e kau mahaki mo e ngaahi motu'a 'o e ngaahi hui to'ohema 'i lalo (hui 9, 10, pe 11) 'oku 'i ai ha laceration splenic 'i lalo, koe'uhi ko e ngaahi hui 'o e hui 'oku piko ki loto pe jagged punch hangatonu ki he splenic capsule.
- Vave 'a e fakasi'isi'i 'o e motuhi ('Oku fakatu'utamaki 'a e me'alele 'o e me'alele pea 'oku to mei he ma'olunga): 'I he taimi 'oku tu'u fakafokifā ai ha me'alele 'oku nga'unu vave pe 'oku to ha taha mei ha 'a'ake, 'oku hokohoko atu 'a e sino fe'ave'aki 'o e 'uhiki'i manupuna 'oku nga'unu ki mu'a lolotonga ia 'oku kei taula 'a hono pedicle vascular ('a e hilum 'o e 'uhiki'i manupuna) 'a e wacron a ofrighta 'a e abdomen, ko hono ngaahi halanga toto lalahi hilar.
2. Neuroanatomy 'o e Faka'ilonga 'o Kehr (Ko e ha 'oku mamahi ai ha 'uto 'oku tafe toto 'i he uma to'ohema)¶
Na'e 'uluaki fakamatala'i 'e he toketā tafa Siamane ko Hans Kehr, Ko e faka'ilonga 'o Kehr ko e mamahi 'oku 'uhinga ki ai 'oku ongo'i 'i he mu'omu'a 'o e uma to'ohema ('i 'olunga 'i he acromion mo e supraclavicular fossa) 'oku fakatupu 'e he toto pe vai vela 'oku ne faka'ita'i 'a e tafa'aki ki lalo 'o e diaphragm to'ohema.
Ko e hā ʻoku fakahalaʻi ai ʻe he ʻutó ʻa e toto ʻi he keté ko ha lavea ʻi he umá? - Ko e tafa'aki ki lalo 'o e hemidiaphragm to'ohema 'oku innervated 'e he ngaahi filo 'o e ongo 'o e neave phrenic to'ohema, 'a ia 'oku tupu ma'olunga 'i he kia mei he ngaahi konga 'o e uho C3, C4, mo e C5 ("C3, 4, 5 tauhi 'a e diaphragm ke mo'ui"). - Ko e ngaahi konga tatau tofu pe ko ia C3 mo e C4 'o e uho 'o e tu'asino 'oku nau ma'u foki 'a e ongo 'o e kili mei he neave supraclavicular, 'a ia 'oku ne 'ufi'ufi 'a e pulou 'i 'olunga 'o e uma to'ohema. - Koe'uhi 'oku 'ikai ke maheni 'a e 'uto 'o e tangata mo hono ma'u 'o e ngaahi faka'ilonga 'o e mamahi mei he diaphragm, 'i he taimi 'oku pools ai 'a e toto vai ki he diaphragm to'ohema pea faka'ai'ai 'a e neave phrenic, 'oku poloseki 'e he ngaahi neurons 'o e nifo dorsal 'o e uho 'o e tu'asino 'a e mamahi fakahangatonu ki he C3-C4 uma dermatome. - Mata'itofe fakafaito'o: 'Oku 'i ai 'a e faka'ilonga 'o Kehr 'i he 50 ki he peseti 'e 75 'o e splenic ruptures, pea 'oku 'ulungaanga ma'u 'a e kovi ange 'aupito 'i he taimi 'oku tokoto ai 'a e mahaki 'i honau tu'a (pe 'oku 'i ai honau va'e 'oku ki'i ma'olunga), koe'uhi ko e kalavite 'oku faka'ata 'e he toto vai 'i loto 'i he kete underthegra ke slide 'a e ribge 'a e le.gra .
3. Ko e Faka'ilonga 'o Palanisi mo e ngaahi faka'ilonga 'o Kuleni / Kelei Turner .¶
'I he tafa'aki 'o e faka'ilonga 'o Kehr, 'oku 'ilo'i 'e he semiology 'o e lavea fakakalasi 'a e ngaahi faka'ilonga kehe 'e tolu 'i he tafa'aki mohenga 'o e toto 'i loto 'i he kete pe retroperitoneal: - Faka'ilonga 'o e Palanisi: Dullness ki he percussion 'i he ongo tafa'aki 'oku nofo ma'u 'i he leftupper quadrant / tafa'aki to'ohema (koe'uhi ko ha fu'u toto fefeka 'o e clotted 'o takatakai 'i he spleen haea) lolotonga 'a e hiki mo e tu'unga 'i he tafa'aki to'omata'u (koe'uhi ko e toto peritovi vai 'oku nga'unu 'i he tafa'aki 'o e case). - Le'ohi 'o e Quadrant 'i 'olunga to'ohema mo e Rebound: Ko e toto vai ko ha kemikale fakatupu 'ita ki he peritoneum parietal, 'o fakatupu 'a e tightening ta'efakakaukau'i (le'ohi 'o e uoua) 'o e puipui 'o e kete to'ohema, neongo 'oku peseti 'e 30 ki he 40 'o e toto 'o e splenic vave 'oku 'i ai ha deceptly be so left. - Faka'ilonga 'o Cullen (lavea lanu pulu 'i he tafa'aki 'o e uho) mo e Faka'ilonga 'o Grey Turner (lavea 'i he tafa'aki 'o e uho): Ngaahi faka'ilonga tuai ('asi mai hili ha houa 'e 24 ki he 48 mei he kamata 'a e tafe toto) 'oku fakahaa'i ai 'a e muimui'i 'o e toto ki he feitu'u retroperitoneal pe umbilical ligament.
Ko hono 'ilo'i 'o e hemorrhagic shock fakalongolongo: ko e ha 'oku hoko ai 'a e toto ma'olunga ko e faka'ilonga FAKA'OSI ke to¶
Ko e sino ‘o e tangata lahi ‘oku fakafuofua ki he lita ‘e 5 (paini ‘e 10.5) ‘a e toto (fakafuofua ki he 70 mL ki he kilokalami ‘o e mamafa ‘o e sino). Koe'uhi ko e ava 'o e kete (peritoneum) ko ha feitu'u lahi, talangofua 'e lava ke ne pukepuke kotoa 'a e lita 'e 5 'o e toto 'o ha taha 'o 'ikai fakahaa'i 'a e fula 'i tu'a ki he mata ta'eako, kuo pau ke 'ilo 'e he kau mamata 'a e **Kolisi 'Amelika 'o e kau toketā tafa ATLS (Kolisi Fakalakalaka 'o e kau toketā tafa ATLS (Advanced Trauma Clacksses Clamorgi 'o e Poupou ki he Mo'ui 'oku nau 'ikai) fakavalevale'i 'e ha lau 'o e toto "angamaheni" 'i ha tokotaha kei talavou pe mo'ui lelei:
| Kalasi Faka'ohovale 'a e ATLS | Voliume Toto Mole (mL mo e % 'o e Toto Fakakatoa) | Tu'unga 'o e Loto (Pulse) | Toto Ma'olunga 'o e Systolic | Tu'unga 'o e Manava & Kili / Tu'unga Faka'atamai | Tauhele Fakatu'utamaki 'i he tafa'aki mohenga |
|---|---|---|---|---|---|
| Kalasi I (Totongi) | A'u ki he 750 mL (<15% mole toto) (Tatau mo hono foaki ‘o e ‘iuniti toto ‘e 1.5) |
Angamaheni (<100 bpm) |
Angamaheni (120/80 mmHg) |
Mānava angamaheni (14-20/miniti); māfana anga-maheni ‘o e kilí; hoha‘a māmālie. | 'Oku 'asi lelei 'aupito 'a e mahaki lolotonga 'oku tafe toto 'i loto; ko e CT scan pe ultrasound hokohoko pe 'oku ne ma'u 'a e lavea. |
| Kalasi II (Shock Ma'ama'a - Siteisi Fakatokanga Vave) | 750 ki he 1,500 mL (15% to 30% mole toto) |
Ma'olunga (100 to 120 bpm mālōlō 'a e tachycardia) |
'OKU KEI ANGAMAMAHI pe 'a e BP systolic (110-120 mmHg), ka naʻe fakapuliki ʻa e mālohi ʻo e mafú (ʻoku ʻalu hake ʻa e diastolic ki he 85-90 mmHg) mo e ʻoku ʻikai ke ʻi ai ha ʻuʻulu ʻi he taimi ʻoku tuʻu hake aí (orthostasis). |
Manava 20-30/miniti; liliu 'a e kili 'uli'uli, momoko, mo fufula (clammy); toloi 'a e fakafonu 'o e kapila (>2 sec); ko e fakahoha‘a si‘isi‘i pe fieinua. |
Ko e kau sipoti kei talavou mo e fanau 'oku nau ma'u 'a e malohi 'o e ngaahi halanga toto 'oku ne tauhi 'a e systolic BP ke angamaheni kae 'oua kuo mole 'a e 30% 'o honau toto. Resting pulse >100 bpm + kili pale momoko ko ho'o fakatokanga vave. |
| Kalasi III (Shock Fakafuofua-ki-he-Malohi) | 1,500 ki he 2,000 mL (30% to 40% mole toto) |
'Aukai Faka'ilonga'i (120 to 140 bpm), vaivai 'a e filo 'o e radial 'o e pulse |
TO 'I LALO 'I HE 90 ki he 100 mmHg (Ma'ulalo 'o e toto 'oku 'ikai ke fakalelei'i) | Ko e mānava 30-40/miniti; moveuveu, vaivai, fieinua lahi, kili efuefu/mottled, si'isi'i 'a e mimi 'oku 'asi mai. | Ko e taimi pē ‘oku holo hifo ai ‘a e toto mā‘olunga ‘o e systolic ‘i lalo ‘i he 90 mmHg, kuo ‘osi mole ‘a e meimei vahe tolu ‘e taha ‘o honau lahi fakakātoa ‘o e totó pea ‘oku fiema‘u ke fai ha huhu toto vave mo mapule‘i ‘a e tafe toto. |
| Kalasi IV (Shock kimu'a 'i he Terminal / Faka'auha 'a e toto) | Laka hake he 2,000 mL (>40% mole toto) |
Laka hake he 140 bpm (pe ko e 'uto fakafokifā 'oku 'osi); 'oku 'ikai ha pulse radial | Ma'ulalo loloto pe 'ikai lava ke fua | Ko e hanu pe mānava māmālie; ta'e'ilo / koma; kili hinehina-ʻaisi-momoko. | Miniti mei he puke ‘a e mafú; ‘oku fiema‘u ke fai vave ‘a e laparotomy fakaakeake ‘i he loki tafa mo e polokalama huhu lahi. |
'Oku 'ikai ke fakamamahi mo e ma'ulalo-uesia 'a e motuhi 'o e splenic: Mononucleosis pipihi (EBV) mo e splenomegaly .¶
‘Oku ‘ikai fiema‘u ma‘u pē ‘e ha spleen ha fakatu‘utāmaki ‘i ha kā vave ke mafesifesi. ‘I he taimi ‘oku fakatupu ai ‘e ha tu‘unga fakafaito‘o ke fula ‘a e ‘utó ‘o liunga 2 ki he 4 ‘a hono lahi anga-mahení (splenomegaly), ‘oku hoko taimi tatau ha ongo liliu fakatu‘utāmaki ‘e ua ‘i he fakafa‘unga: 1. Ko e fula 'o e 'uto 'oku fakalahi ki lalo ki tu'a mei lalo 'i he 'ai'angakai malu'i 'o e ngaahi hui to'ohema 'i lalo ki he kete molumalu 'oku 'ikai malu'i. 2. 'Oku fakaloloa 'e he pulp fakalahi 'a e capsule fibrous 'i tu'a 'o e drum-ma'u pea manifinifi ia 'o hange ko e pepa tisiuu, lolotonga ia 'oku fakavaivai'i 'e he lymphocytic 'a e trabeculae 'o e fokotu'utu'u.
'I ha fakalahi, vaivai 'a e spleen, spontaneous (atraumatic) rupture pe rupture mei ha ngaue faka'aho 'oku 'ikai mahu'inga (hange ko e tale fefeka, lua, mafasia 'i he fale kaukau, takai 'i he mohenga, pe ko ha ki'i bump lolotonga ha va'inga fakafiemalie) 'e lava ke ne fakatupu 'a e mo'ui fakafokifā 'i loto-.
Ngaahi tupu'anga fakafaito'o 'o e splenomegaly vaivai mo e movete fakafokifā¶
| Tu'unga Fakafaito'o Fakalukufua | Ko e ʻUhinga ʻoku Pula mo Vaivai ai ʻa e Spleen . | Matapa Fakatu'utamaki 'o e tumutumu ki he Rupture | Ngaahi Fakatokanga Mahuʻinga mo e Ngaahi Tuʻutuʻuni ʻo e Foki ki he Vaʻingá |
|---|---|---|---|
| 1. Mononucleosisis pipihi ("Mono" / Mofi 'o e 'uto - Vailasi 'o e Epstein-Barr [EBV] pe CMV) | Ko e tupulaki 'a e vailasi 'o e T-lymphocytes 'oku ne fakatupu 'a e spleen ke fakalahi 'i he 50% ki he 60% 'o e kau mahaki lolotonga 'a e uike 1 ki he 3, 'o manifinifi 'a e capsule. | Ko e splenic rupture 'oku hoko ia 'i he 0.1% ki he 0.5% 'o e ngaahi keisi mono (ko e lahi taha ko e kau tangata ta'u 15-30), mo e 'o laka hake 'i he 75% 'oku hoko 'i he vaha'a 'o e 'aho 4 mo e 'aho 21 'o e kamata 'o e faka'ilonga (pea 'oku 'ikai ke fa'a a'u ki he uike 'e 4 ki he 8). Ko e tupu'anga #1 ia 'o e splenic rupture fakatupu mate 'i he kau sipoti kei talavou. | Tapui fefeka 'a e ngaahi sipoti fetu'utaki kotoa pe, sipoti fepakipaki, hiki mamafa, fuhu, fakamalohisino, mo e roughhousing 'o 'ikai toe si'i hifo he uike 'e 3 ki he 4 ('aho 'e 21 ki he 28+) mei he kamata 'a e faka'ilonga 'o e mahaki pea a'u ki he taimi 'oku 'ikai ke palpable kakato ai 'a e spleen pea kuo 'osi 'a e mofi. |
| 2. Ngaahi Mahaki Fakatu'utamaki 'o e Toto (Leukemia, Lymphoma, Ngaahi Fakatu'utamaki 'o e Myeloproliferative) | Ko e hū lahi ‘a e fulufulu‘i‘akau kulokula mo hinehina ‘o e splenic ‘e he ngaahi sela lēukemia pe lymphomatous (‘e lava ke mamafa ‘a e spleen ‘i he kalami ‘e 1,000 ki he 3,000). | 'E lava ke rupture fakafokifā 'o 'ikai ha lavea 'i he me'a kotoa pe; ‘oku fa‘a hoko ko e ‘uluaki faka‘ilonga ‘aupito ia ‘o ha kanisaa pe lymphoma ‘oku te‘eki ke ‘ilo‘i. | Ko ha mamahi fakafokifā pē ʻi he tafaʻaki toʻohema ʻi ʻolunga, fakaʻilonga ʻo Kehr, pe tō ʻa e hemokolopiní ʻi ha mahaki hematology ʻoku fie maʻu ke fai ha CT scan stat vave. |
| 3. Malēlia (Palasimotiume vivax / falcipalum), Pepesiosi, Tengi, pe Mofi Taifoiti | Ko e faka'auha 'o e ngaahi sinusoids 'o e splenic mo e ngaahi sela kulokula 'o e toto (" splenomegaly fakatalopiki"). | Fakatu'utamaki lahi 'o e rupture 'o e 'uto lolotonga 'a e mahaki febrile pe mei he ki'i palpation 'o e kete 'i he kau fononga 'oku nau foki mei he ngaahi sone 'o e endemic. | Faka'ehi'ehi mei he palpation malohi 'o e kete 'i he kau fononga mofi mo e splenomegaly; tafa vave/sivi'i 'o e lavea ki he mamahi 'i he tafa'aki to'ohema. |
| 4. Ko e Cirrhosis 'o e 'Ate mo e Toto Ma'olunga 'i he Portal & Thrombosis 'o e Veini 'o e Splenic | Ko e ma'olunga 'o e back-pressure 'i he veini 'o e portal 'oku ne faka'auha 'a e 'uto 'aki 'a e toto 'o e veini 'oku ma'olunga hono 'omi (congestive splenomegaly) lolotonga ia 'oku fakasi'isi'i 'e he mahaki 'ate 'a e ngaahi me'a 'oku fakatupu 'e he toto mo e ngaahi peletilet. | Mate ma'olunga kapau 'oku movete koe'uhi ko e fakataha'i 'o e portal veini 'o e toto ma'olunga mo e coagulopathy lahi. | Fakaʻehiʻehi mei he lavea ʻi he fetuʻutakí; pule'i 'a e portal toto ma'olunga mo e coagulopathy fakavavevave 'i he falemahaki. |
| 5. Lavea 'a e Splenic hili 'a e Kolonosikopi | Ko e to'oto'o 'i he ligament splenocolic 'i he folau 'a e kolonosikopi 'i he piko mata'i 'o e kolona 'i lalo 'i he ngaahi hui to'ohema (splenic flexure). | 'Oku 'oatu houa 'e 2 ki he 48 hili ha colonoscopy angamaheni 'o e kau mahaki 'i tu'a mo e mamahi 'i he kete to'ohema 'i 'olunga, mamahi 'i he uma to'ohema (faka'ilonga 'o Kehr), mo e 'ulu ma'ama'a. | 'Oua 'aupito na'a ke faka'ikai'i 'a e mamahi 'o e kete hili 'a e colonoscopy mo e 'uto ko e "'ea ma'u" 'o 'ikai vakai'i 'a e toto splenic kapau 'oku radiates 'a e mamahi ki he uma to'ohema pe vitals drop. |
Ko e fakatotolo ‘i he falemahakí, fakakalasi ‘i he AAST (Kalasi I ki he V), mo e faito‘o fakaeonopooni ‘oku fakahaofi ai ‘a e spleen .¶
ʻI he taʻu ʻe tolungofulu kuohilí, kuo hoko ʻa e tafa ʻo e laveá ha liliu lahi ʻi he fakatātaá. Koe'uhi ko hono to'o 'o e spleen kotoa (splenectomy fakakatoa) 'oku ne tuku 'a e mahaki mo ha faingata'a'ia 'i he mo'ui kotoa ki he ngaahi mahaki faka'auha 'o e pekitilia fulminant, 'Oku muimui 'a e ngaahi Senitā Fakamamahi fakaonopooni ki he Sosaieti Fakamamani Lahi 'o e Tafa Fakavavevave (WSES) mo e HAHAKE (Kautaha Hahake ki he Tafa 'o e Spleen to- Pule'i / NOM) 'i ha taimi pe 'oku tu'uma'u ai 'a e mahaki hemodynamically.
1. Fakavavevave 'a e Potungaue Fakavavevave triage: eFAST Ultrasound vs.¶
- Kapau 'oku 'ikai ke tu'uma'u 'a e mahaki 'i he toto (systolic BP
<90 mmHg, 'ikai tali ki he ngaahi vai, pe peritonitis): 'Oku 'ikai ha taimi ki ha CT scanner ("ko e tanuhala 'o e mate" ki he kau mahaki 'oku 'ikai ke tu'uma'u 'a e toto). 'Oku fakahoko 'e he timi 'o e lavea ha 30-sekoni 'i he tafa'aki mohenga eFAST ultrasound (Fakalahi 'o e sivi 'o e tokanga mo e Sonography ki he lavea) 'o vakai ki he splenorenal recess mo e pelvis ki he toto 'uli'uli tau'ataina, kamata 1:1:1 palanisi 'o e toto 'o e huhu, plasmantras plus 'o e ngaahi selo) (toto kulokula 'oku fakafonu Tranexamic Acid (TXA, 1 kalama IV 'i loto 'i he houa 'e 3 mei he lavea)**, pea 'ave 'a e mahaki hangatonu ki he loki tafa ki ha fakatotolo fakavavevave 'o e laparotomy mo e splenectomy (pe splenorrhaphy). - Kapau 'oku hemodynamically TU'UMA'U 'a e mahaki (pe tu'uma'u vave hili 'a e 'uluaki fakaakeake): 'Oku fakahoko 'e he mahaki ha Multiphasic 'i he 'uto 'o e kehekehe-fakalahi 'o e CT Scan 'o e kete, 'a ia 'oku fakakalasi 'a e lavea 'o e splenic 'i he AAST (Kautaha 'Amelika ki he tafa 'o e Vdes) 'oku ne 'ilo'i ha fa'ahinga 'alati 'oku ngaue "blush kehekehe" pe pseudoaneurysm.
2. Ko e AAST Splenic Lavea Fakakalasi 'o e Me'afua mo e Hala 'o e Faito'o .¶
| Kalasi AAST | Ngaahi me'a 'oku ma'u mei he CT 'o e 'anatomi (2018 Fakatonutonu 'a e AAST Scale) | Faitoʻo Falemahaki Angamaheni (Kapau ʻoku Tuʻumaʻu ʻa e Hemodynamically) | Lavame'a 'o e Fakahaofi 'o e Spleen . |
|---|---|---|---|
| Kalasi I | Hematoma siʻisiʻi <10% ‘o e ‘ēlia ‘o e funga; pe lo'imata 'o e kapisi . <1 cm loloto ‘i he palenikimá. |
Siofi 'i falemahaki (malolo 'i he mohenga, sivi hokohoko 'o e hemoglobin 'i he houa 'e 6-12 kotoa pe, hokohoko atu 'a e telemetry). | Laka hake he 95% |
| Kalasi II | Hematoma siʻisiʻi 10% to 50% ‘o e ‘ēlia ‘o e funga; hematoma 'i loto 'i he 'uto <5 cm; pe lavea 1 to 3 cm loloto. |
Siofi 'i falemahaki 'i he houa 'e 24 ki he 72; toe vakaiʻi kimuʻa pea toki tukuange. | Laka hake he 90% ki he 95% |
| Kalasi III | Hematoma siʻisiʻi >50% ‘o e funga ‘o e ‘ēlia pe ruptured; hematoma 'i loto 'i he 'uto >=5 cm; pe lavea >3 cm loloto. |
Siofi 'i he ICU/'iuniti laka-hifo, pea mo e Angioembolization 'o e ngaahi 'alati 'o e 'uto (SAE) kapau 'oku tupulaki ha blush kehekehe 'o e ngaahi 'uto. | 85% ki he 90% |
| Kalasi IV | Ko ha lavea ‘i he ngaahi halanga toto ‘o e ‘utó (pseudoaneurysm pe fistula ‘o e ngaahi halanga totó) pe ko e tafe toto ‘oku lolotonga ngāue ‘oku fakangatangata ‘i loto ‘i he fo‘i ‘utó, pe ko e laceration devascularizing >25% ‘o e ‘utó. |
Angioembolization fakavavevave 'o e 'alatala 'o e 'uto (SAE) 'e he Interventional Radiology (fakahoko ha microcatheter mei he 'uto/louhi'i nima ki he 'alatala 'o e 'uto ke faka'aonga'i 'a e fanga ki'i fo'i palatini pe gelfoam ke faka'ata 'a e ipu 'oku tafe toto lolotonga ia 'oku kei mo'ui 'a e toenga 'o e 'uto). | 75% ki he 85% mo e angioembolization (splenectomy fakafaito'o kapau 'oku 'ikai ke tu'uma'u) |
| Kalasi V | Movete kakato 'a e 'uto, hilar vascular avulsion devascularizing 'a e 'uto kotoa, pe toto 'o e ngaahi halanga toto 'oku ngaue 'o fakalahi atu 'i he tafa'aki 'o e 'uto ki he ava 'o e peritoneal tau'ataina. | Laparotomy & Splenectomy 'o e loki ngaue vave (pe angioembolization pe 'i he ngaahi keisi 'o e Kalasi V tu'uma'u 'oku fili lahi 'i he ngaahi suite 'o e lavea hybrid). | 'Oku fa'a fiema'u 'a e Splenectomy Fakakatoa ke fakahaofi 'a e mo'ui |
Mo'ui hili 'a e splenectomy: ta'ofi 'a e fu'u lahi 'o e mahaki hili 'a e splenectomy (OPSI)¶
Kapau kuo pau ke to'o tafa 'a e spleen 'o ha mahaki (pe 'oku 'ikai ke ngaue 'aki 'a e embolization lahi), 'e lava ke nau mo'ui angamaheni, mo'ui 'oku ngaue, kapau te nau muimui ki he ngaahi fakatokanga fefeka ki he ma'u 'i he mo'ui kotoa.
Koe'uhi ko e 'uto ko e filita makehe 'o e sino ki hono to'o 'o e ngaahi fo'i suka malu'i 'o e ** encapsulated pekitilia ** 'i he toto mo hono fakatupu 'o e opsonizing IgM antibodies, 'Oku 'i he tu'unga fakatu'utamaki 'o e mo'ui 'a e tokotaha 'oku 'ikai ha'ane 'uto ki he ** 'Oku 'ikai ke fu'u lahi 'a e kamata 'o e flu (OPSI) 'o hange ko e mi ** p: pe mofi pea fakalakalaka ki he septic shock, mafola ‘a e toto ‘i he ngaahi halanga toto (DIC), pea mate ‘i loto ‘i he houa ‘e 12 ki he 24 (‘oku ‘i ai ‘a e tu‘unga mate ‘o e peseti ‘e 50).
Ko e Ngaahi Tu'utu'uni Malu Fakamo'ui Fakamafai 'e 3 ki ha taha pe 'oku 'ikai ha'ane Spleen (Asplenia)¶
- Ma'u 'a e ngaahi huhu malu'i kotoa pe 'oku fie ma'u "Encapsulated Bacteria" (Ko e ngaahi huhu malu'i "SHiN"): Fakahoko pe 'aho 'e 14 HILI ha splenectomy fakavavevave 'o e lavea (ko ia kuo toe fakaakeake 'a e sisitemi malu'i mei he tafa 'o e mafasia ke mount ha tali antibody malohi mo e boosterup unschedul kapau:
- S - Ko e niumonia (Ngaahi huhu maluʻi ʻo e niumonia PCV20 pe PCV15 + PPSV23)
- Malo - Hemofilisi 'influenzae fa'ahinga b (huhu malu'i Hib)
- N - Neisseria meningitidis (huhu maluʻi ʻo e Meningokoka MenACWY ʻoku ʻi ai hono tuʻunga fā PLUS huhu maluʻi ʻo e Menikokoka Selokulupu B [MenB])
- Pea mo e huhu malu'i fakata'u 'o e Influenza (he 'oku fakatupu 'e he fuluu 'a e niumonia niumokokolo hono ua).
- Tauhi ha faito'o fakavavevave "Pill-in-the-Pocket" 'i 'api pea 'i he taimi 'oku fononga ai: 'Oku totonu ke 'ave 'e he mahaki kotoa pe kuo splenectomized ha faito'o fakavavevave kuo fakahinohino'i 'o e tu'unga ma'olunga 'amokisisilini-kalavulanate (Augmentin) pe levofloxacin/moxifloxacin.'i he ‘I he ‘uluaki faka‘ilonga ‘o ha mofi ta‘efakamaama (
>38.0°C / 100.4°F), lulululu 'a e momoko, malaise, pe ko ha fa'ahinga u'u 'e he kuli/monumanu (fakatu'utamaki lahi 'o e Capnocytophaga canimorsus sepsis), kuo pau ke folo 'e he mahaki 'enau faito'o 'enitipaiotikí 'i he taimi pē ko iá pea 'alu hangatonu ki he potungāue fakavavevave 'o e falemahaki ofi taha ki he ceftriaxone/vancomycin 'i he veini mo e ngaahi anga fakafonua 'o e toto. - Tui ha Mama Fakatokanga Fakafaito'o pe 'ave ha Kaati Pa'anga 'a e Asplenia 'oku fakaha ai "Asplenic / Spleen To'o: Fakatu'utamaki lahi ki he Sepsis 'oku fu'u lahi."
Ngaahi fika fakavavevave fakavahefonua mo e ngaahi tu'utu'uni 'a e ngaahi potungaue¶
Ko e mahalo'i 'oku movete 'a e splenic 'oku fie ma'u ke 'ave vave 'a e me'alele fakahaofi mo'ui ki ha Senitā Fakamamahi kuo fakapapau'i mo e tafa fakalukufua/mamahi houa 'e 24, faka'ata fakafetongi (angioembolization), mo e ngaahi malava 'o e pangikē toto:
- 'Amelika mo Kanata: Ta ki he 911. 'Oku muimui 'a e kau toketaa 'o e EMS ** ACS-COT / PHTLS ** ngaahi fakahinohino ki he hypotension fakangofua 'i he 'ulu-lavea 'a e toto 'i loto (fakataumu'a 'a e systolic BP 80 ki he 90 mmHg lolotonga 'a e fefononga'aki vave ko ia 'oku 'ikai ke pop 'a e ngaahi vai 'o e IV crystalloid 'oku fu'u lahi 'a e fa'u 'o e splenic clotting pe intraxamsterra clotting mo e dilute) Ko e ʻesiti (TXA)**.
- Pule'anga Fakatahataha: Taila ki he 999 ki ha me'alele fakahaofimo'ui fakavavevave ki ha Senitā Fakamamahi Lahi (MTC) pe 'Iuniti Fakamamahi Fakatu'utamaki 'i he Fakahinohino 'a e NICE NG39 (Mamahi Lahi: Sivi mo e 'Uluaki Pule'i). Ko e huhumalu’i mo e malu’i hili ‘a e splenectomy ‘oku muimui ki he ngaahi fakahinohino ‘a e Potungāue Malu’i Mo’ui ‘a Pilitānia (UKHSA) Tohi Lanumata Vahe 7.
- Iunioni 'Iulope: Tai 112. Pule'i 'i he malumalu 'o e Fakahinohino 'a 'Iulope ki hono Pule'i 'o e Tafe Toto Lahi mo e Coagulopathy Hili 'a e Lavea mo e Fakahinohino 'a e WSES ki he Lavea 'o e Spleen.
- Aositelelia mo Nu'usila: Taila ki he 000 'i 'Aositelelia pe 111 'i Nu'usila. Ko e kau mahaki hili hono to’o ‘o e splenectomy ‘oku lesisita kinautolu ki he Spleen Australia ki he huhumalu’i ‘o e mo’ui kotoa mo e fakahinohino ki he faito’o ‘enitipaiōtiki.
- 'Initia mo 'Esia-Pasifiki: Taila 112 (pe 108 'i 'Initia), 995 'i Singapore, 119 'i Siapani mo Kōlea Tonga, pe 999 'i Maleisia mo Hongo Kongo. Hoko atu hangatonu ki ha senitā faingataʻaʻia ʻi he tuʻunga māʻolungá ʻoku ʻi ai ha CT houa ʻe 24, pangikē toto, mo ha ngaahi fale tafa.
Ngaahi fehu'i 'oku toutou 'eke .¶
Ko e hā ʻoku fakatupu ai ʻe ha motuʻa ʻo e ʻutó ha mamahi māsila ʻi he tumuʻaki ʻo e uma toʻohemá (fakaʻilonga ʻo Kehr)?¶
‘I he taimi ‘oku tafe toto ai ‘a e spleen ‘i loto ‘i he kete to‘ohema ‘i ‘olungá, ‘oku fakatahataha‘i ai ‘a e toto vai ‘i he tafa‘aki ki lalo ‘o e diaphragm to‘ohemá pea ‘okú ne faka‘ita‘i ‘a e neave phrenic to‘ohemá. 'Oku hū 'a e neave phrenic ki he uho 'o e tu'asino 'i he kia 'i he ngaahi tu'unga C3, C4, mo e C5, 'a ia ko e ngaahi konga 'o e uho 'o e tu'asino tatau tofu pe 'oku nau ma'u 'a e ngaahi faka'ilonga 'o e pa mo e mamahi mei he kili 'i 'olunga 'i he uma to'ohema ('o fakafou 'i he ngaahi neave supraclavicular). Koe‘uhi ‘oku ‘ikai lava ‘e he ‘utó ke fakalotofonua‘i ‘a e mamahi ‘oku ha‘u mei he fo‘i ‘utó, ‘okú ne faka‘uhinga‘i ‘a e faka‘ilongá ko ha mamahi māsila ‘i he tumu‘aki tonu ‘o e uma to‘ohemá, tautefito ‘i he taimi ‘oku tokoto palakū ai ‘a e tokotahá ‘i honau tu‘á pea ‘alu hake ‘a e totó ‘i lalo ‘i he fo‘i ‘utó.
‘E lava fēfē ke ma‘u ‘e ha taha ha ruptured spleen ‘o pa hili ha uike ‘e taha mei ha fakatu‘utāmaki ‘i ha kā pe lavea ‘i he sipotí?¶
‘I ha movete ‘a e splenic ‘i ha siteisi ‘e ua pe tuai (‘oku hoko ‘i he peseti ‘e 1 ki he 10 ‘o e ngaahi lavea ‘o e splenic ‘oku ‘ikai ke ‘asi), ‘oku hae‘i ‘e he ‘uluaki taá ‘a e pulp vascular molū ‘i loto ‘o e spleen, ka ‘oku kei tu‘u pē ‘a e capsule fibrous fefeka ‘i tu‘á pea tauhele‘i ‘a e tafe toto ‘i loto ‘i ha heomamat capsular. ‘I he ‘aho ‘e 2 ki he 14 (vahe taimi fakapulipuli ‘o Baudet), ‘e ongo‘i nai ‘e he tokotahá ha mamahi si‘isi‘i pē ‘i he hui to‘ohemá. ‘I he movete ‘a e ngaahi sela kulokula ‘o e toto ‘oku ma‘u ‘i loto ‘i he hematoma ‘i ha ngaahi ‘aho, ‘oku toho mai ‘e he osmotic pressure ‘a e vai lahi ange ki he kato kae ‘oua kuo fakafokifā ‘a e haea ‘a e fo‘i kāpisi kuo fakaloloá, ‘o tafea ai ‘a e ava ‘o e keté ‘aki ‘a e totó pea fakatupunga ai ha ‘ohovale fakafokifā.
Ko e ha 'oku fu'u fakatu'utamaki ai 'a e mononucleosis pipihi ("mono") ki he kau sipoti?¶
Ko e mononucleosis pipihi (‘oku fakatupunga ‘e he vailasi Epstein-Barr) ‘okú ne fakatupunga ‘a e fula ‘a e spleen ‘o a‘u ki he liunga 2 ki he 3 ‘a hono lahi anga-mahení ‘i he laka hake ‘i he vaeua ‘o e kau mahakí, ‘o ne teke‘i hifo ‘a e ‘ōkani vaivaí ‘i lalo ‘i he ribcage to‘ohema malu‘í pea ‘oku ne fakaloloa ‘a hono capsule ‘i tu‘á ‘o hangē ha pepa-manifi. ‘I he vaha‘a ‘o e ‘Aho 4 mo e ‘Aho 21 ‘o e mahakí (pea ‘i he taimi ‘e ni‘ihi ‘oku a‘u ki he uike ‘e 4 ki he 8), ko ha ki‘i tō, tō, mafasia ‘i he hiki mamafá, pe na‘a mo ha tale fefeka ‘e lava ke ne motuhi ‘a e fufula ‘o e ‘utó. Ko e kau sipoti ‘oku nau ma‘u ‘a e mono kuo pau ke nau faka‘ehi‘ehi mei he ngaahi sipoti fetu‘utaki kotoa pē, hiki mamafa, mo e ngāue mālohi ‘o ‘ikai si‘i hifo ‘i he uike ‘e 3 ki he 4 pea kae ‘oua kuo fakapapau‘i ‘e ha toketā ‘oku nau mo‘ui.
Ko e hā ʻoku ʻikai totonu ke ke tuku ai ha taha ʻoku mahaloʻi ʻoku ʻi ai ha toto ʻi loto ke ne tuʻu hake pe lue atu ki he kaá?¶
Ko hono faka‘atā ha taha ‘oku mahalo‘i ‘oku lavea ‘ene splenic ke ne tu‘u hake pe lue ‘oku fakatu‘utāmaki ia ‘i ha ‘uhinga ‘e ua. ‘Uluakí, kapau kuo nau ‘osi mole ‘a e peseti ‘e 20 ki he 30 ‘o honau lahi ‘o e totó ki honau keté, ko e tu‘u haké ‘okú ne fakatupunga ‘a e toenga ‘o e totó ke tānaki ‘i he ongo va‘é, ‘o fakatupunga ai ha holo vave ‘i he tafe ‘a e totó ki he ‘utó mo e lotó. Uá, ko hono fakasi‘isi‘i ‘a e ngaahi uoua ‘o e keté ke tu‘u pe lue ‘oku fakatupulaki ai ‘a e tenge ‘i loto ‘i he keté pea ‘oku fakaava fakaesino ai ha hematoma subcapsular vaivai pe dislodges ‘a e fo‘i toto molū ‘a ia ‘okú ne sila‘i fakataimi ‘a e spleen haeá.
Ko e fo‘i ‘uto kotoa pē ‘oku motu‘á ‘oku fiema‘u ke fai ha tafa ke to‘o ‘a e fo‘i ‘utó?¶
Ikai ‘I he ‘ahó ni, ko e peseti ‘e 70 ki he 85 ‘o e kau mahaki ‘oku lavea ‘a e ‘utó ‘oku nau a‘u ki ha Senitā Fakamamahi ‘oku tu‘uma‘u ‘a e toto mā‘olungá ‘oku faito‘o lavame‘a kinautolu ‘o ‘ikai to‘o ‘a e ‘utó (Non-Operative Management). Ki he ngaahi lo‘imata kalasi mā‘ulalo angé (Kalasi I ki he III), ko e vakai‘i fefeka ‘i he falemahakí ‘oku faka‘atā ai ‘a e ‘utó ke ne mo‘ui ‘iate ia pē. Ki he lo'imata loloto ange mo ha ipu toto 'oku ngaue (Kalasi IV), 'oku thread 'e he kau radiologists interventional ha ki'i catheter 'o fakafou 'i ha 'alati 'i he groin pe 'i he louhi'i nima ki he 'alati 'o e splenic pea deploy 'a e ngaahi coils microscopic ke sila'i 'a e va'a 'o e toto lolotonga hono tauhi 'o e toenga 'o e spleen ke mo'ui mo tauhi 'a e fiefia malu'i.
Ko e hā ‘oku kei lava ai ‘e ha talavou ‘oku lahi ‘ene tafe toto ‘i lotó ‘o ma‘u ha toto mā‘olunga anga-maheni ‘o e 120/80 mmHg?¶
Ko e fānaú, to‘utupú, mo e kakai lalahi kei talavou mo‘ui leleí ‘oku nau ma‘u ‘a e ngaahi sisitemi neave kaungāongo‘i mālohi fakaofo mo e ngaahi halanga toto ‘elasitiki ‘oku nau faka‘au‘auhifo ‘i he taimi ‘oku kamata ai ‘a e tafe totó, ‘o tauhi ai ‘a e toto mā‘olunga ‘o e systolic ke anga-maheni‘aki ‘aupito kae ‘oua kuo mole ‘a e peseti ‘e 30 (mililita ‘e 1,500) ‘o honau lahi fakakātoa ‘o e totó. ‘I he ‘ikai ke tatali ki he holo hifo ‘a e toto mā‘olungá, kumi ki he ngaahi faka‘ilonga ‘o e ‘ohovale ‘oku totongi huhu‘i vave: ko ha tā ‘o e lotó ‘i he mālōloó ‘o laka hake ‘i he tā ‘e 100 ‘i he miniti, kili momoko ‘oku lanu engeenga pe ngingila, ko ha ava ‘oku fakapuliki ‘i he vaha‘a ‘o e toto mā‘olunga systolic mo e diastolic, fieinua, mo e pōlepole ‘i he taimi ‘oku tangutu hake aí.
Ngaahi ma'u'anga fakamatala mo e fakahinohino faka'ofisiale .¶
- Sosaieti 'o e tafa fakavavevave 'a mamani (WSES, Fakavaha'apule'anga): WSES Fakakalakalasi mo e ngaahi fakahinohino ki he kakai lalahi mo e fanau 'oku nau ma'u 'a e lavea 'i he Splenic (Coccolini et al., Tohinoa 'o e tafa fakavavevave 'a mamani, pule'i 'oku 'ikai ke ngaue, angioembolization, mo e ngaahi faka'ilonga 'o e tafa).
- Kautaha 'Amelika ki he tafa 'o e lavea (AAST) & Kautaha Hahake ki he tafa 'o e lavea (EAST, 'Iunaiteti Siteiti): 2018 Toe vakai'i 'o e AAST 'Okani 'o e lavea 'o e me'afua ki he lavea 'o e Spleen mo e *EAST Fakahinohino ki he Pule'i 'o e Ngaue ki he Pule'i 'o e Nonoperative 'o e Blunt the Spleen Injury.
- Kolisi Toketā Tafa ʻAmelika (ACS, ʻIunaiteti Siteiti): Tohi Fakahinohino ki he Ako ʻa e Kau Akó ki he Poupouʻi ʻo e Moʻui ʻi he Lavea Fakalakalaka (ATLS), Pulusinga hono 10 (Lavea ʻi he keté, eFAST ultrasound, kalasi ʻe 4 ʻo e ʻohovale ʻi he toto, mo e fakaakeake palanisi).
- Senitā ki hono Puleʻi mo e Taʻofi ʻo e Mahakí (CDC, ʻAmelika) & Potungāue Maluʻi ʻo e Moʻui ʻa Pilitāniá (UKHSA): Komiti Fakahinohino ki he Ngaahi Founga Huhuʻi (ACIP) / Ngaahi Fakahinohino ʻo e Tohi Lanu Mata ki he Ngaahi Huhuʻi mo e Fakaʻehiʻehi mei he ʻEnitipaiōtikí ʻi he Asplenia mo e Hyposplenia (Taʻofi ʻo e OPSI).
- Sosaieti Fakafaito'o 'Amelika ki he Fakafaito'o Sipoti (AMSSM): Malanga Tu'unga ki he Mononucleosis, Splenomegaly, mo e Ngaahi Taimi 'o e Foki ki he Va'inga 'i he Kau Sipoti.
Fai ha ako tokoni ʻuluaki kuo fakamoʻoniʻi pea fetuʻutaki ki he kau mataotaó .
ʻOku ʻomi ʻe he fakahinohino ko ʻení ʻa e ʻiloʻi fakavavevavé mo e ako ki he tokoni ʻuluakí pea ʻoku ʻikai ke ne fetongi ʻa e sivi fakapalofesinale ʻo e laveá pe tokangaʻi tafa. Ke langa hake ha ngaahi taukei ʻaonga ʻi hono ʻiloʻi ʻo e tafe toto ʻi lotó, puleʻi ʻo e ʻohovalé, mo hono fakahoko ʻo e CPR, fai ha ako tokoni ʻuluaki kuo fakamoʻoniʻi ʻo fakafou ʻi he Kolosi Kulokulá, St John Ambulance, Stop the Bleed, pe ko ha tokotaha tokoni fakalotofonua.
Ngaahi fakahinohino fekau'aki¶
- Faka'ilonga'i 'o e 'oho mo e tokoni fakavavevave 'uluaki
- Flail fatafata, motu'a 'o e hui, mo e lavea 'o e fatafata blunt
- Ko e fakatu'uma'u 'o e motu'a 'o e pelvic mo e mapule'i 'o e tafe toto 'i loto
- Ko e evisceration 'o e kete mo e tokanga'i 'o e lavea 'o e kete 'oku fakaava .
- Sepsis mo e septic shock 'ilo'i mo e triage fakavavevave .