Bolwetse jwa Tlhaloganyo jo bo Masisi Go Phirima ga Letsatsi, Go Tshwenyega thata, le go Fokotsa Bolwetse jo bo sa Tshwanelang¶

Mathata a boitshwaro a thapama le maitseboa mo bagolong ba ba godileng ba ba tshelang ka bolwetse jwa Alzheimer, bolwetse jwa mmele jwa Lewy, bolwetse jwa methapo, kgotsa bolwetse jwa frontotemporal ke mangwe a maemo a tshoganyetso a a tshosang thata a motlhokomedi wa lelapa a ka lebanang le one. Jaaka fa lesedi la tlholego la motshegare le nyelela fa gare ga 4:00 PM le 9:00 PM, moratiwa yo o ritibetseng a ka nna a tshoga ka tshoganyetso, a tsamaya ka lobelo lo logolo a ya kwa kgorong e e kwa pele a batla go "ya gae" fa a setse a le mo phaposing ya bone ya bonno, a latofatsa molekane wa gagwe kgotsa ngwana wa gagwe ka gore ke motsietsi kgotsa legodu le le tlhotlhorang, a tlhotlhora.

Fa mogolo yo o godileng yo o nang le bolwetse jwa go latlhegelwa ke tlhaloganyo a tsena mo seemong se se botlhoko sa go tshoga kgotsa go tlhobaela, karolo ya gagwe ya prefrontal cortex ga e tlhole e kgona go dira dilo tse di utlwalang, go baakanya dintlha kgotsa go nganga ka molomo. Go leka go ba supetsa gore ba setse ba nna mo ntlong eno, go ba bontsha ditiro kana dinepe, kana go ba tshwara ka matsogo ka mmele go ba thibela go tsamaya ka lobelo lo lo kwa godimo go dira gore ba nne le adrenaline e e batlang go lwa kgotsa go tshaba ka bonako e e fetolang go fuduega ka mafoko go nna thubakanyo ya mmele. Ka go sireletsa sebaka sa gago sa mmele, go dirisa dikwalwa tsa netefatso tse di sa thulaneng, go kgaphela kwa thoko ditlhotlheletsi tse di fitlhegileng tsa kalafi tse di jaaka go boloka moroto kgotsa delirium e e bogale, le go fetola lesedi la tikologo, o ka fokotsa mathata ka pabalesego kwantle ga go gobala mo mmeleng.

Dira se jaanong¶

1. Tlhama dimitara di le 2 (maoto a le 6) a sebaka sa mmele mme o tlose dibetsa tse di gaufi kgotsa dilo tse di bogale. Boela morago kwa ntle ga go fitlhelelwa ke letsogo, ema ka angle ya 45-degree go na le go thibela motho ka tlhogo, mme le ka motlha o se ka wa mo busetsa morago mo sekhutlong kgotsa wa tshwara matsogo a gagwe. Tlosa dithipa tsa mo kitšhineng ka tidimalo, dilo tse di bokete tsa galase, dikere, diedi tse di bolelo, le dinotlolo tsa koloi mo phaposing, mme fa go ka nna le tlhaselo e e tshosetsang botshelo ka bonako kgotsa matshosetsi a dibetsa tse o ka se kgoneng go di tshaba, itswalele mo phaposing e e babalesegileng mme o letsetse nomoro ya gago ya tshoganyetso ya lefelo la gaeno ya European a Union2ss a Union1. 999 kwa United Kingdom) kgotsa tlhola dinomoro tsa tshoganyetso.
2. Tlogela go ngangisana, go baakanya, kgotsa go tlhalosa boammaaruri ka bonako. Le ka motlha o se ka wa bolelela motho yo o tshwenyegileng yo o nang le bolwetse jwa tlhaloganyo gore "O setse o le kwa gae," "Mmago o tlhokafetse dingwaga di le 30 tse di fetileng," kgotsa "Ga go ope yo o utswileng sepatšhe sa gago." Mo boammaaruring jwa bone jwa methapo, dipolelo tseo di dira gore o lebege jaaka moaki kgotsa motshwari.
3. Fokotsa lentswe la gago, fokotsa puo ya gago ka halofo, mme o netefatse maikutlo a bone. Repa magetla a gago, boloka diatla tsa gago di bonala ka diatla tsa gago di bulegile ka fa tlase ga letheka la gago, mme o tsibogele maikutlo a a ka fa tlase go na le phoso ya boammaaruri: "Ke kgona go bona kafa seno se lapisang le se se ngomolang pelo ka gone. O babalesegile gotlhelele fa ke go thusa."
4. Fedisa meriti, go phatsima, le modumo wa lemorago. Tobetsa dipone tse di phatsimang, tse di bothitho tse di kwa godimo tsa ka fa teng pele ga letsatsi le phirima mme o tswale difofu tsotlhe tsa difensetere le digaretene gotlhelele gore motho a se ka a bona ponatshegelo ya gagwe mo galaseng e e lefifi (e gantsi ba e tsayang e le motho yo o sa mo itseng yo o tlhodumelang mo teng). Tima dithelebišene, diradio le metšhini e e tlhatswang dijana ka bonako.
5. Tlhola gore a mathata ke maemo a tshoganyetso a kalafi (acute delirium) go na le go phirima ga letsatsi ka tlwaelo. Fa e le gore go fuduega gono go go tseneletseng go simolotse ka tshoganyetso gompieno mo mothong yo ka tlwaelo a sa itshwareng ka tsela eno, kgotsa go tsamaya le letshoroma, go sa kgone go tsamaya ka tshoganyetso, go sa kgone go bua sentle, kgotsa go lapa thata jaaka go tsenwa ke maikutlo kwa bookelong le go tlhakana tlhogo ka tshoganyetso kgotsa titeo mme o batle tshekatsheko ya kalafi ka bonako.
6. Pivot from validation to a familiar sensory distraction. Fa go hema ga bone go fokotsega metsotswana e le 30, ba neye seno se se bothitho se se senang khafeine, seneke se se monate, tiro ya go mena kgotsa go tlhaola, kgotsa tsamaya le bone mo phaposing e e farologaneng fa o ntse o kopa kgakololo ya bone kgotsa dikgang ka ga legae la bone la bongwana kgotsa ka tiro ya bone ya bongwana.

flowchart TD
    A["Go tshwenyega thata ga bolwetse jwa tlhaloganyo, go tshoga, kgotsa mathata a go phirima ga letsatsi"] --> B{"A go na le mongwe yo o mo kotsing ya mmele ka bonako ka ntlha ya sebetsa kgotsa go tlhaselwa thata?"}
    B -->|"Ee"| C["Boela morago kwa phaposing e e notletsweng, leletsa 911/112/999, mme o kope setlhopha sa boitekanelo jwa tlhaloganyo sa CIT"]
    B -->|"Nnyaa"| D{"A seno ke phetogo e e tshoganyetso, e ntšha go tswa mo motheong wa bone wa maabane?"}
    D -->|"Ee: Go simolola ka tshoganyetso"| E["Go belaelwa gore o na le delirio e e tseneletseng, UTI, setlhabi, kgotsa seterouku: batla thuso ya kalafi ka bonako"]
    D -->|"Nnyaa: Go phirima ga letsatsi thari kgotsa go tlhagelela ga bolwetse jwa tlhaloganyo"| F["Boela morago dimitara di le 2 (maoto a le 6), ema ka didikirii di le 45, mme o tlose dikotsi tse di bogale"]
    F --> G["Tswala difofu tsa difensetere go emisa diponatshegelo tsa seipone, tobetsa dipone tse di bothitho, tima TV"]
    G --> H["Tlogela go ngangisana: dirisa sekeripiti sa Netefatso + Kaelosešwa ka lentswe le le bonya, le le kwa tlase"]
    H --> I["Tlhola dilo tse 6 tse di fitlhegileng tse di bakang: botlhoko, senya se se tletseng, go bipela, tlala, lenyora, letsapa"]
    I --> J{"A dikhuduego di fokotsegile mo metsotsong e le 30?"}
    J -->|"Ee"| K["Tsenelela mo tirong e e ritibetseng ya go utlwa le go kwala nako ya go tlhatlhobiwa ke ngaka"]
    J -->|"Nnyaa: Kotsi e e golang"| L["Leletsa ngaka e e go laelang melemo, mogala wa thuso wa bolwetse jwa tlhaloganyo, kgotsa tsibogo ya CIT e e seng ya tshoganyetso"]

Go farologanya bolwetse jwa go latlhegelwa ke tlhaloganyo le go tlhoka tlhaloganyo go go tseneletseng ga kalafi¶

Pele ga go alafa go thunya ga boitshwaro jwa maitseboa jaaka "karolo fela ya bolwetse jwa tlhaloganyo," motlhokomedi mongwe le mongwe o tshwanetse go botsa potso e le nngwe e e botlhokwa ya go tlhaola: **A tlhakatlhakano e e masisi eno, go tlhobaela, kgotsa go nna bogale go tlhageletse ka tshoganyetso mo diureng di le mmalwa tse di fetileng kgotsa malatsi, kgotsa a ke tiragalo e e tlwaelegileng, e e ipoeletsang morago ga nako?

Go fitlha go diperesente di le 20 go ya go di le 45 tsa batho ba ba nang le bolwetse jwa Alzheimer jo bo magareng go ya go jo bo masisi le malwetse a a amanang le jone ba nna le sundowning syndrome (go tlhakana tlhogo morago ga letsatsi le go sa iketle go go bakiwang ke go senyega ga nyutlease ya boboko e e nang le suprachiasmatic, tshupanako ya ka fa teng ya circadian miception le pono e e kwa tlase ya letsatsi, e e kopantsweng le go nna le lesedi le le kwa tlase la bofelo jwa letsatsi). Le fa go ntse jalo, fa motho yo o nang le bolwetse jwa tlhaloganyo jo bo seng kalo kgotsa jo bo magareng a itemogela go tlhatloga ka tshoganyetso, go go gakgamatsang ga tirisodikgoka, go bona dilo tse di sa tlwaelegang, kgotsa go sa kgone go lemoga legae la gagwe go go emelang go kgaogana ka bogale le tsela e a neng a itshwara ka yone malatsi a mabedi a a fetileng, mo e ka nnang ka metlha molatofadiwa ke delirium superimposed on dementia (DSD physical) kgotsa un.

Pabalesego ya mmele le go baya mo lefelong le le rileng ka nako ya go nna bogale thata¶

Fa motho yo o nang le bolwetse jwa tlhaloganyo a simolola go lwa mo mmeleng, a akgela thobane, a latlhela dilo kgotsa a leka go go kgarameletsa go feta gore a tabogele mo mmileng, thulaganyo ya gagwe ya limbic e lemoga ka bonako gore go na le kotsi ya go falola ga gagwe. Ka gonne di sa kgone go ranola ditshupo tse di raraaneng tsa loago, tsela e o emeng ka yone e bontsha diperesente di le 80 tsa gore a o matshosetsi kgotsa molekane wa gago.

Melao e le 5 ya biomechanical ya go fokotsa bolwetse jwa tlhaloganyo ka tsela e e babalesegileng¶

1. Boloka phatlha ya tsibogo ya dimitara di le 2 (6-foot): Ema bonnye boleele jwa matsogo a mabedi a a tletseng (kgotsa go ya pelenyana fa motho a tshwere thobane kgotsa sediriswa sa go tsamaya). Go tsena mo sebakeng sa motho yo o tshogileng mo sebakeng sa metara e le 1 (maoto a le mararo) go tsosa reflex ya go itshireletsa e e itirisang.
2. Amogela boemo jwa go tshegetsa jwa didikirii di le 45: Le ka motlha o se ke wa ema ka sekwere sefatlhego le sefatlhego magetla a gago a bapile le a bone, a boboko jwa motho bo a balang e le kgwetlho ya go thulana. Retolola mmele wa gago go nna angle ya 45-degree gore porofaele ya gago e nne tshesane, boloka maoto a gago a katogane ka bophara jwa magetla go lekalekana, mme le ka motlha o se ke wa kgabaganya matsogo a gago kgotsa wa baya diatla tsa gago mo dinokeng tsa gago.
3. Boloka tsela ya gago ya go tswa ka fa morago ga gago: Ipeye fa gare ga motho yo o tlhakaneng tlhogo le kgoro ya phaposi gore o kgone go tswa mo phaposing ka bonako fa ba ka tšhaja kgotsa ba latlhela selo. Le ka motlha o se ka wa itetla go busediwa morago mo phaposibotlhapelong e e sa feleng, mo lebokosong, kgotsa mo sekhutlong sa boapeelo.
4. O se ka wa tshwara matsogo a bone, wa ba kgoromeletsa magetla kwa tlase, kgotsa wa dirisa dithibelo tsa mmele: Go tshwara matsogo a mogolo go mo thibela go itaya kgotsa go ema go baka go gagoga ga letlalo ka bonako, go tlhotlhorega, go phatloga ga magetla, le go tshoga thata. Fa ba akgela matsogo a bona fa o ntse o thusa ka tlhokomelo ya botho (jaaka go tlhapa kgotsa go fetola ditlhako tsa go sa kgone go itshwara), emisa tiro ya tlhokomelo ka bonako, ba khurumetse ka taulo e e bothitho kgotsa kobo go bona boingotlo, mme o boele kwa ntle ga phaposi metsotso e le 15.
5. Latlhela ka fa tlase ga selekanyo sa matlho a gagwe fa go babalesegile: Fa motho a ntse mo setulong mme a tlhotlheletsega ka mafoko, khubama kgotsa nna mo setulong se se bokgakala jwa dimitara di le 2 (maoto a le 6) gore o se ka wa nna kwa godimo ga gagwe.

Tlhatlhobo ya tikologo: go baakanya phaposi mo metsotswaneng e le 60¶

Mo bobokong jo bo sentsweng ke bolwetse jwa Alzheimer kgotsa bolwetse jwa go latlhegelwa ke tlhaloganyo jwa mmele wa Lewy, go farologana go go kwa tlase, meriti le diponatshegelo ga di lebege jaaka dikarolo tse di tlwaelegileng tsa phaposi; di tlhalosiwa ka tsela e e sa siamang ka tlhagafalo ke legogo la pono (pareidolia le agnosia ya pono). O ka fokotsa go tshoga ga tikologo ka halofo mo metsotswaneng e le 60 ka go dira diphetogo di le nne mo phaposing:

• Fedisa phello ya fensetere ya "Black Mirror" ka nako ya phirimane: Fela fa loapi lo fifala kwa ntle mme mabone a tshubiwa mo teng, difensetere tse di sa khurumediwang di fetoga diipone. Motho yo o nang le bolwetse jo bo magareng jwa go latlhegelwa ke tlhaloganyo gantsi ga a lemoge setshwantsho sa gagwe sa dingwaga di le 80 mo galaseng mme o tshoga thata fa motho yo a sa mo itseng a eme mo foranteng a lebile mo ntlong. Tswala difofu tsotlhe, meriti, le digaretene tse di bokete ka 3:30 PM kgotsa 4:00 PM pele ga phirimane e simolola.
• Tlatsa phaposi ka lesedi le le senang moriti, le le bothitho: Diphaposi tse di sa bonaleng sentle tse di nang le lebone le le lengwe la fa fatshe di latlhela meriti e meleele, e e lefifi go kgabaganya dikhapete le diphaseje tse di lebegang jaaka dikhutsi mo fatshe, dinoga, kgotsa batho ba ba tsenang ba ba khubameng. Tobetsa ditlhomeso tse di kwa godimo (o ikaeletse 300 go ya go 500 lux ya lesedi le le bothitho la 2700K go ya go 3000K ka nako ya thapama) gore dikhutlo tse di lefifi di nyelele.
• Khurumetsa diipone tsa ntlwana ya botlhapelo le tsa phaposi ya borobalo fa go ka nna le thetso ya Capgras: Bagolo bangwe ba nna le thetso e e rileng ya gore motho yo o mo seiponeng sa ntlwana ya botlhapelo ke motsenagare yo o nnang mo ntlong ya bone. Anega moriti o o bonolo wa rolara, taulo, kgotsa phousetara mo godimo ga diipone tsa ntlwana ya botlhapelo le tsa diaparo.
• Tima ditlhotlheletso tsa modumo tse di gaisanang: Thelebišene e e tshamekang kgaso ya dikgang e e kwa godimo, terama ya bosenyi, kgotsa motshameko wa metshameko ke selo se segolo se se bakang paranoia ya maitseboa ka gonne motho yo o nang le bolwetse jwa tlhaloganyo o dumela gore tirisodikgoka kgotsa go goa mo sekirining go diragala mo teng ga phaposi ya gagwe ya bonno. Tima thelebishene mme o tshameke mmino o o didimetseng kgotsa o o bonolo, o o tlwaelegileng wa diletswa tsa bosha jwa bone ka modumo o o kwa tlase.

Dikwalo tsa molomo tse di sa thulaneng tsa dithetso tse 6 tse di tlwaelegileng thata¶

Dingaka tse di katisitsweng mo Mokgwa wa DICE (Tlhalosa, Batlisisa, Tlhama, Tlhatlhoba), Kalafi ya Netefatso, le Letlhomeso la Tlhaeletsano la VERA (Netefatso, Maikutlo, Tlhomamisetso, Tiro) di latela molao o le mongwe wa gauta: Go kopanela le kago ya bone ya bonnete jwa maikutlo go, go itewa tsebe go go gomotsang.

Dirisa dikwalwa tse di tlhomameng tsa lefoko ka lefoko tse di fa tlase go na le diphoso tse di tlwaelegileng tsa motlhokomedi.

Go batlisisa dilo di le 6 tse di fitlhegileng tse di dirang gore motho a se ka a kgona go bua¶

Fa mogolo yo o godileng yo o nang le bolwetse jwa tlhaloganyo jo bo magareng go ya go jo bo latelang a latlhegelwa ke bokgoni jwa go batla mafoko a a rileng (aphasia) kgotsa go dira gore maikutlo a mmele a nne mo lefelong le le rileng, go sa phuthologa gongwe le gongwe mo mmeleng go go sa kgotsofadiwang go tswa e le go tsamaya, go goa, go roga, kgotsa go itaya. Fa o sena go tlhomamisa tikologo ya phaposi e e gaufi, bala Lenaanenetefatso la Tlhatlhobo ya Mmele ya PAIN-B-C-D:

1. Botlhoko jo bo sa Buiweng jwa Mmele (Ramatiki, Botlhoko jwa Meno, Sciatica, Go Kgotlha ga Lethapo): Leba ditshupo tsa bone tse di sa buiweng o dirisa sekale sa PAINAD (Tlhatlhobo ya Botlhoko mo Bolwetseng jwa Tlhaloganyo jo bo Tsweletseng): phatla e e tlhotlhoregileng, k kgotsa motlhagare o o gagametseng, go fegelwa, go ema ka tsela e e rileng ya mmele o o gagametseng, kgotsa karolo ( mpa). Ka tumelelo ya ngaka ya bone e e emeng, gantsi dingaka tsa batsofe di akantsha gore go dirwe teko e e rulagantsweng ya thapama thapama ya acetaminophen e e tlwaelegileng (paracetamol) ka 3:00 PM go bona gore a go fedisa botlhoko jwa marapo go emisa go nna bogale ka 5:00 PM.
2. Go Tlala ga Senya kgotsa Wet Incontinence Brief: Go tshwara motlhapo (go sa kgone go ntsha senya) kgotsa go nna mo brief e e tsididi, e e metsi ya bagolo go baka go sa iketleng go go tseneletseng le go tlhabiwa ke ditlhong. Ba kaele ka bonolo go ya kwa ntlwaneng o dirisa tshupo e e bonolo ("Tla o tsamaye le nna ka tsela eno" go na le go botsa "A o tlhoka go dirisa ntlwana ya botlhapelo?" e gantsi e bonang "Nnyaa" e e itirisang).
3. Go bipela le go ama mantle: Go tsamaya malatsi a le 3 go ya go a le 5 o sa tswe mala go otlolla mala a a kwa tlase mme go tsosa go fuduega go go tseneletseng ga go ikemela le go tlhotlhorega ga mpa. Boloka rekoto ya mala letsatsi le letsatsi mo setsidifatsing.
4. Tlala, Sukiri e e kwa Tlase mo Mading, le go Felelwa ke Metsi mo Mmeleng: Mogolo yo o godileng yo o lebetseng go ja dijo tsa motshegare kgotsa go nwa metsi o itemogela go wela tlase ga sukiri mo mading thapama le go opiwa ke tlhogo ka ntlha ya go felelwa ke metsi mo mmeleng mo go dirang gore a tenege. O se ka wa botsa gore ba batla go ja eng; baya fela poleiti ya dijo tse di bonolo tsa menwana (halofo ya samentšhisi, diselaese tsa banana, dikerekere le kopi ya metsi kgotsa jusi) ka tlhamalalo fa pele ga bone.
5. Go sa phuthologa ka Mogote le Diaparo tse di Gagametseng: Bagodi ba ba nang le bolwetse jwa tlhaloganyo ga ba kgone go re "Ke a gatsela" kgotsa "Theke eno ya jesi e nkgotlha molala." Utlwa morago ga molala le diatla tsa bone; tlosa mabanta a a gagametseng, dijesi tsa boboa tse di ngapang, kgotsa ditlhako tse di thibelang, mme o neele kobo e e bonolo ya boboa jwa go latlhela.
6. Ditlamorago tsa Melemo le go Thula ga Khafeine/Sukiri: Tlhola gore a ba nole kofi e e nang le khafeine, teye e ntsho, kgotsa cola morago ga ura ya bo 12:00 sethoboloko, kgotsa a ba sa tswa go newa seokobatsi se se thusang go robala se se rekwang kwa khaontareng se se nang le diphenhydramine (*Tylenolpinedry kgotsa) (lorazepam, alprazolam), tse gantsi di bakang go fuduega le go galefa go go sa tshwaneng mo bobokong jo bo senyegileng.

Go thibela go tswalelwa ga dikgoro le go ya kwa le kwa ka nako ya fa letsatsi le phirima¶

Kotsi e kgolo ya dintsho ka nako ya fa letsatsi le phirima e diragala fa motho yo o godileng yo o tlhakaneng tlhogo a tswa ka kgoro e e kwa pele ka nako ya fa go nna maitseboa mo mogoteng o o gatsetseng kgotsa o o feteletseng go "ya gae" kgotsa "go batla tiro." Fa moratiwa wa gago a setse a dule mo ntlong mme o sa kgone go mmona, o se ka wa fetsa metsotso e le 30 o phuruphutsha mo tikologong o le esi; leletsa 911, 112, kgotsa 999 ka bonako mme o latele keriti ya rona ya patlo ya tshoganyetso mo go kgarakgatshega ga bolwetse jwa tlhaloganyo le go tlhokafala ga maemo a tshoganyetso.

Fa ba santse ba le mo teng ga ntlo ba leka go bula dikgoro tsa kwa ntle: - Dirisa go iphitlha ga lebati le le bonalang le diboutu tsa go relela tse di kwa godimo/kwa tlase: Anega gareteni e e feletseng kgotsa setshwantsho sa lebota sa vinyl se se tlosiwang (se se lebegang jaaka shelofo ya dibuka) mo godimo ga letlhakore le le ka fa gare la mabati a a kwa pele le a a kwa morago, kgotsa penta lebati mme o kgaole mmala o o tshwanang sentle le wa lebota. Tsenya dikhurumelo tsa setshwaro sa lebati tse di thibelang bana kgotsa deadbolt ya bobedi e e beilweng kwa godimo kwa godimo ga foreimi ya lebati (kgotsa kwa tlase gaufi le baseboard) go tswa mo moleng wa bona wa pono o o itirisang, go netefatsa gore batlhokomedi botlhe ba ba mo teng ba itse go e golola ka bonako fa go ka nna le molelo. - Beya mmete o montsho wa fa fatshe fela ka kelotlhoko: Fa ka dinako tse dingwe dipharologano tse dintsho di thibela go tswa, mmete o montsho o o nang le pharologano e e kwa godimo le one o ka baka go gatsela ga go tsamaya kgotsa go tsamaya mo balwetseng ba Parkinson le Alzheimer; di-chime tsa lebati le digaretene tse di iphitlhetsweng di babalesegile. - Tsamaya LE bona mo loopong e e babalesegileng fa ba sa kgone go emisiwa mo teng: Fa mogolwane yo o nonofileng mo mmeleng a ikemiseditse go tswa ka kgoro mme go ba thibela go tloga go tsosa ntwa e e bogale ya diatla, apara jase ya gago, relela GPS tracker mo kgetsaneng ya bone, tsaya letsogo la bone ka bothitho, mme o re: "I will0 walk them.") fologa tselana ka sediko se se bonya, ema go leba setlhare kgotsa lebokoso la poso, mme o ba kaele thwii go boela kwa godimo ga tsela e e kwa pele o re: "Lefelo le lentle le le bothitho ke leno le re ka emang go nwa seno se se bolelo jaanong ka go nna tsididi." Go tsena ka kgoro e e kwa pele re le foreshe go tswa mo serameng se se kwa ntle gantsi go dira gore ba gakologelwe sesha jaaka fa ba gakologelwa nako e khutshwane.

O ka leletsa leng le jang 911 / 112 / 999 ka pabalesego fa o na le mathata a bolwetse jwa tlhaloganyo¶

Fa go fokotsa go tlhoka maatla ga mmele go palelwa mme motho a go gobatsa ka matlhagatlhaga, a ikgobatsa, a tshwere thipa kgotsa sebetsa, kgotsa a baka maemo a tshoganyetso a kalafi, o tshwanetse go leletsa ditirelo tsa tshoganyetso. Le fa go ntse jalo, di- sirene tse di tlwaelegileng tsa mapodise le mapodise a a apereng yunifomo a a goang ditaelo di ka tshosa motho yo o nang le bolwetse jwa tlhaloganyo le go gakatsa mathata ntle le fa o ka itsise moromedi sentle.

Mokwalo o o tshwanetseng go buisediwa moromedi wa 911 / 112 / 999¶

"Ke tlhoka thuso ya tshoganyetso kwa [Atereseng], mme tsweetswee reetsa ka kelotlhoko: molwetse o na le dingwaga di le [Dingwaga] mme o lemogilwe gore o na le [bolwetse jwa Alzheimer / bolwetse jwa go latlhegelwa ke tlhaloganyo jwa mmele wa Lewy]. Ba na le bothata jo bo masisi jwa go latlhegelwa ke tlhaloganyo jwa methapo mme ga ba tlhaloganye ditaelo. Ba [tlhometse / ba tshwere thobane ya kalafi]. (CIT) officer* e e katisitsweng mo bolwetseng jwa tlhaloganyo, mme tsweetswee ba kope gore ba atamele ka GO SE NA di-siren le dipone tse di phatsimang gore molwetse a se ka a tshoga."*

Se o ka se tlisang le go se batla kwa Lefapheng la Maemo a Tshoganyetso¶

Fa bathusi ba kalafi ba isa molwetse wa bolwetse jwa tlhaloganyo yo o tlhakaneng tlhogo kwa bookelong: 1. Naya ngaka ya kalafi le ngaka ya ER Letlhare la bone la Motheo le Melemo: Bolela sentle gore motheo wa bone e ne e le ofe diura di le 48 tse di fetileng gore ER e dire diteko tsa ditlhotlheletsi tsa kalafi tse di ka fa tlase (tshekatsheko ya motlhapo, go sekaseka senya, X-ray ya sehuba, di-electrolyte, EKG, le CT ya tlhogo fa ba wetse fa fatshe). 2. Bolela ditshupo dipe tsa mmele wa Lewy / Parkinson tse di thibelang go lwantsha tlhaloganyo kwa godimo: Gakolola ngaka ya ER gore e se ke ya naya haloperidol (Haldol) kgotsa dipilisi tsa setso tsa go lwantsha tlhaloganyo fa mmele wa Lewy kgotsa bolwetse jwa Parkinson bo le teng. 3. Leletsa megala e e kgethegileng ya thuso ya mathata a bolwetse jwa tlhaloganyo 24/7 go bona kaelo e e seng ya 911: - United States: Mogala wa Thuso wa 24/7 wa Mokgatlho wa Bolwetse jwa Alzheimer mo go 1-800-272-3900 (o o nang le badiri bosigo le motshegare ke dingaka tsa maemo a masetase tse di ka go katisang ka go fokotsa bolwetse ka tlhamalalo ka dipuo di feta 200) kgotsa mogala wa Lisiic le **risiic. - Bogosi jo bo Kopaneng: Mogala wa Thuso wa Bolwetse jwa Tlhaloganyo wa Mooki wa UK wa Bolwetse jwa Tlhaloganyo mo go 0800 888 6678, Mogala wa Tshegetso wa Mokgatlho wa Alzheimer mo go 0333 150 3456, kgotsa tlhopho ya boitekanelo jwa tlhaloganyo ya NHS 111 (tlhopha tlhopho ya boitekanelo jwa tlhaloganyo). - Canada: Mela ya booki ya Porofense Boitekanelo 811 le porofense ya gago Mogala wa Thuso wa Kgokagano ya Ntlha ya Mokgatlho wa Alzheimer. - Australia: Mogala wa Bosetšhaba wa Thuso wa Bolwetse jwa Tlhaloganyo mo go 1800 100 500 (diura di le 24 ka letsatsi, malatsi a le 7 ka beke) le Tirelo ya Tsibogelo ya Boitshwaro jo bo Masisi ya Tshegetso ya Bolwetse jwa Tlhaloganyo ya Australia (DSA) mo go 1800 699 799.

Thulaganyo ya letsatsi le letsatsi ya thapama go thibela gore letsatsi le se ka la phirima pele ga 4:00 PM¶

O ka fokotsa thata makgetlo le bokete jwa mathata a go phirima ga letsatsi ka 5:00 PM ka go rulaganya moribo wa thutatshelo wa motho yo o godileng go simolola mo mosong:

• 1. Go nna mo leseding le le phatsimang mo mosong (8:00 AM go ya go 10:00 AM): Baya moratiwa wa gago gaufi le fensetere e e nang le letsatsi kgotsa o tsamaye metsotso e le 20 kwa ntle mo mosong (kgotsa o dirise lebone la kalafi ya lesedi la motshegare la 10 000-lux ka nako ya sefitlholo) go tlhomamisa tshupanako ya bone ya circadian melatonin.
• 2. Rulaganya dipeelanonako tsotlhe tsa ngaka, dishawara, le baeng pele ga 1:00 PM: Le ka motlha o se ka wa rulaganyetsa go tlhapa, go tlhapa moriri, go etela meno, kgotsa go kokoana ga lelapa ka modumo thapama fa maatla a go akanya a fedile.
• 3. Gapeletsa nako e e gagametseng ya go kgaola khafeine ka 12:00 Noon le fensetere ya go robala go sa le gale: Fetola kofi yotlhe, teye, le soda go nna tse di senang khafeine morago ga sethoboloko. Letla go ikhutsa ka nakwana go go didimetseng ga metsotso e le 30 go ya go e le 45 kgotsa go robala boroko fa gare ga 1:00 PM le 2:00 PM, mme thibela go robala boroko jo boleele morago ga 3:00 PM jo bo senyang boroko jwa bosigo.
• 4. Diragatsa "3:30 PM Transition Protocol" letsatsi le letsatsi: Ka 3:30 PM, pele ga meriti e bopega, tswala difofu tsotlhe tsa difensetere le digaretene, tobetsa dipone tse di bothitho tsa ka fa teng, tima thelebishene, tsenya motho mo ntlwaneng, naya motho seneke se se mo nayang metsi, mme o mo neye ngaka epe fela e e kwaletsweng.
• 5. Fana ka tshetledi ya maikutlo e nang le kgatello e tlase pakeng tsa 4:00 PM le 6:00 PM: Tshameka lenane la dipina tse tlwaelehileng tse ikgethileng ho tloha ha motho a ne a le dilemo di 15 ho isa ho tse 25, fana ka taulo e futhumetseng ya letsoho e nang le monko o monate wa lavender kapa ho sidila letsoho, kapa mo fa thaole e pheta-phetang, e senang phoso ya letsoho the tac ( go tlhopha madi a tshipi kgotsa dikonopo, kgotsa go tlhatswa phologotswana e e ritibetseng kgotsa phologolo e e tsamayang le yone ya roboto).

Fa e le gore ke wena fela motlhokomedi mo legaeng mme o ikutlwa o fitlha kwa ntlheng ya go kgaoga ga letsapa, buisa dikaelo tsa rona mo go . go tlhoka bokgoni ka tshoganyetso ga motlhokomedi le phalotso ya mogolo yo o ikaegileng ka ene le go ngomoga pelo thata, go lapa le go ikutlwa o imetswe.

Dipotso tse di bodiwang kgapetsakgapetsa¶

Ke eng motsadi wame yo o nang le bolwetse jwa tlhaloganyo a nna a gatelela gore o batla go "ya gae" fa a ntse mo ntlong e a ntseng a nna mo go yone dingwaga di le 40?¶

Fa motho yo o nang le bolwetse jwa Alzheimer kgotsa bolwetse jwa go latlhegelwa ke tlhaloganyo a re "Ke batla go ya gae," o batla a sa ke a bua ka aterese ya mmila ya mmatota. Ka gonne go gakologelwa ga nako e khutshwane go a gogolega fa go gakologelwa maikutlo a bone fa ba sa ntse ba le bannye go sa ntse go le teng, boboko jwa bone ga bo tlhole bo lemoga mofuta wa ntlo ya bone ya gone jaanong, kgotsa ba leka go tlhagisa maikutlo a poifo, bodutu, go borega kgotsa go sa phuthologa mo mmeleng. Mo tlhaloganyong ya bone, "legae" le emela nako le maikutlo mo bongwaneng jwa bone kgotsa mo bogolong jo bonnye fa ba ne ba ikutlwa ba babalesegile, ba itekanetse, e bile ba laolwa. Go na le go leka go supa gore ba setse ba na le ntlo, netefatsa maikutlo ("Ke a itse gore o tlhologelelwa gae mme o batla go ikutlwa o phuthologile"), ba tlhomamisetse gore ba babalesegile bosigo, mme o ba kaele gape ka seno se se bothitho le dikgang ka legae la bone la bongwana.

A ke tshwanetse go kopa ngaka pilisi ya go robala kgotsa seokobatsi se se tshwanang le Xanax, Ativan, kgotsa Benadryl go emisa go phirima ga letsatsi maitseboa?¶

Nnyaa, dipilisi tse di tlwaelegileng tsa go robala, dipilisi tsa go robala (tse di jaaka alprazolam/Xanax, lorazepam/Ativan, kgotsa diazepam/Valium), le dipilisi tse di rekwang kwa khaontareng tsa go lwantsha ditlhabi tsa bosigo (tse di jaaka diphenhydramine/Benadryl kgotsa Tylenol PM) di thibetswe thata go dirisiwa mo dipilisi tsa go robala tse di tlwaelegileng Ditlhokego. Mo bobokong jo bo tsofetseng jo bo nang le bolwetse jwa go latlhegelwa ke tlhaloganyo, diokobatsi tseno di thibela acetylcholine kgotsa di gatelela ditsela tse di thibelang, gantsi di baka tsibogo e e masisi e e ikganetsanang mo motho a tlhakaneng tlhogo thata, a nna le dipono tse di sa tlwaelegang, a lwa, e bile a nna le tshekamelo ya go wa bosigo go thuba dinoka. Ka metlha buisana le ngaka ya batsofe kgotsa ngaka ya methapo go bona diporothokholo tsa boitshwaro jo e seng jwa diokobatsi le ditshekatsheko tsa melemo e e babalesegileng mo bobokong pele.

Ke ka ntlha yang fa melemo ya setso e e lwantshang tlhaloganyo e e jaaka Haldol e le kotsi jaana fa moratiwa wa me a na le bolwetse jwa go latlhegelwa ke tlhaloganyo jwa mmele wa Lewy kgotsa bolwetse jwa Parkinson?¶

Batho ba ba nang le Bolwetse jwa Tlhaloganyo jo bo nang le Mebele ya Lewy (DLB) kgotsa bolwetse jwa tlhaloganyo jwa Parkinson ba na le ditlhaelo tse di masisi tsa go ntsha matshwao a dopamine le acetylcholine. Go dirisa seokobatsi se se tlwaelegileng se se thibelang dopamine se se jaaka haloperidol (Haldol), risperidone, chlorpromazine, kgotsa olanzapine go ka dira gore diperesente di le 50 tsa balwetse ba mmele wa ga Lewy ba nne le tsibogo e e bogale, e e ka tsenyang botshelo mo kotsing. Mo diureng di se kae fela morago ga go nwa selekanyo se le sengwe fela, molwetse a ka nna a gagamala gotlhelele, a sa kgone go kometsa kgotsa go bua, a idibala thata kgotsa a nna le bolwetse jo bo bolayang jwa neuroleptic malignant syndrome. Netefatsa gore tšhate nngwe le nngwe ya phaposi ya maemo a tshoganyetso le sebaga sa tsiboso ya kalafi di supa ka tlhamalalo bolwetse jwa tlhaloganyo jwa mmele jwa ga Lewy le go thibela haloperidol.

Ke tshwanetse go dira eng fa molekane wa me yo o nang le bolwetse jwa tlhaloganyo a sa ntemoge maitseboa mme a akanya gore ke motswakwa kgotsa ke motsenagare mo ntlong?¶

Letshwao leno le bidiwa Capgras syndrome (kgotsa delusional misidentification), le le diragalang fa go senyega ga methapo go kgaoganya lefelo la boboko le le kgonang go lemoga sefatlhego ka pono le letshwao la thulaganyo ya limbic la go tlwaela maikutlo, le dira gore motho a dumele gore o motsietsi yo o lebegang fela jaaka molekane wa gagwe. Le ka motlha o se ka wa ngangisana, wa ba tshwara ka letsogo kgotsa wa leka go ba pateletsa go leba dinepe tsa lenyalo, ka gonne seo se oketsa letshogo la bone. Ka gonne go lemoga lentswe la go utlwa go tsamaya mo tseleng e e farologaneng ya ditshika e gantsi e nnang e sa senyega, itshwarele ka tidimalo ("Ke maswabi thata go go tshosa, ke tla tswa gone jaanong"), tlogela mola wa bone wa pono metsotso e le meraro, mme o ba leletse mo founong kgotsa o ba bue ka bothitho go tswa mo phaposing ya gago.

Metswedi e tlhotlhomisitswe¶

• Setheo sa Bosetšhaba sa Botsofe (NIA / NIH, United States): Dikeletso tsa go Lepalepana le go Phiba ga Letsatsi le go Laola Diphetogo tsa Botho le Boitshwaro mo Bolwetseng jwa Alzheimer.
• Mokgatlho wa Alzheimer (United States): Dikgakololo tsa Tiriso ya Tlhokomelo ya Bolwetse jwa Tlhaloganyo tsa Matshwao a Boitshwaro le a Tlhaloganyo a Bolwetse jwa Tlhaloganyo (BPSD).
• Setheo sa Bosetšhaba sa Boitekanelo le Tlhokomelo ya Boleng jo bo kwa Godimo (NICE, United Kingdom): Bolwetse jwa Tlhaloganyo: Tlhatlhobo, Botsamaisi le Tshegetso ya Batho ba ba Tshelang ka Bolwetse jwa Tlhaloganyo le Batlhokomedi ba Bone (NG97).
• Mokgatlho wa Bolwetse jwa Tlhaloganyo jwa Mmele wa Lewy (LBDA, United States): Dikaelo tsa Kalafi ya Phaposi ya Maemo a Tshoganyetso le Ditlhagiso tsa go Bosisi ga Diokobatsi tsa Tlhaloganyo mo DLB.
• Mokgatlho wa Batsofe wa Amerika (AGS, United States): Ditlhokego tsa Dibiri tsa AGS tsa Tiriso ya Melemo e e ka nnang ya se ka ya Tshwanela mo Bagolong ba ba Godileng le Mokgwa wa DICE wa BPSD.

Dikaedi tse di tsamaelanang¶

• Go tlhoka tlhaloganyo kwa bookelong, go tlhakana tlhogo ka tshoganyetso, le go buelela bagolo
• Go kgarakgatshega ga bolwetse jwa tlhaloganyo le go tlhokafala ga maemo a tshoganyetso a bagolwane
• Go tlhoka bokgoni ga motlhokomedi ka tshoganyetso le phalotso ya mogolo yo o ikaegileng ka ene
• Batsofe ba boela mannong fa ba sa kgone go ema
• Dinomoro tsa tshoganyetso tsa lefatshe lotlhe