Skip to content

Fa'alalo o le Eleele, Ma'eva'e o le Eleele, ma Fa'apalapala Fa'amala'au

E eseese numera o fa'alavelave fa'afuase'i ile atunu'u. O lenei itulau e fa'aaoga ai le 911, le numera mo le Iunaite Setete ma Kanata. O le tele o isi atunuu e faʻaaoga le 112, 999, poʻo se isi numera. Su'e le numera mo lou atunuu.

Ele'ele'ele, le tele o le omea ma fa'afefeteina, ma le ma'a'ele'ele** o ni fa'alavelave fa'aletonu o le eleele e ta'e ai fa'avae o fale, solo le kasa fa'alenatura i lalo o le eleele ma alavai, poloka faitoto'a e ulufafo ai fale, ma matala vanu i le kilomita le umi i fola o vanu. E le pei o karst faafuasei goto e pa'u i totonu o ana ma'a'a'a, pa'u ona o le lamala ma fe'avea'i tetele o le palapala e osofa'ia fale e ala i ni faiga fa'atekinolosi se lua. Muamua, smectite lautele ma montmorillonite omea (vertisols) galue e pei o se omomi eleele, fula e oo atu i le 500 i le 1,000 kilopascals (10,000 i le 20,000 pauna i le sikuea sikuea) o le mamafa maualuga i luga i le vaitau o timuga lamala e toso ese papa faavae. Lona lua, o le tele o le vai ele i lalo o le eleele e mafua ai ona fa'apipi'i tumau ma goto le 'ele'ele loloto ma le palapala (aquitards) i le 1 i le 9 mita (3 i le 30 futu) i vanu atoa, e fa'aloaloa ai le toafa po'o luga o le aluvial seia o'o ina matala i luga o le tele ** mavaevae o le lalolagi** e oo atu i le **10 mita (33 futu) le lautele (10 mita) ma le 33 futu le lautele.

E tusa ai ma le United States Geological Survey (USGS), le British Geological Survey (BGS), le Bureau de Recherches Géologiques et Minières (BRGM i Farani, lea e faʻavasegaina ai le faʻaitiitia o le omea o se * Catastrophe Naturelle * tele ua taʻua o * Retrait-Gonflement des Argiles ), ma le American Society of Civil Engineers (ASCE), ma le tele o mea faʻaleagaina faaletausaga i lalo o le eleele i lalo o le eleele. lologa, afa, ma asiosio tuufaatasi. E ui ina taugatā le fa'ato'a fa'agesegese o le fa'aleleia, ae o le fa'ato'ilaloina o le fa'avae fa'a-va'aiga fa'afuase'i* po'o le fa'afuase'i fo'i o le fa'amama fa'afuase'i o le afā o le toafa i se fa'alavelave fa'afuase'i mo le saogalemu e ala i le ta'e o paipa kesi i lalo o le eleele i lalo o le fale, maileia tagata o lo'o nofoia i tua o fa'avaa o faitoto'a, po'o le foloina o ta'avale i luga o auala leaga.

Ave'ese vave pe a o'o mai le ta'e o le fa'avae ma le masi, manogi kesi, po'o le pa'u o fa'alava faufale.

Pe a pa'ū, fa'asili, pe sele fa'atopetope se fa'avae o le fale i le sili atu i le 2.5 i le 5 senitimita (1 i le 2 inisi) i luga o se ma'a papa, o le u'amea malō, kopa, po'o le sila laina kesi masani ma le ala eletise e ui atu i le puipui o le fa'avae sima po'o le sima e o'o i le mamafa o le si'i. Afai e te faalogoina ni pa'ō tetele o le vaeluaga o laupapa i totonu o ou puipui po o le taualuga, matau faamalama ua malepelepe ona o le faaletonu o le faavaa, pe sogisogi i le manogi o le fuamoa pala o le mercaptan natural gas i tafatafa o le ta'e faavae, alu ese loa mai le fale. Aua le kiki soo se ki o moli, aua le faaaogaina se mea e tatala ai le faitotoa o le faletaavale, ma valaau lau kesi ma lau kesi ma lau numera o faalavelave faafuasei (911 i le Iunaite Setete ma le 1999) Peretania, pe va'ai uma numera fa'afuase'i) mai le isi itu auala.

Fai nei loa

  1. **Tofotofo uma faitotoa i fafo ma le faamalama o le potumoe i le fale i le taimi lava lena, ma tatala pe tatala soo se faitotoa e ulufafo ai ua amata ona pipii. I se vave pa'u po'o le ma'a o le eleele, o faitoto'a mamafa i luma, faitoto'a pito i tua, ma faitoto'a o faleta'avale e mafai ona pipii mau i totonu o latou fa'avaa ua le mafai ona e kikiina matala pe a mu kesi po'o le fa'alo. Taofi se u'amea u'amea po'o se pa fa'aleaga i tafatafa o lou potumoe ma fa'atumauina ia le itiiti ifo ma le tasi le faitoto'a e ulufafo muamua e tatala ma fa'aoga.
  2. Asia le pito i fafo o lo'o ulu atu ai le mita kesi, laina o le propane, ma le paipa vai autu i totonu o le puipui faavae po'o le sima. Savali i fafo ma va'ai toto'a i le paipa fa'aoso kesi ma le mita fa'atasi. Afai ua toso ese le eleele pe magoto i lalo ole mita ona tautau lea o le paipa kesi i lalo o le vevesi, punou i se tulimanu, po o le pine i totonu o se piliki sui po o se puipui sima, tapuni le alatoto autu o le kesi i le mita e faaaoga ai le 30-senimita (12-inisi) kofi e mafai ona fetuutuunai (fuli le alatoto faatafafafafagu lug 90 tikeri i luga o le kesi e nofo ai i luga o le kesi)
  3. ** Fua ma fa'ata'ita'i ta'ei totonu ma fafo o puipui e fa'aaoga ai le tulafono fa'avae "5-Millimeter / 15-Millimeter".** O ta'ei fa'atutu sa'o i luga o lauulu i lalo o le 1 i le 2 millimita (1/16 inisi) e masani lava ona fa'aiti'itia mea teuteu. Ae ui i lea, ta'eta'i faasitepu faasitepu pito i fafo piliki po'o poloka sima, ta'e e latele le pito i luga nai lo le pito i lalo (po'o le isi itu, e fa'aalia ai le fa'asolo fa'asolo), ta'ei fa'asaga i le puipui pito i lalo, po'o so'o se ta'e faavae ** e lautele atu nai lo le 5 i le 15 millimita (¼ i le ⅝ inisi e iloa ai le fa'atupuina o le fa'avae)**.
  4. Nofo a itiiti ifo i le 15 i le 30 mita (50 i le 100 futu) i tua mai so'o se ta'eta'e o le eleele matala, laina o pu laiti, po'o le alia o le toafa (Earth Fissure). I pesini matutu ma semi-matutu (e pei o Arisona, Kalefonia, Texas, Nevada, Mexico City, Saina i Matu, Iran, ma Sepania), o se earth fissure i luga o le laulu e le afaina o pu laiti lapopo'a o i'amu (faiga paipa). I lalo ifo o lena pa'u manifinifi o le palapala o lo'o i ai se fa'alavelave tu'u sa'o natia gaogao 3 i le 15 mita (10 i le 50 futu) loloto e fa'atali e pa'u i le taimi e laasia ai e se tagata, solofanua, manu lafulemu, po'o se ta'avale, po'o le taimi fo'i e sasaa mai ai e se faititili o le tau mafanafana le tafe i totonu o le ta.
  5. Aua ne'i fa'afefeteina se fa'avae omea ua mugala i le taimi e tasi, ma 'aua lava ne'i fa'ataga eleele fa'avae e tao ai ivi-mamago. Afai e nofo lou fale i luga o le 'ele tele (vertisol / gumbo / black cotton / London clay) i le taimi o se galu vevela po'o lāmala ona e va'ai lea i se avanoa 2 i le 8 senitimita (1 i le 3 inisi) e matala i le va o le palapala matutu ma le pito o lau sima, fa'aoga lemu, fa'atonutonu le susu e fa'aaoga ai le faaga fa'asusu e tu'u i le 45 i le 60 inisi (18 i le 24 inisi) le mamao mai le puipui faavae mo le 15 i le 30 minute fa'alua i le aso. O le lafoa'i sa'o o le afe lita o le vai i totonu o se lua faavae matala e mafai ona fa'afuase'i ai le fa'asa'e o le omea po'o le fufuluina o sala o le palapala.
  6. Tape le alavai vai o le fale pe afai e te faalogoina le tafe mai o le vai i lalo o le sima po o le vaaia o ni mea mafanafana/fa'aluulu mafola o le fola (Under-Slab Plumbing Leak). A oo ina toso e le lamala le omea i lalo ifo o le fale, o paipa u'amea alavai ma paipa sapalai kopa e nonoa i le pito i lalo ole papa. O le vai tafe lea e matua'i tutumu ai se taga omea matutu lautele i lalo tonu o le totonugalemu o le fale, ma mafua ai se mea pāpā agai i luga dome heave e siitia ai puipui i totonu i le 5 i le 15 senitimita (2 i le 6 inisi) i vaiaso.

Fa'avae ta'e, si'i omea, ma siata fa'ata'ita'iga o fa'ama'ega o le eleele

Fa'aoga lenei la'au fa'ainisinia ma le saogalemu e iloilo ai ta'eta'ei o le eleele, gau o puipui, ma fa'asaga fa'avae i lou fanua.

flowchart TD
    Start["Mata'ituina le Gaoioiga o le Eleele po'o le Ta'e Faavae:<br/>Papa Ta'e, Faitotoa Pipii, Va'ele'ele, po'o Ma'evae o le Eleele matala."] --> DangerCheck{"O i ai i le taimi nei ni F'A'UMU-MULA-MULA'U."}

    DangerCheck -->|"IOE: Sigi kesi / paipa fa'a'asa, so'oga pa'ō leotetele,<br/>fa'alava puipui pito i lalo o lo'o fa'asaga i totonu (>2.5 cm),<br/>po'o fa'afuase'i ona matala le ma'a e pei o le vanu i totonu o le fanua."| EvacImmediate["TULAFONO VA'A'I VAVE:<br/>1. Aveese uma tagata & fagafao ile 30+ mita (100+ ft) le mamao<br/>2. AUA LE pa'i i ki molī, mea faigaluega, po'o faitoto'a o faleta'avale<br/>3. Tape le mita kesi fafo & vai autu NA'O pe a saogalemu e o'o i<br/>4. Valaau le 911 / 112 / 999 ma le Laina Fa'alavelave Fa'afuase'i"]

    DangerCheck -->|"LEAI fa'afuase'i pa'u po'o le gase kasa:<br/>Su'esu'e le ituaiga eleele po'o le fa'agaoioiga"| PatternType{"O le a le fa'ata'ita'iga o le ta'e po'o<br/>fa'aletonu o le eleele e te va'aia?"}

    PatternType -->|"1. Ta'eta'e laina umi / laina o pu i luga o le lotoa, fanua lafulemu,<br/>auala i totonu o se fa'afago matutu/vai-papa."| EarthFissure["FA'AVAE LE LALOLAGI (Fa'a'ele'ele'ele'ele i lalo e leai se aoga):<br/>1. Pa/tape ise sone pa puipui e 15 i le 30 m (50 i le 100 ft)<br/>2. AUA LE savali, tietie i solofanua, pe tietie i luga o laina o lauulu mavaevae eleele<br/>3. Ave'ese le taualuga i lalo & tafega afā ALOFA mai le ta'eta'e<br/> (e liua e le timu le ta'e 2 cm i le va o le 5 mita i minute)<br/>4. Lipoti ile Su'esu'ega Fa'afanua a le Setete/Fa'amalo Pulea o Lologa"]

    PatternType -->|"2. Ta'eta'e Piliki Fa'asitepu Fa'asitepu Fa'a-Taimi, Fa'amau Faitotoa, & Va'a 2 i le 8 cm Si'osi'o Si'i o Slab i Mugala."| ClayShrink["FA'ATA'U'I LE OLE FA'ATA'U / FA'ATUNUU:<br/>1. Siaki paipa kesi & vai o lo'o o'o i le fa'avae po'o se'i sele<br/>2. Tu'u le fa'agaau fa'asusu i le 45 i le 60 cm (18 i le 24 in) i fafo mai le fa'avae<br/> (vai fa'agesegese 15 i le 30 minute/aso e fa'atumauina ai le susu tutusa o le palapala)<br/>3. AUA LE totoina ni laau fia inu e latalata i le 1.0x i le 1.5x le maualuga matua<br/>4. Fa'afeso'ota'i se Inisinia Structural / Geotechnical laisene (PE)"]

    PatternType -->|"3. Nofoaga Autu ole Si'a Si'a Si'i I luga (Doming),<br/>Fofale Fa'a mafanafana, po'o le Va'aiga Meter Suavai."| SlabLeakHeave["LALO-LALO PAILA LEAK FA'ASA'I LE Omea:<br/>1. Siaki le faailo o le mita vai ma tape uma paipa<br/>2. Tape le alavai vai o le fale autu e taofi ai le fula o le omea<br/>3. Valaau se palama mo le su'esu'eina o le suavai o le vai/acoustic slab<br/>4. AUA LE fa'apipi'i le puipui mago se'ia mautu le susu o le palapala"]

Fa'atusatusa le 5 tetele o le ga'oi o le eleele ma le fa'avae lamatiaga

O tagata e ona fale, aveta'avale, ma tagata e tali atu i fa'alavelave fa'afuase'i e fa'afememea'i tele le fe'avea'i o le 'ele'ele, fa'apalapala fa'aitulagi aquifer, ma'a'ele'ele, fa'agogo masima, ma fa'ama'i. O le iloa po'o fea fa'agasologa fa'afanua o lo'o i lalo o ou vae e fuafua ai pe fa'afefea ona nofo saogalemu.

Tulaga lamatia o le eleele Mafua'aga Fa'alalolagi Lau'ele'ele & Fa'ailoga Fa'atulagaina Saosaoa o le Fa'aletonu Toe liliu pe tumau?
1. Fa'a'ele'ele'ele'ele-Fula (Smectite / Montmorillonite / Bentonite Vertisols) O mole o le vai e fusifusia fa'aeletise i le va o ipu minerale omea i le taimi o timuga (fufula e oo i le \(10\%\text{ i le }30\%\) i le voluma) ma fa'aa'a i le taimi o lamala (fa'i'e ma ta'e). Vaitaimi ** ta'ei faasitepu faasitepu ** i piliki/stucco; faitotoa e pipii i le taumafanafana ma faamau i le taumalulu (po o le isi itu); \(2\text{ i le }8\text{ cm}\) gap i le va o le eleele matutu ma le pito ma'a; mata-pa'u i lamala vs. mata-si'i (dishing) i tau timuga. Ta'amilosaga fa'avaitaimi i luga o vaiaso i masina; e mafai ona fa'avavevave i aso i le taimi o le vevela tele po'o le vai i lalo o le papa. E mafai ona fesuia'i se vaega pe afai e faifai malie le susū o le eleele, e ui ina ta'amiloga faifai pea e gau ai papa sima e le'i fa'amalosia ma masoni tumau.
2. Fa'alotoifale Fa'aitumalo (Suavai o le eleele / Suau'u / Kesi Ova) O le pamuina o le vai i le eleele e sili atu le vave nai lo timuga e toe faʻaleleia ai le vai (piezometric head). A aunoa ma le mamafa o le pore-water e taofia ai i latou, o saito lelei ** omea ma palapala palapala e pa'u i totonu o se faatulagaga mafolafola "fale-o-kata"**. O vanu uma e magoto i le \(0.5\text{ i le }9\text{ mita}\) (\(1.5\text{ to }30\text{ feet}\)); uamea o pusa vaieli e foliga mai e oso mai i fafo o le eleele; alavai ma paipa alavai o le kalave ua mou atu le malifa pe tafe i tua; gataifale po'o le vaituloto lolovaia tumau. Fa'asolosolo (\(2\text{ i le }60\text{ centimeters}\) [\(1\text{ to }24\text{ inches}\)] i le tausaga), ae fa'atupu fa'afuase'i le fa'a'ele'ele ma fa'afa'ifa'i fale lea e matua'i suia ai le loloto o papa. 90% i le 95% TUMAU ma e le mafai ona toe fa'afo'i: a pa'u loa avanoa o pore aquitard omea (inelastic compaction), o le toe fa'atumuina o le aquifer e le mafai ona toe si'i i luga le eleele.
3. Ma'a'ele'ele (Ta'eta'ei Fa'alalolalo Eseese) A o goto ifo le fola o le vanu i luga o se tuasivi ma'a ua tanumia po o se mea sese, o le palapala aluvial magoto e faalava faalava e pei o le paluga i luga o se pine taavale seia oo ina matala i luga. Amata e pei o se ta'ei laina lauulu po'o se laina o tamai pu'e paipa; pe a o'o mai timuga po'o le afā, o le tafia i lalo o le eleele (paipa i lalo o le eleele) e malepe ai le taualuga i se ** vanu \(1\text{ i }10\text{ m}\) wide, \(3\text{ to }15+\text{m}\) loloto, ma kilomita le umi**. E fa'asolo malie le gaogao i lalo o le 'ele'ele, ae pa'u le alalaupapa i luga i le taimi e tasi le timu mamafa po'o lalo ifo o le mamafa o le ta'avale. Tumau: fa'aauau pea ona fa'alautele ma fa'aumi i so'o se taimi e o'o mai ai le tafe i totonu o le vai; e mana'omia le toe fa'aleleia o le geotextile/gravel.
4. Hydrocompaction / Loess Collapsible & Eleele Aluvial (Mago-Silt Collapse) O le savili loess po'o fa'aputuga ili matutu o lo'o pipi'i fa'atasi i le 'ele vaivai po'o fusi masima soluble e mou uma le malosi i le mua'i fa'asusu i le vai (mai fa'asūsū mutia, tane vai, po'o paipa gau). O le eleele i lalo ifo o le lotoa fou, vaita'ele, po'o le alavai ua fa'afuase'i ona pa'u \(0.3\text{ i le }1.5\text{ meters}\) (\(1\text{ to }5\text{ feet}\)), ma tafi ese ai le afa o le fale. Aso i vaiaso pe a uma ona tu'u le vai i toafa matutu po'o eleele ga'o. Tumau tasi-taimi pa'u i luga ole fa'atomuaga muamua.
5. Karst Sinkhole / Ma'u Pa'u (Subterranean Cavern Roof Failure) Ole vai ole eleele e fa'afefeteina ai ma'a e solu (ma'a, dolomite, gypsum, po'o moega masima) po'o se fa'alalo o le koale/ma'a u'amea ua tu'u i totonu; vaai i tatou ta'iala goto. Papa lapotopoto po'o fa'ailoga fa'alu (\(2\text{ i le }100+\text{ mita}\) i luga o) fa'atasi ai ma itu tu'usa'o; pou pa, laau, ma tulimanu faavae e fa'asaga i totonu aga'i i le ogatotonu. Sekona i itula i totonu o se pu'e pa'u. Tumau gaogao mana'omia le fa'apolofesa grouting po'o le aveeseina.

Maulu loloto 1: Ma'eu le tele o le palapala omea ("The Hidden Disaster") fa'aleagaina fale i lamala ma timuga

O eleele ele lautele, e ta'ua i le itulagi o le bentonite po o le Pierre Shale i Colorado ma le Dakota, Houston Black Clay / Gumbo i Texas, Yazoo Clay i Misisipi, London Clay i Egelani i Saute, Argiles Vertes i Farani, ma Black Cotton Soil (Vertisols) i Initia, Ausetalia, ma Aferika o lo'o i totonu o Initia, Ausetalia, ma Aferika. montmorillonite)**. E le pei o le oneone po'o le palapala palapala e na'o le nofo i tafatafa o le tasi ma le isi, o tioata montmorillonite o platelets mafolafola microscopic ma le malosi eletise leaga i luga o latou luga. 1. Aisea ua Siitia ai e le Omea Tele Fale Tele (Vaula Fua): Pe a pa'i le vai timu po o le paipa o le vai i le omea mamago, mole mole vai polar (\(H_2O\)) ma ion ua molia lelei (\(Na^+\), \(Ca^{2+}\), \(Mg^{2+}\)) ona susu malosi lea i le va o le tioata e pei o le tioata. akordioni. Omea fa'asa'o fa'asa'o e fa'atupuina omiga fula i luga o le \(250\text{ i le }1,000+\text{ kilopascals}\) (\(5,000\text{ to }20,000+\text{ pauna i le sikuea futu}\)). Ona o se fale fogafale tasi po o le fogafale lua e na o le \(50\text{ i le }150\text{ kilopascals}\) (\(1,000\text{ to }3,000\text{ psf}\)) o le mamafa i lalo i luga o ona faavae papa'u, fula omea e faigofie ona sii i luga le pito o le fale po o le sima ogatotonu. 2. Aisea ua Ma'e ai le Ma'i'a o Malaga i le afa ("Edge Drop / Centre Doming"): I le taimi o le taumafanafana faaumiumi lāmala pe fa'ailoga vevela fa'ailoga, o le palapala o loʻo siomia ai le pito i fafo o se fale e mago ma faʻafefe i luga ma faʻalava i le 10 i le 25 pasene **, ae o le palapala i lalo ifo o le ogatotonu o le sima e tumau pea le susu ma fulafula ona o le paʻu e puipuia mai le faʻasao. - A'o fa'aitiitia le omea, o le pito pito i fafo o le fa'avae o le fale o lo'o tu'u pea ** o lo'o tautau e le'i lagolagoina i le vaelualemu (cantilevered) i le va o le \(2\text{ to }8\text{ centimeters}\) klzzwxh:0020). - O le kalave e toso i lalo puipui e le o lagolagoina (o le pa'u pito / totonugalemu), punou le sima i luga o le faupu'ega ogatotonu susū seia oo ina male afa le papa, saeia le puipui mago totonu i tulimanu 45-tikeri i luga a'e o faavaa faitotoa ma toso ese alaasu piliki fafo mai le laina o le taualuga.

Le Fa'ateleina Fa'amamago a'a o La'au (O le Tulafono "1x i le 1.5x Height La'au")

E tusa ai ma le UK Institution of Structural Engineers (IStructE), le British Geological Survey, ma le French BRGM, e sili atu i le 50 pasene o faʻaletonu ogaoga o faʻavae lamala i luga o eleele omea e mafua mai i laau tetele e totō latalata i le fale: - O se oak matua e tasi, willow, poplar, eucalyptus, elm, ash, po o le cottonwood e tupu 400 i le 1,000+ lita (100 i le 260+ kalone) vai i le aso sa'o mai le omea i lalo o lou faavae i le taimi o le mugala o le tau mafanafana, mitiina le omea ivi-mamago i lalo ifo o le **1 i le 3 mita (1 i le 3 mita mago i lalo ifo o le 1 i le 6 mita omea. vae). - Saogalemu le Totoga Mamao: Aua ne'i toto la'au lapopoa e mana'omia tele i le vai e latalata i se faavae i luga o le palapala omea nai lo le 1.0 i le 1.5 taimi o le maualuga matua o le laau (\(15\text{ to }25\text{ meters}\) [\(50\text{ to }80\text{ feet}\)]). - Lapataiga i le Tu'uina Fa'afuase'i o La'au: Afai o se la'au lapo'a e sefulu tausaga le matua o lo'o tupu i talaane o lou fale i luga o le omea lautele, 'Aua ne'i ta'atia i lalo le la'au i le taimi e tasi e aunoa ma le fa'afeso'ota'i se inisinia fa'atekonolosi. Pe a faʻafuaseʻi ona tatuʻu se laau matua, o le taga omea mago i lalo o le fale na faʻamagoina e le laau mo le 30 tausaga o le a toe faʻafefe vai i le isi 2 i le 5 tausaga ma faʻafefete i luga (**pe a uma ona aveese le omea **), sii ma taʻe le fale e sili atu le leaga nai lo le lamala. O le teuteuina o le pale fa'aitiitiga pulea ma pa puipui a'a e sili atu le saogalemu.

Structural Crack Triage Table: Faitauina o le Fausiaina o Tulaga Mata'utia (BRE Digest 251 / ASCE Standards)

E fa'aogaina e inisinia faufale i le lalolagi atoa le BRE Digest 251 (Fa'atula'iga Su'esu'ega Faufale) fua fa'avasegaina lautele ta'eta'ei e vavae'ese ai ta'ei fa'ama'i mata'utia mai fa'aletonu fa'avae mata'utia.

Vasega Vasega & Fa'alavelave Ta'eta'e Lautele i le Pa po'o le Fa'avae Fa'afefea ona Fa'atatauina le Lautele i le Fa'aaogāina o Mea a Aiga Fa'ailoga masani & Manaomia Fa'alavelave Fa'afuase'i
Vaega 0 i le 1: Laulu Laulu / La'i La'ititi (Teuga) E itiiti ifo i le \(1\text{ mm}\) (\(<1/32\text{ in}\)) E sili atu le manifinifi nai lo se atigilima po o se kata fai aitalafu (\(0.76\text{ mm}\)). Fa'amago lelei totonu po'o le puipui fa'amago so'oga ta'e mai le susū masani masani po'o le sima muamua fa'amalolo. Gaioiga: Saogalemu e faatumu ma vali; leai se tulaga lamatia.
Vaega 2: Laititi (Va'ai) \(1\text{ i le }5\text{ mm}\) (\(1/32\text{ to }3/16\text{ in}\)) O le lautele o le 1 i le 3 tupe fa'aputu (o le US nickel po'o le 1-Euro tupe e \(\sim 2\text{ mm}\) mafiafia). Ta'eta'e i tulimanu o fa'amalama ma faitoto'a; e ono mimilo la'ititi faitoto'a i fa'amau i taimi o mugala o le taumafanafana po'o le taumalulu susu. Gaioiga: Fa'amau se sipuni pepa fa'aigoa po'o se penitala fa'ailoga i luga o le ta'eta'e e mata'ituina ai masina ta'itasi; fa'atumauina le susu tutusa o le palapala ile fa'avae.
Vaega 3: Fa'atauva'a (Fa'ato'a Fai le Auaunaga) \(5\text{ i le }15\text{ mm}\) (\(3/16\text{ to }5/8\text{ in}\)) O le lautele o le penitala laupapa (\(7\text{ mm}\)) e oo atu i lou tamailima (\(12\text{ to }15\text{ mm}\)). Ta'eta'i faasitepu e tipi sa'o mai le sima piliki fafo ma piliki ta'itasi; o faitotoa ma faamalama ua fufusi; e feula le ata i puipui i fafo; vaivai ma paipa o le kesi o lo'o i ai nei i le lamatiaga o le tafe pe seleina. Gaioiga: Va'ai vave le mita kesi ma le vai; fa'afaigaluega se inisinia faufale laiseneina (PE).
Vaega 4: Matutua (Faiga Fa'aletonu) \(15\text{ i le }25\text{ mm}\) (\(5/8\text{ to }1\text{ in}\)) O le lautele o le ** limamatua matua (\(20\text{ i le }25\text{ mm}\))**. Ta'e pupuni fa'amalama pe oso ese mai fa'avaa va'aia; fola o lo'o fa'ase'e ma iloa atu (\(>1\%\) grade); o totonu o puipui e tu'u ese mai fa'alava fa'alo; ta'eta'i fa'asaga i puipui fa'amau i lalo ma le \(>1.5\text{ cm}\) fa'a'i totonu. Gaioiga: Tape kesi pe a leaga paipa; fa'alava fa'afefeteina i le matafaga; fa'apolofesa fa'avae (helical/push piers) mana'omia.
Vaega 5: Tulaga Matuia / Mata'utia o le Pa'u (Faalavelave Faafuase'i-Saogalemu) E sili atu i le \(25\text{ mm}\) (\(>1\text{ in}\)), po'o le fa'ateleina vave i itula E mafai ona e tulei lua pe sili atu tamatamailima po'o lou moto i totonu o le puipui po'o le pa'u gau; alaasu pito i fafo e fa'atu ese mai le fale. O fa'alava o le taualuga po'o fa'alava o le fola o lo'o toso ese a latou fa'apa'u (le maua le lagolago); pa'o tetele; puipui pito i lalo ifo i totonu \(>5\text{ cm}\) (\(2\text{ in}\)); ma'a'ele'ele malosi po'o le goto i lalo o vae. Gaioiga: AVE AVE VA'A'E, tapuni falefaigaluega i fafo, ma fa'atapula'a le avanoa se'ia fa'asalaina pe fa'asalaina.

Tulafono Ta'eta'e o Pa Tu'u i lalo: Aisea e sili atu ai le leaga o ta'ega fa'afa'afa'a nai lo ta'e sa'o

Afai e iai sau fo'i pito i lalo po'o se puipui fetolofi e fai i poloka masonry sima (CMU) po'o le sima ua sasaa, ia fa'alogo lelei i ta'eta'i fa'asagaga o lo'o fa'asolosolo tutusa ma le fola i le afa o le puipui: - E ui o le ta'eta'e sa'o e masani lava ona fa'ailoa mai ai se to'aga la'ititi, ae o le ta'ega fa'asaga i le afa i luga o le puipui pito i lalo o lo'o fa'atasi ma le punou i totonu (fa'aoso aga'i i le potu) o lona uiga o le 'ele susū tele po'o le 'ele'ele tumu i fafo o lo'o tulei fa'asaga i le puipui e sili atu le malosi nai lo le mafaia e le puipui. - Afai e punou i totonu se puipui i lalo o le poloka i le e sili atu i le \(2.5\text{ i le }5\text{ centimeters}\) (\(1\text{ to }2\text{ inches}\)), e mafai ona fa'afuase'i ona pa'u ma pa'u i lalo o le mamafa o le fale i luga. Taofi tagata uma i fafo mai lena vaega o le fogafale i lalo ma valaau vave se inisinia faufale.

Ma'ulu loloto 2: Ma'a La'ei o le Eleele ma Fa'alalo o le Aquifer o le Eleele

I pesini e faalagolago i le suavai i le lalolagi atoa, e aofia ai Arizona (Phoenix, Pinal County, Tucson, Cochise County), California's San Joaquin ma Coachella Valleys, Texas (Houston-Galveston ma El Paso), Nevada (Las Vegas Valley), Southern Valley le Aai o Mexican (Cedar Valley, North Mexican Valley, North Mexican Valley) Saina Plain (Beijing-Tianjin), Iran's Tehran ma Rafsanjan fanua valevalenoa, ma Spain's Guadalentín Basin, o le malosi o le pamuina o le eleele i le tele o tausaga o lamala e mafua ai ona magoto vave le eleele.

E Fa'afefea ona Liu Se Laiti La'ulu Ta'e Ise Vae 15-Meta-Loto i le tasi aoauli

  1. **Fa'a'ese'esega I luga o Ma'a Maualuluga **: Pe a pamu le vai mai se faatanoa loloto o le toafa, o le palapala mafiafia e le'i fa'amaopoopoina e fa'apipi'i ma magoto i le \(1\text{ to }5\text{ mita}\) (\(3\text{ to }16\text{ feet}\)), ae o le palapala manifinifi e goto ifo i lalo o le mauga. i mea uma lava.
  2. Mate'e Mata'ele i lalo: O le goto ese'ese lea e lolo'u ai vaega pito i luga o le palapala toafa i luga o le tuasivi ma'a ua tanumia, ma tosoina ai le palapala i le faalava (tili tensile). O'ele'ele lalo (\(5\text{ i le }20\text{ mita}\) i lalo), e matala i luga se ta'ei tu'usa'o, e ui lava o le pito i luga \(1\text{ i le }2\text{ mita}\) o alalaupapa palapala i luga o le va o lo'o atoatoa.
  3. Pa'u i lalo o le Laueleele ma Pa'u le Taualuga: A'o tosoina ifo nai vaitimu laiti mai luga i totonu o lena ta'eta'e i lalo o le eleele, na te fufuluina palapala matala i lalo, ma o'o ai i fafo se alāvai tele i lalo o le eleele e na'o inisi i lalo ole fola o le toafa. I luga, pau lava le mea e te vaʻai i ai o se taʻei vaivai le laina lauulu poʻo se laina saʻo o ni pu laiti \(20\text{-centimeter}\).
  4. O le Fa'amamafa-Flood Washout: A o'o mai se afa mamafa o timuga mamafa po'o timuga mamafa (silasila i le matou taiala lologa), e sasaa atu i totonu o na pu laiti ni vai i uta. I totonu o le 15 i le 60 minute, o le tafega o le vai na pa'u ai le taualuga palapala manifinifi i le umi atoa o le ta'ei lalo o le eleele, ma saesae ai se vanu pa tele **2 i le 10 mita (6.5 i le 33 futu) lautele, 5 i le 15 mita (16 i le 50 futu) loloto, ma e oo atu i le 3 i le 15 kilomita le mamao, ma e oo atu i le 3 i le 15 kilomita le maualuga, e oo atu i le 3 i le 15 kilomita. alavai e pulea lologa, ma faaleagaina fale.

4 Tulafono Fa'atonu mo le Saogalemu mo le Nofo po'o le Femalagaa'i i Sone Ma'eva'e o le Lalolagi

  1. Aua ne'i fa'aogaina se ma'evae eleele po'o se ta'eta'e o le eleele e lafoa'i ai otaota o le fanua, lapisi, fa'atumu palapala, po'o tafega matagi. E masani ona taumafai tagata e ona fale e "faatumu" se ta'eta'e o latou fanua e ala i le sasaina o le palapala matala pe fa'alava alavai o le taualuga i totonu. E tafe sa'o i lalo o le palapala o lo'o fa'atumu i lalo i lalo o le eleele e leai se aoga, ma le tafe atu o le vai i totonu o se ma'a e faatelevaveina ai le tafia i lalo o le eleele agai i le faavae o lou fale.
  2. ** Taofi lafumanu, solofanua, ATV, ma tagata sopo mai laina laina o le togavao toafa po o pu laiti.** I vao matutu, e masani ona maileia e le palapala le tele o le susu a'o le'i pa'u'u, ma maua ai se laina sa'o masalosalo o togavao lanumeamata po o laau mesquite i luga o tama'i palapala matutu, togitogi i pu. O se solofanua po'o se ATV e laasia lena laina e mafai ona malepe i totonu o le alalaupapa eleele manifinifi i totonu o le 10 mita le maualuga.
  3. Siaki fa'afanua aloa'ia o le Earth Fissure Maps a'o le'i fa'atau se fale po'o se fale: I totonu o le Iunaite Setete, o le Arizona Geological Survey (AZGS) Natural Hazards Viewer, le United States Geological Survey (USGS) Land Subsidence Portal, ma le Houston-Galveston Area Subsidence District o lo'o fa'asalalauina fa'afanua o le auala-level GIS fa'afanua o sone malosi ma lalo o le eleele.
  4. Aua ne'i fa'aleagaina le vai o le eleele e ala i se ma'a: Ona o le ma'a o le eleele o se alavai sa'o sa'o e alu ifo i le sefulu pe selau mita aga'i i le vai e aunoa ma le fa'amamaina o le palapala, so'o se tane vai e lia'i, masaa o manu faalafua, po'o lafumanu mate e pa'u'u i totonu o le ma'a e fa'aleagaina sa'o ai le sapalai vai-inu fa'aitulagi.

Saogalemu fa'alavelave fa'afuase'i fa'atonuga o le susū i taimi ole lāmala

Afai e te nofo i luga o eleele ele lautele i se taimi ogaoga lāmala, your goal is not to make the soil muddy, which triggers upward swelling heave, nor to let it bake dry, which triggers downward shrinkage drop. O lau sini o le tulaga, susu faifai pea i le 360-tikeri atoa o le fale:

  • Fa'aoga se fa'agaaga fa'asuavai fa'agesegese po'o se laina fa'asusu fa'asusu e tu'u i le 45 i le 60 senitimita (18 i le 24 inisi) le mamao mai le puipui fa'avae: Aua ne'i tu'u sa'o se fa'agaau fa'asusu i le pito sima ua matala ai se va mago; vai sasa'a sa'o i lalo o le va o le a tafe i lalo o le fa'avae ma fa'amaluluina le gafatia o le palapala. O le tu'uina o le fa'agaau 45 i le 60 senitimita i fafo e mafai ai e le susu ona sosolo i autafa ma tutusa i le sone a'a.
  • Faasusu le puipui vevela e faasaga i saute ma sisifo 25 i le 50 pasene le umi nai lo puipui paolo e faasaga i matu: O le ta'e faavae eseese e toetoe lava a amata i le ** tulimanu i saute sisifo o se fale** (i le Itulagi i Matu) ona o le vevela o le la i le aoauli e tao ai le eleele i saute ma sisifo ae susu le puipui i matu i le paolo.
  • Ia fa'atumauina lelei le fa'avasegaga ma fa'alautele le alavai o le taualuga e le itiiti ifo i le 1.5 i le 3 mita (5 i le 10 futu) le mamao mai le fa'avae: A uma loa le lāmala ma timuga tetele, o le a fa'afefeteina le vai o le taualuga i le tulimanu e tasi a'o tumau pea le fa'avae o le fa'avae, ma mamate ai le ma'a.
  • Siaki mo paipa natia i masina ta'i masina e fa'aaoga ai le fa'ailoga liko ole mita vai: Tape uma paipa, fai aisa, ma faleuila i totonu o le fale, ona va'ai lea i lou mita vai mo le 10 minute. Afai o lo'o vili le vili laiti mumu po'o le lanumoana tafatolu/fetu, o lo'o i ai sau paipa sapalai natia e le mafai ona fa'atupu fa'alavelave omea i lalo o lau papa.

Fesili e fai soo

E fa'afefea ona ou iloa pe o se ta'e i totonu o le puipui o lo'u fale e le afaina ai le teuteuga po'o se fa'aletonu o le fa'avae o le fa'avae?

Siaki le lautele o le ta'e, itu, ma pe suia i le taimi. O ta'eta'ei tu'usa'o o lauulu e vaapiapi nai lo le 1 i le 2 milimita (1/16 inisi) i so'oga fa'amau magogo po'o tulimanu pito i luga o le faitoto'a e toetoe lava a fa'aitiitiga fa'aleaga. I le isi itu, o ta'eta'ei faasitepu fa'ata'oto e tipi i piliki fafo po'o poloka sima, ta'eta'e fa'alava fa'atasi ma le ifo i totonu i luga o le puipui pito i lalo, o ta'e e sili atu le lautele i le tasi pito nai lo le isi pito (e fa'aalia ai le fa'asolo fa'asolo), po'o so'o se ta'eta e sili atu i le 5 milimita (3/16 inisi, e fa'afuase'i ona tapuni le faitoto'a ma fa'amalama fa'amalama) fa'avae fa'avae e mana'omia ai le asiasia e se inisinia faufale laiseneina.

Aisea e mata'utia ai le lolovaia o le va i talaane o lo'u faavae o le fale i se faagaau o togalaau i le taimi o se lamala?

Pe a o'o ina fa'aiti'itia e le lāmala tele le 'ele'ele tele mai lau fa'avae sima, ma tu'u ai se va e 2 i le 8 senitimita (1 i le 3 inisi) fa'ata'amilo i le nofoaga, sasa'a sa'o atu le tele o le vai i totonu o lena ta'eta'e matala e mafua ai ona fa'aletonu fa'ainisinia se lua. Muamua, e tafe sa'o le vai saoloto i lalo o le ta'eta'e i lalo o le fa'avae sima, ma liliu ai le palapala o lo'o amoina uta i le palapala vaivai ina ia goto atili ai le puipui. Lona lua, fa'afuase'i ona fa'atumauina fa'apitonu'u e mafua ai ona fulafula i luga se tasi vaega susu o le ele montmorillonite ae tumau pea le pa'u o vaega matutu o lo'o lata ane, ma fa'atupuina ai le mamafa o le sele ese'ese e ta'e ai le papa. Nai lo lena, tu'u se fa'agaau fa'asuulu fa'agesegese 45 i le 60 senitimita (18 i le 24 inisi) le mamao mai le puipui o le fa'avae ma fa'asolo mo pupuu 15-i-30-minute vaeluaga e toe fa'asusu ai le palapala.

O le a le eseesega i le va o le mafui'e o le eleele ma le mafuie po'o le karst?

E le pei o se mafui'e (lea e fa'aosoina e le loloto o le gaioiina o ipu ma fa'asa'oloto ai galu fa'ate'ia) po'o se karst goto (lea e tupu pe a fa'amavaeina e le vai oona taualuga o ma'a), o le ma'a'ele'ele o se ta'ele e mafua mai i le pamuina e le tagata i totonu o pesini matutu. A'o fa'amama tele le vai, o le fola o le vanu e fa'apipi'i ma magoto i ni mita; i le mea e to'a ai le palapala magoto i luga o se tuasivi ma'a tanumia, e toso faalava i lalo le eleele. Pe a sasaa mai le mamafa o le timu i totonu o le ma'umaga natia, e tafia le taualuga o le palapala mai lalo ma pa'u faafuasei i se alia tifato e oo atu i le 10 mita le lautele ma kilomita le umi.

Aisea e mafai ai e le tipiina o se laau matua tele i tafatafa o loʻu fale ona sili atu le leaga o loʻu faavae nai lo le tuʻu ai iina?

Afai o se laau fia inu (e pei o le oak, willow, poplar, po o le eucalyptus) ua ola i tafatafa o se fale i luga o le eleele omea lautele mo le 20 i le 40 tausaga, o ona aʻa ua mitiia tumau se taga omea ivi-mamago i lalo o lena itu o le fale. Afai e te fa'afuase'i ona tatu'u uma i lalo le la'au, o le sone a'a mate e le toe aveese vai; i le isi 1 i le 5 vaitau timuga, o lena taga omea mago e mitiia le faitau afe o lita o vai ma fula i luga i le 5 i le 15 senitimita (2 i le 6 inisi), ma siitia ai lena itu o le fale i se faiga faataumaoi e taʻua o le post-removal clay heave. Fa'afeso'ota'i i taimi uma se enisinia geotechnical po'o le arborist a'o le'i 'ave'esea la'au matutua i le 'ele'ele.

Punavai ua siaki

  • United States Geological Survey (USGS): Land Subsidence in the United States (Circular 1182 & 1405), Aquifer System Compaction, and Earth Fissure Mechanics in Alluvial Basins.
  • Arizona Geological Survey (AZGS): Earth Fissure Center, Subsurface Piping Collapse Dynamics, ma Ta'iala mo le Saogalemu a Tagata e ona Fale/Fa'ato'aga Fa'ata'amilo i Ma'a Fa'agaoioi.
  • British Geological Survey (BGS) and Building Research Establishment (BRE, United Kingdom): Shrink-Swell Clay GeoSure Hazard Mapping, BRE Digest 251 (Su'esu'eina o Fa'aleagaina i Fale Maulalo), ma le NHBC Mataupu 4.2 (Faufale e latalata i La'au i luga o Omea Tele).
  • Bureau de Recherches Géologiques et Minières (BRGM, Farani): Retrait-Gonflement des Argiles (RGA) Puipuiga ma Fa'atonu Fa'aitiitiga Fa'atonu.
  • Federal Emergency Management Agency (FEMA, United States) ma Amerika Sosaiete o Inisinia Sivili (ASCE): Ele'ele Fa'atele ma Nofo Fa'avae Fa'ata'ita'iga (ASCE 7 / PTI DC10.5 Slab-on-Ground Design on Expansive Clays).

Taiala fa'atatau