Fuafuaga Fa'alavelave Fa'afuase'i o Ma'itaga Tolu-Tolu: Ave'ese A'o le'i Fa'atupu Fa'ama'i Fa'ata'ita'i ma Fa'auma se Pusa Fanau mama.¶
Emergency numbers differ by country. O lenei itulau e fa'aaoga ai le 911, le numera mo le Iunaite Setete ma Kanata. E tele isi atunuu e faʻaaoga le 112, 999, poʻo se isi numera. Su'e le numera mo lou atunuu.
Pe a oo mai se afā, matagi malosi, lologa emo, po o se afi afi a o e i ai i lou tolu tolu masina o le maitaga (28 to 40+ weeks gestation), e lē mafai ona e mulimuli i le taimi tutusa "faatalitali ma vaai" e pei o se aiga e leʻi maʻitaga. O afā tetele, pa'u fa'afuase'i i le mamafa o le ea, fa'amama le tino, ma le fa'alavelave fa'afuase'i o le alu ese e masani ona fa'atupuina tamaita'i ma'i, gau vave o ga'o (PROM), po'o le fa'ato'a fanautama i le itula tonu e loka ai alalaupapa, o lalo o auala 1 meter (3.3 feet) lolovaia, ma e le mafai ona tali mai ta'avale a le falema'i. Afai o lo'o e feagai ma le to'aga o le manava, tafetotoi le toto, oso fa'afuase'i po'o le tafe mai o le sua amniotic, tiga tiga le ulu ma suiga vaaia, po'o le fa'aitiitia o gaioiga o fetal i le taimi nei, vala'au lau numera fa'afuase'i fa'apitonu'u e ala i la matou numera fa'afuase'i fa'atonuga vave. Toe iloilo a matou ta'iala fesoasoani muamua ile falema'i ile fa'anatinati fa'afuase'i ma galuega fa'afuase'i i fafo o le falema'i, dystocia tau'au, uaea nuchal, ma le manava mai fafo o le falema'i, ma eclampsia seizures, HELLP syndrome, ma le fa'ama'i fa'atamatama, fa'atasi ai ma a tatou ta'iala o taga fa'alavelave fa'afuase'i pepe ma tamaiti.
E tusa ai ma le American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), le Centers for Disease Control and Prevention (CDC), le Faalapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi (WHO), ma le March of Dimes, ua mavae atu gasegase maitaga 34 to 36 weeks gestation (po'o so'o se tausaga fa'atama e iai se ma'i maualuga e ono tula'i mai e pei o le placenta previa, muamua C-section, preeclampsia, masaga/tele ma'itaga, po'o vasa previa) fa'afeagai ma tulaga lamatia o tina ma pepe pepe pe a pu'eina i totonu o se sone fa'alavelave e aunoa ma se taotoga fa'atama fa'atama. Tusa lava pe tumau pea le tatalaina o lau falema'i fa'anatinatiina i le taimi o se matagi po'o le pa'u eletise, Electronic Health Record (EHR) faitotoa ma'i ma feso'ota'iga komepiuta a le falema'i e masani ona alu tuusao i le taimi o le initaneti po'o le fa'aogaina o feso'ota'iga, ma tu'u ai se foma'i e le masani ai ile potu fa'alavelave fa'afuase'i e leai se malamalama i lou ituaiga toto ma le Rh(D) factor, Vaega B Streptococcus (GBS) tulaga, nofoaga o le fale, poo vailaau ma'i suka/toto maualuga. Fa'atinoina o le Early Third-Trimester Evacuation Protocol, o lo'o tauaveina se pepa lolomi Pepa Prenatal Chart, fa'afanua lua fa'asao Leipa & Tiliva (L&D) falema'i i le fa'afeagai o itu tapasa, ma le fa'apipi'iina o se Pusa Fanau Fa'ama'i Fa'afuase'i Fa'afuase'i Fa'afuase'i a WHO e puipuia uma ai le tinā ma le pepe pe a fa'aletonu mea tetele.
Fai nei loa¶
- Talosaga i lau OB/GYN po'o le tausima'i-fa'atosaga fa'amaonia mo se kopi lolomi, pepa o lau Pepa Fa'amama Fa'ato'a & Ultrasound/Lab Summary i
Week 28ma faafou iWeek 36, fa'amauina i totonu o se taga sipi pito e le susu i totonu o lau ato ma lau ato. Aua ne'i fa'alagolago i se telefoni feavea'i ma'i ma'i app (MyChart) e le manuia pe a alu i lalo olo sela. E mana'omia e se foma'i fa'atama i fafo ni fa'amatalaga se ono i luga o pepa i le 30 sekone: (1) Ituaiga Toto, Tulaga Rh, ma le Antibody Screen (whether you need RhoGAM), (2) Nofoaga Fa'anofo mai lou 20-vaiaso o le anatomy ultrasound (ruling out Placenta Previa before any vaginal exam), (3) Vaega B Strep (GBS) i'uga o le swab, (4) Aso Fa'atatau (EDD) e ala ile trimester muamua o le crown-rump ultrasound, (5) Vaega o faama'i pipisi (HIV, Hepatitis B, Syphilis, Rubella), ma le (6) Ituaiga Ma'ila Fa'aa'a Mua (low-transverse vs. classical vertical C-section). - Fai le
"T-Minus 48-Hour Early Evacuation Rule"afai o oe36+ weeks pregnant(po o28+ weeksfa'atasi ai ma so'o se tulaga lamatia tele) pe a tu'uina atu se afā, afā tetele o le taumalulu, lologa, po'o le afi afi. Aua le **fa'atali mo se fa'atonuga fa'atulafonoina e aveese ai: alu36 to 48 hoursa'o le'i agi matagi malolosi (63 km/h / 39 mph) po'o fa'ato'a taunu'u mai aisa, ma tusi se faletalimalo pe nofo ma le aiga i totonu15 minuteso se Level III po'o le Level IV Perinatal / NICU Falemai i fafo atu o le sone o a'afiaga. - Muai faafanua TOLU Leipa & Tiliva (
L&D) falema'i - e le'o falema'i fa'anatinati po'o ER tuto'atasi e aunoa ma se fa'atamatama - o lo'o i totonu a itiiti mai LUA fa'afeagai itu tapasa mai lou fale. E ova atu i le 40 pasene o potu fa'alavelave fa'afuase'i i nu'u ma pitonu'u e le o toe iai se potu fa'amama ma le Labour & Delivery ward. Fa'ailoa muamua po'o fea falema'i i Matu, Saute, Sasa'e, ma Sisifo o lou fale o lo'o i ai 24/7 OB/GYN ta'otoga fa'ainisinia ma se Vaega o Tausiga Fa'atamatama (Neonatal Intensive Care Unit) (NICU) ina ne'i poloka e se vaitafe lolovaia po'o se alatele tele i lalo le auala i lou falema'i muamua. - Aua ne'i siaki i totonu ose faleaoga lautele/ta'aloga ta'aloga i
36+ weeksma'itaga e aunoa ma le fesili muamua i lou itumalo fa'alavelave fa'afuase'i lala sooupu e uiga i a"Medical / Special-Needs Shelter"pe"Hospital Pre-Admit Staging Program". Ole tele o falema'i i gataifale e fa'atagaina fafine e38 to 39+ weeks pregnant(po'o le maualuga o le lamatiaga) e siaki sa'o i totonu o le potu malolo o le falema'i po'o se fale fa'afoma'i lata ane * a'o le'i pa'ū i uta e alu ese mai le afa mai le potu tipitipi. - ** Fa'amau se fa'amaufa'ailoga, e le susu
"WHO Six-Cleans" Emergency Clean Birth Kiti totonu uma o lau pusa fa'alavelave i le fale ma le ogalaau o lau ta'avale.** Afai e maileia oe i totonu o le fale po'o totonu o se ta'avale i se afā fa'afuase'i, mafui'e, po'o totonu o se ta'avale i le taimi o le ga'o o le Laasaga Lua, e iai sau palasitika i lalo, totigilima nitrile sterile, chlorhexidine/fasimoli, lua pipii fa'amau (or boiled cotton tape), o se seulu fa'amanu fou/seulu (though in out-of-hospital births within 1 to 2 hours of EMS, you clamp/tie the cord and DO NOT cut it), o se tui o le pulufana, thermal Mylar + fulufulu mamoe palanikeke pepe, ma se otometi i luga o le lima pito i luga o le toto maualuga e laveai ai ola. - ** Inu
3 to 4 liters (100 to 135 fluid ounces)o vai mama i aso uma i le taimi o so'o se fa'asa'oga po'o le motusia o le eletise.** O le fa'amama o le tina ma le mamafa o le vevela e mafua ai ona tu'u mai e le pituitary gland i tua le antidiuretic hormone (ADH / vasopressin), lea e felavasa'i fa'atasi ma le manava oxytocin receptors ma fa'atupu ai le malepelepe vave o le manava.
Danger
** Aisea e ma'itaga uma ai ma'i "Placenta Previa" pe "Vasa Previa" E tatau ona Fa'aofu se Taulima Fa'afoma'i Alert pe U'u se Pepa Lapata'iga Mumu:** Afai na fa'aalia lau ultrasound 20-vaiaso po'o le tolu-tiga-tiga tausaga Placenta Previa (the placenta partially or completely covers the internal cervical os) po o Vasa Previa (fetal blood vessels cross the cervical opening), ose masani su'ega fa'aigoa fa'aa'au (two fingers inserted to check dilation) faia e se foma'i po'o se foma'i ER e le masani ai e le mafai ona va'ai lau siata fa'aeletonika e mafai ona saeia le placenta ma fa'aoso ai ** fa'alavelave fa'afuase'i, fa'ama'i oti ma le toto toto i lalo ole 3 minute**. Tusi "STOP: COMPLETE PLACENTA PREVIA - NO VAGINAL EXAMS - C-SECTION ONLY" i le maka mumu mata'utia i le faavaa pito i luma o lau pepa siata a'o le'i fanauina ma fai se taulima mataala faafoma'i le tumau i lou tolu masina.
La'au fa'ai'uga: Fa'alavelave fa'afuase'i lona tolu masina ma le fa'afeagai i totonu o le nofoaga ma su'ega faigaluega.¶
Mulimuli i le auala lea e fai ai filifiliga fa'atama'i pe a fa'amata'u lau eria i se lapataiga o le tau, fa'amalo le laina, po'o se fa'atonuga e aveese mai ai.
flowchart TD
Alert["Mata'i Mata'utia o le Tau (Afa, Afā, Lolo, Afi) po'o Fa'alavelave Fa'afuase'i."] --> GestCheck{"O le a lou matua'i ma'itaga ma le tulaga lamatia o le fa'atama?"}
GestCheck -->|"TULAFONO MAITAI I SO'O SE VAIASO (Placenta Previa, Prior Classical C-Section, Preeclampsia, Masaga/Triplets, History of Precipitous <2-Hour Work) POO LE 36+ Vaiaso Ma'itaga"| EvacEarly["VAIVAI AVEAGA (36 i le 48 Itula Aʻo leʻi Aʻafia): 1. Aveese i fafo o le afa / lologa i se faletalimalo / aiga i totonu o le 15 min o le Level III / IV L&D + NICU Hospital 2. Afai ua tapunia auala o le aveeseina -> Valaʻau lau OB / GYN & Primary L&D Refmission vave e fesili i le Falemaʻi Faʻataʻitaʻi i le Falemaʻi i le taimi lava lea. Fa'apitoa-Manaoga Fa'afoma'i Tofiga"]
GestCheck -->|"Ma'itaga Nofofua Ma'ilalo i lalo ole 35 Vaiaso (Ma Tumau ile Fauga Saogalemu)"| PrepStay["SAUNIUNI MO LE MALO FA'AVAE I LE LUAGA: 1. Fa'apipi'i Pepa Prenatal Siata + 14-Aso Tu'uina o Vailaau (Prenatals, Insulin, Labetalol/Nifedipine, Low-Dose Aspirin, RhoGAM card) 2. Teu 4 Liters/Aso vai inu e puipuia ai le fa'amamāina o pepe pepe + 3. Stage Pepe Fa'amama 3. Stage BP Automated WHO. Alu-Tago i le moega"]
EvacEarly --> SymptomCheck{"Pe e iai ni Fa'ailoga Lapata'iga Fa'amama'o e Atiina I le taimi o Fa'alavelave Fa'afuase'i?"}
PrepStay --> SymptomCheck
SymptomCheck -->|"To'oto'o masani (Ta'i 5 Minu'i pe Latalata), Fufulu/Tili ole Sua (ROM), Fa'atoto toto, Fa'aitiitia le Faitauina o Kiki o Fetal (<10 Kicks i le 2 Itula), PO'O le Tiga Tele / Va'ai Va'ai / BP >= 140/90"| GoHospital["FUAFUAGA FAAMATALAGA FAAMATALAGA: 1. Valaau le 911 / 112 / 999 ma le L&D Triage Desk 2. Siaki le tulaga o le auala -> Ave i le Primary L&D Hospital PO'O le Faafeagai-Compass Backup L&D Falema'i 3. Aumai Pepa Prenatal Chart + Mama Fanau Pusa + Nofo Ta'avale Pepe."]
SymptomCheck -->|"Fa'anatinati lata mai e una'i, Omiga Fa'asa'o, Po'o Va'aia le Ulu o Pepe (Fa'apaleina) A'o poloka Auala."| ImminentBirth["TU'UINA I LE FALEMA'I VAA'I: 1. AUA LE taumafai e ave le taavale a'o faapaleina -> Valaau le 911 / 112 / 999 i luga o le sipika 2. Tatala Pusa Fanau Mama i luga o le moega mama / fola ('A'E LE'I luga o se faleta'ele) 3. Lagolago lemu le ulu o le pepe -> Fa'amago pepe i lalo -> Tuu le pa'u i le pa'u o le palanikeke i luga o palanikeke se lua. NA'O le mae'a ona taofi le ta'alo ('AUA LE tipiina uaea pe a taunu'u mai le EMS)"]
Vaega 1: Aisea e Fa'atupuina ai le Vavega o Afā ma Aveesega (Barometric Pressure & Dehydration Physiology)¶
O le malamalama i le aisea E faatumu ai uarota a Leipa & Tiliva i le 24 itula a o lei oo ma le taimi o se afa tetele, e fesoasoani ia te oe i le taimi e te alu ese ai a o lei le mafai ona uia auala:
- O le A'afiaga o le Pa'u o le To'a o le Barometric (
Atmospheric Low-Pressure Systems): - O afā malolosi, afa pomu, pomu sasa'e, ma asiosio mata'utia o lo'o fa'aalia ai le pa'u tifato o le mamafa o le ea (
often dropping from 1,013 millibars down to 940 to 980 millibars). - Su'esu'ega fa'atamatama (
including analyses of Hurricane Katrina, Hurricane Sandy, and typhoon landfalls in Japan and Taiwan) fa'aalia le fa'atupuina fa'afuainumera fa'atupulia i le Tape vave o Membranes (PROM- "vai gau") ma amata galue malosi i totonu12 to 24 hourso le pa'u malosi o le mamafa o le barometric, ona o le eseesega o le mamafa lelei i totonu o le taga amniotic e galue faasaga i le chorioamniotic ua vaivai. - O le Fa'agata-Vasopressin-Oxytocin Loop:
- Pe a saisai se fafine maʻitaga i le 8-itula o le alatele o le alatele (po o le sulufaʻi i se fale vevela e aunoa ma se ea malulu pe a pe a uma le eletise), e masani ona faʻatapulaʻa lana inu vai e aloese ai mai le suʻeina o faletaele o le alatele, aʻo maʻimau le sua i le afu.
- A'o si'itia le osmolality o le plasma, o le hypothalamus o le fai'ai ma le pito i tua o le pituitary release e pa mai ** Antidiuretic Hormone (
ADH / Arginine Vasopressin)**. Ona o le ADH ma le Oxytocin e eseese i le na o le 2 amino acids i totonu o latou mama 9-amino-acid peptide mama, maualuga maualuga o le ADH e fusifusia i oxytocin receptors (OXTR) i luga o le uterine myometrium, fa'aosoina le tiga Braxton Hicks po'o le fa'ato'itama moni a'o le'i fanau. - O le Catecholamine Si'i (
And the "Safety Reflex" Crash): - O le fefe tele e tupu mai ai le si'itia o le epinephrine ma le cortisol a tina, lea e mafai ona taofiofia ai le tafe toto o le uteroplacental (
triggering placental abruption in hypertensive mothers) po'o le fa'agata le fanau vave - se'ia o'o le tina i se malutaga pogisa, o le taimi lea e pa'u ai le adrenaline, osooso oxytocin, ma fa'ato'a tu'u lona lua fa'ata'ita'i e tupu i lalo ole 45 minute.
Vaega 2: O le Pepa Suavai Prenatal Siata: O le 10 Faʻamatalaga e manaʻomia e le fomaʻi ER e le masani ai.¶
Afai ua e alu ese atu i se isi aai pe savali i totonu o se falemai faaleoleo ua faaletonu le komepiuta, tuu atu i le tausima'i fa'ata'ita'i se 2-itulau Pepa Prenatal Summary ua fa'amaufa'ailogaina i totonu o se taga pusaaisa kalone e le susu. Fa'amaonia o lau pepa lolomi o lo'o aofia ai nei 10 fa'amatalaga fa'amatalaga tau falema'i:
| Fa'ata'ita'iga Fa'ata'ita'i | Aisea e mana'omia vave ai e se Foma'i Fa'afuase'i po'o se faatosaga | Gaioiga Fa'amata'u pe a Misi / Le iloa |
|---|---|---|
1. Tinā ABO Ituaiga Toto, Rh(D) Tulaga, & Va'ai Antibody (Indirect Coombs) |
Afai o le tina o le Rh-Negative (A-, B-, AB-, or O-) ma o'o i so'o se manu'a i le manava, tafetotoi toto, po'o le fanau mai o se pepe Rh-Positive, e tatau ona ia maua Rh(D) Immune Globulin (RhoGAM, 300 mcg IM) i totonu ole 72 itula e puipuia ai le tui puipuia tumau o tina (hemolytic disease of the fetus and newborn i ma'itaga i le lumana'i). |
Afai e le iloa i le taimi o se gasegase faʻafuaseʻi poʻo se fanau mai, e tatau i le falemaʻi ona tusi se STAT Type & Screen aʻo leʻi tuʻuina atu le toto e le fetaui (using O-Negative packed red blood cells). |
2. Nofoaga Fa'anofo (20-Week Anatomy Scan & Any Third-Trimester Follow-Up) |
Fa'amaonia pe o le placenta o I luma, Tua, Tulaga, Maulalo (< 2 cm from os), poo le Placenta Previa (covering the os). |
'A'E 'A'E fa'atagaina se su'ega fa'afuainumera fa'afuainumera i le tolu-tiga masina o le toto toto se'ia fa'amaonia e fa'amaumauga a le ultrasound poo pepa fa'amaumauga e leai se fa'aa'ina o le placenta previa**. |
3. Vaega B Streptococcus (GBS) I'uga o le Swab-Rectal (Collected at Weeks 36-37) |
Afai GBS Lelei, e mana'omia e le tina le penicillin G i totonu ole toto (or Ampicillin / Cefazolin) ia le itiiti ifo i le 4 itula a'o le'i fanauina e puipuia ai le pepe fou e oti fa'amataina GBS sepsis, niumonia, ma le fiva fai'ai. |
Afai e le iloa le tulaga o le GBS ma o le ma'i e tiliva i < 37 weeks po'o ua ta'e afu >= 18 hours po'o le fiva i totonu ole fanau >= 38.0 C (100.4 F), fa'atonu foma'i fa'amalosi IV GBS prophylaxis. |
4. Fa'amatalaga Fa'agaoioi a le Vaega Fa'a-Cesarean (Uterine Incision Type vs. Ti'isi Pa'u) |
Le itu o le ** ma'ila pa'u (bikini horizontal) E LE faʻamaonia le faʻatonuga o le faʻaogaina o le manava i totonu**. O le Classical Vertical Uterine Incision na muamua atu, T-incision, po'o le myomectomy muamua e iai se 4% to 9% e ono tula'i mai le malepelepe o le Uterine Rupture i le taimi o fa'ama'i fanau ma mana'omia le tu'uina atu o le vaega C fa'atulagaina. |
Fesili i taimi uma i lau OB mo le Lipoti Fa'agaioiga mai so'o se C-vaega muamua ina ia iloa e le falema'i fa'aola pe o se Fa'amasinoga o Leipa Ina ua uma le Cesarean (TOLAC / VBAC) ua saogalemu (0.5% to 0.9% lamatiaga i le 1 muamua i lalo-transverse incision) poʻo le faʻasaina. |
5. Tausaga ma'itaga ma Aso Fa'atatau (EDD) ma Metotia o Tafaoga |
Fa'ailoga a 34-week pepe e le'i ma'itaga (o lo'o mana'omia le betamethasone tui fa'amatu'u mama ma se Level III NICU) mai se 38-week pepe pepe, aemaise lava pe a faʻafefete le maualuga o le tino i le maualalo o le vai amniotic (oligohydramnios) po'o le fa'atapula'aina o le tuputupu a'e o fetal (IUGR). |
Fa'amaumau uma lau Taimi Ma'itaga Mulimuli (LMP) ma lau First-Trimester Ultrasound EDD. |
6. Fa'aalia o Fetal & Numera o Fanau (Cephalic / Head-Down vs. Breech vs. Transverse) |
Ta'u atu i tagata tali pe o le pepe o Vertex (head-down), Frank/Footling Breech, po o le Transverse Lie (shoulder presentation, which cannot be delivered vaginally and requires an emergency C-section). |
Va'ai la matou dystocia tau'au, uaea nuchal, ma le ta'iala tu'u. |
7. Fuafuaga o le Toto ma le Mimi Polotini-i-Creatinine Ratio (Preeclampsia Baseline) |
O se toto maualuga o 135/85 mmHg e mafai ona foliga tuaoi i se tagata matua e le o ma'itaga, ae i se tina ma'itaga o lona laina faavae 98/60 mmHg fa'atasi ma le tiga o le ulu po'o le tiga taumatau-pito i luga, e fa'ailoa mai ai le tupu a'e o le Preeclampsia / HELLP Syndrome e mana'omia fa'anatinati IV Magnesium Sulfate ma fa'ama'i maualuga. |
Tu'u se otometi i luga o le lima pito i luga o le toto maualuga (validated for pregnancy, such as Omron/Microlife) i lau ato fa'alavelave. |
8. Ma'isuka ma'itaga (GDM) po'o Fuafuaga o le Ma'i Suka (1-Hour / 3-Hour GTT Results) |
O pepe a tina e maua i le ma'isuka e maualuga le lamatiaga o le tau'au dystocia (macrosomia) ma le ** matuia o le ma'isuka (low blood sugar) i totonu ole 30 i le 60 minute talu ona fanau**, e mana'omia le vave fa'asusu o le susu/fa'asusu ma su'esu'ega o le kulukose o le mulivae o pepe pepe. |
Tu'u lau glucometer, fasi pepa su'e, lancets, peni inisalini, ma fuala'au kulukose/gel. |
9. Vaega o Fa'ama'i Fa'ama'i Fa'ata'ita'i Fanau (HBsAg, HIV, Syphilis RPR, Rubella, HCV) |
Afai o se tina o le Hepatitis B Surface Antigen (HBsAg) Lelei, e tatau ona maua e le pepe faatoa fanau mai LE HEpatitis B Immune Globulin (HBIG) ma le Vaccine Hep B i totonu o le 12 itula talu ona fanau mai e puipuia ai fa'ama'i fa'ama'i o le ate. |
Afai e le iloa i le taimi na fanau mai ai, e fai e le falema'i su'ega STAT vave o le HIV/HBsAg/Syphilis. |
10. Lisi Fua'au ma Allergy (Including Low-Dose Aspirin, Progesterone, & Lovenox/Heparin) |
Mata'utia pe afai o lo'o tagofia e le tina le prophylactic po'o le togafitiga o le Enoxaparin (Lovenox) po'o le Unfractionated Heparin mo se ma'i fa'atupu toto (Factor V Leiden, antiphospholipid syndrome), lea e fa'atonuina pe a mafai ona tu'u saogalemu se nila epidural spinal (12 to 24 hours after the last dose) ma le puleaina o le toto pe a uma le fanau. |
Ave se sapalai faaleoleo e 14 aso o vaila'au talavai uma i totonu o latou koneteina muamua ua fa'ailogaina ile faletalavai. |
Vaega 3: Fa'afefea ona Fa'apipi'i se Pusa Fanau Mama Mama Fa'afuase'i (WHO "Six Cleans" + Maternal Triage)¶
O le Faalapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi (WHO) ma le United Nations Population Fund (UNFPA) fa'amatala le lautele "Ono Fa'amama" e mana'omia e puipuia ai le ma'i pepe o le tina ma le fa'ama'i oti neonatal tetanus/omphalitis i le taimi o le fanau mai i fafo o le falema'i e le'i fuafuaina: (1) Lima Mama, (2) Fa'amama Mama, (3) Lau'ele'ele Tiliva Mama, (4) Fa'amama Mama-5) Mea Fa'amama Uaea-6** Tausiga Mama mama / afifi vevela**.
Aua le faatali se'i mailei oe ile fale ile matagi po'o lologa e su'e ai ile faleta'ele. Fa'apipi'i mea nei i totonu o se pepa mago 8-lita (2-kalone) fa'amaufa'ailogaina, po'o se atigipusa fa'amago fa'amago i ** Vaiaso 28*:
+-------------------------------------------------------------------------+
| THE COMPLETE EMERGENCY CLEAN BIRTH & MATERNAL TRIAGE KIT CHECKLIST |
| |
| A. CLEAN HANDS, SURFACE, AND PERINEUM ("CLEANS 1, 2, & 3") |
| [ ] 2 bars of unopened antibacterial or castile soap + 1 bottle of |
| 70% alcohol hand sanitizer + 1 nail-scrub brush |
| [ ] 4 pairs of sterile, individually wrapped Nitrile Exam Gloves |
| [ ] 1 large waterproof disposable plastic sheet (1x2 meters / 3x6 |
| ft) + 6 sterile disposable absorbent Chux underpads |
| [ ] 12 large sterile 4x4-inch (10x10 cm) gauze pads + 1 peri-bottle |
| filled with sterile or boiled-and-cooled water |
| |
| B. CLEAN UMBILICAL CORD MANAGEMENT ("CLEANS 4, 5, & 6") |
| [ ] 4 sterile disposable plastic Umbilical Cord Clamps (OR 3 pieces |
| of clean white cotton shoelace/umbilical tape boiled in water |
| for 20 minutes and sealed in a sterile pouch) |
| [ ] 1 single-use sterile disposable surgical scalpel blade (#10) OR |
| 1 pair of new stainless-steel trauma/blunt-tip scissors sealed |
| in an alcohol-sterilized pouch (NOTE: If ambulance/hospital |
| care is reachable within 1-2 hours, CLAMP/TIE the cord in two |
| places after pulsing stops, but DO NOT CUT THE CORD - let EMS or |
| the ER cut it with hospital-autoclaved instruments) |
| [ ] 2 sterile alcohol prep pads (to wipe scissors if completely |
| cut off from medical rescue for >6 hours) |
| |
| C. NEWBORN AIRWAY, WARMTH, AND APGAR RESUSCITATION |
| [ ] 1 sterile soft rubber Bulb Syringe (for gentle mouth-then-nose |
| suction ONLY if thick secretions block breathing) |
| [ ] 4 warm, pre-washed flannel/fleece receiving blankets + 2 warm |
| knit newborn hats (babies lose 70% of heat through their wet |
| scalp and skin in the first 3 minutes; hypothermia kills |
| newborns even in warm rooms) |
| [ ] 1 infant-sized Mylar thermal space blanket (wrap OVER the dry |
| cloth blanket, never directly against wet newborn skin) |
| |
| D. MATERNAL POSTPARTUM HEMORRHAGE & PREECLAMPSIA TRIAGE |
| [ ] 1 gallon-sized heavy-duty zip-top plastic bag (to hold the |
| delivered Placenta intact for hospital inspection - never throw |
| the placenta away, as doctors must check if a lobe tore off) |
| [ ] 1 pack of heavy maternity postpartum pads (NEVER use tampons) |
| [ ] 1 automated upper-arm Blood Pressure Cuff + 1 digital |
| thermometer + LED headlamp (so the birth helper has both hands |
| free in a power blackout) |
+-------------------------------------------------------------------------+
Vaega 4: Fa'ata'ita'iga o Leipa i fafo o le Falema'i: O afea e Avea ai Ta'avale Vs. O afea e Taofi ai ma Fa'aolaina i le nofoaga.¶
I le taimi o se fa'alavelave fa'afuase'i po'o se poloka auala, o le mea sese sili ona mata'utia e mafai ona faia e se aiga o le taumafai e fa'avavevave i lalo o se alatele lolovaia pe tumu i le kiona a'o fa'ato'a faapaleina le tina (Second Stage of Labor), i'u ai i le fanau mai e le taofiofia i luga o le laupapa o le fola o le taavale. Fa'aaoga le tulafono fa'ata'ita'i fa'apitoa lea:
1. Fa'afefea ona ta'u le Laasaga 1 Leipa (Safe to Transport Carefully) Mai le Fa'atupuina o le La'asaga 2 o lo'o lata mai (STOP and Prepare to Deliver)¶
- Laasaga 1 Leipa (Fa'atosina e aunoa ma le Uunaiga e Uunaia):
- Fa'ato'a tumau
45 to 60 secondsma tupu uma3 to 10 minutes, ae E LE lagonaina e le tina le mamafa o le sa'o, e LE lagona le mana'omia o le manava, ma E LEAI se vaega o le ulu o le pepe e vaaia i le avanoa o le manava i le taimi o le to'oto'o. - Gaioiga: Valaau 911 / 112 / 999 ma lau L&D Triage Desk e fa'amaonia po o fea le auala o lo'o matala, fa'amau lelei le tina i le nofoa pito i tua (
sliding the seat back and reclining slightly onto her left side to prevent Supine Hypotensive Syndrome, where the heavy uterus crushes the inferior vena cava), ma ave le taavale i le falemaʻi lata ane o le Labor & Delivery falemaʻi. - Laasaga 2 Fa'ata'ita'i Fa'ata'ita'i (TUMAU Aveta'avale Vave):
- Afai e tupu so'o se tasi o nei fa'ailoga e tolu, fanau mai e tupu ile 2 i le 20 minute:
- Ua tagi le tina "Ua sau le pepe i le taimi nei / e tatau ona ou tuleia / e tatau ona ou fe'ai (
Fergusson reflex from the fetal head pressing on the sacral nerves and rectum)". - O le perineum o le tina (
the skin between the vagina and anus) e amata fa'aoso i fafo a'o fa'ama'i. - E te va'ava'ai i le matala fa'ama'i a'o e to'oto'o ma e mafai ona e va'ai se li'o e pei o le tupe siliva o le pa'u susu o le pepe (
crowning).
- Ua tagi le tina "Ua sau le pepe i le taimi nei / e tatau ona ou tuleia / e tatau ona ou fe'ai (
- Gaioiga: Toso i totonu o se pakaga taavale saogalemu, malamalama lelei poʻo se nofoaga malu (pe nofo i totonu o lou fale), valaʻau **911 / 112 / 999 i luga o le telefoni ** ina ia mafai e se avefeʻau EMS ona aʻoaʻoina oe e ala i la matou fa'anatinati fa'afuase'i ma fa'atonuga fa'apitoa tau galuega, ma aua ne'i taumafai e kolosi vae o le tina pe toe tulei le ulu o le pepe i totonu (
which causes fatal fetal brain hypoxia and uterine rupture).
2. O Tulafono Fa'auro e Lima o le Fanau mai o Fa'alavelave Fa'afuase'i (If EMS Is Delayed by Storm)¶
Afai e tatau ona e fa'aolaina le pepe a'o le'i o'o atu foma'i i lou fale po'o le ta'avale (silasila i la matou ta'iala ta'i ta'iala atoa ile fanau faafuasei):
1. Aua Ne'i Fa'ata'ita'i I luga o se Fale Ta'u'ele: O tama'ita'i o lo'o fa'ato'a fanau e lagona le mamafa tele o le fa'amama ma nofonofo i luga o le faleuila, fa'aulu muamua le ulu o le pepe fou i le vai malulu. Fa'ae'e o ia i luga o se moega, sofa, po'o se nofoa ta'avale fa'ata'oto e ufiufi i solo mama ma lau pepa palasitika Pusa Fanau Mama.
2. ** Lagolago Lemu le Ulu & Siaki le Ua mo se Uaea Nuchal:** A o sau le ulu, tuu le alofilima mafolafola o lou lima totinilima i luga o le perineum e taofia ai le masae o mea pāpā (never pull on the baby's head or neck). Fa'ata'amilo le tamatama'ilima e tasi i le ua o le pepe: pe afai o lo'o fa'avili le uaea i le ua (Nuchal Cord, o lo'o iai i le 25% o pepe fananau mai), fa'apipi'i le tasi tamatamai lima i lalo o le matasele ma fa'ase'e malie i luga o le ulu o le pepe e pei o le to'ese o se ofutino laumei (silasila i le matou dystocia tauau ma taiala uaea nuchal).
3. ** Faamago, Faaosofia, ma Tuu le Pa'u i le Pa'u i totonu ole 30 Sekona (The #1 Resuscitation Step): olo malosi le tua, fatafata, ma alofivae o le pepe i se solo mama mama (drying stimulates the baby to cry and expand their lungs while stopping evaporative heat loss), tia'i le solo susu, tu'u le pepe e le lavalava pa'u-pa'u sa'o i luga o le fatafata o le tina, tu'u se pulou lalaga mago i luga o le ulu o le pepe, ma ufiufi uma le tina ma le pepe i palanikeke mafanafana matutu.
4. ** Faatuai le Oomiina o Uaea (Ma Le Mea e Te Le Manaomia Ona Otiotiina ai le Uaea):** Ia aua nei pa'i le maea o le umbilical mo a itiiti ifo i le 1 i le 3 minute seia oo ina taofi le tata ma liu pa'epa'e/pa'epa'e (this transfuses 80 to 100 mL of iron-rich placental blood into the newborn). Ona nonoa lea pe pipii mau le maea i ni nofoaga se lua (15 cm / 6 inches mai le manava o le pepe ma 20 cm / 8 inches mai le manava). Afai e mafai ona e o'o i le falema'i po'o le ta'avale a le falema'i i totonu ole 1 i le 2 itula, AUA LE TOTOSI LE MAUA: na'o le tu'u le maea o lo'o pipi'i fa'apipi'i i le placenta (a'i i se solo mama i tafatafa o le pepe) ina ia mafai e le falema'i ona tipiina i mea faigaluega tipitipi mama.
5. ** Taofi le toto pe a uma le fanau (Immediate Breastfeeding + Fundal Massage):** O le taimi lava e fanau ai le placenta na o ia (within 5 to 30 minutes - NEVER pull on the umbilical cord), tuu loa le pepe i le fatafata o le tina (suckling triggers a natural surge of endogenous **Oxytocin** that contracts the uterus) ma fa'amaumau le manava pito i lalo i le maualuga o le pute se'ia o'o ina lagona le manava malosi ma lapotopoto e pei o se vine.
Tip
Ta'u Saogalemu Sauni-e-Fafaga Suavai Pepe Fua (2-oz / 59-mL Nursery Bottles with Sterile Disposable Nipples) E Tusa lava pe E Te Fuafua e Fa'asusu Na'o le Susu: I le taimi o se afa, lologa, po'o le mafui'e, o vai paipa a le malo e masani ona afaina i otaota (E. coli, Vibrio, po'o le Leptospira), e fa'agata ai le fa'afefiloi o le pauta o pepe susu ma le vai paipa e le'i fa'afefeteina**, ma e le mafai ona fufulu pe fa'amama vaega o pamu susu e aunoa ma le eletise ma le vai mama. Fa'apipi'i 12 i le 24 fa'aoga tasi fa'aoga 59-mL (2-ounce) O fagu Suavai Sauni e Fafaga ma ta'i ta'i u'amea fa'a'a'ai i totonu o lau Infant Go-Bag e maua ai se fa'aola e leai se vai, leai se eletise pe a manu'a le tina, vavae'ese i le ER, pe fa'atali lana sapalai susu e sau i lalo o le fa'alavelave tele.
Numera fa'aitulagi o fa'alavelave fa'afuase'i ma fa'atonuga a le lala sooupu¶
I taimi o fa'alavelave tetele, e fa'amaopoopo e fa'alapotopotoga fa'alesoifua maloloina lautele ma feso'ota'iga fa'anatinati felauaiga mana'oga fa'apitoa ma fa'ata'ita'iga o tina ma fetal:
- Amerika:
- Fa'asalalau Fa'alavelave Fa'afuase'i & Resitala Manaoga Fa'apitoa: Valaau 911 mo le galue malosi po'o fa'alavelave fa'anatinati. I setete e afaina i afa (Florida, Texas, Louisiana, Karolaina i Matu, Karolaina i Saute, Georgia), resitaraina ma lou itumalo Special-Needs Evacuation & Shelter Registry i le amataga o lou tolu masina (
e.g., Florida Department of Health Special Needs Registry at snr.flhealthresponse.com). - Taiala a Tina-Fetal: ACOG (
acog.org), CDC Vaega o le Soifua Maloloina (Hear HerCampaign), ma le National Maternal Mental Mental Hotline (1-833-TLC-MAMA/1-833-852-6262, 24/7 leai se totogi OB/lagona soifua maloloina o le mafaufau). - Kanata:
- Vala'au 911 mo fa'alavelave fa'afuase'i felauaiga EMS. Sosaiete o Foma'i ma Foma'i o Kanata (
SOGC) ma fa'alapotopotoga fa'apitonu'u (Perinatal Services BC,PCMCH Ontario) fa'amaopoopo fe'avea'i ea/ele'ele a tina. - Malo tupu:
- Valaau vave le 999 mo le vave fanau mai, tafetotoi lona tolu masina, po'o fa'ailoga eclampsia; vala'au lau falema'i 24-itula NHS Maternity Triage / Delivery Suite Helpline (lomi i luma o lau NHS Maternity Notes / BadgerNet app - fesili i taimi uma i lau faatosaga mo se pepa lolomi o lau faamaumauga BadgerNet i le 34 vaiaso).
- Iuni Europa:
- vili le 112 i isi setete uma o le EU. Ave lau pepa Mutterpass (Siamani/Austria) po'o le Carnet de Sante Maternite (Farani) i totonu o se lima e le susu i taimi uma i le tolu masina.
- Ausetalia ma Niu Sila:
- Ausetalia: Valaau 000 mo taavale a le falemai; ave lau pepa ** Faamaumauga o le Ma'itaga (
Green/Yellow Book)** i taimi o afi o le vao po o lologa (RANZCOG taʻiala). Ma'itaga, Fanau mai ma Pepe Fesoasoani (1800 882 436). - Niu Sila: Valaau 111 i se fa'alavelave fa'afuase'i ma fa'afeso'ota'i lau Ta'ita'i Tausi Tina (
LMCfaatosaga) tuusao; ave au pepa fa'amauina i totonu o lau ato tago. - Initia, Iapani, ma Asia-Pasefika:
- Iapani: Ave lau malo aloa'ia ** Tusitaulima Soifua Maloloina o Tina ma Tamaiti (
Boshi Kenko Techo)** i lau ato fa'alavelave fa'afuase'i i taimi uma; itumalo Fesootaiga Fa'amatalaga Fa'afoma'i Fanau (MFICU) fa'amaopoopo fa'alavelave fa'anatinati (119). - Initia: vili 112 poʻo 108 / 102 (
Janani Shishu Suraksha Karyakram / JSSKta'avale a le tina e leai se totogi) ma ave lau tusi MCP (Mother and Child Protection) Kata. Vaai numera fa'afuase'i.
Fesili e fai soo¶
Aisea e to'atele ai fafine e fa'ato'a fa'ataga sa'o a'o taia e se afā po o se afa?¶
E lua fa'aoso fa'aoso fa'aletino e fa'afeso'ota'i i taimi o afā tetele: muamua, o le **pa'u i lalo o le mamafa o le ea o le ea** i totonu o le totonugalemu o se afā po'o le afā o le taumalulu e fa'ateleina ai le fa'alili o le mamafa i fafo i luga o le taga amniotic, fa'ateleina le fua o le ** ma'i le taimi o Membranes (`water breaking`)**. Lona lua, **faamamafa o le alu ese ma le vaivai tele** e mafua ai ona faamatuu mai e le fai'ai le pituitary gland **antidiuretic hormone (`ADH`)**, lea e fa'atatau i kemikolo ma le **oxytocin** ma fa'aosofia ai le fa'ama'iina o le manava. O le mafuaaga lena e fautuaina ai e le au faifataga tamaitai o loo i ai `36+ weeks pregnant` (po'o le tulaga lamatia i so'o se vaiaso) e alu ese **36 i le 48 itula a'o le'i o'o mai le afā.
Aisea e taua tele ai le i ai o se pepa lolomi o la'u ultrasound 20-vaiaso e iloa ai le mea o lo'o i ai lo'u placenta?¶
Afai e te taunu'u i se falema'i fa'asao e le masani ai ma le tolu-tiga masina o le toto toto po'o le ma'itaga a'o fa'aletonu feso'ota'iga komepiuta, e tatau ona vave iloa e le foma'i ER po'o le faatosaga pe o iai sau **Placenta Previa** (`where the placenta covers the cervix`). Afai e le'i iloa e le tagata ma'i le placenta previa ma fai e le tausima'i se su'ega masani e lua tamatamailima e siaki ai le fa'alolotoina o le manava, e mafai e o latou tamatamailima ona tu i le placenta ma fa'aoso ai le toto e lamatia ai le ola i sekone. O le lolomiina o lau lipoti ole ultrasound e 20-vaiaso e fa'amaonia ai se **pito i luma, pito i tua, po'o le fa'aputuga o le tino** (po'o le fu'a o se **mua'i**) e sefe ai le taimi taua ma puipuia ai fa'alavelave oti.
Afai e fanau la'u pepe i le fale i le taimi o le matagi po'o le lolo a'o matou fa'atali mo se ta'avale a le falema'i, pe tatau ea ona ou tipiina le pute?¶
**Leai.** Afai e o'o atu le au foma'i po'o le tausiga ile falema'i i totonu o ni nai itula, **e te LE mana'omia le tipiina o le maea o le umbilical** (ma aloese mai le tipiina i seleulu e le'i fa'amama le fale e puipuia ai le tetanus o pepe pepe ma siama siama). Na'o le fa'atali **1 i le 3 minute** pe a uma ona fanau mai se'ia taofi le tā o le uaea ma liu pa'epa'e, nonoa pe pipii mau le uaea i nofoaga e lua (`15 cm / 6 inches` ma `20 cm / 8 inches` mai le manava o le pepe), ma o le taimi lava e fanau ai le placenta na o ia, afifi le placenta i totonu o se solo mama poʻo se taga palasitika ma faʻaeʻe i luga tonu lava i tafatafa o le pepe seia oʻo ina tipi e fomaʻi le uaea i meafaigāluega mama.
Aisea e tatau ai ona ou fa'apipi'iina le susu o pepe Sauni e Fafaga pe a ou fuafua e susu ile 100% ole taimi?¶
O le susu o le susu o le mea'ai sili lea ona saogalemu mo pepe i se fa'alavelave fa'afuase'i ona e le mana'omia e le susu o susu se vai mama, leai se eletise, ma o lo'o tumu i fa'amasani mai tina. Ae peitai, i le taimi muamua `48 to 72 hours` pe a uma ona fanau mai (a'o le'i o'o i totonu le susu atoa), po'o pe a maua le tina i se fa'alavelave failele, fa'amama le vai, po'o le tete'a mai le pepe, o lo'o i ai ** fa'aoga tasi le tui `59-mL (2-ounce)` O fagu vai fa'asusu ma fa'amama fa'amama tu'umamafa** e puipuia ai le pepe fou mai le ma'isuka po'o le fa'amama le vai e aunoa ma le pa'i atu i vai lologa.
O a ni fa'ailoga lapatai "Postpartum Preeclampsia" pe a uma ona fanau e mafai ona o'o i le 6 vaiaso talu ona fanau?¶
O le fanauina o le pepe e **leai** e faamuta ai le tulaga lamatia o le ma'itama'i po'o le ma'i fa'ato'a: **Postpartum Preeclampsia** e masani ona tupu i le va o le **48 itula ma le 14 aso talu ona fanau mai** (ma e oo atu i le 6 vaiaso talu ona fanau). Fa'aaoga lou pa'u toto maualuga pe a e lagona le le lelei pe a uma ona fanau, ma vala'au loa le **911/112/999** pe a o'o lou toto toto **`140/90 mmHg` po'o le maualuga atu** ma le ** tiga o le ulu, faanenefu le va'ai po'o ma'ila emo, fula o foliga ma lima, pua'a le manava, po'o le tiga o le manava taumatau pito i luga** (silasila i le matou [fa'ata'ita'iga o le fa'ama'i ma le fa'ama'itama](../first-aid/eclampsia-seizures-hellp-syndrome-postpartum-preeclampsia-and-magnesium-triage.md)).
Taiala fa'atatau¶
- Fa'anatinati fa'afuase'i ma galuega fa'afuase'i i fafo o le falema'i
- Tau'au dystocia, maea umbilical i le ua (nuchal cord), ma le fa'ataga
- Eclampsia seizures, ma'i HELLP, ma le ma'itama o le pepe
- Pepe ma tamaiti la'ititi fa'alavelave fa'afuase'i ato fa'afuase'i ma fuafuaga fa'ate'a
- Numera fa'alavelave
Punavai ma ta'iala aloa'ia¶
- American College of Obstetricians and Gynecologists (
ACOG): Manatu a le Komiti Nu. 726: Sauniuniga mo Faalavelave Faafuase'i a le Falema'i mo Foma'i Fanau ma Fale o lo'o Tuuina atu Tausiga Fa'atama ma le Taiala mo Tagata Ma'i i le Sauniuniga mo Fa'alavelave i le Ma'itaga. - ** Nofoaga Autu mo Fa'ama'i ma Puipuiga (
CDC, Iunaite Setete):** Soifua Maloloina i Faalavelave Tutupu Faafuasei Sauniuniga ma Tali: Saogalemu Savali mo Tina ma’itaga, Fa’atama, ma Fa’asusu i Fa’alavelave Fa’alenatura (cdc.gov/reproductive-health/emergency-preparedness). - Faalapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi (
WHO) & Faaputugatupe a Malo Aufaatasi (UNFPA): Inter-Agency Field Manual on Reproductive Health in Humanitarian Settings: Clean Delivery Kit ("The Six Cleans") and Emergency Obstetric and Newborn Care (EmONC). - ** American Academy of Pediatrics (
AAP):** Fafagaina o Pepe i Faalavelave Matuia ma Faalavelave Faafuasei: Lagolago mo le Fasusuina ma le Saogalemu o le Faaaogaina o le Suavai Fuafua o Pepe Sauni e Fafaga. - March of Dimes: Sauniuniga mo Fa'alavelave Fa'afuase'i mo Tina ma'itaga: Va'aiga Va'ai Vave, Fa'amaumauga Fa'afoma'i Fa'ata'ita'i Fa'ata'ita'i, ma Fa'ailoga Lapata'iga Fa'ata'ita'i Leipa.