Dagiti Alipugpog ti Uram, Pyrocumulonimbus Downdrafts, ken Nalabes a Kababalin ti Uram iti Atap¶

Dagiti gagangay nga uram iti kabakiran ket kangrunaan a maiturong babaen dagiti angin iti rabaw, namaga a gasolina, ken bakras ti daga, nga aggaraw iti mapakpakadaan a direksion a mabalin a modeloen dagiti manager ti emerhensia iti adu nga oras a nasaksakbay. Nupay kasta, no ti nakaro nga uram iti kabakiran ket mangiruar iti umdas a thermal energy tapno mangrugi a mangpataud iti bukodna a sistema ti paniempo, ti apuy ket agbaliw iti plume-dominated extreme wildfire behavior. Iti las-ud ti sumagmamano a minuto, dagiti nangatngato nga ulep ti bagyo ti apuy a pyrocumulonimbus (pyroCb) ket mabalin a mangsuntok iti 10 agingga iti 16 a kilometro (33,000 agingga iti 52,000 a pie) iti stratosphere, ket no lumamiis ken marpuog dagita nga adigi nga updraft, mangsapsaplitda kadagiti angin a rummuar a puersa ti bagyo a 90 agingga iti 140 km/h (55 agingga iti 85 km/h mph) agpababa iti apuy, a mangpabettak kadagiti gil-ayab ken sumsumged nga embers nga agparuar iti amin a 360 degrees iti maminsan.

Maigiddato iti dayta, dagiti nakaro a buoyant updrafts a makilanglangen iti terrain shear ken agtipon a fire fronts ket mabalin nga agtuyok kadagiti naranggas a fire whirls ken tornado-strength pyrogenic vortices (firenadoes) nga addaan iti makin-uneg a temperatura ti puso a nasurok a 1,090 degrees Celsius (2,000 degrees Fahrenheit) ken rotational winds iti ngato 200 km/h (125 km/h). Dagitoy a vortices ket mangpukan kadagiti nataengan a kayo, mangballikug kadagiti lugan, mangpisang kadagiti atep kadagiti estruktura, ken mangipuruak kadagiti gumilgil-ayab a rugit agingga iti 5 kilometro (3 milia) nga umun-una ngem ti kangrunaan a linia ti uram. Gapu ta ammom no kasano a makita dagiti makita a pakdaar a pagilasinan ti umad-adani a pannakarba ti plume wenno fire whirl, no apay a masapul nga agbakwitka sakbay nga agbaliw ti uram iti kabakiran manipud iti angin nga agturong iti plume-dominated, ken no kasano a makalasat iti naraniag a pudot iti uneg ti lugan wenno Temporary Refuge Area no ti panaglab-aw ket mangispal iti biag.

Aramidenyo daytoy ita¶

1. Agbakwit a dagus no ti adigi ti asuk ti wildfire ket bertikal nga agpangato a kas iti thunderstorm anvil wenno agbalin a natayengteng a lila-nangisit. Dikay urayen ti opisial a door-to-door evacuation knock no makitayo ti nagdakkel a puraw ken uring nga ulep ti cauliflower (pyrocululus wenno pyrocumulonimbus) a pasdek a direkta iti ngatuen ti asideg nga uram iti kabakiran. No marpuog dayta a bertikal nga adigi, lumawa ti apuy nga agparuar iti tunggal direksion ti kompas iti kapartak a naparpartak ngem iti mabalin a ikkaten ti trapiko a pagnanaedan ti maysa a sangakaarrubaan; kitaenyo uram iti kabakiran.
2. Dika pulos padasen a labsan ti fire whirl wenno plume-collapse outflow a magmagna wenno agpangato iti narangkis a turod. Dagiti alipugpog ti apuy ket saan a nasayaat ti panaggarawda kadagiti linia ti angin iti kapartak a 30 agingga iti 60 km/h (20 agingga iti 37 mph), ken dagiti gil-ayab nga agtaray nga agpangato iti 30-degree a bakras wenno akikid a tsimenea ti kanyon ket mamin-uppat agingga iti walo a daras a naparpartak ngem iti patad a daga. Umakar iti lateral manipud kadagiti baba ti kanyon ken umadayo a dagus kadagiti topolohiko a silla.
3. No naibalud iti kalsada gapu iti bagyo nga ember wenno fire blowup, agtalinaedka iti uneg ti luganmo nga asero ti atepna. Ti naserraan a lugan ket mangipaay iti adayo a nasaysayaat a proteksion maibusor iti 1,000-degree-Celsius (1,830-degree-Fahrenheit) a radiant heat pulses ken makasabidong a superheated gas ngem ti panagtaray a magmagna iti nalawa. Iparada iti lamolamo a rugit, graba, wenno nalawa nga aspalto agingga a mabalin manipud iti forest brush ken kayo nga alad.
4. Isagana a dagus ti naibalud a luganmo para iti burnover. Ilukotmo a naan-anay nga agpangato amin a tawa, iddepen dagiti headlight ken four-way hazard flashers-mo tapno makitanaka dagiti manangispal babaen ti nangisit nga asuk, bay-am laeng nga ag-idling ti makina bayat nga agtalinaed laeng ti malang-ab nga angin (iddepen no punnuen ti asuk ti intake), i-switch ti climate control iti Recirculate, ken bumaba iti floorboard iti baba ti lebel dagiti sarming a tawa naabbungotan iti delana a kubrekama wenno nadagsen a kapas a amerikana.
5. No matiliw iti uneg ti pasdek no dumteng ti fire front wenno fire whirl, agkamang iti uneg ti uneg a siled nga adayo kadagiti makinruar a tawa ken bantayan ti attic. Dika pulos agtalaw iti kalsada bayat a lumabas ti kangrunaan a sumsumged a sango iti ruar; ti naraniag a pudot ti mangpuor kadagiti baram ken mangsindi kadagiti kawes iti sumagmamano a segundo. Serraan amin a ruangan iti uneg, ibaba dagiti nadagsen a kurtina wenno blind tapno malapdan ti naraniag a pudot babaen ti sarming, ken agtalinaed iti uneg agingga a lumabas ti 5 agingga iti 15 a minuto a sango ti gil-ayab, sa rummuar a dagus iti nauram a nangisit a daga no mauram ti balay.
6. Tawagan a dagus ti lokal nga emerhensia a numeroyo no naibalud wenno nakalinongkayo iti lugaryo. I-dial ti 911 idiay Estados Unidos ken Canada, 112 iti ballasiw ti European Union, 000 idiay Australia, wenno 999 idiay United Kingdom (kitaen numero ti emerhensia) ken ireportmo dagiti eksakto a GPS coordinate wenno adres ti kalsada, ti bilang dagiti tattao a kaduam, ken no agkamangka iti balay, clearing, wenno lugan.

Pannakaawat kadagiti nalabes a penomenon ti uram iti kabakiran: dagiti alipugpog ti apuy, dagiti firenado, ken panagreggaay ti pyroCb¶

Dagiti sientista iti uram iti kabakiran ken dagiti nasional a meteorologo pagdumaenda dagiti gagangay nga uram iti rabaw ti daga a maiturturong ti angin ken tallo a nakaro a rehimen ti uram iti atmospera a mangsuppiat kadagiti gagangay a tiempo ti panaglaban iti uram ken panagbakwit.

flowchart TD
    A["Aktibo nga Uram ti Atap iti Asideg"] --> B{"Paliiwenyo ti Smoke Plume ken Kababalin ti Angin"}
    B -->|"Agkurba ti asuk a paidasig iti nababa a kangato nga addaan iti natalged nga angin"| C["Uram a Naiturong babaen ti Angin: Mapakpakauna a dalan ti panagsaknap; isagana ti Go-Bag ken agbakwit iti crosswind route"]
    B -->|"Nangatngato a bertikal a puraw a cauliflower top iti ngatuen ti nasipnget nga adigi, namaga a kimat, wenno kellaat a kinatalna"| D["PLUME-DOMINATED / PYROCUMULONIMBUS (PyroCb) PAKDAAR"]
    D --> E{"Nangrugin kadin a nagpatapat ti bertikal a tuktok ti ulep wenno nagtudo ti virga/dapo?"}
    E -->|"Saan: Agpangato pay laeng"| F["Agbakwit ITA: Mabalin a mapasamak ti panagreggaay ti plume iti uneg ti 15 agingga iti 30 a minuto"]
    E -->|"Wen: Kellaat nga agngarngaretnget a 100 km/h (60 mph) a natapok a napudot a panagbettak"| G["PLUME COLLAPSE ACTIVE: Uram nga agsaknap iti 360 degrees + mass ember spotting 3 agingga 5 km iti sanguanan"]
    G --> H{"Kabaelam kadi ti agmaneho a rummuar iti nalawag a nalawa a haywey?"}
    H -->|"Wen"| I["Agmaneho a rummuar a nakasindi ti headlight, nakalukat dagiti tawa, nakalukat ti A/C iti Recirculate"]
    H -->|"Saan: Dalan a naserraan gapu iti gil-ayab, natnag nga alambre, wenno zero visibility"| J["Ipatungpal ti Burnover Survival Protocol: Dakkel nga uneg ti pasdek WENNO lugan iti lamolamo a daga"]

1. Dagiti alipugpog ti apuy kontra kadagiti pudno a bagyo ti apuy (pyrogenic tornadic vortices) .¶

Urayno ti publiko ket masansan nga awaganna ti ania man nga agtulidtulid nga adigi ti gil-ayab a kas "firenado," dagiti pisiko ti apuy ket mangklasipika kadagiti agturong nga apuy a vortices iti dua a naisangayan a tukad a naibatay iti nagtaudanda, ti kalawa, ken ti makadadael a puersa:

Iti uneg ti fire whirl, ti centrifugal force ket mangipuruak iti nadagdagsen nga angin iti ruar bayat a susopenna dagiti nalaka a madadael a di napuoran a pyrolysis gas (carbon monoxide, methane, ken na-vaporized wood alkit) iti nababa ti presionna a sentro ti vortex. Gapu ta ti oksihena ket mabalin laeng nga aglalaok iti nariribuk a makinruar a beddeng ti agtulidtulid a puso, ti vortex ket agsaknap nga agpangato nga agbalin a natayag, konsentrasion a tsimenea ti agpusipos a gil-ayab a mamitlo agingga iti lima a daras a napudot ken naparpartak ti panaguram ngem iti silulukat nga apuy ti kampo nga agpapada ti kadakkel ti gasolina.

2. Dagiti bagyo ti apuy a Pyrocumulus (flammagenitus) ken pyrocumulonimbus (pyroCb).¶

No agresibo a sumsumged ti apuy iti kabakiran babaen ti napuskol a kabakiran, namaga a chaparral, wenno estruktura iti siudad, agtignay dayta a kas iti higante nga urno ti industria, a mangibomba iti gigawatt nga enerhia ken agneb ti pudot (manipud iti ag-evaporate a tubbog ken pannakauram) a diretso nga agpangato iti atmospera:

1. Ti pyrocumulus stage: Bayat nga agpangato ti superheated smoke plume iti rinibu a metro, lumawa ken lumamiis ti angin iti adiabatically agingga nga agkondensar ti agneb iti naraniag, naraniag-puraw, nabuong nga ulep ti cumulus a nakatugaw a kasla kalub ti cauliflower a direkta iti rabaw ti natayengteng nga abuabuan nga asuk nga adigi.
2. Ti pyrocumulonimbus (pyroCb) a tukad: No agtalinaed a nakaro ti pudot a mairuar ti apuy ken saan a natalged dagiti nangatngato nga antas nga atmospera a kasasaad, ti updraft ket agpartak a lumabas iti 100 agingga iti 160 km/h (60 agingga iti 100 mph) a bertikal, a mangsuntok a mismo iti freezing level ken makadanon iti tropopause wenno nababbaba nga stratosphere iti 10 to 16 kilometro (33,000 agingga iti 52,000 a pie). Maporma dagiti kristal ti yelo ken uraro iti uneg ti nalamuyot nga asuk a gurruod, a mangpataud iti nakaro a pyro-lightning (kaaduanna a napeggad a positibo ti karga nga ulep-iti-daga a kimat a mangsaplit iti namaga a kabakiran agingga iti 30 kilometro / 19 a milia ti kaadayona manipud iti kangrunaan nga apuy, a mangsindi iti pinulpullo a baro nga uram iti kabakiran iti likudan dagiti nagbakuit).

3. Ti makapapatay a pisika ti panagreggaay ti pyroCb plume (downburst) .¶

Ti maymaysa a kapeggadan a kanito iti aniaman nga uram iti kabakiran ket mapasamak no ti maysa a nakangatngato nga adigi ti pyrocumulonimbus ket agrupsa:

• Apay a marpuog ti adigi: Bayat a sumsumged ti apuy babaen ti kangrunaan a bulsa ti gasolina wenno makasabat iti high-altitude wind shear, wenno bayat nga ag-evaporate ti agtinnag a tudo ken uraro iti uneg ti makinngato nga ulep iti namaga a mid-level air (a napartak a mangpalamiis iti masa ti angin ken mamagbalin a napuskol ken nadagsen), kellaat a mapaay ti agpangato a thermal buoyancy.
• Ti 360-degree downburst impact: Minilion a tonelada a nalamiis, dapo nga angin ken asuk ti agdisso a diretso nga agpababa manipud 8 kilometro (26,000 feet) a kangato iti kapartak a nasurok a 100 km/h (62 mph) ken agdisso iti daga iti mismo nga tuktok ti aktibo nga uram iti kabakiran. Kas iti danum a naibukbok manipud iti timba iti lamisaan, daytoy a microburst downdraft ket mangdungpar iti daga ken agputok nga agparuar a siraranggas iti amin a 360 degrees nga aggigiddan.
• Dagiti pagbanagan iti daga: Iti las-ud ti 120 a segundo, dagiti angin iti rabaw nga agtaytayab a kanayon iti 25 km/h (15 mph) manipud laud ket kellaat nga agsubli wenno bumtak agingga iti 100 agingga iti 140 km/h (62 agingga iti 87 mph) iti tunggal direksion. Ti downdraft ket patadenna dagiti natayag a gil-ayab a paidasig iti daga, a nasaksakbay a mangpapudot kadagiti di napuoran a kayo, ken mangirugi iti horizontal blizzard ti minilion a sumilsilap nga embers (firebrands) 3 agingga iti 8 a kilometro (2 agingga iti 5 a milia) iti sango ti linia ti apuy, a mangsindi kadagiti intero a sangakaarrubaan sakbay pay a sumangpet ti kangrunaan a sango ti gil-ayab.

Dagiti makita ken sensory a pakdaar a pagilasinan ti umad-adani a panagbettak wenno panagreggaay ti plume¶

Saanmo a kasapulan dagiti alikamen ti radar tapno mabigbigmo a ti asideg nga uram iti kabakiran ket agbalbaliw nga agbalin a nakaro, mamagpeggad-biag a panagbettak. Buyaen ken dumngeg kadagitoy innem a field indicators nga impasdek dagiti nasional nga ahensia a manglaban iti uram iti kabakiran:

1. Ti adigi ti asuk ket agsubli manipud iti bent-over grey agingga iti bertikal a puraw ti kalubna a torre: Ti kalkalainganna nga asuk a plume ket agkurba a paidasig iti agsaksaknap nga angin. No ti adigi ti asuk ket agtakder a diretso a kas iti nagdakkel nga adigi ken mangaramid iti naraniag a puraw, agburburek, a kalub ti ulep ti cauliflower (wenno agpatadem iti mismo a tuktokna nga agbalin a nagyelo nga anvil ti gurruod), ti apuy ket mangpataud itan iti bukodna a paniempo.
2. Kellaat a nakaam-amak a kalmado wenno inward-pulling breeze (indrafts): Sakbay a mismo ti dakkel a blowup wenno fire whirl spin-up, ti higante a thermal updraft ti apuy ket mangsusop iti aglawlaw nga angin nga agturong iti uneg nga agturong iti base ti gil-ayab manipud iti kilometro ti kaadayona. No kellaat a matay ti angin iti aglawlaw ti pagtaenganyo iti natay a kalmado wenno baliktadenna ti direksion isu nga agtaytayab ti angin iti umas-asideg a diding ti apuy, asidegen ti dakkel a convective surge wenno plume collapse.
3. Nasipnget a langit gapu iti matnag a dapo, nauram a dagum ti pino, wenno nangisit nga uraro: No mangrugin nga agtudo dagiti dadakkel, di nadadael a nasugat a bulong, pine cone, wenno nabara a dapo a pedaso iti sanikua bayat nga addaka pay laeng iti sumagmamano a kilometro manipud kadagiti makita a gil-ayab, ti nabileg a convective updraft ket mangitag-ay kadagiti rugit a milia ti kangatona ken mangitumba iti dayta iti atepmo.
4. Dagiti garit ti nasipnget a virga (ag-evaporating rain shafts) a nakabitin iti sirok ti ulep ti asuk: No agtinnag dagiti nasipnget, wispy a kurtina ti tudo manipud iti baba ti pyroCb nga ulep ken ag-evaporate iti namaga nga angin sakbay a makadanon iti daga, dayta nga evaporative cooling ket mangpapartak iti didigra a panagreggaay ti downward microburst wind.
5. Makaluleng a panagngaretnget ti tren ti kargamento: Agpada a dagiti dadakkel a fire whirls ken crown-fire blowup ket mangpataud iti di mapagduaduaan, nauneg nga acoustic roar a gapuanan ti minilion a metro kubiko nga angin a masusop iti combustion zone ken agtuyok iti kapartak ti bagyo.
6. Barometric pressure drops ken namaga a kimat a panagkimat iti uneg ti asuk: Masansan a nagluksaw dagiti nagsasaip a kimat manipud iti nasipnget nga adigi ti asuk nga awan ti nabasa a tudo ket mangipasimudaag iti aktibo a bagyo ti pyrocumulonimbus.

Dagiti silo ti terreno a mangpaadu iti kapartak ti apuy ken mangtignay kadagiti alipugpog ti apuy¶

Ti topograpia ti mangidiktar no sadino ti pakapormaan dagiti alipugpog ti apuy ken no sadino a pumartak dagiti gil-ayab iti labes dagiti pagrukodan ti panagbiag ti tao. Dimo pulos usaren dagitoy uppat a tampok ti daga kas dalan ti panagbakwit wenno pagkamangan bayat ti aktibo nga uram iti kabakiran:

Kasano ti agbakwit sakbay a ti uram a dominado ti plume ti mangsilaw iti sangakaarrubaam¶

Bayat dagiti nakaro a pasamak ti uram iti kabakiran, kaaduan kadagiti natay a sibilian ket mapasamak bayat ti naladaw a panagbakuit kadagiti akikid, nabulsek iti asuk a kalsada a nabartek kadagiti nataktak a kotse, natnag a poste ti utility, ken natinnag a kayo.

1. Pumanaw iti "Ready / Set" (Advisory) stage, pulos a dikay urayen ti "Go" (Mandatory) no ti nakaro a paniempo ti uram ket naipakpakauna: No dagiti nasional nga ahensia ti paniempo ket mangipaulog iti Red Flag Warning wenno Extreme Fire Danger alert (mailasin babaen ti relatibo a dam-eg iti baba ti 15 a porsiento, temperatura a nangatngato ngem 32°C / 90°F, ken angin iti ngato 40 km/h / 25 mph), isagana a dagus ti luganmo. Isublim ti luganmo iti garahe wenno driveway a sumango iti kalsada a nalukneng dagiti tawa ken ti... go-bag nga evacuation pack nakargaan iti uneg.
2. Ilasin ti di kumurang a dua nga orthogonal evacuation routes: Gapu ta ti pyroCb plume collapse ket agputok ti apuy nga agparuar iti amin a direksion ken dagiti fire whirls ket agluksaw kadagiti haywey, mabalin a maputed ti kangrunaan a dalanmo iti sumagmamano a minuto. Mapa ti kangrunaan a ruta ken segundario a ruta nga agbiahe iti 90-degree nga anggulo iti angin nga agturong kadagiti nalawa a talon ti agrikultura, dadakkel a sementado a paradaan, aplaya, wenno sentro ti siudad.
3. Kawesan ti tunggal kameng ti pamilia iti 100 a porsiento a natural-fiber nga atiddog a kawes sakbay a rummuar iti ridaw: Isuot ti nadagsen a 100 porsiento a kapas a denim a maong, atiddog ti manggasna a kapas wenno delana a kamisadentro, natibker a lalat a botas, lalat a guantes a pagtrabahuan, kapas a bandana wenno N95/P100 a respirator, ken wrap-around goggles (kitaen asuk ti apuy ti kabakiran ken panaglang-ab iti dapo). Dika pulos agusar iti polyester, nylon, fleece, wenno spandex athletic wear bayat ti wildfire evacuation: marunaw dagiti sintetiko a tela nga agbalin a sumsumged a likido a plastik a maibusor iti kudilmo no maipasango iti naraniag a pudot wenno agtaytayab nga embers sakbay unay a sumged ti kapas.
4. Idiskonekta ti automatic garage door opener-yo sakbay a mapaay ti power grid: Dagiti napigsa nga angin ken fire whirls ket mang-snap kadagiti linya ti koriente a nasapa iti uram iti kabakiran. Guyodem ti nalabaga a manual emergency release cord iti overhead garage door track-mo ita tapno dika pulos maipit iti uneg ti nasipnget a garahe a kaduam ti luganmo no agputed ti koriente.

Last-resort burnover survival: ania ti aramidem no naibaludka ken nalabes¶

No ti rutam ti panagbakwit ket naan-anay a naserraan babaen ti diding ti gil-ayab, natnag a linya ti koriente, wenno zero-visibility black smoke bayat ti pannakarba ti plume, masapul a dagus nga agbalbaliwka manipud iti panagmaneho agingga iti burnover survival. Ti kritikal a kinapudno a laglagipen ket ti makapapatay a gumilgil-ayab a sango ti uram iti kabakiran ket kadawyan nga alaenna laeng ti 5 agingga iti 15 a minuto tapno lumasat iti rabaw ti naikeddeng a punto. No masalaknibam ti bagim ken dalan ti angin manipud iti naraniag a pudot ken nabara unay a gas bayat dagita a 10 a minuto a panaglabas ti kangatuan a gil-ayab, makalasatka ken rummuarka iti nalamiis, napuoranen a nangisit a daga kalpasanna.

Hierarkia dagiti maudi a pagkamangan iti uram iti kabakiran (manipud kataltalged agingga iti kapeggadan) .¶

Pagpilian 1: Iti uneg ti dakkel, nasayaat ti pannakaisaganana a pasdek (Kataltalged a pagkamangan) .¶

Kanayon a paneknekan ti datos ti panagbiag iti atap a daga manipud Australia, Estados Unidos, ken Abagatan nga Europa a ti panagkamang iti uneg ti solido a pasdek ket mangitukon iti nangatngato nga amang a kaadu ti panagbiag ngem ti panagtalaw a magmagna wenno bulsek a panagmaneho iti napuskol nga asuk iti maudi a kanito:

• Iserrek ti amin ken iserra ti tunggal makinruar a ridaw, tawa, ken pagruaran ti angin: Ti panangserra kadagiti tawa ket manglapped iti 70 agingga iti 90 a porsiento iti makinruar a naraniag a pudot ken mangpasardeng iti uneg ti balay a tanem ti angin dagiti agtaytayab nga embers.
• Iddepen ti kangrunaan a balbula ti natural gas ti pagtaengan ken balbula ti tangke ti propane iti ruar: No mauram ti balayyo kalpasan a lumabas ti sango, dagiti naserraan a balbula ti gas ket manglapped iti panagbettak ti segundario a gas.
• Bay-an a ON dagiti silaw iti uneg ken punnuen dagiti lababo, bathtub, ken balde iti danum: No ti napuskol a nangisit nga asuk ti pyroCb ket agbalin a nangisit unay iti tengnga ti rabii iti tengnga ti aldaw ken agkurang ti power grid, dagiti reserba ti danum ket makatulong a mangiddep kadagiti babassit nga ember spot iti aglawlaw dagiti tawa.
• Iserra dagiti kurtina wenno metal a blind, iyadayo dagiti naap-apan a muebles manipud kadagiti tawa, ken agkamang iti siled iti sikigan nga kaadaywan manipud iti umas-asideg nga apuy nga addaan iti direkta a ruangan iti ruar nga agturong iti nalawag/napuoran a daga.
• Buybuyaen nga agtultuloy ti manhole ti tawa ken attic: Manmano a sumged dagiti balay manipud iti diding ti gil-ayab a mangdungpar iti ruar a siding; imbes ketdi, dagiti babassit nga ember nga ipuyot ti angin ket agsusop kadagiti tawa ti atep ken dagiti pagruaran ti angin iti attic bayat ti bagyo nga ember, a mangsindi iti attic manipud iti uneg. Mangidulin iti agdan iti sirok ti attic hatch ken kitaen dayta iti tunggal sumagmamano a minuto.
• Kaano a rummuar iti balay: Agtalinaedka iti uneg bayat a lumabas ti agngarngaretnget a flame front iti ruar (kadawyan a 5 agingga iti 15 a minuto). No mauram ti atep wenno diding ti balaymo ket punnuenna dagiti siled iti nangisit a makasabidong nga asuk, urayem agingga a bimmaaw ti makinruar a bagyo ti gil-ayab, abbongam a naan-anay ti bagim kadagiti namaga a delana a kubrekama (saan a pulos a mangbasa kadagiti nabasa a kubrekama, a mangidaulo iti pudot ti singaw iti kudilmo iti sidong ti nakaro a radiant flux), iggamam ti nabasa a lupot iti rabaw ti agong ken ngiwatmo, ket rummuarka a direkta iti ruangan nga agturong iti leeward napuoranen a nangisit a daga ("ti nangisit") wenno nalawa a sementado a driveway.

Pagpilian 2: Iti uneg ti nakatakder a naserraan a lugan iti lamolamo a daga (Maikadua a kasayaatan a pagkamangan) .¶

No matiliwka iti haywey wenno kalsada iti away ket dika makadanon iti solido a pasdek:

1. SAAN a baybay-an ti kotsem tapno agtaray iti kalsada a magmagna: Dagiti tattao nga agbuteng ken agluksaw manipud kadagiti nataktak a kotse tapno agtaray iti uram iti kabakiran ket dandani kanayon a parmeken ti naraniag a pudot (a dumanon iti 20 agingga iti 40 kilowatts iti kada metro kuadrado), zero visibility, ken 300-degree-Celsius (570-degree-Fahrenheit) nga angin iti uneg ti 50 a metro (165 a pie).
2. Agparada iti kalawaan, kalalainganna a paset ti daga a magun-odan: Guyoden ti graba a turnout, dirt intersection, nalawa nga aspalto nga abaga, wenno bato a naputed, wenno agparada iti likudan ti solido a kongkreto a bridge abutment wenno damili a bangir a manglapped iti direkta a linia ti panagkita kadagiti katayagan a kayo. Liklikan ti direkta a panagparada iti rabaw ti namaga a natayag a ruot wenno iti mismo a maibusor iti nadagsen a brush iti igid ti kalsada.
3. I-angle ti likudan wenno sikigan ti lugan nga agturong iti umas-asideg nga apuy no ipalubos ti oras, iddepen dagiti hazard flashers ken headlights, ken iserram a naimbag amin a tawa ken sunroof.
4. Ikabil dagiti air conditioning vents iti Recirculate (naserraan ti air damper iti ruar), kalpasanna iddepen ti makina apaman a pumuskol ti asuk.
5. Bumaba iti floorboard iti baba ti window glass line: Mabalin a maburak dagiti tempered side windows no maidungpar babaen ti agtaytayab a fire-whirl debris wenno nakaro a di agpapada a thermal stress. Agkurno wenno agidda a patad kadagiti bubon iti suelo iti baba ti lebel dagiti asero a ridaw (a manglapped iti 100 a porsiento iti infrared radiant heat) ket guyodem a naan-anay ti delana a kubrekama, nadagsen a kapas a dyaket, wenno uray dagiti lupot a floor mat ti kotse iti rabaw ti ulo, tengnged, ken imam.
6. Namnamaenyo ti nakabutbuteng nga arimbangaw, pudot, ken panagyugyugyog: Bayat a lumabas ti sango ti gil-ayab iti rabaw ti kotse iti 3 agingga iti 8 a minuto, dagiti agung-ungor nga angin a rummuar ti mangyugyugyog iti suspension, mabalin nga agsepen ti asuk iti aglawlaw dagiti gasket ti ridaw, mabalin a ag-pop wenno mauram dagiti goma, ken mabalin a marunaw ti exterior plastic trim. Agtalinaedka iti baba iti sirok ti delana a kubrekama agingga a bumaba ti peak roar ken orange glare. Manmano a bumtak dagiti moderno a tangke ti gasolina bayat ti umuna a panaglabas; rummuar laeng iti lugan iti nauram a nangisit a daga apaman a lumabas ti makinruar a diding ti gil-ayab wenno no sumrek ti aktibo nga apuy iti mismo a kabina ti pasahero.

Pagpilian 3: Open-ground Temporary Refuge Area (Maudi a pamuspusan no matiliw a magmagna iti ruar) .¶

No ag-hiking wenno agtartrabahoka iti ruar nga awan ti lugan wenno pasdek no ti fire whirl wenno blowup ti mangsilaw kenka:

• Ulo a dagus para iti "ti nangisit" (napuoranen a daga) no madanon: Daga a napuoranen a nadalus ti gasolina ket saan a mabalin a mauram iti maikadua a gundaway; dayta ti kataltalged a lugar iti lugar apaman a nalamiis bassit.
• No saanmo a madanon ti nangisit, sapulem ti kadakkelan a lamolamo a clearing, rock scree field, dirt road, gravel riverbed, wenno naarado a talon a magun-odan.
• Sabali pay, agdisso iti nauneg a danaw, danaw, karayan, wenno nalamiis a paglangoyan: Agannad kadagiti narabaw a plastik a pool iti ngato ti daga (a marunaw ken agrupsa) wenno narabaw a karayan a napalikmutan iti agbitbitin a canopy ti kabakiran (a sadiay ti nabara unay nga angin ken carbon monoxide ti mangabbong pay laeng iti rabaw ti danum). Pagtalinaedem a nakasuot ti kawesmo ken agangeska a mismo iti nalamiis a rabaw ti danum babaen ti nabasa a lupot a kapas.
• No mapilitan nga agbiag iti lamolamo a rugit nga awan ti danum: Kiskisan amin a namaga a bulong ken sanga nga agpababa iti lamolamo a mineral a daga iti sirkulo agingga a mabalin. Agkali iti narabaw a trinsera iti rugit, agidda a patad a nakasango a nakaturong dagiti sakam nga agturong iti umas-asideg a gil-ayab, iprensa ti rupam iti abut iti nalamiis a daga nga aganges babaen ti nabasa a lupot a kapas (dika pulos aganges nga agpangato iti nabara unay nga angin), ken kaluban ti tunggal milimetro ti naibutaktak a kudil iti rugit, delana, wenno kapas a suson agingga a lumasat ti sango ti gil-ayab iti rabawmo.

Masansan a maisaludsod¶

Ania ti nagdumaan ti fire whirl ken ti pudno a fire tornado (firenado)?¶

Ti gagangay nga alipugpog ti apuy ket ti lokal nga agtulidtulid nga adigi ti gil-ayab ken dapo, a kadawyan a 1 agingga iti 50 a metro (3 agingga iti 165 a pie) ti kalawana, a maporma iti asideg ti daga no ngumato ti nakaro a pudot ti rabaw ken mangyunnat iti horizontal wind shear iti aglawlaw dagiti rangkis wenno agtipon a linia ti apuy. Ti pudno a fire tornado (pyrogenic tornadic vortex) ket maysa a dakkel, meteorolohia-a-naiturong a tornado a direkta a naikonektar iti agturong nga updraft ti nangato a pyrocumulonimbus thunderstorm cloud a nangato iti ngatuen ti apuy; mabalin a nasurok a 300 a metro (1,000 a pie) ti kalawana, mangpataud iti angin nga EF-2 agingga iti EF-3 a nangatngato ngem 220 km/h (135 mph), mauram iti nasurok a 1,090 degrees Celsius (2,000 degrees Fahrenheit), ken agtalinaed iti daga iti nasurok nga oras.

Apay a napeggad unay ti pannakarba ti pyrocumulonimbus (pyroCb) plume kadagiti tattao a mangibakwit iti uram iti kabakiran?¶

Bayat nga aktibo nga agpangato ti maysa nga adigi ti asuk a pyrocumulonimbus iti 10 agingga iti 15 a kilometro (33,000 agingga iti 50,000 a pie) iti tangatang, ti nabileg nga updraft-na ti mangsusop iti angin nga agturong iti uneg nga agturong iti apuy. No lumamiis wenno maidungpar ti makinngato nga ulep ti wind shear ket kellaat a mapaay ti updraft, minilion a tonelada a napuskol nga angin ti agdiretso nga agpababa iti apuy iti naranggas a microburst. Apaman a maidungpar iti daga, daytoy a downdraft ket bumtak nga agparuar iti amin a 360 degrees iti 90 agingga iti 140 km/h (55 agingga iti 85 mph), a pakaigapuan ti napartak a panagbettak ti uram iti kabakiran iti tunggal direksion iti maminsan bayat nga agdissuor kadagiti sumsumged nga apuy agingga iti 5 kilometro (3 milia) nga umun-una ngem ti kangrunaan a linia ti uram.

No ti luganko ket naibalud iti kalsada gapu iti umab-abante nga uram iti kabakiran, rumbeng kadi a rummuarak ket agtarayak a magmagna?¶

Saan, dika pulos baybay-an ti naserraan a metal a lugan tapno agtalaw a magmagna bayat ti pannakauram ti uram iti kabakiran. Ti pannagna wenno panagtaray iti nalawa a lugar ket direkta a mangibutaktak iti lamolamo a kudil ken baram kadagiti makapapatay a naraniag a panagayus ti pudot ken dagiti nabara unay a gas a nangatngato ngem 200 degrees Celsius (400 degrees Fahrenheit), a pakaigapuan ti makapapatay a pannakauram ken pannakarba ti dalan ti angin iti sumagmamano a segundo. Imbes ketdi, iparada ti luganmo iti kabarbaro a paset ti sementado a kalsada, graba, wenno rugit nga adayo kadagiti nadagsen a kayo, luktam amin a tawa, mangikabil kadagiti pagruaran ti angin iti Recirculate, iddepen dagiti hazard lights, ken agkurnoka iti tabla ti suelo iti baba ti sarming ti tawa a naabbungotan a naan-anay iti delana a kubrekama wenno kapas a kawes agingga a lumabas ti 5 agingga iti 15 a minuto a gil-ayab iti sango.

Apay a rumbeng nga abbongak ti bagik iti namaga a delana a kubrekama imbes a nabasa a nabasa a kubrekama bayat ti pannakauram ti uram iti kabakiran?¶

Bayat ti nakaro a naraniag ken convective heat pulse ti wildfire burnover, ti danum a nabasa iti kubrekama wenno kawes nga aggigiddan iti bagim ket mabalin a napartak a pumudot agingga iti 100 degrees Celsius (212 degrees Fahrenheit) ken agbalin a sumsumged nga singaw, a mamimpito a naparpartak ti panangipatulodna iti pudot iti kudilmo ngem iti namaga nga angin ken pakaigapuan ti nakaro a pannakauram ti singaw. Usarem ti namaga a 100 porsiento a delana a kubrekama wenno nadagsen a kapas a amerikana kas makinruar a thermal shield-mo tapno malapdan ti naraniag a pudot, ken usarem laeng ti nalag-an a nabasa a kapas a lupot a maiggaman iti rabaw ti agong ken ngiwatmo tapno lumamiis ken maisala ti angin nga angsenmo.

Nasukimat dagiti gubuayan¶

• Nailian a Grupo a Makitinnulong iti Uram iti Atap (NWCG) ken Serbisio ti Kabakiran ti Estados Unidos (USFS, Estados Unidos): S-290 Tengnga a Kababalin ti Uram iti Kabakiran: Dagiti Plume-Dominated Fires, Fire Whirls, ken Panagliklik iti Entrapment
• Country Fire Authority (CFA, Victoria) ken NSW Rural Fire Service (Australia): Giya ti Panagbiag iti Uram iti kabakiran: Panangsalaknib iti Naraniag a Pudot, Panagkamang iti Pasdek, ken Dagiti Prosedur ti Panagpuor ti Lugan
• Nailian a Serbisio ti Panawen (NWS) ken NOAA (Estados Unidos): Pyrocumulus, Pyrocumulonimbus (PyroCb) Downdrafts, ken Panagadal ti Kaso ti Tornado ti Uram
• Pederal nga Ahensia ti Panagmanehar ti Emergency (FEMA / Ready.gov, Estados Unidos) ken CAL FIRE: Panagbakwit iti Uram iti Atap: Nakasagana, Iset, Mapan ken Panagsagana iti Bagyo ti Ember
• Sentro ti Uram ti Kabakiran ti Interahensia ti Kanada (CIFFC) ken dagiti Natural a Rekurso ti Canada: Nakaro a Kababalin ti Uram ti Atap ken Piroheniko a Dinamika ti Vortex

Mainaig a giya¶

• Uram iti kabakiran: panagbakwit, maidepensa nga espasio, ken panagbiag
• Asuk ti apuy ti kabakiran ken panaglang-ab iti dapo
• Post-wildfire burn scar mudslides ken panagbakwit ti panagayus ti rugit
• Mapuoran ken mauram ti first aid
• Go-bag nga evacuation pack