Skip to content

Matshwao a Tlhagiso a Legadima le le Gaufi (Moriri o Eme mo Ntlheng) le Motlakase wa Fa Fatshe

Fa setsuatsue, kgotsa le eleng leru le le kgakala la anvil dikilometara di le 10 go ya go di le 16 (dimaele di le 6 go ya go di le 10) go tswa foo ka fa tlase ga loapi lo lo lebegang lo le botala jwa loapi ("boutu go tswa mo botala jwa legodimo"), le aga bokgoni jo bogolo jwa motlakase jwa divolte di le dimilione di le 100 go ya go di le dibilione di le 1 fa gare ga leru le Lefatshe le le kwa tlase, mowa o o ionized o o bidiwang moeteledipele yo o gatang o simolola go tabogela kwa tlase go ya kwa fatshe. Mo metsotswaneng ya bofelo e le 2 go ya go e le 10 pele ga moeteledipele yoo yo o gatang a golagana le moela o o yang kwa godimo go dira gore go nne le seterouku sa go boela sa di-ampere di le 30 000, lefelo la motlakase la lefelo leo kwa tlase le tlhatloga go feta di-volt di le 10 000 go ya go di le 100 000 mo mmeleng wa gago wa ntwa o o sa siamang kere:

  1. Moriri o Eme o Tlhamaletse Kwa Ntlheng: Di-ion tse di nang le maatla a a siameng tse di tlhotlhelediwang go kgabaganya letlalo la gago la tlhogo le matsogo di a lelekana mme di gogelwa kwa godimo go ya kwa moeteledipeleng yo o fologang ka dikgato, mme seno se dira gore moriri o o mo tlhogong ya gago, mo molaleng, kgotsa mo matsogong a gago o tlhatloge ka tlhamalalo mo moweng.
  2. Letlalo le le tlhotlhoregang, Di-Goosebumps, le Tatso ya Tshipi kgotsa ya Ozone: Mothalo o o tseneletseng wa motlakase o dira gore ditshika tse di kwa godimo tsa letlalo di se ka tsa nna le dikarolo tse dintsi mo sefatlhegong le mo diatleng tsa gago fa ionization ya corona e kgaoganya okosejene ya lefaufau (\(\text{O}_2\)) go nna chline e e bogale (\(\sekwalwa{O}_3\)) le diokosaete tsa naeterojene.
  3. Dilo Tsa Tshipi Tse di Dumang, Tse di Tobetsang, Tse di Tlhotlhelang, Kgotsa Tse di Thothomang: Dikota tsa go tsamaya ka dinao tsa tshipi, dilepe tsa aese, diforeime tsa mokotla, dithobane tsa go tshwara ditlhapi, magora a terata, ditshwaro tsa dibaesekele, le dipilara tsa mokoro di ntsha modumo o o tlhaolegileng wa **go duma ga dinotshe go go kwa godimo, go phatloga, kgotsa go rora fcon.
  4. Moitshepi Molelo wa ga Elmo (Blue-Violet Corona Glow): Dilo tse di motsu, tse di jaaka matlapa a a mo setlhoeng sa dithaba, dintlha tsa selepe sa aese, ditlhogo tsa sekepe se se tsamayang ka sekepe, di-antenna tsa radio, kgotsa le eleng dintlha tsa menwana e e tsholeditsweng ya motsamai wa dithaba, di simolola go phatsima ka polasema e e tshosang, e e sa bonaleng sentle.

Fa o ka itemogela le fa e le lengwe la matshwao ano a mane, legadima le le tswang mo lerung le ya kwa lefatsheng le lebile lefelo la gago le le gaufi mo lobakeng lwa metsotswana. Se o se dirang mo metsotswaneng e e latelang e le 3, le go tlhaloganya gore ke eng fa Ground Current (Step Voltage) le Side Flash di baka diperesente di le 65 go ya go di le 80 tsa dintsho le dikgobalo tsotlhe tsa legadima go na le go itewa ka tlhamalalo, ke sone se se laolang gore a wena le setlhopha sa gago lo tla falola. Kaedi eno e e tseneletseng e akaretsa ditiro tsa go wela fa fatshe ka bonako tsa metsotswana e le 3, gore ke eng fa go rapama fa fatshe go bolaya ka nako ya go itaya gaufi, gore o ka falola jang Legadima la Bolo, le Reverse Triage CPR ya batswasetlhabelo ba ba iteilweng ke legadima ba ba tsamaelanang le Botsamaisi jwa Bosetšhaba jwa Lewatle le Lefaufau), Ditsi tsa Taolo le Thibelo ya Malwetse (CDC), le Ofisi ya Maemo a Bosa ya UK.

Dira se jaanong

Fa moriri wa gago o eme ka ntlha, letlalo la gago le a tlhotlhorega, dikere tsa tshipi di simolola go duma/tobetsa, kgotsa o bona phatsimo e e botala jwa loapi (molelo wa ga St. Elmo) kwa ntle:

  1. O SE KE WA Ema go Tsaya Senepe kgotsa go Tshega: O na le metsotswana e le 2 go ya go e le 10 pele ga legadima le itaya lefelo la gago le le tlhomameng. Fa go na le koloi e e tswaletsweng ka botlalo ya tshipi e e thata kgotsa kago e e tswaletsweng e e seng kana ka sepe mo lobakeng lwa metsotswana e le 2 go ya go e le 3 ya sekgala sa go taboga (dimitara di le 5 go ya go di le 10 / dikgato di le 15 go ya go di le 30), thuma mo teng ga yone ka bonako.
  2. Latlhela Dikere Tsotlhe tsa Tshipi le tsa Khabone-Feba mme o Sute Dimitara di le 5 go ya go di le 10 go tswa mo go tsone mo Motsotswaneng o le 1:
  3. Ka bonako latlhela fa fatshe dithupa tsa go tshwara ditlhapi tsa kerafaete/khabone-faeba, ditlhobolo tsa kolofo, dikota tsa go tsamaya ka dinao tsa aluminiamo, dilepe tsa aese, ditlhobolo, dikhukhu, le dibeke tse di foreimilweng ka tshipi, mme o tseye dikgato di le 3 go ya go di le 5 tse di bonako go tswa mo go tsone (le go tswa mo setlhareng sepe se se kgaoganeng, summit fencedge, cairn kgotsa cliff).
  4. Fa o ka Tshwarwa mo Lefelong le le senang Tshireletso mo Metsotswaneng e le 3, Latlhela ka bonako mo "Direthe-Mmogo tsa Legadima":
  5. Squat down ka moo o ka kgonang ka teng mo dibolo tsa dinao tsa gago (fokotsa boleele jwa gago gore tlhogo ya gago e se ka ya tlhola e le motswedi wa streamer e e kwa godimo e e kwa godimo).
  6. Tobetsa direthe tsa gago ka thata mmogo gore ditlhako tsa gago tsa molema le tsa moja di amane: fa legadima le itaya fa fatshe gaufi mme le romela radial motlakase wa fa fatshe go ralala lefatshe, go kgoma direthe go dira gore go nne le potologo e khutshwane go tswa mo leotong le lengwe ka tlhamalalo go tsena mo leotong le lengwe gore motlakase o se tsamaye go ya kwa godimo le le lengwe la gago and leoto.
  7. Tsenya tlhogo ya gago fa fatshe fa gare ga mangole a gago mme o tobetse diatla tsa gago ka thata mo godimo ga ditsebe tsa gago (go sireletsa meropa ya gago mo lekhubung la modumo le le thunyang la 200-decibel la go itewa gaufi) le tswala matlho a gago (go thibela go foufala ka go phatsima).
  8. O SE KE wa ama fa fatshe ka diatla tsa gago kgotsa ka mangole, mme O SE KE wa rapama o sephaphathi fa fatshe: Go rapama o sephaphathi go kgabaganya mmele wa gago go kgabaganya dimitara di le 1.5 go ya go di le 2 (maoto a le 5 go ya go a le 6) ya radial voltage gradient, go tsamaisa motlakase o o bolayang wa fa fatshe ka tlhamalalo mo sehubeng le mo bobokong jwa gago.
  9. Fa o le mo Setlhopheng, Anamela ka bonako go ya kwa "Molaong wa go Phasalatsa wa Dimitara di le 30 (Maoto a le 100)":
  10. Le ka motlha o se ka wa kokoana mmogo mo setlhopheng se se pitlaganeng ka nako ya setsuatsue sa motlakase. Boloka bonnye dimitara di le 6 go ya go di le 30 (maoto a le 20 go ya go di le 100) fa gare ga motho mongwe le mongwe gore motlhala o le mongwe wa motlakase wa fa fatshe o se ka wa tsenya setlhopha sotlhe mo go emeng ga pelo ka nako e le nngwe, go netefatsa gore bafalodi ba ba sa gobelang ba nna ba tsogile go dira CPR.
  11. O SE KE wa Ema ka Tlase ga Setlhare se se Kgaoganeng, Kgatlhanong le Lebota la Lefika, kgotsa Mo Teng ga Logaga lo lo Senang Boteng lo lo Tlhomamang:
  12. Go ema mo sebakeng sa dimitara di le 1 go ya go di le 3 (maoto a le 3 go ya go a le 10) a kutu ya setlhare go tsosa Side Flash e e bolayang (boutu e tlola go tswa mo kutu ya setlhare ka mowa go tsena mo mmeleng wa gago o o sa kgoneng go emelana thata).
  13. Go nna mo logageng lo lo seng boteng lwa letlapa kgotsa mo lefikeng le le metsi le le tlhomilweng fa tlhogo ya gago e leng mo sebakeng sa dimitara di le 1.5 (maoto a le 5) go tswa mo siling kgotsa mokwatla wa gago o ama lebota la letlapa go tsamaisa arc ya boalogodimo jwa lefika ka tlhamalalo mo tlhogong ya gago le mo lerapo la mokwatla.
  14. Fa Mongwe a Itetswe ke Legadima, Dira "Reverse Triage" mme o Simolole CPR ka bonako (Go Babalesegile 100% go Mo Ama):
  15. Batswasetlhabelo ba legadima GA ba rwale motlakase ope o o setseng: o ka ba ama ka bonako fela fa folashe e fela.
  16. Fa batho ba le bantsi ba ka itewa, itlhokomolose batho ba ba tlhotlhorang, ba ba goang, kgotsa ba ba tsamayang, mme o tabogele ka tlhamalalo kwa mothong yo o lebegang a sule gotlhelele, a tlhotsa, a le pududu, e bile a sa heme ("Reverse Triage"): legadima le dira jaaka go tshoga go gogolo ga DC go go dirang gore bra e nne le maatla ka nakwana. Go hema ka bonako ga go namola, CPR, le AED di ntsha selekanyo se se kwa godimo sa go falola sa go ema ga pelo gope mo kalafing.

Goreng Motlakase wa Fa Fatshe wa 'Step Voltage' o Bolaya Dikgomo le Batsamai ba Dithaba ba ba Akilweng Dimitara di le 30 go tswa kwa Lefelong la go Itlhasela

Ke ka ntlha yang fa legadima le le lengwe fela le itaya setlhare gantsi le bolaya motlhape otlhe wa dikgomo di le 20 tse di emeng mo sedikong dimitara di le 20 go tswa foo fa motho yo o emeng ka leoto le le lengwe ene a falola? Fa legadima la 30,000-ampere le itaya mmu kgotsa modi wa setlhare, motlakase ga o wele ka tlhamalalo kwa tlase kwa bogareng jwa Lefatshe; go na le moo, e anama kwa ntle ka go rapama ka diring tse di tseneletseng go bapa le mmu o o metsi wa boalogodimo (Ground Current), e latlhegelwa ke maatla a motlakase ka metara mongwe le mongwe wa sekgala. Ka Molao wa ga Ohm (\(\Delta V = I \times R\)), fa kwelotlase ya motlakase wa radiale go kgabaganya mmu e le 3,000 volts ka metara, kgomo e ditlhako tsa yone tsa kwa pele di leng dimitara di le 2 (maoto a le 6.5) kwa pele ga ditlhako tsa yone tsa kwa morago e akaretsa **pharologano ya motlakase wa 6,000-volt go tlhatloga maoto a a kwa pele, ka tlhamalalo ka pelo, le go tswa ka maoto a a kwa morago. Fela jalo, motho a rapame fa fatshe kgotsa a tsaya kgato e e bophara ya go taboga ya metara e le 1 o feta pharologano ya divolte di le 3 000 go ya go di le 6 000 go kgabaganya mmele wa bone. Go boloka maoto a gago a gateletswe thata mmogo go fokotsa sekgala magareng ga dintlha tsa gago tsa go kopana le fa fatshe go nna disentimetara di le mmalwa, go folosa maatla a kgato go ralala mmele wa gago go nna gaufi le lefela.

Tlhagiso ya legadima le le gaufi le tšhate ya go falola ga motlakase wa fa fatshe

flowchart TD
    Start["MATSWAO A TLHAGISO A GO TLHAGISA A GO TLHOKOMELA A LEMOGILE<br/>• Moriri o eme mo ntlheng / letlalo le tlhotlhorega / monko wa ozone<br/>• Dikota tsa tshipi, magora, kgotsa dithobane tsa go tshwara ditlhapi di duma/di tobetsa<br/>• Molelo o o botala jwa loapi wa St. Elmo o phatsima mo selong se se motsu"] --> ShelterDist{"A Koloi ya Tshipi e e Tswaletsweng ka Botlalo kgotsa Kago e e Botlhokwa<br/>mo metsotswaneng e le 2 go ya go e le 3 ya go taboga (dimitara di le 5 go ya go di le 10)?"}

    ShelterDist -->|YES: Within 2 to 3 Seconds| SprintIn["TLHOMA MO TENG GA KOLOI KGOTSA MO KAGO KA BONAKO<br/>Phutha difensetere tsa koloi; boloka diatla di le kgakala le diforeime tsa dikgoro tsa tshipi le radio;<br/>mo teng ga kago, nna kgakala le megala e e nang le megala, diphaephe, le difensetere"]

    ShelterDist -->|NO: Caught in Open Terrain, Ridge, Water, or Field| DropGear["BOBEDI 1: DICONDUCTOR TSA JETTISON & DILO TSE DITELELE TSA GO PHALA<br/>Latlhela dikota tsa go tsamaya ka dinao, dilepe tsa aese, dithupa tsa go tshwara ditlhapi, dikolofo tsa kolofo, & diphuthelwana tsa tshipi;<br/>tsamaya dimitara di le 5-10 go tswa mo dikereing, ditlhareng tse di kgaoganeng, & dintlha tsa mafika"]

    DropGear --> GroupSpread["BOBEDI 2: GO PHASALAMA GA SETLHOPHA (Kgaogano ya Dikgato di le 20 go ya go di le 100)<br/>Phasalatsa maloko a setlhopha bonnye dimitara di le 6 go ya go di le 30 (20-100 ft) go tswa mo go tse dingwe<br/>gore kgaolo e le nngwe ya motlakase wa fa fatshe e se ka ya kgoreletsa mopholosi mongwe le mongwe"]

    GroupSpread --> CrouchPose["BOBEDI 3: TSAYA GORE 'RERETE-MMOGO GO KHUBAMELA GA LEGADIMA'<br/>1. Squat kwa tlase mo dibolo tsa dinao tsa gago (fa o na le foam pad/khoele ya thapo,<br/>e latlhele ka fa tlase ga dinao tsa gago pele)<br/>2. Tobetsa DIRETE KA BOBEDI MMOGO KA THATA (e fedisa Motlakase wa Kgato)<br/>3. Tlhaba tlhogo kwa tlase, khurumetsa ditsebe ka diatla, tswala matlho<br/>4. O SE KE wa rapama fa fatshe le go ama fa fatshe ka diatla"]

    CrouchPose --> PostStrike{"A legadima le ne la itaya motho kgotsa setlhopha?"}

    PostStrike -->|Yes: Victim(s) Struck| ReverseTriage["DIRA 'TLHOPHO YA MORAGO' LE CPR KA BONAKO<br/>1. Motswasetlhabelo o tshotse motlakase o o setseng wa ZERO: o ame ka bonako<br/>2. Alafa motswasetlhabelo yo o 'swileng' (yo o tlhokang go hema/yo o senang go itaya ga pelo) PELE pele ga batswasetlhabelo ba ba lela<br/>3. Simolola go Hema ga Phalotso + Go Gatelela Sehuba + AED ka bonako<br/>(Pelo gantsi e simolola gape ka boyone fa go hema ga kutu ya boboko go nna go sule ditokololo<br/>metsotso e le 15-30: go hema ga phalotso go go tswelelang go thibela go tshwarwa ga hypoxic ga bobedi)"]

    PostStrike -->|No: Warning Signs Subside| EvacDown["Fologa ka bonako go tswa mo tlhogong, setlhoeng, kgotsa mo tshimong e e bulegileng<br/>Ema metsotso e le 30 e e tletseng morago ga go duma ga bofelo pele ga o simolola tiro gape"]

Mekgwa e le 5 ya Dikgobalo tsa Legadima (Ke Eng fa Ditlhaselo tse di Tlhamaletseng e Le 3% go ya go 5% Fela ya Dikgetse)

Bontsi jwa batho ba akanya gore gore o bolawe kgotsa o gobadiwe ke legadima, seboutu se segolo se se tswang kwa loaping se tshwanetse go go itaya ka tlhamalalo mo godimo ga tlhogo. Tota e bile, dipatlisiso tsa bosa le tsa kalafi di bontsha gore ditlhaselo tse di tlhamaletseng di dira fela diperesente di le 3 go ya go di le 5 tsa dikgobalo tsotlhe tsa legadima. Tse dingwe diperesente di le 95 go ya go di le 97 di bakwa ke ditsela tse nnè tse di sa tlhamalalang tsa motlakase le tsa metšhini:

Mokgwa wa go Gobadiwa ke Legadima Karolo ya Dikgobalo Tsotlhe Motlakase o Tsamaya jang Boemo jwa Bogologolo le Tsela ya go bo Thibela
1. Motlakase wa Fatshe (Motlakase wa Kgato / Tlhatlogo ya Bokgoni jwa Lefatshe) 50% go ya go 55% ya dintsho le dikgobalo tsotlhe Legadima le itaya setlhare, kota ya folaga, botala jwa kolofo, kgotsa lefika le le bokgakala jwa dimitara di le 5 go ya go di le 30; motlakase o phatsimela kwa ntle ka llaga e e kwa godimo ya mmu, o tsena mo leoto le le gaufi la motswasetlhabelo, o tsamaya o tlhatloga leoto ka letheka/mpa/sehuba, mme o tswe mo leoto le le kgakala (kgotsa o tsene mo tlhogong mme o tswe mo dinaong fa o robetse fa fatshe). Batho ba ba tsamayang ka dinao ba robala fa fatshe mo tenteng e e gaufi le setlhare se seleele, batshameki ba kgwele ya dinao kgotsa batshameki ba kolofo ba eme ba katogane ka maoto ka bophara jwa magetla, kgotsa batho ba ba kampa ba kokoane mmogo. Thibelo: Direthe di gateletswe thata mmogo mo sethibelong sa foam se se thibelang kgotsa mo paketeng e e omileng; le ka motlha o seka wa rapama o le sephaphathi.
2. Folashe ya Letlhakore (Go Gasega ga Letlhakore) 30% go ya go 35% ya dintsho le dikgobalo tsotlhe Legadima le itaya selo se seleele (jaaka setlhare, tlhogo ya tshireletso ya logong, kgotsa lebota la letlapa) mo sekgaleng sa dimitara di le 1 go ya go di le 3 (maoto a le 3 go ya go a le 10) go tswa mo mothong. Ka gonne seedi sa ka fa gare sa mmele wa motho se se letswai se na le kganetso e e kwa tlase ya motlakase go feta lekwati la setlhare le le omileng kgotsa letlapa, karolo ya motlakase e tlolela ka fa thoko mo moweng go tswa mo kutung ya setlhare go tsena mo tlhogong kgotsa mo legetleng la motho. Go ema ka fa tlase ga setlhare se le sengwe kgotsa sekgwa se sennye go nna se omile mo puleng, kgotsa go ikaega gaufi le kota ya tante kgotsa lebota la lefika. Thibelo: Nna bonnye dimitara di le 3 go ya go di le 5 (maoto a le 10 go ya go a le 16) kgakala le dikutu tsa ditlhare le mabota a a emeng a matlapa.
3. Motlakase wa Kgolagano (Tsamaiso) 5% go ya go 8% ya dintsho le dikgobalo tsotlhe Legadima le itaya motshwari o moleele wa tshipi kgotsa o o metsi (terata ya terata, setshwaro sa tshipi, via ferrata cable, mast/stay sa mokoro, peipi ya dipompo tsa ka fa teng, kgotsa mola wa mogala/ethernet o o nang le thapo) mme le tsamaya go fitlha go makgolokgolo a dimitara go bapa le motshwari ka tlhamalalo go tsena mo go ope fela yo o o amang. Go tshwara thapo ya thaba, go ikaega ka terata ya dugout ya chain-link, go tshwara sekhurumetso sa mokoro, kgotsa go tlhatswa dijana / go tlhapa mo ntlong ka nako ya setsuatsue se segolo. Thibelo: Tlogela magora otlhe a tshipi, megala, le dipeipi tsa diphaephe tsa ka fa teng ka nako ya ditsuatsue.
4. Moela o o yang kwa godimo (Moeteledipele yo o sa wediwang wa ga jaana) 5% go ya go 10% ya dintsho le dikgobalo tsotlhe Fa moeteledipele yo o gatang a ntse a atamela go tswa kwa lerung, di-streamer tse di yang kwa godimo tse di nang le maatla a a siameng di simolola go ya kwa godimo go tswa kwa ditlhogong tsa dilo tse dintsi le batho go kgabaganya radiase ya dimitara di le 50. Le fa e le streamer e le nngwe fela e e golaganang go bopa bolt e kgolo ya 30,000-amp, di-streamer tse di sa golaganngwang tse di yang kwa godimo di sa ntse di rwala di-ampere di le 100 go ya go di le makgolo a le mmalwa tsa motlakase mo mebeleng ya batho ba moriri wa bone o neng o eme ka ntlha, o o lekaneng go baka go ema ga pelo ka bonako. Go ema ka tlhamalalo mo tlhogong, mo godimo ga mokoro, mo lotshitshing lwa lewatle, kgotsa mo lebaleng la metshameko fa moriri o eme ka ntlha, le fa moutlo o mogolo o ka itaya dimitara di le 20 go tswa foo. Thibelo: Latlhela ka bonako mo go khubameng kwa tlase moriri wa bobedi o tsholetsa kgotsa tshipi e duma.
5. Go Itlhasela ka Tlhamalalo le go Thunya ga Barotrauma e e Bogale 3% go ya go 5% ya dintsho le dikgobalo tsotlhe Moeteledipele yo o gatetsweng kwa tlase o golagana ka tlhamalalo le molatswana o o tlhatlogang go tswa mo tlhogong ya motswasetlhabelo kgotsa selo se se tshwerweng (thobane ya go tshwara ditlhapi, sekhurumelo, setlhopha sa kolofo). Karolo ya motlakase o tsamaya ka fa gare ka ditshika tsa madi le methapo, fa bontsi jwa one bo phatsima mo godimo ga letlalo le le metsi ("External Flashover"), ka bonako fela bo dira gore mofufutso o nne mouwane le go thunya diaparo le ditlhako mo mmeleng. Go rwala thobane e e tsholetsegileng ya go tshwara ditlhapi e e dirilweng ka faeba ya khabone mo boemelakepeng, go tshwara tlhobolo ya kolofo mo tseleng ya dikepe, kgotsa go tsamaya go kgabaganya thaba e e tlhagelelang ya alpine.

Deep Dive 1: Se o ka se Dirang mo Ditikologong tse di Kgethegileng tse di mo Kotsing e Kgolo fa Matshwao a go Itlhasela a Tlhagelela

1. Dithaba tsa Alpine, Ditlhoa tsa Dithaba le Via Ferrata (Ditsela Tsa go Palama Dithaba Tsa Tshipi)

Fa o ka tshwarwa fa godimo ga mola wa ditlhare mo tlhogong ya thaba fa dikota tsa go tsamaya ka dinao di simolola go duma, ditlhoa tsa matlapa di duma ka molelo wa ga St. Elmo, kgotsa moriri o ema ka fa tlase ga helemete:

  • Fologa mo Ridge Crest ka Dimitara di le 15 go ya go 30 (Maoto a le 50 go ya go 100) Ka go tsepama: Mothamo o o kwa godimo wa tshimo ya motlakase o nna ka tlhamalalo go bapa le mokwatla o o bogale wa topographic wa ridge le kwa cairn ya setlhoa. Ka bonako fela fologa ka bonako dimitara di le 15 go ya go di le 30 (maoto a le 50 go ya go a le 100) mo mothulameng wa letlhakore le le lebileng kwa phefong kwa tlase ga tlhogo.
  • Tila Dikhuti tsa Matlapa a a Metsi a a Senang Boteng, Ditšhimini, le Dikhuti tse dinnye tsa Logaga:
  • Metsi a pula a a tshologang mo mogorogorong o o emeng wa matlapa kgotsa mo chimney a dira jaaka mosele wa tlholego wa legadima go fologa sefatlhego sa thaba.
  • "Serai sa Loso sa Logaga lo lo Boteng": O se ka wa gagabela mo letlapeng le lennye le le tlhomilweng kgotsa logageng lo lo seng boteng mo go nang le mowa o o phepa o o kwa tlase ga dimitara di le 1.5 (maoto a le 5) kwa godimo ga tlhogo ya gago le dimitara di le 1.0 (maoto a le 3.3) tsa phatlha mo matlhakoreng otlhe. Fa legadima le itaya lefika le le fa godimo, moela o taboga go fologa molomo wa letlapa o o kwa ntle mme o tlolela thwii go kgabaganya molomo wa logaga lo lo seng boteng ka tlhogo le mmele wa motsamai go fitlha kwa bodilong jwa logaga.
  • Insulate Maoto a Gago ka Thapo ya Gago ya go Palama kgotsa Pad ya Foam ya Disele tse di Tswalegileng: Fa o patelesega go tsaya gore direthe-mmogo tsa legadima di khubama mo godimo ga granite e e metsi e e senang sepe kgotsa mo godimo ga legogo, latlhela thapo ya gago ya go palama ya nylon e e omileng e e kgomaretseng, gfree-pad ya foam ya EVA ya sele e e tswetsweng mo morago ga met kgotsa mo go me, ya yone ka direthe tsa gago di gateletswe mmogo.
  • Fa o Palama mo Via Ferrata (Tsela ya Thapo ya Tshipi): Thapo ya tshipi ya via ferrata ke thobane e kgolo ya legadima ya dikilometara di le dintsi e e tsenngwang mo lefikeng. Fa o ka kgona go ntsha setshwaro ka pabalesego mo letlhakoreng le le sephaphathi le le sephaphathi la go tsamaya kgakala le thapo, tsamaya bonnye dimitara di le 3 go ya go di le 5 (maoto a le 10 go ya go a le 16) kgakala le thapo ya tshipi mme o khubame mo paketeng ya gago. Fa o le mo sefatlhegong se se emeng fa go kgaola go rayang go wa go fitlha o swa, nna o kgaotswe ke thapo ya gago ya letsela/nylon e e monyang maatla (o se ke wa tshwara thapo ya tshipi ka diatla tsa gago), tobetsa ditlhako tsa go palama tsa rabara ka bobedi kgatlhanong le lefika ka direthe di amana, mme o boloke mmele wa gago le sefatlhego di le kgakala le lefika le helemete.

2. Mo teng ga Tente kgotsa Lefelo la go Kampa mo Dikgweng

  • Tente Ga e Sireletse Legadima: Dikota tsa tante tsa aluminiamo, fiberglass, kgotsa carbon-fiber di dira jaaka dithupana tse dinnye tsa legadima, mme go robala o le sephaphathi ka mokwatla wa gago mo teng ga tante e e tlhomilweng gaufi le setlhare se se kwa godimo sa phaene mo lefelong le le senang sepe go dira gore boleele jwa mmele wa gago otlhe bo nne le Fla le **Si Current.
  • O ka Tlhoma Kae le Tsela ya go Bewa mo teng ga Tente ka Nako ya Setsuatsue se se Bogale sa Motlakase:
  • Fa o tlhopha lefelo la go tlhoma tshimo ya tshoganyetso, tlhopha setlhomo se se tshwanang sa ditlhare tse dikhutshwane mo lefelong le le kwa tlase kgotsa mo gare ga megorogoro (nna bonnye dimitara di le 10 go ya go di le 16 go tswa go tswa mo kutung ya setlhare se se gaufi le kwa ntle ga kgaolo ya medi ya setlhare sengwe le sengwe se segolo se se nosi).
  • Fa legadima le le bogale le feta ka tlhamalalo mo godimo ga tlhogo bosigo fa o le mo teng ga tante, O SE KE wa rapama o le sephaphathi mo bodilong jwa tante: tsosa mongwe le mongwe, kgobokanya diphete tsa gago tsa go robala tsa foam ya sele e e tswetsweng le dikgetsi tsa go robala tse di omileng mo thotobolong e e kitlaneng ya lebota mo gare ga tante a (ka fa go ka kgonegang ka gone), nna kgotsa khubama mo godimo ga thotobolo ya foam mangole a gago a gogetswe thata mo sehubeng sa gago le maoto a gago mmogo go fitlhela konokono ya setsuatsue e feta.

3. Legadima la Bolo: Ke Eng le Tsela ya go Tsiboga fa Kgolokwe e e Phatsimang e Tsena mo Phaposing kgotsa mo Sefofaneng

Legadima la bolo ke tiragalo e e sa tlwaelegang, e e kwadilweng ke saense ya polasema ya lefaufau (e e tsewang dinepe le go lekanngwa ka di-spectrograph tse di lobelo lo lo kwa godimo) e ka tlwaelo e tlhagelelang ka bonako fela morago ga go itewa ga legadi le le gaufi le leru le fa fatshe jaaka kgolokwe e e phaphametseng e e gololesegileng, e e phatsimang ya mmala wa namune, gase e e nang le ione:

  • Diponagalo tsa Mmele: E simolola ka bogolo jwa bolo ya kolofo go ya go bolo ya lebopo (disentimetara di le 5 go ya go di le 40 / disentimetara di le 2 go ya go di le 16 ka bophara), e tsamaya ka go rapama ka dimitara di le 1 go ya go di le 3 ka motsotswana mo maemong a matlho (gantsi e kokobala go bapa le dithapo tsa motlakase, difensetere tse di kwa tlase, ditšhimini, kgotsa diskrini), di tlhotlhora kgotsa di phatloga go se kae, di nkga thata ozone (\(\text{O}_3\)) le di-oxide tsa sebabole/naeterojene tse di tukang, mme di tsaya **metsotswana e le 2 go ya go e le 15 pele ga di nyelela di didimetse kgotsa **di felela ka go thunya go go bogale, go go thibang ditsebe.
  • Molao wa Tiro ya Ka bonako wa Legadima la Bolo:
  • Tshwara gotlhelele kgotsa boela morago ka iketlo: O SE KA wa tshwara, wa ama, kgotsa wa latlhela sepe mo kgolokwe ya legadima la bolo.
  • O se ka wa ama didirisiwa dipe tsa tshipi, diradieta, diforeime tsa difensetere kgotsa megala ya motlakase mo phaposing fa kgolokwe e le teng.
  • Sireletsa matlho le ditsebe tsa gago mme o tlhole ka bonako gore a ga go na melelo e mennye e e kuang mosi mo digareteneng, mo ditshwantshong tsa mo leboteng kgotsa mo diphatlheng tsa motlakase morago ga gore kgolokwe e nyelele kgotsa e thunye.

Deep Dive 2: Thuso ya Ntlha ya Batswasetlhabelo ba Legadima ("Reverse Triage" le Go Hema ka Nako e Telele ya Phalotso)

Tlhokomelo ya kalafi morago ga go itewa ke legadima e farologana thata le go tlhaola batho ba ba utlwileng botlhoko le go itewa ke motlakase wa maatla a a kwa godimo mo madirelong:

1. Ke Eng fa Batswasetlhabelo ba Legadima ba Na le Seelo se se Kwa Godimo sa Katlego ya go Tsosolosa (Fa O Tsaya Kgato mo Metsotswaneng e le 60)

Fa legadima la 30,000-go-200,000-ampere le feta mo godimo ga mmele wa motho le go feta mo go one, nako ya go elela ga motlakase e khutshwane ka tsela e e sa tlwaelegang, ke dimilisekonde di le 1 go ya go di le 100 fela (nngwetharong go ya go nngwesomeng ya motsotswana):

  1. Mokgwa wa "Go Tshwara Gabedi" (Asystole ya Pelo kgatlhanong le go Swa Ditho ga go Hema ga Medullary):
  2. Go tlhatloga goo ga DC ka millisecond go dira gore sele nngwe le nngwe ya myocardial mo pelong e se ka ya nna le maatla ka nako e le nngwe, go latlhela pelo mo asystole ya ka bonako (go ema ka bonako) kgotsa go roroma ga pelo, fa ka milisekondi e e tshwanang fela **go ema ga go hema ga medullary gotlhelele (go hema).
  3. The Crucial Physiological Twist: Ka gonne pelo e na le sediriswa sa yone sa go itaya sa pelo se se mo teng (go itirisa mo dinotong tsa sinoatrial le atrioventricular), pelo e ntšha e e itekanetseng e e itewang ke legadima **kgapetsakgapetsa e simolola go itaya ka boyone ka morethetho o o tlwaelegileng wa sinus go ya go **9 m.
  4. Goreng motswasetlhabelo a santse a swa ntle le wena: Le fa pelo ya motswasetlhabelo e simolola go itaya gape ka boyone, lefelo la bone la go hema la kutu ya boboko le nna le gamaregile e bile le sule ditokololo metsotso e le 10 go ya go e le 30. Ka gonne motswasetlhabelo a sa kgone go hema, okosejene ya madi e wela tlase go nna lefela mo metsotsong e le 3 go ya go e le 5 e e latelang, mme seno se dira gore pelo e e sa tswang go simolola gape e nne le secondary fatal hypoxic cardiac arrest.
  5. Ka fao "Reverse Triage" le Go Hema ga Phalotso ka Bonako go Bolokang Matshelo ka Gone:
  6. Mo masetlapelong a a tlwaelegileng a dikgobalo tse dintsi (jaaka kotsi ya bese), ba bongaka ba tlola batho ba ba senang go itaya ga pelo kgotsa go hema mme ba alafa ba ba tshelang. Mo go iteeng ga legadima, o dira se se fapaaneng le seo ("Reverse Triage"):
    • Mongwe le mongwe yo o lelang, yo o tlhotlhoregang, kgotsa yo o itayang morago ga go itewa ke legadima o setse a hema e bile a na le pelo e e itayang: ba tla batla ba falola metsotso e le 15 e e latelang kwantle ga go tsereganya ka bonako.
    • Taboga ka tlhamalalo kwa motswasetlhabelong yo o lebegang a sule gotlhelele, a le bosetlha/botala jwa legodimo, a tlhotsa, mme a sa heme.
    • Tlhola gore a go itaya ga pelo ya carotid metsotswana e e sa feteng 5 go ya go e le 10: fa go se na go itaya ga pelo, simolola CPR e e tletseng (go gatelela sehuba ga 30 go ya go mewa e le 2 ya go namola) mme o dirise AED ka bonako. Fa motswasetlhabelo A NA le go itaya ga pelo mme a sa heme, tlamela ka Go Hema ga Phalotso go go tswelelang (mowa o le 1 metsotswana mengwe le mengwe e le 5 go ya go e le 6 / mowa o le 10 go ya go o le 12 ka motsotso mo mogolong) go fitlha kutu ya boboko jwa gagwe e tsoga mme a simolola go hema ka boene.

2. Matshwao a a Kgethegileng a Kalafi a go Itlhaela ga Legadima (Se se SA Tshwanetseng go Se Tlhatlhoba ka Phoso)

Fa go sekasekwa mofalodi wa legadima mo tshimong kgotsa mo ambulenseng, diphitlhelelo tse tharo tsa bogologolo tsa mmele di ka tsietsa baphalotsi gore ba akanye gore molwetse o na le kgobalo e e bolayang mo bobokong kgotsa o sule boboko fa tota a ka fola gotlhelele:

  1. Baithuti ba ba Tsepameng le ba ba Atolositsweng (Go swa bogatsu ga Iris):
  2. Legadima gantsi le baka go gakgamatsa ga nakwana ga methapo e e ikemetseng ya ciliary ganglion le mesifa ya iris sphincter, go tlogela leitlho le le lengwe kgotsa ka bobedi le tlhomame e bile le bulegile thata (le atolositswe). O se ka wa tsaya gore dipupil tse di tlhomameng le tse di atolositsweng morago ga go itewa ke legadima di kaya loso lwa boboko kgotsa go phatloga ga boboko go go ka se busediweng morago: tswelela ka go tsosolosa ka botlalo.
  3. Go swa ditokololo ga Kerauno (Botala jwa Nakwana, Botsididi, Go sa Bete, Maoto a a Suleng Ditho):
  4. Go fitlha go diperesente di le 70 tsa bafalodi ba itewa ke legadima ba itemogela keraunoparalysis: go swa ditokololo ga nakwana, go go tshosang ga dintlha tse di kwa tlase (kgotsa matsogo) go go tsamayang le go tlhotlhorega go go tseneletseng ga ditshika tse di tlhotlhelediwang ke catecholamine go go dirang gore maoto ka bobedi a nne a a tsididi jaaka aese, a a tlhotlhoregang, a a tlhotlhoregang.
  5. Le fa go sa tshikinyege ga lerapo la mokwatla go tshwanetse ga tlhokomelwa fa motswasetlhabelo a ne a latlhetswe fa fatshe, keraunoparalysis ka tlwaelo e rarabologa ka boyone mo diureng di le 1 go ya go di le 12 fa go tlhotlhorega ga methapo go ntse go fela.
  6. Ditshwantsho tsa Lichtenberg (Dipaterone tsa Ferning) le Meropa ya Tsebe e e Thubegileng:
  7. Ditshwantsho tsa Lichtenberg: Dipaterone tsa fern** tse di tshwanang le masiba, tse di nang le dikala tse di bohibidu jo bo borokwa tse di tlhagelelang mo letlalong mo lobakeng lwa ura e le 1 morago ga go itewa (le go nyelela mo diureng di le 24 goya go 36). Ke e seng go fisiwa ke mogote; di bakwa ke go tswa ga disele tse dikhibidu tsa madi ka shawara ya dieleketerone go tswa mo di-capillaries tsa letlalo tse di kwa godimo mme di diperesente di le 100 tsa pathognomonic (go tlhatlhoba) fa motho a itewa ke legadima.
  8. Go Thubega ga Lera la Tympanic (50% go ya go 80% ya batswasetlhabelo): Lekhubu la go tshoga la selennere la mowa o o mogote thata (\(30,000^\circ\text{C}\), o o mogote makgetlo a le matlhano go feta boalogodimo jwa letsatsi) gangwe le gape le foka madi go tswa mo meropaneng ya tsebe e le nngwe kgotsa ka bobedi, vertigo (gantsi e tsewa ka phoso e le go robega ga legata la basilar).
  9. Mofufutso o o Mouwane le Dithapo tsa Lebanta le le Nyeditsweng: Ka gonne bontsi jwa motlakase wa legadima o tsamaya go kgabaganya karolo e e kwa ntle ya mmele (go phatsima ga kwa ntle), o fetola mofufutso wa letlalo go nna mouwane ka tsela e e thunyang, o gagola dizipi, o foka dibutse le dikausu mo dinaong, mme o dira gore letlalo le nne le letshwao le le kwa godimo kgotsa le le kwa godimo. necrosis e nnye e e tseneletseng ya mesifa (go sa tshwane le mela ya motlakase ya maatla a a kwa godimo ya madirelo, e e apayang mesifa e e tseneletseng mme e baka rhabdomyolysis e kgolo).

Dipotso tse di bodiwang kgapetsakgapetsa

Ke ne ke tsamaya mo tseleng ya dithaba le ba lelapa la gaetsho fa moriri o moleele wa morwadiake o ne o kokobala ka tshoganyetso o tlhamaletse mo moweng jaaka e kete o ne a ama jenereitara ya Van de Graaff kwa musiamong wa saense. Botlhe ba tshega ba ntsha megala ya bone go tsaya senepe. Re ne re le gaufi go le kana kang le go swa?

Lelapa la gago le ne le le mo metsotswaneng e le 2 go ya go e le 10 morago ga go itewa ke legadima ka tlhamalalo kgotsa le le gaufi le go itewa ke leru go ya kwa lefatsheng. Fa moriri o eme ka tlhamalalo kwa ntlheng kwa ntle, go raya gore moeteledipele yo o nang le dikgato yo o laisitsweng o setse a fologa go tswa mo lerung le le kwa godimo ga tlhogo mme molatswana o o siameng wa kwa godimo o tlhatloga ka matlhagatlhaga go tswa mo tlhogong ya morwadio go e kgatlhantsha. Makgolokgolo a batho ba ba tsamayang ka dinao ba ile ba itewa fa ba ntse ba ipontsha senepe sa moriri wa bone o eme. Fa o ka bona moriri o tsholetsa, letlalo le tlhotlhorega, kgotsa o utlwa dikota tsa tshipi di duma, o se ka wa ema le fa e le motsotswana o le mongwe fela go tsaya senepe: ka bonako fela latlhela dikota tsotlhe tsa tshipi/khabone le diphuthelwana, di anamisa bonnye dimitara di le 6 go ya go di le 30 (maoto a le 20 go ya go di le 100) go tswa mo go tse dingwe, di fologela kwa tlase mo ntlheng e e kwa godimo ya crot-u inlight, mme diatla di bipa ditsebe tsa gago.

Ke ka ntlha yang fa baitseanape ba segompieno ba pabalesego ya legadima ba re o tshwanetse go leka go nna o tabogela kwa koloing kgotsa kwa kagong fa go kgonega, mme o dirise FELA "go khubama ga legadima" jaaka tsela ya bofelo mo metsotswaneng ya bofelo?

Ka masomesome a dingwaga, dibuka tsa bogologolo tsa kwa ntle di ne di ruta batho go wela mo setulong sa legadima ka nako ya fa setsuatsue se simolola le go nna ba khubame mo tshimong e e bulegileng metsotso e le 45. Dikaelo tsa segompieno tsa NOAA le Wilderness Medical Society di gatelela gore go nna mo tshimong e e bulegileng halofo ya ura GA GO dire gore o babalesege mo legading: ke fela koloi e e tswaletsweng ka botlalo e e nang le tshipi kgotsa kago e e bonalang e e nang le dithapo le diphaephe (tse di dirang jaaka lesaka la mmatota la Faraday). Ka jalo, fa setsuatsue se ntse se atamela, o tshwanetse go nna o tsamaya ka bonako o ya kwa kagong e e babalesegileng, kwa koloing kgotsa kwa bogodimong jo bo kwa tlase jo bo kwa tlase ga mola wa ditlhare. The direthe-mmoho legadima crouch ke ka tieo tshohanyetso ho qetela-bobeli tshireletso sebediswa bakeng sa metsotsoana e 10 ho isa ho 60 ha matshwao a tlhagiso ya seteraeke se se gaufi (moriri o eme mo ntlheng, tshipi e e duma, molelo wa ga St. Go taboga ga metsotswana e le 3.

A ke boammaaruri gore ditlhako tsa go tsamaya mo dithabeng tse di nang le ditlhako tsa rabara kgotsa dithaere tsa koloi tsa rabara di go sireletsa mo legadimeng?

Nnyaa: disole tsa rabara le dithaere tsa koloi tsa rabara ga di kgone go thibela mowa kgatlhanong le legadima le le setseng le arce mo dikilometara di le 3 (dimaele di le 2) tsa mowa o o thibelang mowa ka di-volt di le dimilione di le 300. A 2-disentimitara rabara boot sole e phuntswe ntle le matsapa ke legadima jwale. Lebaka la go bo o babalesegile gotlhelele mo teng ga koloi ya tshipi e e thata (ka difensetere di phuthetswe mme diatla tsa gago di tswa mo foreimeng ya tshipi) ga le amane ka gope le dithaere tsa rabara: ke phelelo ya Faraday cage (phelelo ya letlalo) ya marulelo a tshipi e e tswalegileng le mmele wa koloi, e e tsamaisang motlakase otlhe wa motlakase go tswa kwa ntle ga direme tsa maotwana di tlhamaletse mo tselaneng di sa ame bapalami ba ba mo teng. Dikoloi tse di fetogang, dikepe tse di nang le fiberglass top, dikolotsana tsa kolofo le dithuthuthu ga di na lesaka la Faraday la tshipi mme ga di sireletse legadima.


Kaedi eno ke ya go naya tshedimosetso mme ga e tseye sebaka sa tshekatsheko ya kalafi ya seporofešenale kgotsa katiso ya kalafi ya naga e e dirwang ka diatla. Ka gonne go hema ka bonako le go dira CPR ke tsone fela tse di dirang gore pelo e eme ka legadima, re akantsha thata gore o tseye khoso e e amogetsweng semmuso ya CPR, AED, le Thuso ya Ntlha ya Wilderness ka Mokgatlho wa Boditšhabatšhaba wa Mekgatlho ya Sefapaano se Sehibidu le Kgwedi e Khibidu (IFRC), Wilder Ambulance, Sefapaano se Sehibidu sa Kalafi sa bosetšhaba. Setšhaba.

Metswedi e tlhotlhomisitswe

  • Tsamaiso ya Bosetšhaba ya Lewatle le Lefaufau (NOAA) & Tirelo ya Bosetšhaba ya Maemo a Bosa (NWS, United States): Pabalesego ya Legadima: Saense ya Baeteledipele ba ba Gatetsweng, Dikgato tse di Elang kwa Godimo, Motlakase wa Fa Fatshe, Phatsimo ya Letlhakore, le Matshwao a Tlhagiso a Seteraeke se se Gaufi.
  • Mokgatlho wa Kalafi wa Sekaka (WMS): Dikaelo tsa Tiriso ya Kalafi ya Mokgatlho wa Kalafi wa Sekaka tsa Thibelo le Kalafi ya Dikgobalo tsa Legadima (Reverse Triage, Keraunoparalysis, le Phokotso ya Dikotsi tsa Backcountry).
  • Ditsi tsa Taolo le Thibelo ya Malwetse (CDC, United States): Tlhokomelo ya Batswasetlhabelo ba Legadima, Dikaelo tsa go Tlhokomela Balwetse ba ba Boeletsweng kwa Ntle, le tsa Pabalesego ya Legadima la Kwa Ntle.
  • Cooper, M. A., & Holle, R. L. (Disaense tsa Lefaufau tsa Springer): Go Fokotsa Dikgobalo tsa Legadima Lefatshe Lotlhe: Mekgwa ya Dikgobalo (Motlakase wa Kgato, Go Phatsima, le Ditlamorago tsa Methapo le Pelo).

Dikaedi tse di tsamaelanang