Fa'ama'i Fa'ama'i Fa'ama'i, Ma'i Fa'ama'i Septicemia, ma le Su'ega Mata'i Mata¶

** Fa'ama'i fiva fai'ai** (fa'ama'i fa'ama'i e lamatia ai le ola o le sua puipuia ma pa'u o lo'o si'omia ai le fai'ai ma le va'ai) ma le meningococcal septicemia (fulminant bacterial bloodstream poisoning e mafua mai i le Neisseria meningitidis) o nisi ia o fa'alavelave fa'afuase'i fa'afoma'i e vave ona fasiotia i vaila'au a tagata. O se tamaititi, talavou, tamaititi aoga iunivesete, poʻo se tagata matua e mafai ona foliga maloloina atoatoa i le 'aiga o le taeao, atiaʻe le pei o le fulū vaivai poʻo le tautau i le aoauli, ma alualu i luma i septic teʻi, maʻi le faiʻai, faʻaletonu le tele o okeni, necrosis o vae, poʻo le oti i totonu o le 12 i le 24 itula.

O ou tiute fa'afuase'i pe a masalomia le fa'ama'i fa'ama'i po'o le ma'i maningococcal septicemia o le iloa lea o le vave "lima ma'alili o vae, tiga o le vae, ma le pa'u sesega" septicemia prodrome itula a'o le'i aliali mai le ua ma'a'a po'o le mageso, fai le su'ega ipu tioata manino i so'o se mea fou e iloagofie ai le lanu mumu, lanu viole, po'o le pa'u-** valaau vave auaunaga faafomaʻi faʻafuaseʻi nai lo le faʻatali mo se falemaʻi, puipuia le tagata maʻi mai le susulu malamalama ma le faʻaosoina o le manaʻo aʻo faʻatali mo fomaʻi, ma mataala le aufaigaluega faʻataʻitaʻi ile falemaʻi i le lua e te taunuu ai ina ia mafai ona tuʻuina vailaʻau i totonu ole 30 i le 60 minute muamua.

Fai nei loa¶

1. Valaau vave au'aunaga faafoma'i fa'afuase'i pe a iai ni fu'a mumu fa'ama'i po'o septicemia: Valaau lau numera fa'afuase'i fa'apitonu'u (911 i le Iunaite Setete ma Kanata, 112 i le Iuni a Europa, 999 i Peretania, 000 i Ausetalia) pe siaki la matou lisi o numera fa'afuase'i pe afai o se tagata e maua i le fiva po o se ma'i talu ai nei e tupu a'e ai se matau e le mafiufi i lalo o se tioata manino, maa'a le ua, ** tiga tiga ma lagona tiga i le susulu o le malamalama**, fenumiai fou po o le tele o le momoe, sui, se mea vaivai fa'afefete (fontanelle) po'o le maualuga le leo o le tagi ma le tiga o le pepe ma le tiga o le vae pa'u**.
2. Fa'atino le "Glass Tumbler Test" i so'o se vaega o le pa'u i le taimi nei lava: Oomi le itu o se ipu inu vai manino i so'o se mea fou mumu, piniki, po'o le lanu viole po'o manu'a i luga o le pa'u. Afai o lo'o tumau pea le lanu mumu pe lanu viole ma e mafai lava ona e va'aia lelei i le tioata i lalo o le mamafa malosi (e le o fa'apogai), fai lea mea e pei o se ma'i e ono lamatia ai le ola septicemia maningococcal po'o sepsis fa'alavelave ma vili vave le falema'i. I lanu pogisa o le pa'u, siaki ** alofilima, alofivae, manava, totonu o laumata (conjunctivae), ma le taualuga o le gutu (palate).
3. Aua le faatali mo se mageso a'o le'i vala'au mo se fesoasoani fa'afuase'i: E o'o atu i le afa o tagata mama'i e maua i le fiva fai'ai mama'i e le'i tupu lava se ma'i, ma i le maningococcal septicemia, o le mageso violē e le'i pa'epa'e e masani lava o se fa'ailoga tuai e aliali mai pe a uma ona ta'e a'a toto le siama. Afai e vave ona leaga foliga o se tagata nai lo se fulū viral masani, ia fai loa.
4. Tu'u le tagata ma'i ma le saogalemu ma fa'agesegese moli susulu uma: A'o fa'atali le ta'avale a le falema'i, tape moli i luga ae se'i pupuni e fa'amama ai le tiga o le photophobia. Afai e ala ma mataala le tagata e aunoa ma le teʻi, ia malolo ma o latou ulu ma tauau e faʻaeʻe teisi i le 30 tikeri e faʻaitiitia ai le mamafa o le intracranial. Afai ua moe, fenumiai, pe pua'i le tagata, fuli i luga o latou itu i le tulaga toe faaleleia ina ia le mafai ona ulu atu le pua'i i ona mama.
5. ** Aua ne'i avatu se mea e ala i le gutu (na'o le NPO):** Aua ne'i avatu ni mea'ai, vai, po'o ni fualaau fa'ama'i tiga. O tagata mama'i e maua i le ma'i fiva fai'ai e tele lava ina pua'i fa'afuase'i pe le'i malamalama, ma o le foloina o le vai e fa'atupu ai se lamatiaga ogaoga o le latina ma le manava.
6. ** Ta'utino le "Suspected Bacterial Meningitis / Non-Blanching Rash" i le amataga lava o le telefoni fa'afuase'i ma le fa'ata'ita'iga ile falema'i:** Fa'aaoga manino upu " masalomia o le maningitis bacterial " po'o le " fiva ma le mageso lanu viole e le'i pa'epa'e" pe a talanoa i le avefe'au fa'afuase'i ma le matagaluega fa'afuase'i fa'ata'ita'i tausima'i ina ia pasia e le tagata ma'i le vai fa'atali fa'ama'i.

flowchart TD
    Start["Fiva, Malaise, tiga o le ulu, poʻo maʻi e le mafaamatalaina i tagata matutua, talavou, tamaititi, poʻo pepe."] --> CheckEarly{"1. Siaki Early Sepsis Prodrome (Muamua 4 i le 8 Itula): Aisa-Malili Lima/ Vaevae, Tuga Tuga vae, Pa'u/Mottled/Dusky Pa'u?"}
    CheckEarly -->|Yes| CallEMS["Valaau Au'aunaga Fa'afuase'i (911 / 112 / 999) Fa'anatinati: Masalo o le amataga o le Meningococcal Septicemia"]
    CheckEarly -->|No| CheckNeuro{"2. Siaki Fa'ailoga Fa'aa'oa'oga Fa'amama'i: Ua Ma'a'a, Tiga Tele, Photophobia, Fenumia'i, Ma'i, po'o le Fa'apopo o Pepe?"}
    CheckNeuro -->|Yes| CallEMS
    CheckNeuro -->|No| CheckRash{"3. Su'esu'e le Tino Atoa (E aofia ai pama, alofivae, gutu, laumata) ma fai le su'ega ipu tioata manino i so'o se ila."}
    CheckRash -->|Spots Do NOT Fade Under Glass| CallEMS
    CheckRash -->|Spots Fade or No Rash Yet| Reassess["4. Toe Siaki Ta'i 30 i le 60 Minute Ta'i 30 I le 60 Minute: Aua Ne'i Tu'ua Na'o le Tagata Ma'i I le Po (Fa'atonu Fa'ailo Ta'i 2 Itula)"]
    CallEMS --> Position{"5. Iloilo le Malamalama ma le Su'i A'o Faatali mo Ta'avale a le Falema'i"}
    Position -->|Drowsy, Unresponsive, or Vomiting| Recovery["Ta'avale i le Itu ile Tulaga Toe Fa'aleleia, Va'aia le Ea, Pogisa Potu, Aua Le Tuuina Atu se Mea e Fagutu"]
    Position -->|Awake and Alert| Elevate["Malolo filemu i totonu o le Potu Pogisa ma le Ulu Si'i 30 Tikeri, Ta'a'ese La'ei fufusi, Mata'i le manava"]

Malamalama i le masaga fasioti tagata: Bacterial meningitis versus meningococcal septicemia¶

E ui e masani ona taʻua e tagata lautele ia tulaga uma e lua o le "maʻi faʻamaʻi," taʻiala mai le Faalapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi (WHO), le United Kingdom National Institute for Health and Care Excellence (NICE NG240), ma le Meningitis Research Foundation o loʻo faʻamamafaina o siama e pei o Neisseria meningitidis (meningococcus) ma Streptococcus pneumoniae(pneumoquently pneumococcus) fa'alavelave**. O le iloaina o lo latou eseesega ua faamatalaina ai le mafuaaga e maua ai e nisi tagata gasegase le tiga o le ulu ma le malo ma le ua ma le leai o se mageso, ae o isi e vave sosolo le mageso lanu viole ma pito malulu e leai se ua malo.

Fa'asologa o itula i lea itula: Aisea o le 4 i le 8 itula muamua o le faamalama taua¶

I suʻesuʻega faʻapitoa faʻapitoa na lomia e le au suʻesuʻe o Oxford (Thompson et al., The Lancet) o loʻo suʻesuʻeina tamaiti ma talavou e maua i le maʻi fiva faiʻai, na maua ai e fomaʻi se faʻalavelave mataʻutia: o le tele o tagata mamaʻi na vaʻaia ma auina atu i le fale e se fomaʻi poʻo matua i le muamua 4 i le 8 itula ona e leʻi i ai se ua malo, photophobia, poʻo se lanu viole. Nai lo lena, i le 4 i le 8 itula muamua, na latou fa'aalia fa'ailoga fa'ailoga vave o le septicemia e foliga e ese teisi mai se fa'ama'i malulu po'o le fulū masani:

Vaega 1: Le amataga e pei o le viral (itula 0 i le 4)¶

• Fa'afuase'i le fiva (po'o le lagona o le vevela tele ma le tetete ma le malosi).
• Faivale, leai se fia'ai, pua'i, po'o le manava tatā (fa'amatalaga: Serogroup W Neisseria meningitidis e ta'uta'ua i le amata mai i le tiga ogaoga o le manava, faufau, ma le manava e pei o le manava. mea'ai po'o ma'i gastroenteritis a'o le'i fa'avavevave le aga'i i luma i se fa'ate'ia fa'ama'i oti).
• O le ulu lautele, tiga fa'a'i, ma le itaitagofie.

Vaega 2: Le amataga o le maningococcal septicemia triad (Iora 4 i le 8)¶

A'o le'i taitai alia'e mai fa'ailoga mata'utia o le fiva fai'ai (lea e masani ona alia'e pe tusa o le 12 i le 15 itula), e tolu fa'ailoga fa'apitoa o le vave fa'aleagaina o le toto ma le ischemia o le tino e aliali mai i le va o le itula 4 ma le 8:

1. Tiga tiga o vae (myalgia) e le mafaamatalaina ma le musu e savali: E silia i le 70 pasene o tamaiti ma tupulaga talavou e maua i le amataga o le maningococcal septicemia e oo i le tiga tele, tiga, tiga tiga i o latou tamai povi, ogavae, po o le tua pito i lalo e mafua mai i manu'a siama siama ma le hypoperfusion muamua o capillary i musele vae lapopoa. I tamaiti laiti ma tamaiti laiti, e fa'aalia o le fa'afuase'i le musu e tu, tauave mamafa, pe savali.
2. O lima ma vae e malulu aisa ma ua faaumiumi le taimi e toe faatumu ai capillary: E tusa lava pe lagona le mu o le muaulu po o le tino o le tagata i le fiva e 39.5 tikeri Celsius (103.1 tikeri Fahrenheit), ae o latou lima ma vae e lagona le maalili pe a pa'i, ma se tuaoi ma'ai o le vevela i le ogatotonu o le lima po o le tamai povi. A e oomi mau i luga o le moega atigilima, alofilima, po'o le sternum mo le 5 sekone ma tatala, o le pa'u sesega e alu sili atu i le 2 i le 3 sekone e toe liu piniki (tuai le fa'atumu o capillary).
3. ** Lanu e le masani ai o le pa'u (pane, mottling, po'o laugutu lanumoana vaivai):** Talu ai o lo'o pipi'i e le tino a'a toto pito i lalo e fa'asaoina ai le toto mo le fatu ma le fai'ai, o le pa'u e foliga sesega, efuefu, efuefu, po'o le fa'atupuina o se lacy, pei o le upega lanu viole-ma-pa'epa'e (mottling / livedo reticularis) i luga o tulivae, ogavae, ma torso.

Vaega 3: Osofaiga o le manava ma le mageso o le toto (Iora 8 i le 15)¶

• Ma'a'a o le ua (nuchal rigidity), photophobia, tu'i tiga le ulu, ma le **fa'apopo'a o le vai (i pepe).
• O le mageso petechial ma le purpuric mageso: I le taimi muamua, e 1 i le 2 milimita mūmū pe piniki pine pine (petechiae) po'o se ma'imu fa'a'ole'ole mumu e pei o le viral e aliali i luga o le ogalaau, vae, po'o le mucous membrane. I totonu o le 30 i le 90 minute, e fa'ateleina ma tu'u fa'atasi i totonu o le toto ma'a'a ma toto'a ma toto'a (purpura ma ecchymoses) e e le mou i lalo o se tioata manino.

Vaega 4: Fa'ate'a tuai ma vave pu'e (Ila 15 i le 24)¶

• Le fenumiai, fa'alavelave, fa'alavelave fa'afefe (mai le cerebral hypoxia ma le fula o le fai'ai), ma'i, koma, ma'i fa'ato'a, fa'ama'i toto'a o tamaiti aoga, fa'agesegese le mānava fa'aletonu, ma malepe le toto (purpura fulminans).

Laasaga taʻitasi: Faʻafefea ona faʻatino le Suʻega Tumbler Glass Clear i lanu paʻu uma¶

O le petechial po'o le fulafula o le purpuric e le o se fula masani o le pa'u; o le le toto la'ititi la'ititi i lalo ole pa'u e mafua mai i le endotoxins siama ma micro-clots (disseminated intravascular coagulation) e malepelepe ai puipui o tama'i kapila dermal. Talu ai ona o le toto ua tafe i fafo o alātoto i totonu o le paʻu o loʻo siomia ai, o le oomi i lalo i luga o le paʻu e le mafai ona toe tuleia le toto i totonu o vaʻa. O le mafuaaga lena o le mageso o le fiva fai'ai e le pa'u (moega) i lalo o le mamafa.

Laasaga 1: Fa'atino le su'ega tioata i so'o se mea e va'aia¶

1. Ave se ipu mama, lamolemole, mea inu manino (po'o se ipu palasitika malo manino po'o se tioata fa'alautele mama).
2. Oomi le itu o le tioata faamaumau ma le mausali sa'o i le pa'u po'o le mageso ina ia liua le pa'u o loʻo siʻosiʻomia e sesega mai le mamafa.
3. Va'ai sa'o i totonu o le tioata i fa'ailoga a'o tumau pea le mamafa:
4. ** Fa'afuifu mageso (E mou atu i lalo o le mamafa):** Afai e mou ese atu le lanu mumu po'o le piniki ma fa'a'e pa'epa'e/pa'epa'e a'o oomi i lalo o le tioata, ma na'o le toe mūmū pe a uma ona e si'i le tioata, o le mageso o lo'o fa'amalama i le taimi nei. Lapata'iga: E mafai ona amata mageso muamua o le maculopapular e pei o se maculopapular ma'i fa'avevela mo nai itula muamua a'o le'i fa'apogai; toe su'e i taimi uma ni mea fou i le 30 minute pe a le malosi le tagata.
5. ** Ma'uminumi e le pa'u (E LE MAFAI I lalo o le mamafa):** Afai o pine mūmū, piniki pogisa, lanu viole, po'o le lanu enaena-uliuli pine po'o fulafula ** e tumau pea ona iloa lelei i le tioata e ui lava ina malosi le mamafa**, o le ma'amuta e e le pa'epa'e (petechiae po'o le purpura). Valaau 911 / 112 / 999 vave.

Laasaga 2: Fa'afefea ona siaki pe leai se mageso i luga ole pa'u uliuli, enaena, ma le uliuli¶

I lanu pa'u pa'u (Fitzpatrick ituaiga pa'u IV, V, ma le VI), o tama'i petechiae mūmū po'o le viole i luga o lima, fatafata, po'o tua e mafai ona sili atu ona faigata ona va'ai i le pa'u tele o le pa'u, e mafua ai le tuai o su'esu'ega. Pe a su'esu'e se tagata e lanu enaena po'o le Pa'u uliuli, fa'aaoga i taimi uma moli pa'epa'e susulu (pei o se moliuila telefoni, aua ne'i nenefu moli o le potu samasama) ma siaki fa'apitoa nei sone anatomical e ono mama-pigmented:

1. O alofilima o lima uma e lua ma alofivae o vae e lua: Oomi le tioata manino i so'o se tama'i togitogi mumu pogisa, lanu viole, po'o le enaena i alofilima ma alofivae.
2. I totonu o laumata pito i lalo (le palpebral conjunctivae): Toso malie i lalo le laumata pito i lalo ma vaavaai mo ni tama'i mumu sesega po o le pogisa toto toto i le pito i totonu piniki.
3. Pa'epa'e o mata (le sclerae): Siaki po'o ni to'oto'o mumu fou po'o ni tama'i toto toto.
4. O le taualuga o le gutu (o le gutu malo ma le malu) ma totonu o alafau (buccal mucosa): Tuu atu i le tagata e tatala lautele lona gutu ma faasusulu atu se moliuila i le gutu ma laugutu i totonu e iloa ai ni tama'i petechiae mumu po o le lanu viole.
5. O le manava, ogavae pito i totonu, ma fa'a'u'u fa'a'au: E masani ona manifinifi le pa'u ma mama teisi i vaega fa'apipi'i ma ufiufi, lea e masani ona fa'aoso muamua ai le petechiae ona o le fa'ama'i fa'ama'i.
6. Tactile palpation of advanced purpura: E le pei o mageso mafolafola viral, o le tuufaatasia o le maningococcal purpura e masani ona lagona teisi sii i luga pe palpable i lalo o ou tamatamailima a'o tafe toto i totonu o vaega o pa'u necrotic.

Fa'ailoga fa'aletino o le ita o le fai'ai: Malo o le ua, fa'ailoga Kernig, fa'ailoga Brudzinski, ma le Su'ega o le Jolt Accentuation.¶

Pe a mumū aʻe siama ma sela o le toto papaʻe le meninges e ufiufi ai le faiʻai ma le ivi, soʻo se gaioiga faaletino e faʻaloaloa ai aʻa o neura poʻo aʻa faʻamaʻi e faʻaosoina ai musele puipuia ma tiga. E ui e le manaʻomia e le au fesoasoani muamua le faia o suʻega faʻalavelave faʻapitoa, o le malamalama pe faʻafefea ona faʻaogaina le maʻa o le ua ma le ulu ile maningitis e fesoasoani e iloagofie ai mai se musele faigofie o le ua poʻo le tiga o le ulu:

1. Malosi o le ua o le manava (Nuchal rigidity) fa'asaga i le ua tiga¶

• I se fa'alavelave masani o maso po'o le fa'a'au'au fa'a'au'au, liliu le ulu i le itu i le itu ("lulu le ulu Leai") e tiga e pei lava o le fa'alili o le auvae i lalo.
• I le ** maningitis ma'i**, e mafai lava ona feliuliua'i le ulu i lea itu ma lea itu, ae tuu le ua i luma ("luelue ioe" e aumai le auvae agai i le fatafata) e fa'aloaloa faalava le meninges ua mu, ma fa'atupu ai le fa'ama'i e pei o le laupapa o le ua ma le tiga matuitui e sosolo i lalo o le tuasivi.
• Fa'afefea ona siaki lemu e aunoa ma le faamalosia o le ua: Fai i le tagata (pe a ala ae e le'i manu'a mai le pa'u) e taumafai e pa'i sa'o lona auvae i lona fatafata leai se mea a'o pupuni lona gutu. Afai e le mafai ona latou aumaia o latou auvae i totonu o le lua i le tolu tamatamailima-lautele o latou fatafata e aunoa ma le malosi o le ua ma le tiga, ia togafitia e pei o le nuchal rigidity. Aua ne'i una'i fa'amalosi le ulu o le ma'i i luma.

2. Su'ega "Jolt Accentuation of Headache".¶

I tupulaga talavou ma tagata matutua ua amata ona amata le ulu ma le fiva, e faʻaaoga e fomaʻi faʻafuaseʻi le Jolt Accentuation Test: fai atu i le tagata maʻi e liliu o latou ulu faalava agavale ma taumatau i se saoasaoa vave o ** 2 i le 3 taamilosaga i le sekone ** (e pei o lulu o latou ulu "Leai"). Afai o le luluina faalava o le ulu e matua faateteleina ai lo latou ulu, e ta'u mai ai le afaina o le manava.

3. Fa'ailoga masani i autafa o le moega (fa'ailoga Brudzinski ma Kernig)¶

E ui ina ta'uta'ua i tusi a'oga, o le Brudzinski sign ma le Kernig sign e maualalo le lagona (5 i le 30 pasene), o lona uiga o lo latou toesea e le mafai ona taofia ai le fiva fai'ai, e ui o lo latou i ai e fa'amaonia ai le ita o le manava:

• Faailoga o le ua o Brudzinski: Pe a taoto le tagata ma'i i luga o latou tua ma sii i luga lona ulu agai i luma i o latou fatafata, e otometi lava ona feliuliuai uma ** sulugatiti ma tulivae i luga** e aunoa ma le loto i ai e faaitiitia ai le vevesi i le mu o le uaea.
• Kernig sign: A ta'oto le tagata ma'i ma le suilapalapa e tasi ma le tulivae e punou i le 90-tikeri, fa'asa'o le vae pito i lalo i luga e mafua ai le tiga tele o le vae ma le tiga pito i lalo po'o le ua.

Iloaina o le fiva fai'ai i pepe faatoa fananau mai, pepe, ma tamaiti laiti (O ai e le mafai ona lipotia le tiga o le ulu poo le ua malo)¶

O pepe faatoa fananau mai (i lalo ifo o le 28 aso le matutua) ma pepe (i lalo ifo o le 1 tausaga le matua) o loʻo tauaveina le ** sili ona maualuga aʻafiaga o siama faʻamaʻi o soʻo se vaitausaga ** (faʻaosoina e le Vaega B * Streptococcus * , * Escherichia coli * * , * Listeria monocytogenes * * , * Streptococcus pneumoniae * , ma * Neisseria meningitidisneffness masani **), ae o le tamaititi e masani ona atiaʻe ** . Nai lo lena, e tatau i tagata tausi maʻi ona mataʻituina nei fuʻa mumu faʻapitoa mo pepe:

O vaega e maualuga le tulaga lamatia e masani ona faʻaseseina: Tamaiti aʻoga i le iunivesite, tagata matutua matutua, ma tagata mamaʻi e leai se faʻamaʻi.¶

1. A'oga fou a le Iunivesite, a'oga nofotumau, ma nofoaga o le militeri ("Freshers' Flu" vs. Meningitis)¶

O tupulaga talavou ma talavou matutua ua matutua 16 i le 24 o loo nonofo i fale nonofo faatasi, fale e nonofo ai, po o nofoaga faamiliteli o loo i ai le maualuga lona lua-maualuga o le faamai fiva faiʻai ona e oo atu i le **20 i le 25 pasene o tupulaga talavou e tauaveina le Neisseria meningitidis e aunoa ma se afaina i tua o latou isu ma le faai (asymptomatic carriage) sogi, ma le tumutumu o nofoaga.

• O le mailei "Hangover" ma le "Freshers' Flu": O tautoulu uma lava, e feoti tamaiti a'oga i le iunivesite i moega moe ona e manatu tagata e potu faatasi o se tamaititi e tiga le ulu, pua'i, photophobia, ma le momoe ua na'o le moe mai le inu ava malosi (ava malosi) po'o le malulu o le lotoa masani.
• O le Tulafono mo le Saogalemu mo Fale Mamoe: Aua ne'i tu'ua na'o se tasi e ma'i pe pua'i i tua o le faitoto'a o le potu moe e loka e "moe ai." Siaki i latou i le tagata lava ia i le 1 i le 2 itula, ki le moli mo sina taimi e siaki o latou paʻu pe leai se mageso ma siaki pe mafai ona latou tautala saʻo ma punou o latou ua, ma valaʻau vave i faʻalavelave faʻafuaseʻi pe a latou le mautonu, malulu lima/vae, pe le mafai ona tutu.

2. Tagata matutua matutua (Ova atu i le 60 tausaga) ma tagata mama'i e leai se toto¶

I tagata matutua e sili atu i le 60 ma tagata o loʻo faia togafitiga immunosuppressive, malo le ua ma le fiva maualuga e masani ona vaivai pe leai. Nai lo lena, o le fiva fai'ai (aemaise mai le Streptococcus pneumoniae po o le Listeria monocytogenes, o se siama e feaveai mea'ai e tetee atu i vailaau masani o le cephalosporin ma e manaomia ai le ampicillin) e masani ona aliali mai o le faalavelave faafuase'i, fenumia'i, vaivai, po o le faigata o le tautala e foliga mai e pei o se faafitauli i le tautala. taia.

So'o se tasi na maua i le surgical splenectomy po'o le functional asplenia (e aofia ai tagata uma e maua faama'i sela selesaito) e leai se fa'amama muamua mo le fa'aumatia ** siama fa'apipi'i** (Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis, ma Haemophilus influenzae). E mafai e nei tagata ona atia'e le Overwhelming Post-Splenectomy Infection (OPSI), fa'asolosolo mai le fiva vaivai i le fa'ate'ia o le septic ma'i i le ** itiiti ifo i le 6 i le 12 itula**, ma e tatau ona alu sa'o i le matagaluega o fa'alavelave fa'afuase'i i le fa'ailoga muamua o le fiva po'o le ma'alili.

Fesoasoani muamua ile falemaʻi ma mea e faʻamoemoeina ile matagaluega faʻafuaseʻi¶

La'asaga ta'itasi muamua ile falema'i a'o fa'atali ile falema'i¶

1. Taumau le auala ea ma le tulaga e tusa ai ma le mafaufau:
2. Afai e ala, mataalia, ma mautu le toto: Taofi le tagata e malolo filemu i totonu o se potu pogisa, filemu ma lona ulu ma lona tino pito i luga i luga i le 30 tikeri. O le si'i a'e teisi o le ulu e fa'amalosia ai le tafe mai o le toto mai le fai'ai e ala i veins jugular, e fesoasoani e fa'atapula'a le si'itia o le mamafa o le intracranial (ICP). Taofi o latou ua i se tulaga sa'o i le ogatotonu (aua ne'i mimilo malosi le ulu i le itu, lea e kinks le vein jugular i totonu).
3. Afai e momoe, ma'i, pua'i malosi, po'o le mae'a o le faoa: Fa'ata'avale i luga o latou itu i le tulaga toe fa'aleleia i le taimi lava lea ina ia saogalemū ai le pua'i ma faua mai le gutu.
4. ** Afai i totonu te'i septic (Paena, susu, vaivai radial pulupulu, niniva pe a nofo i luga) ae manava na o latou lava:** Fa'ata'oto (aua le fa'anofo sa'o, e pa'u ifo ai le toto i le fai'ai) ma liliu lemu le ulu e fa'amama pua'i pe a mana'omia.
5. Puipui i le taimi o le faoa faamalosi: E oo atu i le 20 i le 30 pasene o tagata mama'i mama'i mama'i maua i se tonic-clonic lautele. faoa faamalosi ona o le ita ma le fula o le fai'ai. Fa'aofuofu o latou ulu i se peleue gaugau po'o se aluga, fa'amama meaafale, fa'agata le faoa i se uati, aua ne'i tu'u se mea i o latou gutu, ma ta'avale i luga o latou itu pe a uma le fa'afefeteina.
6. ** 'Alo'ese mai fa'atama'i fa'aletino (leai se ta'ele malulu po'o ni aisa):** Aua ne'i fa'asusu i le vai mālūlū se tagata ma'i maningitis tetete pe teu i le aisa e fa'aitiitia ai lona fiva. O le tele o le tetete o le lagi-rockets fai'ai le taumafaina o le okesene ma le mamafa o le intracranial. Na'o le ave'ese o ie mamafa po'o isi ofu mafanafana ina ia mafai ona alu ese mai le vevela, a'o tu'u i luga se ie mama pe a ma'alili.
7. Aoina mai tala fa'asolopito mo foma'i ma foma'i fa'afuase'i: Tusi i lalo pe sauni e ta'u atu i le 'au foma'i:
8. Le taimi tonu na toe lelei atoatoa ai le tagata ma le taimi tonu na amata ai le mageso poʻo le le mautonu.
9. Pe na latou mauaina ni vaila'au tu'u gutu i le vaiaso ua tuana'i (lea e mafai ona ufiufi ai se vaega o aganu'u sua o le cerebrospinal).
10. So'o se tala fa'asolopito talu ai nei fa'ama'i taliga (otitis media), sinusitis, mastoiditis, ** manu'a ulu / gau o le ulupoo** (suvai manino le tafe mai le isu po'o le taliga o lo'o ta'u mai ai le tafe mai o le sua o le cerebrospinal lea e maua ai * Streptococcus pneumoniae * se alatele sa'o i totonu o le fai'ai), **splen.

Aisea e tu'uina atu ai e falema'i vailaau fa'ama'i ma le dexamethasone i totonu ole itula muamua¶

I totonu o le matagaluega o faalavelave faafuasei, o le maningitis bacterial ma le maningococcal septicemia e mafua ai le "Door-to-Antibiotic" i lalo ole 60 minute (o itula uma o le faatuai i le amataina o vailaʻau faʻamaʻi faʻamaʻi toto e matua faateleina ai le oti ma le le atoatoa o le neurology):

• Aganu'u toto ma vailaau fa'ama'i fa'ato'a fa'ao'o i totonu o le toto: A'o le'i faia se tui ivi (lumbar puncture) pe a mana'omia muamua se su'esu'ega CT po'o le ma'i o lo'o ma'i le ma'i, e tusi e foma'i aganu'u toto ma vave fa'ainu i totonu o le tino-nervous-system-penetrating intravenous antibiotics maualuga, e masani lava o le tolu-tupulaga o le cephalosporia (**cephalosporiax) vancomycin (e ufiufi ai le Streptococcus pneumoniae) ma le ampicillin/amoxicillin (pe afai o le ma'i e i lalo o le 1 masina le matua, sili atu i le 50 tausaga le matua, ma'itaga, po o le immunocompromised, ia ufiufi Listeria monocytogenes).
• Dexamethasone i totonu ole toto (corticosteroid) a'o le'i faia pe fa'atasi fo'i ma le tui fa'ama'i muamua: Pe a taia e vaila'au fa'ama'i i totonu ole sua ole cerebrospinal, ole siama mate e malepe ma fa'asa'oloto ai se galu fa'afuase'i o vaega o le pa'u mumu e mafai ona fa'atupu ai le fula o le fai'ai ma fa'atama'ia le tele o sela o le taliga i totonu o le taliga, fa'ama'i masani o le fa'alogo****. maningitis). O le tu'uina atu o le dexamethasone i totonu o le toto 10 i le 20 minute a'o le'i faia pe fa'atasi fo'i ma le fua muamua o vailaau fa'ama'i e fa'ateteleina ai lenei oso fa'atiga, fa'aitiitia ai le oti i le fa'ama'i pneumococcal ma puipuia ai le tutuli tumau.

Puipuia o feso'ota'iga vavalalata: O ai e mana'omia le fa'ama'i fa'ama'i fa'ama'i?¶

Pe a maua se ma'i o le ma'i fa'ama'i (Neisseria meningitidis) po'o le Haemophilus influenzae ituaiga b (Hib) (fa'aaliga: Streptococcus pneumoniae maningitis e le ** mana'omia ni vaila'au puipuia mo fa'afeso'ota'i), e fa'atonuina e le pulega o le soifua maloloina lautele ** chemoprophylaxisflaxis**, po'o le ciprocatecine r. taavale fa'a'i ma taofi tulaga lua.

Fa'afeso'ota'i ofisa o le soifua maloloina lautele po'o se foma'i mo vaila'au puipuia i totonu o le 24 itula o le su'esu'ega pe afai o oe o se feso'ota'iga vavalalata, fa'amatala e le CDC, WHO, ma UK Health Security Agency e faapea:

• Tagata o le aiga: So'o se tasi e nofo ma momoe i le fale e tasi, potu moe, po'o le fa'atasi ma le ma'i i le 7 aso a'o le'i tupu fa'ailoga.
• Feso'ota'iga tu'umama ma tu'ugutu: So'o se tasi na fa'afeso'ota'i sa'o ma tu'u gutu o le tagata ma'i (e pei o le sogi vavalalata, fefa'asoaa'i pulumu fulunifo po'o meainu, po'o feso'ota'iga a le a'oga pepe) i le 7 aso a'o le'i ma'i.
• O tagata muamua e tali atu i le ea e le'i puipuia: Na'o i latou na tali mai na faia fa'asa'o tuusa'o mai le gutu-i-gutu, fa'afefeteina o le ea e le'i puipuia, po'o le intubation e aunoa ma se ufimata a'o le'i 24 itula o togafitiga fa'ama'i. Feso'ota'iga masani ile potuaoga, ofisa, po'o le ta'avale a le falema'i e aunoa ma le fa'aalia sa'o o le matāua laugutu e **le mana'omia ni vaila'au puipuia.

Fesili e fai soo¶

Punavai ua siaki¶

• National Institute for Health and Care Excellence (NICE, United Kingdom): Meningitis (Bacterial) and Meningococcal Disease: Recognition, Diagnosis and Management (NICE Guideline NG240, updated 2024).
• Faalapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi (WHO): Fa'ato'ilaloina o le Ma'i Fa'ata'ita'i ile 2030 Global Roadmap ma le Ta'aiga Fa'a Falema'i mo Tamaiti: Fa'ata'ita'iga ma le Puleaina ole Fa'ama'i Fa'ama'i ma le Ma'i Fa'ama'i Septicemia.
• Sosaiete Fa'ama'i Fa'ama'i o Amerika (IDSA) ma Nofoaga Autu mo Fa'ama'i Pulea ma Puipuia (CDC, Iunaite Setete): Ta'iala Fa'ata'ita'i mo le Puleaina o Fa'ama'i Fa'ama'i ma le Ta'iala mo le Mata'ituina o Fa'ama'i Fa'ama'i: Fa'ama'i Fa'ama'i.
• Sosaiete a Europa o le Microbiology Clinical and Infectious Diseases (ESCMID): ESCMID Ta'iala i le Su'esu'ega ma Togafitiga o le Ma'i Fa'ama'i Ma'i Ma'i.
• Thompson MJ, Ninis N, Perera R, et al. (The Lancet): Malamalamaga fa'afoma'i ole fa'ama'i fiva fai'ai i tamaiti ma tupulaga talavou (fa'atuina le tolu-i-8-itula vave o le sepsis triad o le tiga o vae, lima ma vae malulu, ma le lanu le lelei o le pa'u).
• Manitis Research Foundation (MRF) and Meningitis Now (United Kingdom): Clinical Red Flags and the Glass Test on All Skin Tones.

Taiala fa'atatau¶

• Sepsis ma septic te'i iloa ma fesoasoani muamua fesoasoani
• Fa'alavelave fa'afuase'i ma fa'alavelave fa'afuase'i
• Fesoasoani muamua fa'ate'ia ma fa'aletonu le toto
• Fa'alavelave fa'alavelave fa'afuase'i i le fiva asplenia
• Numera o fa'alavelave fa'afuase'i ile atunu'u