Go Ribolola go Latlhelwa ga Matlakala a a Kotsi kgotsa Meropa ya Dikhemikale mo Lefelong¶
Dinomoro tsa tshoganyetso di farologana go ya ka dinaga. Tsebe eno e dirisa 911, e leng nomoro ya United States le Canada. Dinaga tse dingwe tse dintsi di dirisa 112, 999 kgotsa nomoro e nngwe. Batla nomoro ya naga ya gaeno.
Go tsamaya mo lefelong la dikgong la kwa magaeng, tsela ya go tsena mo polaseng, lefelo le le se nang ope la madirelo, kgotsa tselana ya toropo mme o lemoga meropa ya tshipi kgotsa ya polasetiki ya dilitara di le 208 (dilitara di le 55)** e e tlogetsweng, Ditshodi tsa Bontsi jo bo Magareng (IBCs), di-carboy tsa dikhemikhale tsa polasetiki, kgotsa seedi se se foreshe se se nkgang bosula mo tseleng ke slick ya seedi se se nkgang bosula tshoganyetso ya didirisiwa tse di kotsi. Dikebekwa le batho ba ba rwalang dithoto ba ba sa ikanyegeng ba dira tiro ya go latlha matlakala bosigogare"** go tila dituediso tsa go latlha di-cyanide tse di botlhole tsa go tshasa motlakase, ditlhaolosi tsa madirelo tse di nang le tlelorine (tse di jaaka tricchloroethylene le perchloroethylene), dioli tsa diphetogo tsa matlakala tse di tsentsweng le diminerale tsa polychlorinated biphenale, kgotsa matlakala a a thunyang a sephiri a diokobatsi-laboratori (go tswa mo tshwaraganong ya methamphetamine kgotsa fentanyl).
Go atamela, go raga, kgotsa go bofolola kepisi ya bung ya moropa o o sa itsiweng o o tlogetsweng go ka tsosa go thunya ga tlhase e e sa tshikhinyeng ka bonako, go golola leru le le bolayang la haeterojene cyanide, phosgene, kgotsa gase ya haeterojene sulfide, kgotsa go gasetsa esiti e e jesang e e bakang bofofu jwa sennelaruri. Ka nako e le nngwe, ka fa tlase ga melao e e gagametseng ya maikarabelo a tikologo mo dinageng di le dintsi (jaaka CERCLA/Superfund kwa United States kgotsa Molao wa Tshireletso ya Tikologo kwa United Kingdom), ka fao mong wa lefatshe a begang le go kwala go latlhelwa ga bosigogare mo diureng tsa ntlha di le 24 go botlhokwa thata mo go se bitseng min-P In-downer" Act" dikgololo tsa semolao gore o se ka wa duedisiwa didolara di le dikete di le masomesome tsa go phepafatsa. Kaedi eno e tlamela ka pabalesego ya botshelo ka kgato ka kgato, go supa dipolakate tse di kgakala, tshireletso ya metsi a didiba, le diporothokholo tsa go bega tsa semolao.
Dira se jaanong¶
- EMA ka bonako mme o boe morago bonnye dimitara di le 50 go ya go di le 100 (165 go ya go di le 330 feet) go tlhatloga le go tlhatloga. Le ka motlha o se ke wa tsamaya mo mogobeng, mo lethebeng, kgotsa mo lefelong la dimela tse di suleng go dikologa ditshodi tse di tlogetsweng. Mouwane o montsi o o botlhole (go akaretsa chlorine, phosgene, hydrogen sulfide, le mosi wa ditlhaolosi) o bokete go feta mowa mme o kokoana ka tsela e e sa bonaleng mo meseleng e e kwa tlase, mo megorong, le mo malaong a melatswana.
- O se ka wa ama, wa raga, wa sekama, kgotsa wa bofolola sekhurumetso sa moropa o o tlogetsweng, jug, kgotsa silintara ya gase. Go tsamaisa moropa o diteng tsa one di fetogileng kristale go dikologa ditlhale kgotsa o mabota a one a tshipi a buduleng ka ntlha ya tsibogo ya khemikhale ya ka fa gare go ka thunya di-car tlhamalalo mo sefatlhegong sa gago.
- Tima didiriswa tsotlhe tse di gogang, o se ka wa dumisa dienjene tsa koloi mo teng ga mouwane, mme o boloke diruiwa tsa mo gae di le mo thapong e khutshwane. Mouwane o o tukang wa ditlhaolosi (o o jaaka acetone, toluene, benzene, kgotsa diethyl ether go tswa mo dilaboratoring tsa sephiri) o ka tuka ka tsela e e thunyang go tswa mo dilong tse di thunyang fa e le gore motho30 maoto) kgakala.
- Bala dileibole, dipolakate tsa teemane, kgotsa dinomoro tsa UN tsa dinomoro di le 4 FELA o le sekgala se se babalesegileng o dirisa dibonela kgakala kgotsa zoom ya khamera ya gago ya smartphone. O se ka wa tsamaela kwa moropa go bala mokwalo o mosesane. Ema kgakala kwa godimo ga phefo mme o dirise zoom ya optical go tsaya senepe sa pono, dipina tsa dithaere, le matshwao ape a a bonalang a teemane.
- Tswala pompo ya gago ya poraefete ya sediba sa metsi a a nowang le diphaephe tsa metsi tsa leruo fa lefelo la thothobolo le le mo dimitara di le 300 (maoto a le 1 000) kgotsa kwa godimo ga sediba sa gago. Ditlhaolosi tsa madirelo tse di nang le tlelorine (DNAPLs, tse di nwelang ka bonako go feta metsi) le dihaeterokhabone tsa peterolo tse di thubegileng mo sedibeng sa peterolo aquifer mo diureng di se kae tsa pula ya matlakadibe.
- Leletsa nomoro ya gago ya tshoganyetso ya selegae go bona go dutla/mosi o o dirang mme o faele pegelo ya bosenyi jwa tikologo ka bonako. Leletsa 911 kwa United States le Canada, 112 go ralala Kopano ya Yuropa, 999 kwa United Kingdom, kgotsa tlhola dinomoro tsa tshoganyetso directory gore Lefapha la Molelo setlhopha sa HAZMAT le kgone go sireletsa molelwane. Kwa United States, gape bega go tshologela ga metsi ka bonako kwa Setheo sa Tsibogo sa Bosetšhaba (NRC) sa puso mo go 1-800-424-8802 (kgotsa Setheo sa Tikologo 0800 80 70 60 kwa UK) mme o kope **Tokomane ya Bosenyi ya Sepodisi ya go Tsenya Dinomoro ka Tsela e e sa Siamang go tlogela.
Danger
"Moropa o o Budulelang" le "Lebotlolo la Dikarolo tse Pedi" Kotsi ya Laboratori ya Sephiri: Fa o bona moropa o o tswalegileng wa tshipi kgotsa polasetiki o ditlhogo tsa one tse di kwa godimo le tse di kwa tlase di budulelang kwa ntle jaaka balunu, kgotsa fa o fitlhela mabotlolo a soda a polasetiki a dilitara di le 2 a a latlhilweng, Colemans camps jason mafuel can tse pedi dithapo tsa dibeteri tsa lithiamo, kgotsa ditlhotlhi tsa kofi tse di nang le dibala go bapa le tsela kgotsa motlhala wa kwa magaeng, fuduga bonnye dimitara di le 150 (maoto a le 500) fa phefo e tlhatloga ka bonako. Meropa e e tlhotlhoregang e na le kgatelelo ya gase e e tswang kwa ntle e e siametseng go thubega ka maatla, mme dijana tsa tsibogo tsa methamphetamine kgotsa fentanyl tse di latlhilweng tsa "pitsa e le nngwe / go tshikinya-le-go-baka" gantsi di ntsha gase e e bolayang ya phosphine whistgase (\(\text{PH}-_3\)), le ammonia e e senang metsi, dikgabo tsa khemikhale tsa lithiamo fa di kopana le mowa kgotsa bongola.
Setlhare sa Tshwetso: Tlhatlhobo e e Babalesegileng ya Tshimo Fa go Ribololwa Ditshodi tse di Latlhetsweng¶
Dirisa tšhate eno ya tshwetso ya tshimo go tswa mo boemong jo bo babalesegileng jwa phefo e e kwa godimo ka nako ya fa o bona ditshodi tse di belaetsang, meropa, kgotsa matheba a dikhemikhale.
flowchart TD
A["Go Ribolotswe Meropa e e Belaetsang, Dijeke, Ditote, Kgotsa Dikhemikale tse di Bolelang"] --> B["EMA KA BONAKO: Suta 50m go ya go 100m (165 go ya go 330 ft) Phefo e e kwa godimo le e e tlhatlogang"]
B --> C{"A go na le mosi o o dirang, go tlhotlhora, mosi, meropa e e buduleng, kgotsa batho/diphologolo tse di gobetseng?"}
C -->|"EE: Mouwane o o dirang, go tlhotlhora, moropa o o buduleng, diphologolo tsa naga tse di suleng, kgotsa matshwao a mmele"| D["TIRO YA KOTSI E E TSHOSETSANG BOPHELO: Fuduga 150m go ya go 300m kwa godimo ga phefo; Leletsa 911 / 112 / 999 ya Setlhopha sa HAZMAT sa Molelo ka bonako"]
C -->|"NNYAA: Ditshodi di lebega di sa senyega/di sa dire sepe di sena mouwane o o bonalang kgotsa modumo"| E["Sala mo go emeng ga 50m; dirisa zoom ya founo kgotsa dibonelakgakala go tlhola Ditaemane tsa UN/DOT kgotsa Matlakala a Laboratori a Sephiri"]
D --> F{"A lefelo la thothobolo le gaufi le molatswana, mosele, kgotsa mo sebakeng sa 300m sa sediba sa poraefete sa metsi a a nowang?"}
E --> F
F -->|"EE: Matshosetsi mo metsing a a ka fa tlase ga lefatshe kgotsa a a fa godimo ga lefatshe"| G["Tima sethubi sa pompo ya sediba sa poraefete ka bonako; itsise Senthara ya Bosetšhaba ya Tsibogo / Setheo sa Tikologo + Lefapha la Pholo la Selegae"]
F -->|"NNYAA: E mo mmung o o omileng kgakala le metsi"| H["Boloka metlhala ya dithaere/metlhala jaaka lefelo la bosenyi; leletsa Sepodisi + Mogala wa Bosetšhaba wa Tikologo"]
G --> I["Bona Pegelo ya Bosenyi jwa Sepodisi + Nomoro ya Tiragalo ya Tikologo ya Tshireletso ya Beng ba Lefatshe ba ba senang Molato"]
H --> I
Karolo 1: Go Bona Kgakala ga Ditshodi tse di Latlhilweng¶
Batsibogi ba didirisiwa tse di kotsi ba dirisa Molao wa SIN (Pabalesego, Itlhaole, Itsise) mme ba bala diporofaele tsa ditshodi ba le kgakala pele ba ka apara sutu e e tsenngwang ya Level A. O dirisa zoom ya khamera ya founo ya gago kgotsa dibonela kgakala go tswa kwa bonnye dimitara di le 50 (maoto a le 165) kwa godimo ga phefo, ela tlhoko popego ya setshodi, sedirisiwa, le ditaemane dipe tse di bonalang tsa kotsi go begela moromedi:
1. Senotlolo sa Porofaele ya Setshodi: Se Moropa kgotsa Tote e se Bolelelang Batsibogi¶
| Popego ya setshodi le Matheriale | Bokgoni jo bo Tlwaelegileng | Diteng tse di Tlwaelegileng tsa Intaseteri kgotsa tse di seng Molaong | Porofaele ya Kotsi ya Ka bonako |
|---|---|---|---|
| Moropa wa Tshipi wa Tlhogo e e Tswalegileng (dikhuti di le 2 tse dinnye tsa bung tse di nang le ditlhale kwa godimo, 5 cm le 2 cm; sekhurumetso se se sa tlosiweng) | Dilitara di le 208 (dilitara di le 55 tsa Amerika / dilitara di le 44 tsa Imperial) | Ditlhaolosi tse di tukang (toluene, xylene, asetone, MEK), dioli tsa matlakala tsa enjene/diphetogo (di-PCB), ditukisi, kgotsa dibolayasenyi tse di metsi | Kotsi ya go thunya ga mouwane fa dibung di butswe kgotsa di le mo mogoteng/ditlhaseng; e e masisi BLEVE / kotsi ya go thubega fa dintlha tsa meropa di budulegile |
| Moropa wa Tshipi kgotsa wa Faeba wa Tlhogo e e Bulegileng (Sekhurumelo se se tletseng se se tlosiwang se tshwaretswe ka mogala wa tshipi) | Dilitara di le 115 go ya go di le 208 (dilitara di le 30 go ya go di le 55) | Seretse, mmu o o kgotletsweng, matlakala a a ntshang pente, matswai a a tiileng a go tshasa cyanide, matlakala a asebesetose, kgotsa mabotlolo a laboratori a a feletsweng ke nako a a phuthetsweng mo vermiculite | Gantsi e dirisiwa jaaka "overpack" kgotsa meropa ya masaitsiweng e e fitlhang mabotlolo a le mantsintsi a dikhemikale a galase a a thubegileng, a a sa tsamaisaneng mo teng |
| Moropa wa Polasetiki wa Polyethylene e e Kitlaneng thata (HDPE) e e Botala jwa Legodimo, e Ntsho, kgotsa e Tshweu | Dilitara di le 115 go ya go di le 208 (dilitara di le 30 go ya go di le 55) | Dilo tse di maatla tse di jang tshipi: Esiti e e tseneletseng ya sebabole, haeterokoloriki (muriatic), naetereiki, kgotsa haeterofluoriki; sodiamo haeterokosaete (lye e e bogale); haepokoloraete ya sodiamo; kgotsa dibolayamefero tsa temothuo | Kotsi ya go fisiwa thata ke dikhemikhale le mouwane o o botlhole wa esiti; Meropa ya polasetiki e e sentsweng ke marang a UV e e tlogetsweng mo letsatsing e a thubega mme e a phanyega fa e sekametswe |
| Tote ya Polasetiki ya IBC e e Tsenngwang mo Dihokong (Khube ya polasetiki e e tshweu e e bonaletsang mo teng ga sebopego sa ditšhupu tsa tshipi e e tsenngwang mo phaleteng) | Dilitara di le 1 040 go ya go di le 1 250 (dilitara di le 275 go ya go di le 330) | Ditlhaolosi tsa madirelo ka bontsi, oli e e latlhilweng, dibolayasenyi/dibolayamefero tsa temothuo, menontsha e e metsi, kgotsa dikhemikhale tse di seng kafa molaong tsa fentanyl/methamphetamine | Bolumu e kgolo: kgetsana e le nngwe e e thubegileng ya IBC e latlhela metsi a a fetang tone e le 1 ya meteriki, ka bonako fela e fekeetsa mesele e e fa thoko ga tsela mme e fitlha kwa metsing a a kafa tlase ga lefatshe |
| Dikege tsa Biri tsa Tshipi e e sa Rusegeng kgotsa Disilindara tsa Propane tse di Welded tse di nang le Dibelefo tsa Koporo tse di Jegileng | Dilitara di le 20 go ya go di le 100 (dilitara di le 5 go ya go di le 25) | Amonia e e senang metsi e e utswitsweng (\(\text{NH}_3\)) e e dirisiwang mo tlhagisong e e seng ka fa molaong ya methamphetamine (go bola ga kopore e e botala jwa loapi jo bo phatsimang mo belefong ya kopore ke mpho ya bogologolo) | Gase e e bolayang ya go hema: dibelofo tsa kopore tse di jegileng mo ditankeng tsa propane tse di dirilweng ka juri di palelwa ka tshoganyetso, di golola leru le lesweu le le gatselang la ammonia le le foufatsang matlho le go fisa mafatlha mo metsotswaneng e se kae fela |
| Dipitsa tsa Dilitara di le 19, Dijeke tsa Dilitara di le 4, Mabotlolo a Soda, le Dikopi tsa Lookwane lwa Kampa | dilitara di le 1 go ya go di le 20 | Matlakala a sephiri a laboratori ya diokobatsi (matlakala a lithiamo/ammonia meth a "pitsa e le nngwe"), matlakala a sethibela-gatsetse sa dikoloi, seedi sa go phepafatsa se se omileng (PERC), kgotsa go latlhelwa ga dibolayasenyi ke mong wa ntlo | Kotsi e kgolo ya go itlela fela ga molelo wa lithiamo/metsi, gase ya phosphine, kgotsa go monyelwa ga letlalo go go bolayang |
2. Go Rara Dipolakate tsa Dikotsi tsa Teemane tsa UN / DOT / ADR o le Kgakala¶
Fa e le gore moropa kgotsa kgetsana ya kgwebo e sa ntse e na le polakate ya teemane e e mmala (kgotsa Nomoro ya Boitshupo ya UN ya dinomoro di le 4 e e jaaka UN 1203 ya Peterolo, UN 1005 ya Ammonia e e senang metsi, UN 1830 ya Esiti ya Sebabole, kgotsa UN 1993 ya Seedi se se Tukang N.O.S.), bega mmala, letshwao le le kwa godimo, le nomoro e e kwa tlase go modirisi wa 911/112/999:
- Taemane e Khibidu (Seedi se se Tukang sa Setlhopha sa 3 / Gase e e Tukang ya Setlhopha sa 2.1): Kotsi e e feteletseng ya go phatsima ga molelo le mouwane. Boloka bonnye dimitara di le 100 (maoto a le 330) go tswa foo mme o fedise metswedi yotlhe ya go tuka.
- Taemane e Tshweu e e nang le Legata le Marapo a a Kgabagantsweng (Setlhopha sa 6.1 Botlhole / Selo se se Botlhole, kgotsa Setlhopha sa 2.3 Gase e e Botlhole): E ka bolaya ka go hema kgotsa go ama letlalo ka selekanyo se sennye (jaaka di-cyanide, dibolaya-ditshenekegi tsa organophosphate, kgotsa arsine/phosgene). Fuduga dimitara di le 150 go ya go di le 300 (maoto a le 500 go ya go a le 1 000) fa phefo e tlhatloga.
- Taemane e e Serolwana kgotsa e e Serolwana e e Halofo/E e Khibidu e e Halofo (Setlhopha sa 5.1 Oxidizer / Setlhopha sa 5.2 Organic Peroxide): E tsiboga ka maatla kgotsa e a thunya fa e kopana le mafura, dikgong, leswe, kgotsa go tshoga ga kgotlhano.
- Taemane e e Botala jwa Legodimo (Setlhopha sa 4.3 "E Kotsi Fa e le Metsi", gantsi e na le
Wka mola o o fetang mo go yona): E tsiboga le metsi a pula, monyo wa mo mosong, kgotsa bongola jwa mmu go tlhagisa gase e e tukang ya haeterojene/acetylene kgotsa gase e e botlhole ya phosphine (e akaretsa tshipi ya sodiamo, khabaete ya khalesiamo, le fosafaete ya aluminiamo). - Taemane e e Halofo-Ntsho / Halofo-Tshweu (Setlhopha sa 8 sa go ja): Diesiti tse di tseneletseng kgotsa di-alkali tse di senyang dithishu tsa motho le go tsiboga le dimetale go tlhagisa gase ya haeterojene e e thunyang.
- Taemane e Tshweu e e nang le Dikgwedi tse Tharo tse Ntsho (Setlhopha sa 6.2 sa Selo se se Tshelanwang / Kotsi ya Ditshedi) kgotsa Trefoil e e Setlha-Go feta-Tshweu (Setlhopha sa 7 sa Marang): Ditlhaselo tse di bogale tsa kalafi, diphathojene tse di tshelanwang ka madi, kgotsa di-isotope tsa radiokerafi tsa madirelo/tsa kalafi (
Ir-192,Cs-137,Co-60) tse di latlhilweng e se ka fa molaong kgotsa tse di utswitsweng mo diloring tsa kago. Le ka motlha o se ka wa atamela; boloka lefelo le le sireleditsweng la dimitara di le 100 (maoto a le 330).
3. Go tlhalosa "Ditaemane tsa Molelo" tsa NFPA 704 mo Ditankeng tse di Tsepameng le mo Ditshoding tsa Dikago¶
Kwa Amerika Bokone le kwa mafelong a le mantsi a madirelo lefatshe ka bophara, ditanka tse di sa tshikhinyeng, di-tote le meropa ya madirelo di bontsha taemane ya mebala e mene e e nang le sekwere mo ntlheng (NFPA 704) e e kgaogantsweng ka ditaemane tse nnè tse dinnye tse di nang le dinomoro go tswa go 100. 0 (kotsi e nnye) go 4 (kotsi e e masisi):
- Taemane e e Botala jwa Legodimo ya Molemeng (Kotsi ya Boitekanelo):
4= E bolaya fa e tlhagelela ka nakwana (sekao, haeterojene cyanide, esiti ya haeterofluoriki, phosgene).3= E ja kgotsa e botlhole; e baka go fisiwa ga matlho/letlalo go go ka se busediweng morago kgotsa kgobalo e e masisi ya thulaganyo (sekao, tlelorine, esiti ya sebabole, ammonia e e senang metsi).
- Taemane e Khibidu e e kwa Godimo (Kotsi ya go Tuka):
4= E mowafala ka bonako mo kgatelelong ya lefaufau le dithemphoritšhara tse di tlwaelegileng, e tuka bonolo (sekao, propane, asetilene, diethyl ether, haeterojene).3= Diedi le dilo tse di tiileng tse di ka tukang mo e ka nnang mo maemong otlhe a themperetšha ya tikologo (ntlha ya go tuka e e kwa tlase ga didikirii tsa Celsius di le 23 / didikirii tsa Fahrenheit di le 73, jaaka peterolo, asetone, benzene, toluene).
- Teemane e e Setlha ya Moja (Go sa Tsepama / Kotsi ya go Tsiboga):
4= E kgona go thunya bonolo kgotsa go bola ka go thunya mo dithemphoritšhareng le mo dikgatelelong tse di tlwaelegileng (sekao, nitroglycerin, picric acid, diperoxide tsa ditshedi).3= E kgona go thunya kgotsa tsibogo ya go thunya fa e gotediwa ka fa tlase ga go tswalelwa kgotsa e tlhakantswe le metsi.
- Taemane e Tshweu e e kwa Tlase (Dikotsi tse di Kgethegileng):
<s>W</s>= E tsiboga ka dikgoka kgotsa ka go thunya ka metsi.OX= Seokobatsi se se maatla se se potlakisang melelo kgotsa se se tukang dilo tsa ditshedi kwantle ga tlhase.SA= Gase e e bonolo ya go hupetsa e e tlosang okosejene e e hemelwang.
Warning
Ke ka ntlha yang fa dikebekwa di penta kgotsa di sila dinomoro tsa tatelano tsa meropa, le gore ke ka ntlha yang fa o sa tshwanela go tshepa letshwao la ntlhantlha la meropa: Dithotobolo tsa bosigogare di tshela matlakala a a botlhole a madirelo, ditlhaolosi tsa go phepafatsa tse di nang le chlorine, kgotsa oli e e dirisitsweng ya dikoloi mo dibareleng tse di senang sepe tse kwa tshimologong di neng di kwadilwe "V SygeoF de-Grup " Oli," kgotsa "Setlhatswa." Ka metlha tshwara setshodi sengwe le sengwe se se tlogetsweng jaaka botlhole jo bo sa lemogiwang jo bo kotsi thata le se se thunyang go sa kgathalesege gore go gatisitswe eng mo letlhakoreng.
Karolo 2: Matshwao a Tikologo a Mmu o o Fitlhegileng kgotsa go Tshologela ga Metsi¶
Ka dinako tse dingwe dithotobolo tse di seng kafa molaong ga di tlogele meropa; go na le moo, lori ya ditanka tsa vacuum e gogela mo borogong jo bo lefifi jwa kwa magaeng, mo go nneng teng ga letlapa, kgotsa mo moseleng wa setsuatsue ka 2:00 AM, e bula belofo ya go latlhela metsi kwa morago fa e ntse e kgweetsa, mme e ntsha metsi a dilitara di le 5 000 go ya go di le 20 000 (dilitara di le 1 300 go ya go di le 5 000 tsa dilitara tsa seedi se se tlhamaletseng).
Lemoga matshwao ano a matlhano a a tlhagisang ka bonako a thothobolo ya dikhemikale ya bosigogare e e sa thibelweng:
- Dimela tse di Fisitsweng ka Tshoganyetso tsa "Lefelo le le Suleng": Lefelo le le bogale la bojang, mefero, kgotsa ditlhare le le fetogileng bosweu jo bo sweufaditsweng, serolwana, kgotsa borokwa jo bo tshesane bosigo jotlhe go bapa le legetla la tsela kgotsa swale ya kelelo ya metsi le supa thothobolo ya esiti e e maatla, alkali e e bogale, brine,/herbi e e tseneletseng.
- Phatsimo ya Molalatladi o o Phatsimang kgatlhanong le "Dikgolokwe tse di Nwelang" kwa Melatswaneng:
- Diedi tsa Legato le le Senang Metsi le le Phaphametseng (LNAPLs): Peterolo, disele, parafene, toluene, le dioli tsa diminerale di kokobala mo godimo ga metsi, di dira filimi ya molalatladi e e sa thubegeng go nna dipoleiti tse di khutlo fa e tlhabiwa ka thobane (go sa tshwane le filimi ya shaswatter e e seng kotsi ya tshipi ya tlholego- e tlhabilwe).
- Diedi tsa Kgato e e Senang Metsi tse di Kitlaneng tse di Nwelang (DNAPLs): Ditlhaolosi tsa madirelo tse di nang le tlelorine (trikloroethylene / TCE, perekloroethylene / PCE, methylene tleloraete), di-PCB, le creosote di bokete go feta metsi. Di nwela fela mo molapong kana mo mmung di sa tlogele phatsimo mo godimo, di thuma ka tlhamalalo go ya kwa tlase ga aquifer go tsenya botlhole mo didibeng tse di kwa teng tsa metsi a a nowang ka masomesome a dingwaga.
- Menkgo e e seng ya Tlhago ya Dikhemikhale (le Serai sa "Letsapa la go Dupelela"):
- Monkgo o o monate, o o nang le maungo, kgotsa o o tlosang pholetšhe ya manala: Diketone (asetone, MEK), diester, kgotsa dihaeterokhabone tse di nkgang monate (benzene, toluene, xylene).
- Monkgo wa tlelorofomo, ether, kgotsa wa go phepafatsa o o omileng: Ditlhaolosi tse di nang le tlelorine (TCE, PCE, khabone tetrakoloraete).
- Dialemonte tse di botlhoko: Haeterojene cyanide (\(\text{HCN}\)) gase (ela tlhoko gore 30% go ya go 50% ya batho ka dijini ga ba kgone go nkga dialemonte tse di botlhoko).
- Mae a a bodileng: Haeterojene salefaete (\(\sekwalwa{H}_2\sekwalwa{S}\)) kgotsa dimerkaptan. TLHAGISO E E BOTLHOKWA: Fa e le kwa godimo, e e bolayang ka bonako e e fetang dikarolo di le 100 mo milioneng, hydrogen sulfide e golafatsa tshika ya motho ya go dupelela monko mo go hemeng makgetlo a le 2 go ya go a le 3, e dira gore monko wa lee le le bodileng o nyelele ka tshoganyetso fela pele ga motswasetlhabelo a wela fa fatshe a idibetse. Fa o nkga mae a a bodileng, ammonia e e bogale, chlorine bleach, kgotsa mosi o o botshe wa solvent kwa ntle, tlogela lefelo leo ka phefo e e kwa godimo ka bonako mme le ka motlha o se leke go latela nko ya gago go bona motswedi.
- Ditlhapi tse di Suleng, Digwagwa, Crawfish, kgotsa Dinonyane mo Moseleng wa Mosele wa Metsi: Setlhopha sa selegae sa botshelo jwa metsi jo bo suleng kgotsa ditshenekegi go dikologa mosele kgotsa mogobe ke sesupo sa tlwaelo sa thutatshelo sa cyanide e e bogale, ammonia, sebolayasenyi sa organophosphate, kgotsa go elela ga pH e e kwa tlase/e e kwa godimo.
- Fatshe le le Budulang, le le Budulang, kgotsa le le Modumo: Seedi se se budulelang, se se tlhotlhoregang, kgotsa se se ntshang mouwane o mosweu/wa mmala wa lamune fa se kopana le mmu o o metsi kgotsa letlapa la kalaka se supa esiti e e tseneletseng ya diminerale (e e jaaka hydrochloric, sulfuric, kgotsa nitric acid) e e tsibogang le letlapa la carbonate.
Karolo 3: Go Sireletsa Didiba tsa Poraefete, Leruo, le Mowa wa mo Ntlong¶
Fa go latlhelwa go go seng ka fa molaong go diragala mo lefelong la gago, go bapa le tsela ya gago, kgotsa go tlhatloga thaba ya polase ya gago, tsaya kgato ka bonako go thibela ditsela tse tharo tsa go tlhagelela ga batho: go tsena ga metsi a a nowang, go tsena ga mouwane, le go latedisa mmu mo teng ga ntlo.
1. Porothokholo ya go Kgaoganya Metsi a Sediba sa Poraefete sa Ka bonako le Leruo¶
Fa go ka fitlhelwa thotobolo ya dikhemikhale kgotsa moropa o o dutlang mo sebakeng sa dimitara di le 300 (maoto a le 1,000) sa sediba sa gago sa metsi sa poraefete, kgotsa gongwe le gongwe kwa godimo ga thaba mo kgaolong e e tshwanang ya metsi a boalogodimo kgotsa mo kgaolong ya sinkhole ya kalaka ya karst:
- Flip the 240-volt circuit breaker ya pompo ya gago ya sediba se se nwelang go OFF ka bonako. Go tswelela go tsamaisa pompo ya gago ya sediba go goga khounu ya go ngomoga pelo mo tafoleng ya metsi a a ka fa tlase ga lefatshe, go goga ka matlhagatlhaga plume ya khemikhale go ya kwa tlase go ya kwa sekirining sa gago sa sediba le go gogela ditlhaolosi tse di botlhole mo kgatelelong ya gago ya tankor indombing mo ntlong ya gago.
- Fetolela ka bonako go metsi a a mo mabotlolong a go nwa gotlhe, go apaya, mashi a masea, go tlhapa meno, le metsi a diruiwa tsa mo gae.
- O SE KE wa leka go "bedisa" metsi a sediba a a kgotletsweng ke dikhemikhale. Fa go bedisa go bolaya dibakateria tsa ditshedi (bona toropo ka bophara metsi a magolo a kgaoga le go bedisa metsi kaedi), metsi a a belang a a kgotletsweng ka dikhemikhale tsa ditshedi tse di sa tlhomamang (benzene, TCE, mafura) a dira gore dikhemikhale tse di botlhole di nne mouwane ka tlhamalalo mo moweng wa boapeelo jwa gago gore lelapa la gago le di heme, fa a ntse a kokoanya dimetale tse di bokete (lloto, arsenic, chromium) le ditshenekegi tse di sa fetogeng mo poti.
- O SE KE wa tlhapa kgotsa wa tlhatswa dijana mo metsing a a belaelwang gore a na le kgotlhelo ya setlhaolosi kgotsa lookwane: Ditswakwa tsa ditshedi tse di fetofetogang (VOCs) di monya ka bonako ka letlalo le le metsi le le bothitho mme di mowafala mo mouwane o o mogote wa shawara ka makgetlo a le 3 go ya go a le 5 a seelo sa go tlhagelela sa go nwa metsi.
- Terata matangwana mme o ntshe leruo mo mafulong a kelelo ya metsi ka bonako: Dikgomo, dipitse, dinku, le dintša di gogelwa ka go rata go itse tatso e e letswai kgotsa e e botshe ya matlakala mangwe a madirelo, antifreeze (ethylene glycol), le metswako ya lloto. Lotlela leruo mo lefelong le le tlhatlogang le le nosediwang fela go tswa mo ditankeng tse di phepa tsa polokelo go fitlha diteko tsa khemisi ya tikologo ya puso di phepafatsa mafulo.
- Kopa Teko ya Sediba e e Netefaditsweng ya EPA / Laboratori e e Amogetsweng: Pele ga o bulela sediba sa gago gape, dira gore lefapha la boitekanelo la kgaolo ya gago kgotsa setheo sa tikologo sa puso se leke sampole ya metsi a a tala ya Mokgwa wa EPA 524.2 / 8260 (Ditswakwa tsa Dibodi tse di Botlhokwa / VOCSe-la) (Di-SVOC), Dimetale tse di Bokete tsa RCRA 8, le TPH (Palogotlhe ya Dihaeterokhabone tsa Petroliamo). Bona tsa rona go palelwa ga pompo ya sediba le kgotlhelo ya sediba sa poraefete kaedi ya dikgato tsa go fola ka botlalo.
2. Go Tlhatswa Kgotlelego ya Batho le Diruiwa tsa Gae ka Tshoganyetso (Fa di Gasetswe kgotsa di Pegetswe)¶
Fa wena, ngwana, kgotsa phologotswana ya mo gae o tsene mo mogobeng wa dikhemikale ka phoso, wa ama moropa o o dutlang, kgotsa wa tsamaya mo mouweng wa dikhemikale pele ga o lemoga gore ke eng:
- Apola ditlhako le diaparo tsa ka fa ntle tse di kgotletsweng ka bonako: Bobotlana diperesente di le 80 tsa kgotlhelo ya dikhemikhale di tlosiwa fela ka go apola diaparo tsa ka fa ntle le dibutse pele ga o tsena mo ntlong kgotsa mo koloing ya gago. Dirisa thobane kgotsa diatla tse di nang le ditlelafo go goga dibutse mme o di tswale mo dikgetsaneng tse di bokete tsa polasetiki tsa matlakala.
- Tlhatswa oli e e bonalang ya seedi kgotsa setlhaolosi mo letlalong pele, morago ga moo o tlhatswe ka metsi a mantsi a a elelang metsotso e le 15 go ya go e le 20: Fa e le diesiti tse di seedi, di-alkali, kgotsa dikhemikhale tsa temothuo mo letlalong kgotsa mo matlhong, tlhatswa ka metlha ka fa tlase ga tšhupu e e tsamayang ya tshingwana kgotsa shawara **bonnye metsotso e le 15 go ya go e le 20 severe burns and chemical flushing le go tshologela ga dikhemikale dikaedi). Leletsa Taolo ya Botlhole (1-800-222-1222 kwa Amerika, 1-844-764-7669 kwa Canada, 111 kgotsa 999 kwa UK) fa o ntse o tlhatswa.
Karolo 4: Go Somarela Lefelo la Bosenyi le go Itshireletsa mo Boikarabelong jwa go Phepafatsa¶
Nngwe ya dipoifo tse dikgolo tsa beng ba naga ba kwa magaeng, balemirui, le beng ba dikgwebopotlana ke gore: *"Fa dikebekwa di ka latlhela dibarele di le tlhano tsa matlakala a a botlhole mo sekhutlong se se kwa morago sa setsha sa me bosigogare mme ka se bega kwa pusong, a setheo sa tikologo se tla pateletsa ME go duela $50,000 hazardoup for the?"
1. Kafa Ditshireletso tsa "Mong wa Naga yo o Senang Molato" le "Molao wa Bosenyi wa Motho wa Boraro" di Dirang ka Gone¶
Ka fa tlase ga melao ya tikologo, go akaretsa le United States Molao wa Tsibogo e e Akaretsang ya Tikologo, Pusetso, le Boikarabelo (CERCLA / Superfund Karolo 107(b)(3) Tshireletso ya Mokgatlho wa Boraro), naga Tsibogelo ya Tsholofelo ya go Tshologela ga Metsi / Mananeo a go Sireletsa Meropa ya Dikhutsana, UK- Diporothokholo tsa Bothati jwa Selegae**, le Matlhomeso a Kopano ya Yuropa Taelo ya Boikarabelo jwa Tikologo, matlole a puso a tsibogelo ya maemo a tshoganyetso a teng ka tlhamalalo go tsaya le go latlha meropa e e kotsi e e latlhilweng ka bosenyi** ka ditshenyegelo tsa lefela go mong wa lefatshe yo o senang molato yo o tlhasetsweng ga a tlhokomele dithoto le PRO go gakatsa go tshologela:
- Molao 1: Bega thibololo ka bonako (mo lobakeng lwa diura, le ka motlha malatsi kgotsa dikgwedi). Ka fa tlase ga CERCLA le melawana ya tikologo ya puso, go palelwa ke go bega kgololo e e kotsi e e sa letlelelweng fa o setse o itse ka ga yona, kgotsa go fitlha meropa mo seboaneng, go senya motho wa gago wa boraro yo o senang molato wa tshireletso.
- Molao wa 2: O se ka wa sutisa, wa kopanya, wa tshololela, kgotsa wa goga meropa ka bowena. Fa o pega meropa e e kotsi e e tlogetsweng mo lori ya gago ya go e "isa kwa thotobolong" kgotsa go e gogela mo tseleng ya moagelani, **o nna "Transporter"or "Transporter" ya semolao. ka bowena go sekisiwa ka bosenyi le go nna le maikarabelo a a gagametseng a madi. Tlogela meropa e sa kgomiwa fa dikebekwa di e latlhetseng teng.
- Molawana wa 3: Bona Pegelo ya Bosenyi ya Sepodisi e e kwadilweng (
Illegal Dumping / Criminal Trespass). Fa o leletsa 911 le mogala wa gago wa tikologo wa puso, bolela ka tlhamalalo: *"Dikebekwa tse di sa itsiweng di tsene mo lefelong la me bosigo jotlhe mme tsa tlogela ditshodi tsa dikhemikhale tse di belaetsang tse di kotsi e se ka fa molaong. Ke kopa bobedi tshekatsheko ya tshoganyetso ya HAZMAT le pegelo ya tiragatso ya bosenyi." Nomoro ya Tiragalo ya Sepodisi le Setheo sa Bosetšhaba sa Tsibogo (NRC) / Nomoro ya Pegelo ya go Tshologela ga Metsi a Naga.
2. Bosupi jwa Lefelo la Bosenyi go Tsewa Dinepe go tswa Kgakala le le Babalesegileng (Kwantle ga go Tsena mo Lefelong le le Mogote)¶
Batlhankedi ba tshomarelo ya tikologo le babatlisisi ba bokebekwa ba EPA ka metlha ba tshwara le go sekisa batho ba ba latlhelang dithotobolo bosigogare, mme ba pateletsa khamphani ya modirabosula go duela diperesente di le 100 tsa madi a go phepafatsa, ba dirisa bosupi jo bo bonalang jo bo tlogetsweng kwa lefelong la go latlhela dithotobolo. Go tswa kwa ntle ga molelwane o o babalesegileng wa phefo e e tlhatlogang, boloka le go kwala:
- Ditsela tsa go gata ga dithaere le bophara jwa asele ya maotwana a mabedi mo seretseng, letlapa, kgotsa kapoko pele ga pula kgotsa dillori tsa molelo di kgweetsa mo godimo ga tsone (tsaya dinepe go tswa mo tseleng e e bontshang tsela ya go tsena/go tswa mme o tsibose lepodise la ntlha le le gorogang go tswa mo ditseleng tsa dithaere).
- Dinomoro tsa meropa, distensele tsa thomelo, dikgomaretsi tsa khoutu ya dibara, kgotsa matshwao a diphalete tse di bonalang ka zoom ya khamera ya gago kgotsa lense ya telephoto (baphatlalatsi ba dikhemikhale ba latedisa dinomoro tsa setlhopha sa meropa ka tlhamalalo kwa feketoring e e rekang).
- Ditshwantsho tsa khamera ya tshireletso ya legae, ya motlhala, kgotsa ya moagelani: Ka bonako lotlela le go boloka dikgatiso tsotlhe tsa bidio go tswa mo khamera ya gago ya tsela ya koloi, dikhamera tsa motlhala wa dikgama, kgotsa dikhamera tsa tsela ya polase/kgwebo tse di mabapi fa gare ga 22:00 le 06:00 go tsaya lori e e tsamayang ka lebokoso, tanker thatd.
3. Megala ya Semmuso ya go Bega Matlakala a a Kotsi a Maemo a Tshoganyetso¶
| Naga / Kgaolo | Thomelo ya Pabalesego ya Botshelo / HAZMAT ka bonako | Mogala wa Bosetšhaba wa go Bega ka go Tshologela ga Tikologo le Meropa ya Dikhutsana 24/7 |
|---|---|---|
| United States | 911 (Kopa Setlhopha sa HAZMAT sa Lefapha la Molelo + Pegelo ya Bosenyi ya Sepodisi) | Setheo sa Bosetšhaba sa Tsibogo (NRC): 1-800-424-8802 (Mogala wa 24/7 wa EPA/USCG wa puso; o tsosa karabo ya Mogokaganyi wa puso ya mo Lefelong le tsibogo ya meropa ya masiela ya DEP ya puso) + Mogala wa Dikeletso tsa Bosenyi jwa Tikologo jwa EPA |
| Kanada | 911 | Disenthara tsa Porofense tsa 24/7 tsa Tiro ya go Tshologela (ka sekai, Lefelo la Tiro ya go Tshologela ga Ontario 1-800-268-6060; BC Maemo a Tshoganyetso a Tikologo 1-800-663-3456; Quebec 1-866-694-5454) |
| Bogosi jo bo Kopaneng | 999 (Tirelo ya Molelo le Phalotso HAZMAT) | Mogala wa Ditiragalo wa 24/7 wa Setheo sa Tikologo: 0800 80 70 60 (Engelane), Ditsompelo tsa Tlhago Wales 0300 065 3000, SEPA 0800 80 70 60 (Scotland) |
| Kopano ya Yuropa | 112 | Ditafole tsa Bosetšhaba tsa Tshireletso ya Baagi le Tlhatlhobo ya Tikologo tsa diura di le 24 tsa go tshologela ga metsi |
| Australia | 000 (KOTSI ya Molelo le Phalotso) | Mola wa Kgotlelego wa EPA ya Naga 24/7 (ka sekai, NSW EPA 131 555; EPA Victoria 1300 372 842) |
Dipotso tse di bodiwang kgapetsakgapetsa¶
If someone dumps a single 55-gallon drum or five buckets of unknown liquid on my rural land, who physically comes out and removes it?
When you call **911 (or 112 / 999)** and your state/national environmental spill hotline (such as the **National Response Center at 1-800-424-8802** in the US or the **Environment Agency at 0800 80 70 60** in the UK), two teams respond. First, the local **Fire Department Hazardous Materials (HAZMAT) unit** arrives to test the air with multi-gas meters (checking for explosivity, oxygen deficiency, carbon monoxide, hydrogen sulfide, volatile organic compounds, and radiation) and secure any active leak. Second, an **On-Scene Coordinator (OSC)** from your state Department of Environmental Protection (or federal EPA) dispatches a licensed emergency hazmat contractor under the state/federal **Orphan Drum / Emergency Response Fund** to overpack the abandoned drum, sample the contents, and haul it away to a licensed hazardous waste incinerator or treatment facility.
What if I bought a rural property, old barn, or commercial building and discovered old rusted chemical drums or pesticide jugs hidden inside a shed?
If you discover legacy agricultural pesticides, unlabeled laboratory bottles, or rusted drums inside a newly acquired barn or estate property, **do not pour them down a drain, bury them, or burn them**. First, ventilate the shed by opening the main doors from the outside and staying upwind. Second, check if the containers have **crystallized white/yellow crusts around the cap** (old diethyl ether, tetrahydrofuran, picric acid, or dinitrophenol forms shock-sensitive crystals that **detonate like dynamite if the cap is twisted**: if you see old glass solvent or acid bottles with crusted caps, evacuate and call 911 for the Bomb Squad / HAZMAT team). For standard legacy farm pesticides and household/estate chemicals, contact your state **Department of Agriculture "Clean Sweep" / Legacy Pesticide Collection Program** or county **Household Hazardous Waste (HHW)** office, which provide free or subsidized amnesty pickups for old agricultural chemicals.
How can I stop midnight dumpers from targeting my dead-end road, woods road, or vacant lot again?
Midnight dumpers look for three things: **unlit vehicular pull-offs where a pickup or box truck can back in without turning around, unlocked forest gates, and zero visible cameras**. To harden your property perimeter: 1. Tsenya **kgoro e e bokete ya peipi ya tshipi e e welded kgotsa ketane e e bokete e e nang le selotlolo sa dikeetane se se tsenngwang** gone mo ntlheng ya tsela ya botlhe (e seng dimitara di le 30 go ya kwa tlase mo tseleng ya koloi kwa lori e ka gogang teng e sa bonwe ke dikoloi tse di fetang go latlhela fa pele ga heke). 2. Beya matlapa a magolo a **kwari ya tono e le 1 kgotsa mesele e e boteng ya kelelo ya metsi** go bapa le magetla a tsela a a senang dikgoro go thibela dillori go boela morago go ya kwa dintshing tsa molatswana. 3. Posa matshwao a tshipi a a nang le pharologano e e kwa godimo a a balegang **"TLHAGISO: GO TLHOKOMELA KHAMERA YA MOSELE WA DIURA TSA 24, DIPOLAITI TSA LAESENSE DI FETISIWA KA BOTLHOKWA GO BATHISISISI BA MOLAO"** di kopantswe le khamera ya motlhala wa sele e e iphitlhetseng e e tsenngwang kwa godimo (tre15d) e e tlhomameng. ka bogodimo jwa poleiti ya laesense ya koloi.
Is it safe to burn brush or trash near an area where unknown chemicals or oils were dumped months ago?
**Never burn brush, grass, or debris on or near soil where unknown chemicals, waste oils, or plastics were dumped.** Heating soil contaminated with chlorinated solvents (TCE/PCE), legacy transformer oils (PCBs), or agricultural pesticides converts those chemicals into highly toxic airborne **phosgene gas, hydrogen chloride gas, and carcinogenic polychlorinated dibenzodioxins (dioxins) and furans**, which poison everyone downwind and contaminate neighboring pastures and gardens.
Metswedi e tlhotlhomisitswe¶
- Setheo sa Tshireletso ya Tikologo sa United States (EPA) le Setheo sa Tsibogo sa Bosetšhaba (NRC): Tsibogelo ya Tshoganyetso ya Meropa ya Dikhutsana le Matlakala a a Kotsi a a Latlhilweng, *CERCLA Karolo 107(b)(3) Dikaelo tsa Tshireletso ya Motho wa Boraro / Beng ba Naga ba ba senang Molato 825d. Diporothokholo tsa go Tsaya Disampole tsa VOC tsa Didiba tsa Poraefete.
- Tsamaiso ya Pabalesego ya Dipeipi le Didirisiwa tse di Kotsi (PHMSA / Lefapha la Dipalangwa la Amerika), Dipalangwa tsa Canada, le UNECE: Buka ya Kaelo ya Tsibogo ya Tshoganyetso (ERG) dikgala tsa ntlha tsa go itlhaola le tsa kgato ya tshireletso tsa Ditlhopha tsa Dikotsi tsa UN 1 go fitlha ka 9 druma le tse di sa itsiweng.
- Setheo sa Bosetšhaba sa Pabalesego le Boitekanelo mo Tirong (NIOSH / CDC) le Tsamaiso ya Pabalesego le Boitekanelo mo Tirong (OSHA, United States): Buka ya Kaelo ya Pabalesego le Boitekanelo mo Tirong ya Ditiro tsa Lefelo la Matlakala a a Kotsi (4- bukana ya boemedi ka NIOSH/OSHA/USCG/EPA e e akaretsang, go lapa ga go dupelela monko go tswa mo haeterojeneng salefaete).
- Tsamaiso ya Tiragatso ya Diokobatsi (DEA, United States) le Setheo sa Yuropa sa go Tlhokomela Diokobatsi le go Tlwaela Diokobatsi (EMCDDA): Dikaelo tsa Tiragatso ya Molao le Beng ba Naga ka ga Matlakala a Laboratori ya Diokobatsi a Sephiri (mabotlolo a gase ya lithiamo/ammonia ya "One-Pot" ya tsibogo ya lithiamo/ammonia, phohydrous).
- Setheo sa Tikologo le Lefapha la Tikologo, Dijo le Merero ya Magae (DEFRA, United Kingdom): Prothokholo ya Bosetšhaba ya Tsibogelo ya go Latlha Matlakala a a Kotsi le go Tlogela Matlakala a a Kotsi a beng ba naga ba poraefete le balaodi ba selegae.
Dikaedi tse di tsamaelanang¶
- Go tshologela ga dikhemikale
- Go fisiwa thata le go tlhatswiwa ka dikhemikale
- Go tshela botlhole
- Go thunya ga polante ya dikhemikale, go tswa mo seporong sa terena, le go tswalelwa mo lefelong la tshireletso
- Go palelwa ga pompo ya sediba le kgotlhelo ya sediba sa poraefete
- Toropo ka bophara metsi a magolo a kgaotsa le go bedisa metsi
- Go kgeloga ga dibolayamefero, manyoro a a kgotletsweng, le go tsenwa ke botlhole mo mmung
- Dinomoro tsa tshoganyetso