Skip to content

Ho theoha ha 'Dementia' ho Haholo ha Letsatsi, ho Khutsisa ho Haholo, le ho Fokotsa ho sa Tsoheng 'Meleng

Emergency numbers differ by country. This page uses 911, the number for the United States and Canada. Many other countries use 112, 999, or another number. Find the number for your country.

Mathata a boitšoaro ba thapama le mantsiboea ho batho ba hōlileng ba nang le lefu la Alzheimer, lefu la Lewy 'dementia', vascular dementia, kapa frontotemporal dementia ke tse ling tsa maemo a tšohanyetso a tšosang ao mohlokomeli oa lelapa a ka tobanang le 'ona. Ha khanya ea letsatsi e fela pakeng tsa 4:00 PM le 9:00 PM, moratuoa ea khutsitseng a ka tšoha ka tšohanyetso, a potlakela monyako o ka pele a batla ho "khutlela hae" ha a se a le ka phaposing ea hae ea ho phomola, a qose molekane oa hae kapa ngoana ka hore ke moikhakanyi kapa lesholu, bats'oants'a ba nang le maikutlo a fosahetseng, kapa ba itšohlometsa ha ba khelohile.

Ha motho e moholo ea nang le 'dementia' a kena boemong bo matla ba ho tšoha kapa paranoia, prefrontal cortex ea bona ha e sa khona ho sebetsana le maikutlo, litokiso tsa 'nete, kapa likhang tsa mantsoe. Ho leka ho ba pakela hore ba se ba ntse ba lula ntlong ena, ho ba bontša liketso kapa linepe, kapa ho ba tšoara ka matsoho ho ba thibela ho tsamaea ho baka ts'ebetso ea hang-hang ea adrenaline ea ntoa kapa ea ho fofa e fetolang merusu ea mantsoe pefo ea 'mele. Ka ho sireletsa sebaka sa hau sa 'mele, ka ho sebelisa mangolo a netefatso a sa thulaneng, ho tlosa lintho tse bakang meriana tse patiloeng joalo ka ho boloka moroto kapa delirium e matla, le ho lokisa mabone a tikoloho, o ka fokotsa bothata ka mokhoa o sireletsehileng ntle le kotsi ea 'mele.

Etsa sena hona joale

  1. Theha sebaka se bonahalang sa limithara tse 2 (limithara tse 6) 'me u tlose libetsa tse haufi kapa lintho tse bohale. Suthela morao moo u sa khoneng ho fihla teng, ema ka mahlakore a 45 ho e-na le ho thiba motho ka hlooho, 'me le ka mohla u se ke ua mo khutlisetsa hukung kapa ho tšoara matsoho a hae. Lithipa tsa kichineng tse hlakisang ka khutso, lintho tsa khalase tse boima, likere, lino tse chesang le linotlolo tsa koloi tse tsoang ka phapusing, ’me haeba ho e-na le tlhaselo e kotsi hang-hang kapa tšokelo ea sebetsa eo u ke keng ua e baleha, iphumane u le ka phaposing e sireletsehileng ’me u letsetse nomoro ea hao ea tšohanyetso ea lehae (911 United States le Canada, 112 ho pholletsa le European Union, 999) dinomoro tsa tshohanyetso.
  2. Khaotsa ho pheha khang, ho lokisa, kapa ho hlalosa 'nete hang-hang. Le ka mohla u se ke ua bolella motho ea ferekaneng ea nang le 'dementia' hore "U se u le hae," "'M'ao o hlokahetse lilemong tse 30 tse fetileng," kapa "Ha ho motho ea utsoitseng mokotla oa hau." 'Neteng ea bona ea methapo ea kutlo, lipolelo tseo li etsa hore u shebahale joaloka motho ea leshano kapa mohapi.
  3. ** Fokotsa molumo oa lentsoe la hao, liehisa puo ea hao ka halofo, 'me u tiise maikutlo a bona.** Fokotsa mahetla a hao, boloka matsoho a hao a bonahala ka liatla tse butsoeng ka tlas'a letheka la hao, 'me u arabele boikutlong bo teng ho e-na le phoso ea 'nete: "Kea bona kamoo sena se khathatsang le ho sithabetsang kateng. U sireletsehile ka ho feletseng mona le 'na,' me ke tlil'o u thusa ho e hlokomela."
  4. Felisa meriti, ho benya le lerata le ka morao. Khantša mabone a ka holimo a khanyang, a futhumetseng a ka holimo pele letsatsi le likela 'me u koale lifensetere tse foufatsang le likharetene ka ho feletseng e le hore motho a se ke a bona ponahalo ea hae ka har'a khalase e lefifi (eo hangata a etsang phoso ka hore ke motho eo a sa mo tsebeng ea shebileng ka hare). Tima lithelevishene, liea-le-moea le lijana tse hlatsoang lijana hang-hang.
  5. Hlahloba hore na bothata bona ke tšohanyetso ea tšohanyetso ea bongaka (acute delirium) ho e-na le ho likela ha letsatsi ka tloaelo. Haeba pherekano ena e matla e qalile ka tšohanyetso kajeno ho motho eo ka tloaelo a sa sebetseng ka tsela ena, kapa a tsamaea le feberu, ho se khone ho tsamaea ka tšohanyetso, puo e sa hlakang, kapa ho khathala ho feteletseng, ho nke e le ho beha bophelo kotsing. delirium ea sepetlele le pherekano ea tšohanyetso kapa a setorouku le ho batla tlhahlobo e potlakileng ea bongaka.
  6. Sutha ho tloha ho netefatso ho ea ho tšitiso e tloaelehileng ea kutlo. Hang ha ho phefumoloha ha bona ho lieha ka metsotsoana e 30, fana ka seno se futhumetseng se se nang k'hafeine, seneke se monate, mosebetsi oa ho mena kapa oa ho hlophisa, kapa u tsamaee le bona ho ea kamoreng e 'ngoe ha u ntse u botsa keletso ea bona kapa lipale mabapi le lehae la bona la bongoaneng kapa mosebetsi.
flowchart TD
    A["Khatello e matla ea 'dementia', paranoia, kapa koluoa ​​ea letsatsi le likela"] --> B{"Na ho na le motho ea kotsing ea hang-hang 'meleng ka lebaka la sebetsa kapa tlhaselo e matla?"}
    B -->|"Ee"| C["Khutlela kamoreng e notletsoeng, letsetsa 911/112/999, 'me u kope sehlopha sa bophelo bo botle ba kelello sa CIT."]
    B -->|"Che"| D{"Na ee ke phetoho e ncha ea tšohanyetso, e ncha ho tloha qalong ea maobane?"}
    D -->|"E: Ho qala ka tšohanyetso"| E["Ho belaelloa hore ho na le delirium e matla, UTI, bohloko, kapa stroke: batla koetliso e potlakileng ea bongaka"]
    D -->|"Che: Ho chaba ha letsatsi la morao-rao kapa 'dementia' flare"| F["Khutlela morao ka limithara tse 2 (maoto a 6), ema ho likhato tse 45, 'me u hlake likotsi tse bohale"]
    F --> G["Koala lifensetere tse foufatsang ho emisa likhatiso tsa seipone, khantša mabone a futhumetseng, TV e sa bueng"]
    G --> H["Khaotsa ho pheha khang: sebelisa Sengoloa sa Tiisetso + Ho tsamaisa Redirection ka lentsoe le fokolang, le tlase"]
    H --> I["Lekola lintho tse 6 tse ipatileng tse bakang 'mele: bohloko, senya se felletseng, ho patoa, tlala, lenyora, mokhathala."]
    I --> J{"Na khuduego e fokotsehile nakong ya metsotso e 30?"}
    J -->|"Ee"| K["Kopana le ts'ebetso e khutsitseng ea maikutlo le nako ea ho kenya letsoho bakeng sa tlhahlobo ea ngaka"]
    J -->|"Che: Kotsi e ntseng e eketseha"| L["Letsetsa ngaka e fanang ka litaelo, mohala oa thuso oa 'dementia', kapa karabo e seng ea tšohanyetso ea CIT"]

Ho khetholla 'dementia' sundowning ho tloha ho acute medical delirium

Pele a tšoara ho phatloha ha boitšoaro mantsiboea e le "karolo feela ea 'dementia," mohlokomeli e mong le e mong o tlameha ho botsa potso e le 'ngoe ea bohlokoa ea tlhahlobo: Na pherekano ee e matla, paranoia, kapa mabifi a hlahile ka tšohanyetso lihora kapa matsatsi a seng makae a fetileng, kapa ke mokhoa o tloaelehileng, o iphetang mantsiboea?

Ho fihlela ho karolo ea 20 ho ea ho karolo ea 45 lekholong ea batho ba nang le lefu la Alzheimer's le 'dementia' e amanang le eona sundowning syndrome (pherekano ea morao-rao le ho hloka botsitso ho bakoang ke ho senyeha ha khubu ea boko, e leng oache e ka hare ea circadian, e kopantsoeng le ho felloa ke kelello ha letsatsi le ho fokotseha ha pono). Leha ho le joalo, ha motho ea nang le 'dementia' e fokolang kapa e itekanetseng a e-ba le pefo ea tšohanyetso, e tsotehang, lipono tse hlakileng, kapa ho se khone ho lemoha lehae la hae le emelang khefu e matla ho tloha kamoo a neng a itšoara kateng matsatsing a mabeli a fetileng, motlōli oa molao hoo e ka bang kamehla ** delirium superimposed on dementia (DSD)** kapa bohloko bo sa phekoloang 'meleng.

Sebopeho sa Clinical 'Dementia' e sa Feleng Sundowning Acute Delirium e Felletseng ho 'dementia' Lewy Body / Parkinson's Psychosis
Lebelo la ho Qala Butle-butle mokhoa o ntse o tsoela pele ka libeke kapa likhoeli Ka tšohanyetso le ka tšohanyetso; e qala ka lihora tse 48 ho isa ho tse 48 Likarolo tse etsahalang khafetsa hammoho le ho satalla ha enjene kapa ho bapala ka REM
Mohlala oa Nako ea Letsatsi Ho lebelletsoe hore ho tla ba sehlohlolong lipakeng tsa 4:00 PM le 10:00 PM ha khanya ea letsatsi e fela 'me mokhathala o qala. E feto-fetoha ka lihora tsohle tse 24 (le hoja hangata e mpefala bosiu) E ka etsahala bosiu kapa motšehare; hangata e hlahisoang ke khanya e tlase kapa liphetoho tsa meriana
Lihlooho tsa mantlha tsa boitšoaro Pacing, moriti oa mohlokomeli, ho paka mekotla ho "ea hae," ho hloka ho lata bana sekolong Ho tšoha ho feteletseng, puo e sa utloahaleng, ho se khone ho tsepamisa maikutlo metsotsoana e 10, kapa ho tsieleha ka tšohanyetso. Lipono tse hlakileng haholo, tse etsahalang khafetsa (bana, liphoofolo tse nyane, kapa batho ba lutseng sofeng)
Lebaka le ka sehloohong Circadian rhythm degeneration, thapama cortisol surge, overload ea kutlo, le lipono tsa moriti. Tšoaetso ea boloi (UTI, pneumonia), ho boloka moroto, ho patoa, ho felloa ke metsi, kapa lithethefatsi tse chefo Khaello ea Cholinergic le li-deposit tsa protheine ea alpha-synuclein ka har'a cortex ea pono; kutlo e feteletseng ho li-antipsychotics
Khato e potlakileng Ho theoha ha 'mele ho se nang 'mele, taolo ea mabone, phekolo ea ho netefatsa, le ho hlahloba boiketlo ba' mele Tlhahlobo ea bongaka ea letsatsi le le leng (ho hlahloba moroto, ho hlahloba senya, matšoao a bohlokoa, le tlhahlobo ea meriana) Kholiseho e khutsitseng, tlhahlobo ea litsebi tsa methapo ea kutlo, le ho qoba ka tieo haloperidol kapa li-antipsychotic tsa setso

Danger

Le ka mohla u se ke ua lumella ngaka ea phaposi ea tšohanyetso kapa mooki ho kenya haloperidol (Haldol), risperidone, olanzapine, kapa chlorpromazine ho motho e moholo ea nang le Lewy body dementia (DLB) kapa lefu la Parkinson's dementia. Hoo e ka bang liperesente tse 50 tsa bakuli ba nang le 'dementia' ea Lewy ba tšoeroe ke koluoa, e ke keng ea khutlisetsoa neuroleptic sensitivity reaction ho li-antipsychotics tse thibelang dopamine, tse bakang ho tiea ho hoholo ha parkinsonian, ho se khone ho metsa, neuroleptic malignant syndrome, le lefu ka mor'a matsatsi a seng makae. Kamehla boloka karete e khubelu ea tlhokomeliso ea bongaka sepacheng sa bona e reng: "LEWY BODY DEMENTIA: ALLERGIC TO HALOPERIDOL AND TRADITIONAL ANTIPSYCHOTICS."

Tšireletseho ea 'mele le boemo ba sebaka nakong ea tlhaselo e matla

Ha motho ea nang le 'dementia' a qala ho loana 'meleng, a tsokotsa molamu, a lahlela lintho, kapa a leka ho u sutumelletsa hore a mathele seterateng, tsamaiso ea maoto le matsoho e bona kotsi ea hang-hang bophelong ba bona. Kaha ha ba khone ho hlalosa mekhoa e rarahaneng ea sechaba, boemo ba 'mele oa hao bo hlahisa karolo ea 80 lekholong ea hore na u tšokelo kapa u motsoalle.

Melao e 5 ea biomechanical ea dementia e sireletsehileng ea de-scalation

  1. Tloha sekheo sa 2-metres (maoto a 6): Ema bonyane bolelele ba matsoho a mabeli (kapa ho feta moo ha motho a tšoere molamu kapa setsamai). Ho kena sebakeng sa motho ea tšohileng ka har'a mithara e 1 (maoto a 3) ho etsa hore motho a itšireletse.
  2. Amohela boemo ba ts'ehetso ea likhato tse 45: Le ka mohla u se ke ua ema u shebane lifahleho li talimane 'me mahetla a hao a bapile le a bona, ao boko ba motho bo reng ke phephetso ea likhohlano. Fetolela 'mele oa hau ka lehlakoreng la 45-degree e le hore profil ea hau e be tšesaane, boloka maoto a hao a arohane ka bophara ba mahetla bakeng sa ho leka-lekana,' me u se ke ua tšela matsoho kapa ua beha matsoho thekeng.
  3. Tsoela tsela ea hau ea ho tsoa ka mor'a hau: Ipehe lipakeng tsa motho ea ferekaneng le monyako oa kamore e le hore u ka tsoa ka phaposing hang ha ba tjhaja kapa ba lahlela ntho. Le ka mohla u se ke ua itumella ho khutlisetsoa ka kamoreng ea ho hlapela e shoeleng, oteropo kapa hukung ea kichineng.
  4. Le ka mohla u se ke ua tšoara matsoho a bona, ua sutumelletsa mahetla a bona fatše, kapa ua sebelisa lithibelo tsa 'mele: Ho tšoara matsoho a motho e moholo ho mo thibela ho otla kapa ho ema ho baka meokho, matetetso, ho sotheha ha mahetla, le ho tšoha ho hoholo ha letlalo. Haeba ba ntse ba phahamisa matsoho ha u ntse u thusa ka tlhokomelo ea botho (e kang ho itlhatsoa kapa ho fetola li-briefs tsa incontinence), ** emisa mosebetsi oa tlhokomelo hang-hang **, u ba koahele ka thaole e mofuthu kapa kobo bakeng sa boitlhompho, 'me u khutlele ka ntle ho kamoreng ea metsotso e 15.
  5. Theohela ka tlas'a boemo ba mahlo a bona haeba ho bolokehile: Haeba motho a lutse setulong 'me a ferekana ka mantsoe, khumama kapa u lule setulong se bohōle ba limithara tse 2 (maoto a 6) hore u se ke ua mo feta.

Teko ea tikoloho: ho lokisa kamore ka metsotsoana e 60

Ho boko bo sentsoeng ke lefu la Alzheimer kapa 'dementia' ea 'mele oa Lewy, phapang e tlase, liriti le litšoantšo ha li shebahale joalo ka likarolo tse tloaelehileng tsa kamore; li hlalosoa hampe ka mafolo-folo ke cortex e bonahalang (pareidolia le visuospatial agnosia). O ka fokotsa tšabo ea tikoloho ka halofo nakong ea metsotsoana e 60 ka ho etsa liphetoho tse 'ne tsa phaposi:

  • Felisa phello ea fensetere ea "Black Mirror" ha shoalane e tšoara: Hang ha leholimo le fifala ka ntle 'me mabone a buletsoe ka hare, lifensetere tse sa koaheloang li fetoha liipone. Motho ea nang le 'dementia' e itekanetseng hangata ha a lemohe ponahalo ea hae ea lilemo tse 80 ka khalase 'me o tšoha ha motho eo a sa mo tsebeng a eme mathuleng a shebile ka tlung. Koala li-blind, shades, le likharetene tse boima ka 3:30 PM kapa 4:00 PM pele shoalane e qala.
  • Koahela phaposi ka mabone a se nang moriti le a futhumetseng: Likamore tse lerootho tse nang le lebone le le leng la mokatong o le mong meriti e lefifi ho pota lik'hapete le liphasejeng tse shebahalang joalo ka masoba fatše, linoha kapa batho ba iketlileng. Laeta lisebelisoa tse holimo (o ikemiselitse ho 300 ho isa ho 500 lux ea 2700K ho isa ho 3000K leseli nakong ea mantsiboea) hore likhutlo tse lefifi li nyamele.
  • Koahela liipone tsa kamore ea ho hlapela haeba ho ka ba le thetso ea Capgras: Batho ba bang ba hōlileng ba ba le boikutlo bo itseng ba ho ithetsa ba hore motho ea ka seiponeng sa kamore ea ho hlapela ke lesholu le lulang ka tlung ea bona. Kenya moriti o bonolo oa rolara, thaole, kapa poso holim'a liipone tsa kamore ea ho hlapela.
  • Koala liphatlalatso tse susumetsang tsa molumo: Thelebishene e bapalang khaso e phahameng ea litaba, tšoantšiso ea botlokotsebe, kapa papali ea lipapali ke sesosa se ka sehloohong sa pherekano ea mantsiboea hobane motho ea nang le 'dementia' o lumela hore pefo kapa mohoo o hlahang skrineng o etsahala ka kamoreng ea hae ea ho phomola. Tima thelevishene 'me u bapale 'mino o khutsitseng kapa o bonolo, oa liletsa o tloaelehileng ho tloha bocheng ba bona ka molumo o tlaase.

Lingoliloeng tsa mantsoe tse sa thulaneng le tse 6 tse atileng haholo

Baoki ba koetliselitsoeng ho DICE Approach (Hlalosa, Batlisisa, Bopa, Hlahlobisisa), Validation Therapy, le VERA Communication Framework (Tiiso, Maikutlo, Tiisetso, Ketsahalo) li latela molao o le mong oa bohlokoa: *Ikopanye le 'nete ea bona ea maikutlo, le ka mohla u se ke ua phehisana khang le thetso, le ho theha tšitiso e tšelisang.

Sebelisa mongolo o nepahetseng oa lentsoe ka lentsoe ka tlase ho e-na le liphoso tse tloaelehileng tsa mohlokomeli.

Tloaelo e Tloaelehileng kapa Mathata Seo U sa lokelang ho se Bua (Se Tsosa Khalefo le Tšabo) Sengoloa se Nepahetseng sa De-Escalation se ka Sebelisang (Tiiso + Borokho) Latela Ho Tsamaisa Tsela ea 'Mele
1. Ke batla ho khutlela hae hona joale.” (Ha ba ntse ba eme ntlong ea bona ea lilemo tse 40) "Khaotsa ho bua joalo, U LE HAE, sheba thepa ea hau, re lula mona ho tloha ka 1985." *"Kea tseba hore u hloloheloa hae 'me u batla ho ba moo lintho li ikutloang li phutholohile. Litsela li koetsoe bosiu 'me ho lefifi ka ntle, kahoo ke u etselitse kamore e futhumetseng mona bosiung bona. Ha re noe tee ha ke ntse ke hlahloba kemiso ea hoseng, 'me u mpolelle hore na kamore eo ue ratang ka tlung ea hau ea bongoana e ne e le joang. Beha lebekere le futhumetseng matsohong a bona, tsamaea ka sekhukhu se sekhutšoane ho theosa le phasejeng ebe u khutlela ka phapusing e nang le mabone a fapaneng, 'me u shebe albamo ea khale ea linepe hammoho.
2. "'Mè oa ka / molekane oa ka ea hlokahetseng o hokae? Ba nkemetse." *"Ntate, 'Mè o hlokahetse lilemo tse hlano tse fetileng, ua hopola? "O u rata haholo 'me oa tseba hore u bolokehile mona le 'na bosiung bona.Tsohle li hlokomeloa hore u se ke ua tšoenyeha.Mpolelle hore na bobeli ba lōna le ile la kopana joang pele." Le ka mohla u se ke ua boela ua phatlalatsa lefu ho motho ea nang le 'dementia' e mahareng ho isa ho e matla; netefatsa lerato la bona mme o ba meme ho ikhopotsa motho eo.
3. "U utsoitse sepache sa ka / chelete / mabenyane." *"O ka nqosa jwang ka hore ke utswitse ka mora tsohle tseo ke o etsetsang tsona? "Ke ntho e tenang haholo ha sepache sa hau se le sieo, le 'na ke tla be ke tenehile.Ke ka lehlakoreng la hau re tla e fumana re le 'moho, ha re hlahlobeng drawer ea deske hona joale." Boloka li-wallet tse 2 kapa tse 3 tse ts'oanang ** tsa decoy ** tse nang le likarete tsa limpho tse felletsoeng ke nako, chelete ea prop le linepe tsa lelapa e le hore u ka "fumana" e 'ngoe le tsona ka mor'a metsotsoana e 60.
4. "Ho na le batho / litšitšili / liphoofolo k'honeng ea kamore." (Lipono tse bonoang) "Ha ho letho moo, u ntse u inahanela lintho." KAPA ho iketsa eka u bona litšitšili tse tšosang (tse tiisang hore kotsi ke ea sebele). *"Ke bona kamoo taba eo e tshosang kateng ho wena, ha ke ba bone, empa ke a tseba hore ba shebahala ba le nnete ho wena, mme nke ke ka dumella letho ho o utlwisa bohloko. Ha re kene ka kichineng e kganyang ha ke fiela phaposi ena." Latetsa mabone a khanyang ho hlakola moriti o bakang thetso, tlosa 'mete ofe kapa ofe oa ho lahlela kapa rack ea jase e bakang maikutlo a fosahetseng,' me u fallele kamoreng e 'ngoe.
5. "Ha u molekane oa ka oa 'nete / ngoana, u moikhakanyi." (Capgras syndrome) *"Tlohela ho soasoa, sheba setšoantšo sa lenyalo la rona leboteng, ke mosali oa hau." *"Kea utloisisa hore ke shebahala ke sa u tloaela hona joale 'me seo se utloahala se sa tsitsa. Lebitso la ka ke Sarah, kea u tsotella, 'me ke mona feela ho etsa bonnete ba hore u na le lijo tsa mantsiboea tse chesang. E re ke kene ka kichineng ke u letse mohaleng." Hobane Capgras syndrome e hakolla ho lemoha sefahleho sa pono ho tsoa ho lemoha maikutlong ha e ntse e siea ** litsela tsa lentsoe tse utloang li sa sisinyeha **, ho tsoa sebakeng sa metsotso ea 3 le ho ba letsetsa mohala kapa ho bua pele o kena ka phapusing hangata ho khutlisa temoho hang hang.
6. "Ke tlameha ho ea mosebetsing / ho lata bana sekolong." "U ile ua tlohela mosebetsi lilemong tse 20 tse fetileng 'me bana ba lilemo li 45." "Esale u le motho ea sebetsang ka thata le motsoali ea khabane. Sekolo se ile sa bitsa ho re bana ba lula ha rakhali oa bona bosiung bona, 'me ofisi e file bohle mantsiboea a phomolo. Na u ka nthusa ho hlophisa lipampiri tsee pele ho lijo tsa mantsiboea?" Ba fe mokoa oa lifoldara tse sireletsehileng, lienfelopo tseo ba lokelang ho li hatakela, lithaole tsa ho mena, kapa linate tsa hardware le liboutu ho hlophisa e le hore tlhoko ea bona ea mosebetsi o nang le morero e khotsofatsoe.

Ho batlisisa lintho tse 6 tse patiloeng tsa 'mele ha motho a sa khone ho bua

Ha motho e moholo ea nang le 'dementia' e itekanetseng ho isa morao a lahleheloa ke bokhoni ba ho fumana mantsoe a itseng (aphasia) kapa ho tsebahatsa maikutlo a 'mele, **bothata bo bong le bo bong bo sa tsitsang bo hlaha e le ho tsamaea, ho hoeletsa, ho rohaka, kapa ho otla **. Ha u se u tsitsitse tikoloho ea kamore e haufi, tsamaisa PAIN-B-C-D Lethathamo la Tekolo ea 'Mele:

  1. ** Bohloko bo sa Bonoeng ba 'Mele (Arthritis, Toothache, Sciatica, Corneal Abrasion): ** Sheba lintlha tsa bona tse sa bueng ka ho sebelisa **PAINAD (Tlhahlobo ea Bohloko ho Dementia e tsoetseng pele) ** sekala: sefahleho se phunyeletsoeng, mohlahare o koetsoeng, ho bobola, boemo bo thata, ho phunya lengole, kapa ho phunya lehare le itseng, ho phunya lehare kapa setho se itseng. Ka tumello ea ngaka ea bona, lingaka tsa meriana li atisa ho khothalletsa teko ea morao-rao ea thapama ea plain acetaminophen (paracetamol) ka 3:00 PM ho bona hore na ho felisa bohloko ba osteoarthritic ho emisa 5:00 PM mabifi.
  2. Tlhaloso ea Senya kapa Metsi a Incontinence Brief: Ho ts'oara ha moroto (ho se khone ho ntša senya) kapa ho lula sebakeng se batang le se metsi ha motho e moholo a se a le metsi ho baka ho hloka botsitso ho matla le ho tlotloloha. Ba tataisetse ntlwaneng ka bonolo o sebedisa letshwao le bonolo ("Tloo o tsamaye le nna hantle ka tsela ena" ho e na le ho botsa "Na o hloka ho sebedisa ntlwana?" eo hangata e fumanang "Che" ka tsela e iketsang).
  3. Constipation and Impact Impaction: Ho tsamaea matsatsi a 3 ho isa ho a 5 ntle le ho ntša mala ho otlolla mala a ka tlaase 'me ho baka ho ferekana ho matla le ho tsikitlanya ka mpeng. Boloka polo ea mala ea letsatsi le letsatsi ka sehatsetsing.
  4. Tlapa, Tsoekere e Tlase ea Mali, le Khaello ea 'Mele: Motho e moholo ea seng a hōlile ea lebetse ho ja lijo tsa mots'eare kapa ho noa metsi o ba le lefu la tsoekere la mantsiboea mantsiboea le hlooho ea ho felloa ke metsi 'meleng e bakang ho teneha. U se ke ua botsa hore na ba batla ho ja eng; beha feela poleiti ea lijo tse bonolo tsa menoana (halofo ea sandwich, lilae tsa banana, li-crackers, le kopi ea metsi kapa lero) ka ho toba ka pel'a tsona.
  5. Mathata a Mocheso le Liaparo tse Tletseng: Batho ba baholo ba nang le 'dementia' ba ke ke ba re "Ke hatsele" kapa "Letlapa lena la jesi le ntse le ngoatha molala." Ikutloe ka morao melala le matsoho a bona; tlosa mabanta a thata, lijesi tsa boea tse ngoaeang, kapa lieta tse thibelang, 'me u fane ka kobo ea boea bo bonolo.
  6. Litlamorao tsa Meriana le Ho Oa ha Caffeine/Sukiri: Sheba hore na ba noele kofi e nang le k'hafeine, tee e ntšo, kapa cola ka mor'a 12:00 motšehare, kapa hore na ba sa tsoa fuoa thuso ea ho robala e nang le diphenhydramine (Benadryl, Tylenol PM) kapa benzodiapampara), eo hangata e bakang alxiprazocal (loprazocal), alxiprazocal. ho ferekana le khalefo* bokong bo senyehileng.

Ho thibela ho koala lemati le ho lelera nakong ea ha letsatsi le likela

Kotsi e phahameng ka ho fetisisa ea lefu nakong ea ha letsatsi le likela ke ha motho e moholo ea ferekaneng a koala lemati le ka pele ka shoalane ka lebaka la serame kapa mocheso o feteletseng ho "ea hae" kapa "ho fumana mosebetsi." Haeba moratuoa oa hau a se a tsoile ka tlung 'me u sa ba bone, **u se ke ua qeta metsotso e 30 u batla tikoloho u le mong **; letsetsa 911, 112, kapa 999 hang-hang 'me u latele marang-rang a rona a ho batla ka tšohanyetso 'dementia' ho lelera le ho lahleheloa ke maemo a tšohanyetso a maholo.

Ha ba ntse ba le ka tlung ba leka ho bula mamati a kantle: - Sebelisa ho pata ha mamati a bonoang le liboutu tse phahameng/tse tlase tsa li-slide: Leketlisa kharetene e bolelele bo felletseng kapa mural oa vinyl o ka ntšoang (o shebahalang joalo ka shelofo ea libuka) holim'a lehlakore le ka hare la mamati a ka pele le a ka morao, kapa penta lemati le ho poma 'mala o tšoanang hantle le lebota. Kenya likoahelo tsa lemati tse thibelang bana kapa "deadbolt" ea bobeli e behiloeng holimo holim'a foreimi ea lemati (kapa tlase haufi le boto) ho tsoa moo ba ka bonang ka teng, ho etsa bonnete ba hore bahlokomeli bohle ba ka hare ba tseba ho e lokolla hang hang ha ho ka cha. - Beha 'mete o motšo oa fatše ka hloko feela: Le hoja menyako e lefifi ka linako tse ling e thibela ho tsoa, ​​'mate o motšo o fapaneng haholo o ka baka leqhoa kapa maeto ho bakuli ba Parkinson le ba Alzheimer; menyako ea mamati le likharetene tse patiloeng li bolokehile ho feta. - Tsamaea LE bona ka lupu e sireletsehileng haeba ba ke ke ba emisoa ka hare: Haeba motho e moholo ea matla ’meleng a ikemiselitse ho tsoa ka monyako ’me a ba thibile a le mothating oa ho hlabana ka lifeisi tse mabifi, apara jase ea hao, kenya GPS tracker ka mokotleng oa bona, u nke letsoho la bona ka mofuthu, ’me u re: “Ke tla tsamaea le uena.” Tsamaea ka bona sebaka sa limithara tse 50 ho ea tlaase ho ea ka lehlakoreng la sefate, butle-butle ho ea ka lehlakoreng la sefate sa 160 ho ea tlaase (16 ft) kapa lebokoseng la poso, ’me u ba tataise ho khutlela morao ka pele leetong le ka pele u re: “Sebaka se setle se futhumetseng seo re ka emang ho sona bakeng sa seno se chesang hona joale ha ho ntse ho bata.” Ho kena monyako o ka pele ba sa tsoa bata ka ntle hangata ho lokisa mokoloto oa bona oa nako e khutšoanyane oa ho hopola lintho e le hore ba amohele ntlo e le setšabelo se sireletsehileng.

O ka letsetsa 911/112/999 neng hona joang ka mokhoa o sireletsehileng bakeng sa bothata ba 'dementia'

Haeba ho theoha ho sa sebetseng ha 'mele ho hloleha' me motho eo a u ntša kotsi ka mafolofolo, a intša kotsi, a tšoere thipa kapa sebetsa, kapa a baka tšohanyetso ea bongaka, u tlameha ho letsetsa litšebeletso tsa tšohanyetso. Leha ho le joalo, li-siren tse tloaelehileng tsa mapolesa le liofisiri tse hoeletsang ka junifomo li ka tšosa motho ea nang le 'dementia' le ho mpefatsa koluoa ​​​​ntle le haeba u ka tsebisa motho ea tsamaisang thepa hantle.

Sengoloa se nepahetseng seo u ka se balang ho 911/112/999 dispatcher

*"Ke hloka thuso ea tšohanyetso ho [Aterese], empa ka kopo mamela ka hloko: mokuli o na le [Lilemo] 'me o lemohile [lefu la Alzheimer's / Lewy body dementia]. Ba na le bothata bo tebileng ba 'dementia' ea methapo ea kutlo 'me ha ba utloisise litaelo. Ke [ba se na lihlomo / ba tšoereng molamu]. Ka kopo romela ba fanang ka thuso ea bongaka maemong a tšohanyetso le Crisis Intervention Officer ho atamela Crisis Intervention Officer botsang ka kopo CIT Intervention Team (CIT) li-siren le NO mabone a benyang ** kahoo mokuli a se ke a tšoha."

Seo u lokelang ho se tlisa le ho se batla Lefapheng la Tšohanyetso

Ha baoki ba fanang ka thuso ea bongaka maemong a tšohanyetso ba isa mokuli ea ferekaneng ke 'dementia' sepetlele: 1. Neha ngaka ea bongaka bo botle le ER Letlapa la bona la Baseline & Medication: Bolela ka ho hlaka hore na motheo oa bona e ne e le ofe lihora tse 48 tse fetileng kahoo liteko tsa ER bakeng sa lintho tse bakang sesosa sa bongaka (urinalysis, skena ea senya, X-ray ea sefuba, electrolyte, EKG, le hlooho CT haeba ba ile ba oa). 2. Bolela li-antipsychotic life kapa life tsa Lewy / Parkinson ka lentsoe le phahameng: Hopotsa ngaka ea ER hore le ka mohla e fane ka haloperidol (Haldol) kapa li-antipsychotic tsa setso haeba 'mele oa Lewy kapa 'dementia' oa Parkinson o le teng. 3. Letsa lits'ebeletso tse khethehileng tsa 24/7 dementia crisis bakeng sa tataiso e seng ea 911: - **USA - United Kingdom: Dementia UK Admiral Nurse Dementia Helpline ho 0800 888 6678, Alzheimer's Society Support Line ho 0333 150 3456, kapa NHS 111 (khetha khetho ea tlokotsi ea bophelo ba kelello). - Canada: Profense Health 811 ya baoki le ya porofense ya Alzheimer Society First Link Helpline. - Australia: Mohala oa Naha oa Thuso ka 'Dementia ho 1800 100 500 (lihora tse 24 ka letsatsi, matsatsi a 7 ka beke) le Tšebeletso eKarabelo ea Boitšoaro bo Bohloko ba Australia (DSA) ho 1800 699 799.

Kemiso ea letsatsi le letsatsi ea thapama ho thibela ho likela ha letsatsi pele ho 4:00 PM

O ka fokotsa khafetsa le ho teba ha mathata a ho chaba ha letsatsi ka 5:00 PM ka ho hlophisa morethetho oa baeloji oa batho ba baholo ho qala hoseng:

  • 1. Ho khabisoa ka khanya ea hoseng (8:00 AM ho isa 10:00 AM): Lulisa moratuoa oa hau haufi le fensetere e chabileng kapa u tsamaele ka ntle metsotso e 20 hoseng (kapa sebelisa lebone la 10,000-lux lebone nakong ea lijo tsa hoseng) ho tiisa oache ea bona ea circadian melatonin.
  • 2. Rulahanya linako tsohle tsa ho kopana le lingaka, lishaoara, le baeti pele ho 1:00 PM: Le ka mohla u se ke ua hlophisa ho itlhatsoa, ​​ho hlatsoa moriri, ho etela ngaka ea meno, kapa likopano tse lerata tsa malapa mantsiboeeng a mantsiboea ha sebaka sa kelello se felile.
  • 3. Etsa bonnete ba hore nako ea 12:00 e khaotsoe ka caffeine le fensetere ea ho robala pele ho nako: Fetola kofi, tee le soda kaofela hore e be liphetolelo tse se nang caffeine ka mor'a motšehare. Lumella ho phomola ho khutsitseng metsotso e 30 ho isa ho e 45 kapa ho robala pakeng tsa 1:00 PM le 2:00 PM, empa thibela ho robala nako e telele ka mor'a 3:00 PM ho senyang boroko ba bosiu.
  • 4. Phetha "3:30 PM Transition Protocol" letsatsi le leng le le leng: Ka 3:30 PM, pele meriti e hlaha, koala lifensetere tse foufatsang le likharetene, u bonese mabone a ka holimo a futhumetseng a ka tlung, tima thelevishene, ntloana ea motho, fana ka seneke sa metsi, 'me u fane ka sethethefatsi leha e le sefe sa thapama se laetsoeng ke ngaka.
  • 5. Fana ka ankora ea kutlo e nang le khatello e tlase lipakeng tsa 4:00 PM le 6:00 PM: Bapala lethathamo la lipina tseo u li tloaetseng ho tloha ha motho a le lilemo li 15 ho isa ho tse 25, fana ka thaole ea letsoho e monko o monate oa lavender kapa ho silila letsoho, kapa u ba fe mokhoa o pheta-phetoang, o se nang phoso oa tactile (ho mena lithaole tse futhumetseng tsa letsoho, ho hlopha lithaole tse futhumetseng kapa ho hlopha liroboto tse omisitsoeng kapa borashe. setsoalle phoofolo).

Haeba ke uena feela mohlokomeli ka lapeng, 'me u ikutloa u le mothating oa ho khathala, bala litataiso tsa rona ho bofokoli ba tšohanyetso ba mohlokomeli le pholoso ea batho ba baholo ba itšetlehileng ka bona le khatello ea maikutlo e matla, ho khathala ho feteletseng, le maikutlo a sithabetsang.

Note

Koetliso ea thuso ea pele ea matsoho ho tsoa ho Sefapano se Sefubelu, St John Ambulance, kapa mofani oa sechaba oa lehae o lokisetsa bahlokomeli ba malapa ho sebetsana le ho oa, ho khangoa le maemo a tšohanyetso a bongaka a atisang ho tsamaea le 'dementia' e tsoetseng pele.

Lipotso tse botsoang khafetsa

Ke hobane'ng ha motsoali oa ka ea nang le 'dementia' a lula a tsitlella hore o batla "ho khutlela hae" ha ba lutse ntlong eo ba lutseng ho eona ka lilemo tse 40?

Ha motho ea nang le lefu la Alzheimer kapa vascular dementia a re "Ke batla ho khutlela hae," ha ho mohla ba buang ka aterese ea seterateng. Hobane mehopolo ea nako e khuts'oane e senyeha ha mehopolo ea maikutlo ea bophelo ba bongoaneng e ntse e tsitsitse, boko ba bona ha bo sa elelloa mofuta oa hona joale oa ntlo ea bona, kapa ba leka ho hlalosa maikutlo a maikutlo a tšabo, bolutu, ho jeoa ke bolutu kapa ho se phutholohe 'meleng. Likelellong tsa bona, "lehae" le emela nako le maikutlo a bongoaneng ba bona kapa bocheng ba bona ha ba ne ba ikutloa ba sireletsehile, ba phetse hantle, 'me ba le taolong. Ho e-na le ho leka ho paka hore ba se ba ntse ba e-na le ntlo, tiisa maikutlo ("Kea tseba hore u hloloheloa hae 'me u batla ho phutholoha"), ba tiise hore ba sireletsehile bakeng sa bosiu, 'me u ba tataise ka seno se futhumetseng le lipale tsa lehae la bona la bongoaneng.

Na ke lokela ho kopa ngaka bakeng sa pilisi ea boroko kapa sedative joaloka Xanax, Ativan, kapa Benadryl ho emisa mantsiboea a letsatsi?

Che, lipilisi tse tloaelehileng tsa ho robala, li-benzodiazepines (tse kang alprazolam / Xanax, lorazepam / Ativan, kapa diazepam / Valium), le li-antihistamine tsa bosiu (tse kang diphenhydramine / Benadryl kapa Tylenol PM) li hanyetsanoa ka matla bakeng sa ho theola boima ba 'mele tlas'a Mokhatlo oa American Criteria Criteria. Bokong ba botsofali bo nang le 'dementia', lithethefatsi tsena li thibela litsela tsa acetylcholine kapa khatello ea maikutlo, hangata li baka karabelo e matla e makatsang moo motho a ferekaneng haholo, a tsielehileng, a ferekaneng, 'me a tloaetse ho oela ha letheka. Kamehla buisana le ngaka ea mafu kapa ea methapo ea kutlo bakeng sa liprothokholo tsa boitšoaro bo sa sebeliseng lithethefatsi le litlhahlobo tsa meriana e sireletsehileng ea boko pele.

Ke hobane'ng ha lithethefatsi tsa setso tse thibelang kelello tse kang Haldol li le kotsi hakaale haeba moratuoa oa ka a e-na le 'dementia' ea Lewy kapa lefu la Parkinson?

Batho ba nang le 'dementia' ba nang le Lewy Bodies (DLB) kapa 'dementia' ea lefu la Parkinson ba na le likhaello tse matla tsa dopamine le pontšo ea acetylcholine. Ho fana ka li-antipsychotic tsa setso tse thibelang dopamine joalo ka haloperidol (Haldol), risperidone, chlorpromazine, kapa olanzapine ho ka tsosa karabelo e matla, e behang bophelo kotsing ea neuroleptic sensitivity ho liperesente tse 50 tsa bakuli ba 'mele oa Lewy. Ka mor'a lihora tse seng kae feela ka mor'a ho noa tekanyo e le 'ngoe, mokuli a ka thatafala ka ho feletseng, a sitoa ho koenya kapa ho bua, a akheha haholo, kapa a ba le lefu le bolaeang la neuroleptic malignant. Etsa bonnete ba hore chate e 'ngoe le e 'ngoe ea kamore ea maemo a tšohanyetso le sefaha sa tlhokomeliso ea bongaka li bontša ka ho hlaka lefu la Lewy la 'dementia' le ho thibela haloperidol.

Ke lokela ho etsa'ng haeba molekane oa ka ea nang le 'dementia' a sa ntsebe mantsiboea 'me a nahana hore ke motho eo ke sa mo tsebeng kapa ke le sekhukhu ka tlung?

Letšoao lena le bitsoa Capgras syndrome (kapa delusional misidentification), e etsahalang ha neurodegeneration e hakolla setsi sa boko sa pono ea sefahleho ho tsoa ho lets'oao la ho tloaelana le maikutlo a tsamaiso ea limbic, ho kholisa motho hore u moikhakanyi ea shebahalang joalo ka molekane oa hae. Le ka mohla u se ke ua pheha khang, ua ba tšoara ka letsoho, kapa ua leka ho ba qobella hore ba shebe lifoto tsa lenyalo, kaha seo se eketsa tšabo ea bona. Hobane temoho ea lentsoe e tsamaea ka tsela e fapaneng ea methapo e lulang e sa fetohe, u ikemele u khobile matšoafo ("Ke masoabi ho u tšosa, ke tla tsoela ka ntle hona joale"), siea pono ea bona ka metsotso e meraro, 'me u ba letsetse mohala kapa u bue ka mofuthu u le phasejeng pele u kena ka kamoreng hape u le molekane oa hau.

Mehloli e hlahlobiloe

  • Setsi sa Sechaba sa Botsofali (NIA / NIH, United States): Malebela a ho Sebetsana le Sundowning le ho Laola Botho le Liphetoho tsa Boitšoaro Lefung la Alzheimer.
  • Mokhatlo oa Alzheimer's (United States): Likhothaletso tsa Boitloaelo ba Tlhokomelo ea 'Dementia bakeng sa Matšoao a Boitšoaro le Kelello ea 'Dementia' (BPSD).
  • Setsi sa Sechaba sa Bophelo bo Botle le Tlhokomelo e Ntle (NICE, United Kingdom): Dementia: Tlhahlobo, Tsamaiso le Tšehetso bakeng sa Batho ba Phelang le Dementia le Bahlokomeli ba Bona (NG97).
  • Lewy Body Dementia Association (LBDA, United States): Litataiso tsa Kalafo ea Kamore ea Tšohanyetso le Litemoso tsa Thibelo ea Thibelo ea Neuroleptic ho DLB.
  • American Geriatrics Society (AGS, United States): Melao ea Libiri tsa AGS Bakeng sa Tšebeliso ea Meriana eo Mohlomong e sa Lokela ho Batho ba Hōlileng le Mokhoa oa DICE oa BPSD.

Litataiso tse amanang