Kissing Bug (Triatomine) Bite, Romana's Sign Chagas Disease Triage, ma Tsetse Fly poʻo Sandfly Leishmaniasis Post-Exposure.¶
Emergency numbers differ by country. This page uses 911, the number for the United States and Canada. Many other countries use 112, 999, or another number. Find the number for your country.
I le isi itu o Amerika, Aferika, Europa i Saute, Sasaʻe Tutotonu, ma Asia, e tolu faʻamaʻi iniseti fafaga toto maʻoti latou te faʻasalalauina faʻamaʻi faʻasolosolo faʻapitoa e maua ai le paʻu o le pathognomonic poʻo manua o laumata aʻo leʻi osofaʻia le fatu, faiʻai, poʻo le gaʻo o ponaivi: ** triatomine "Kissing Bugs"** (Triatoma, Rhodniusiusiusi, ma *Afa o Amerika i Saute, ma Afa o Amerika i Saute, ma le Afa o Amerika i Saute, Setete), African Tsetse Flies (Glossina ituaiga i totonu o Aferika i Sahara), ma Phlebotomine Sandflies (Lutzomyia i Amerika ma Phlebotomus i le Metitirani, Sasa'e Tutotonu, Aferika, ma Asia i Saute). E le pei o se lago Tsetse po'o se namu e tu'iina sa'o atu ai ni fa'ama'i e ala i lona faua faua a'o u, o le Kissing Bug e LE fa'asalalauina le Trypanosoma cruzi (le mafua'aga o le ma'i Chagas) e ala i lona faua u. Nai lo lena, e fafaga e aunoa ma se tiga le pusi i luga o foliga o se tagata o moe i le po ma ** feiesea'i vai o lo'o tumu i fa'ama'i metacyclic trypomastigotes i luga o le pa'u. Pe a ala le tagata moe ma mimi pe matasi le u mageso, latou soloi sa'o le fe'ai o le pusi i le tui, laugutu, po'o le conjunctiva o le mata, ma fa'atupuina ai se fa'amata'u e leai se tiga o le laumata fulafula (Romana's sign) po'o se nodule pa'u ua indurated (chagoma) 1 i le 2 vaiaso mulimuli ane. Ona o le ma'i Chagas ma'i e 80 i le 99 pasene e mafai ona togafitia i le 60 aso o le tautala o le Benznidazole po'o le Nifurtimox pe a maua i le taimi o le ma'i, a'o le'i tupu le Chagas cardiomyopathy po'o le megacolon e le mafai ona toe fa'afo'isia, fa'amama vave e aunoa ma le olo ma le pu'eina o le pusa mo su'ega PCR o ni mea e ave i ai le faamuamua. I le taimi lava e tasi, e tatau i tagata femalagaa'i ona iloa le eseesega o le mumu tiga Tsetse fly bite chancre (Trypanosoma brucei rhodesiense / gambiense, ma'i moe Aferika) ma le ma'i lemu, e leai se tiga Sandfly volcanic crater ulcer (Leishmania, cutaneous or mucocutaneous leishmaniasis). Afai e maua se tagata i le fiva maualuga, tiga tiga le ulu, fula o mata/mata, tiga o le fatafata, po'o se fa'a'i e tapuni pe a uma se iniseti, vala'au i lou lotoifale. numera fa'afuase'i vave. Toe iloilo fo'i le matou uso ta'ita'i i luga fa'ama'i ma anaphylaxis, tui ma lagomeli, ma fa'agata ma apogaleveleve.
O lau mea e ave i ai le faamuamua i le mauaina o se Kissing Bug i luga o ou foliga, moega, po o le pa'u o le 'A'E LĒ mimilo, valu, pe tu'i'i le pa'u i lou pa'u, vave fufulu le pa'u i le fasimoli ma le vai tafe (pe fufulu mata i le saline sterile) e fufulu ese ai so'o se Trypanosoma cruzi-pisi pisia i totonu o le pusa palasitika a'o le'i ofi i totonu o le pusa tioata. ato** mo su'ega a le matagaluega o le soifua maloloina po'o le CDC PCR, ma va'ai le fa'ailoga a Roma (fa'aliga laumata e leai se tiga i le itu e tasi), o le pa'u o le pa'u, po'o le fiva i le isi 7 i le 30 aso e soso'o ai ina ia mafai ai ona amata vave togafitiga fa'ama'i.
Fai nei loa¶
- AUA LE mimilo ou mata, valu le u, po'o le tatu'i/tu'imo'i sa'o o le Kissing Bug i lou pa'u. Trypanosoma cruzi parasites e ola na'o i le Kissing Bug's hindgut and liquid feces, e le'i iai lava i lona faua. O le tu'imomomoina o le pusi i ou mata po'o le oloina o se u magese e fa'asala'i sa'o ai le faitau miliona o fa'ama'i motile i totonu ole tu'i u'i laititi po'o luga ole mucous membrane o lou mata ma lou gutu.
- Ia fufulu lelei le mea e u ai ma le pa'u o loo siomia ai i le fasimoli malū ma le vai mama (pe faasūsū le mata i le masima mama mo le 10 minute pe a latalata i le laumata). Oomi malie, aua le fufuluina, le pa'u i le 70% isopropyl alcohol po o le fasimoli fa'ama'i e aveese ma fa'amama ai so'o se matāua fecal i luga a'o le'i tu'i i luga o le fecal droplets a'o le'i tu'i i luga.
- ** Va'ai vave mo Kissing Bug salivary anaphylaxis ma vili lau numera fa'afuase'i i le lotoifale pe a iai.** Valaau le 911 i le Iunaite Setete, Kanata, ma Mekisiko, 192 i Pasila, 112 i Europa atoa, pe siaki la matou lisi o le lalolagi atoa. numera fa'afuase'i. I le itu i sautesisifo ma le itu i saute o le Iunaite Setete (Triatoma protracta, Triatoma rubida, Triatoma sanguisuga), Kissing Bug saliva ose mafuaaga autu lea o le IgE-mediated anaphylactic shock i le po: o tagata ua afaina e ala i le po ma ni pupuni lautele, fula o le fa'a'i, wheezing, ma le ma'i fa'a'ivi i totonu o le tino. (EpiPen)**.
- Pu'e saogalemu le Kissing Bug e aunoa ma le fa'afeso'ota'i lima (su'i se fagu po'o se ipu palasitika i luga, fa'ase'e pepa malo i lalo, ma fa'amau i totonu o se atigipusa e iai le 70% ava malosi pe fa'aisa). Aua ne'i tago i se Kissing Bug po'o ona fe'ai pogisa i ie moega e leai ni tamatamai lima. Tu'u atu le fa'ata'ita'iga e ala i lau foma'i po'o le matagaluega o le soifua maloloina lautele mo entomological identification ma Trypanosoma cruzi PCR su'ega, ma fufulu uma ie moe i le vai vevela.
- Asia le nofoaga u i aso uma mo le 4 vaiaso ma saili vave su'esu'ega fa'ama'i fa'ama'i (toto + T. cruzi PCR) pe a e maua i le fa'ailoga a Romana, se chagoma, po'o le fiva e le'i fa'amatalaina. Afai e tupu se tasi mata ** e leai se tiga, fulafula mūmū violē o le laumata pito i luga ma lalo pe afai o laumata pito i luga ma lalo ifo o lo'o i ai se fa'ailoga o le lymph node en, Roma') violē-mumu mumu pa'u (chagoma) po'o le fiva faaumiumi e aliali mai ile 5 i le 30 aso pe a uma ona fa'aalia, amata loa le oral Benznidazole po'o Nifurtimox ae o'o atu i le 90 i le 100 pasene le fua faatatau o togafitiga.
- Afai na utia i Aferika i Saute o Sahara e se lago Tsetse po o le teropika/Mediterranean e le Sandfly, pu'e ata ma fa'aigoa le manu'a ma mata'itu mo fu'a mūmū fa'apitoa mo ve'a. O se nodule mumu tiga ma vevela (trypanosomal chancre) e tupu a'e 5 i le 15 aso pe a uma se tiga i le ao o se fa'alavelave fa'afuase'i o Tsetsepani lago i Aferika i sasa'e (Trypanosoma brucei rhodesiense)** e mana'omia vave su'ega toto ile falema'i; ose papule e leai se tiga e ma'i lemu i totonu o se "lua mauga mu" ua si'itia i tua i le 2 i le 8 vaiaso talu ona utia e lago oneone** e mana'omia ai le dermatology biopsy/PCR mo Leishmaniasis.
Aisea e tatau ai ona maua le ma'i tu'i Chagas ma le Tsetse Sleeping Sickness i Aferika i Sasa'e i vaiaso muamua
- O le Acute Chagas Cure Window (Trypanosoma cruzi): I le taimi muamua 2 i le 8 vaiaso talu ona uma le siama (le Acute Phase), T. cruzi trypomastigotes o loʻo taʻavale malosi i totonu o le toto lea e mafai ona iloa i le microscopy tuusaʻo poʻo le ** whole-blood PCR , ma le oral antiparasitic therapy (Benznidazole poʻo le Nifurtimox) ausia ** 80 i le 99 pasene atoatoa parasitological cure (toetoe lava 100 pasene i pepe ma tamaiti). Afai e misi, o le tagata maʻi e ulufale atu i se filemu e sefulu tausaga le umi ** Le Faʻatonu Faʻasologa ** lea e paʻu ai le fua o togafitiga, ma ** 20 i le 30 pasene o tagata mamaʻi e leʻi togafitia e iu lava ina atiaʻe le oti Chronic Chagas Cardiomyopathy** (apical left ventricular aneurysm, poloka fatu atoatoa, ventricular tachycardia, mate faʻafuaseʻi cardiac) poʻo **digestive megacophagus.
- Fulminant East African Sleeping Sickness (Trypanosoma brucei rhodesiense): E le pei o Aferika i Sisifo o le moe maʻi (T. b. gambiense) lea e agaʻi atu i masina i tausaga, Afrika i Sasaʻe T. e. rhodesiense (konekarate i taaloga safaris i Tanzania, Kenya, Uganda, Malawi, Zambia, po o Zimbabwe) e mafua ai se tiga Tsetse chancre i le Aso 5 i le 15, fiva maualuga, myocarditis, DIC, ma ** osofaʻiga ma le oti i totonu o le 3 i le 6 vaiaso, seʻi vagana ua togafitia vave i le falemaʻi ma le **Faminidazole i le **Faminidazole.
Laau fa'ai'uga: Kissing Bug vs Tsetse Fly vs Sandfly fa'ata'ita'iga ma le tausiga pe a uma ona fa'aalia.¶
flowchart TD
A["Ua masalomia o le Vector Bite poo le Tropical Cutaneous/Ocular Lesion"] --> B{"O le a le uiga o le fa'aaliga ma le lagona ū?"}
B -->|Americas / Southern US: Painless nighttime bite on face/arm indoors; flat cone-nosed bug with striped border| C["Kissing Bug (Triatomine) Fa'aalia: Trypanosoma cruzi Tu'aiga + Fa'ama'i Fa'ama'i Fa'ata"]
B -->|Sub-Saharan Africa Safari / Bush: Sharp painful daytime bite by large brownish fly with crossed wings| D["Tsetse Fly (Glossina) Uu: African Trypanosomiasis (Ma'i Moe) Tulaga lamatia"]
B -->|Tropics / Mediterranean / Middle East: Tiny 2-mm hairy golden fly with V-wings at dusk; painless or stinging papule| E["Phlebotomine Sandfly Uu: Leishmaniasis Tulaga lamatia"]
C --> F{"So'o se ma'i fa'afuase'i, fula laugutu/fa'a'i, fe'ai, pe niniva pe a ala?"}
F -->|Yes: Nocturnal Triatomine Salivary Anaphylaxis| G["Valaau 911 / Numera Fa'afuase'i NEI; tui IM Epinephrine 0.3 mg i le ogavae"]
F -->|No: Local bite or bug found in bed| H["AUA LE mimilo mata po'o le u; fufulu le pa'u i le fasimoli ma le vai pe fufulu mata ile masima; pu'e pusa i totonu o fagu fa'amau"]
H --> I{"I luga ole Aso 5 i le 30: Fufula laumata lanu viole e tasi e leai se tiga (fa'ailoga Roma), pa'u pa'u, po'o le fiva?"}
I -->|Yes: Acute Chagas Disease| J["Falema'i Fa'afuase'i / Su'ega ID: T. cruzi PCR toto atoa + Su'a toto + ECG -> Amata 60 aso Oral Benznidazole po'o Nifurtimox"]
I -->|No symptoms| K["Tuuina atu le pusi pu'e mo PCR; fai le laina fa'avae ma le 6-i-8 vaiaso T. cruzi IgG serology & PCR pe a lelei le bug"]
D --> L{"I Aso 5 e oo i le 15: Ma'i tiga mumu mumu mumu (Tsetse Chancre) + maualuga fiva, ulu, po'o ua?"}
L -->|Yes: Acute Human African Trypanosomiasis| M["FA'AFIAGA I LE FALEMA'I FAAMATALAGA: Chancre aspirate & Giemsa blood smear + Lumbar puncture -> Oral Fexinidazole poo IV Suramin/NECT"]
E --> N{"I Vaiaso 2 i le 12: Ua faateteleina le papule e leai se tiga ma avea pea ma ma'i papala e le mafai ona faamaloloina ma ua si'i le tuaoi o le 'mafu'?"}
N -->|Yes: Cutaneous or Mucocutaneous Leishmaniasis| O["AUA LE oomi pe tipi e pei o se ma'i fulafula; tu'i biopsy/su'e mai le pito papala maualuga mo Leishmania PCR + Miltefosine/Amphotericin"]
Fa'atusatusaga o le ulu i le ulu: Kissing Bug (Chagas) vs Tsetse Fly (Sleeping Sickness) vs Sandfly (Leishmaniasis)¶
Talu ai e masani ona fenumiai e tagata femalagaaʻi, tagata nuʻu i tua, ma fomaʻi nei faʻamaʻi faʻamaʻi e tolu o le protozoan vector, e taua tele le vaeluaga o itu-itu-itu:
| Vaega Fa'afoma'i | Kissing Bug (Triatominae: Triatoma, Rhodnius, Panstrongylus) | Lale Tsetse Aferika (Genus Glossina: G. morsitans, G. palpalis) | Phlebotomine Sandfly (Lutzomyia & Phlebotomus) |
|---|---|---|---|
| Fa'afanua Fa'afanua | O Amerika: Endemic mai Mexico e oo atu i Amerika Tutotonu ma Amerika i Saute, faaopoopo i ai 28+ setete i le itu i saute o le US (Texas, Arizona, New Mexico, Kalefonia, Florida, ma Gulf of Mexico states). | Afelika i lalo ifo o Sahara (36 atunuu): Paka ta'aloga Savanna o ** Sasa'e/Aferika i Saute** (G. morsitans) ma vaomatua o vaitafe o Central/West Africa (G. palpalis). | ** Sone mafanafana i le lalolagi atoa:** Amerika Tutotonu & Saute (faaopoopo i South Texas), Mediterranean Europa, Sasa'e Tutotonu, Aferika, Central & South Asia. |
| Faiga Iniseti & Amioga Uu | 1.5 i le 3 cm faaumiumi, mafolafola pe'a uliuli ma le puipui foliga pei o le ulu, sa'o proboscis fa'amau i lalo, ma ** lanu moli/mumu/samasama fusi i le pito o le manava**. Fafaga i le po i totonu o fale; u e le tiga. | 6 i le 15 mm lago lanu enaena tele ma le bayonet proboscis i luma, o le "pepe-pepe" apaau sela, ma apaau gaugau mafolafola pei o seleulu tapuni. Uu fa'asaua i le ao; o le u e tiga matuitui. | Laiti (1.5 i le 3 mm) enaena auro, felele e pei o mogamoga fulufulua e oso i luga o le pa'u ma taofi ona ** apaau e fa'atutu i foliga V** a'o malolo. E utia i pogi ma po. |
| Protozoan Parasite & Transmisi | Trypanosoma cruzi: Tu'u mai e ala i le ** fecal contamination** (E LE'A e ala i le faua). Pesi fe'ai i le taimi po'o le mae'a fo'i ona fafaga; su'i e le tagata le fe'ai i le manu'a u, mata conjunctiva, po'o laugutu (po'o le açaí/suasuka mata ua faaleagaina). | Trypanosoma brucei rhodesiense (Aferika i Sasae) ma Trypanosoma brucei gambiense (West/Central African): Tu'u sa'o ** e ala i le faua o le lago** i le taimi e tui ai masini. | Leishmania ituaiga (L. braziliensis, L. mexicana, L. major, L. tropica, L. donovani, L. infantum): Promastigotes tui ** tuusao e ala i le faua oneone ua toe faafou**. |
| Pa'u Saini / Manu'a Mata | Faailoga a Roma (1 i le 2 vaiaso pe a uma ona fa'aalia): ** Tu'atasi, e leai se tiga, fa'afuga o laumata pito i luga ma lalo ole mata e tasi), conjunctivitis, ma pona mua'i. Po'o Chagoma: pona violē-mūmū malosi. | Trypanosomal Chancre (5 i le 15 aso pe a uma le u, i le 50% o T. b. rhodesiense): ** Ma'i, vevela, pa'u mumu-lanu violē (2 i le 5 cm)** ma se ma'i po'o le ma'i ma'i totonugalemu, e fo'ia i le 2 i le 3 vaiaso pe a amata le fiva. | Cutaneous Leishmaniasis Ulcer (2 i le 8 vaiaso ina ua uma ona u): Papule e leai se tiga e faateteleina i se ma'i e leai se tiga, mama e faavae i le "volcanic crater" ma le mafiafia o le tuaoi lanu viole ua taai ** lea ** e le maua ai ni vailaau fa'ama'i. |
| ** Fa'alavelave fa'aletino ma tuai ona fai** | Acute Chagas (Vasoso 2 i le 8): Fiva, hepatosplenomegaly, myocarditis. Chronic Chagas (10 i le 30 tausaga mulimuli ane i le 20-30%): Fa'aoso poloka (RBBB/LAFB), cardiomyopathy dilated, apical aneurysm, megacolon, megaesophagus. | Vaega 1 (Hemolymphatic): Fiva maualuga, Fa'ailoga a le Winterbottom (nodes pito i tua), myocarditis. Laasaga 2 (CNS Invasion): Toe suia le taamilosaga moe-fafagu, ataxia, koma, ma le 100% maliu pe a le togafitia. | Cutaneous (CL): Ma'ila. Mucocutaneous (MCL: L. braziliensis i Amerika i Saute): Fa'aleagaina le nasal septum, palate, ma larynx ("espundia"). Visceral (VL / Kala-Azar): Fiva, splenomegaly, pancytopenia. |
| Su'ega Su'esu'e ma Fo'i | Ma'i: Su'a toto Giemsa + Toto Atoa T. cruzi PCR. Taimi: Lua su'ega serologic IgG (ELISA + immunoblot/IFA). Vaola: Oral Benznidazole poo Nifurtimox mo le 60 aso. | Su'esu'ega: Fa'asu'e o le chancre/node + su'a toto o Giemsa + serology CATT + fa'atulafonoina le tui o le lumbar CSF. Vaola: Oral Fexinidazole, Suramin, Pentamidine, poo NECT. | Su'esu'ega: Tu'i le biopsy, solo, po'o le fa'asu'u mai le mata o le papala ua si'i mo le Leishmania PCR, Giemsa smear, ma le aganuu. Vaola: Oral Miltefosine, IV Liposomal Amphotericin B, poo antimonial. |
Kisi Bugs (Triatomines), Fa'ailoga Roma, ma le Fa'ama'i Tu'i Chagas¶
1. Aisea e iloa ai e le Kissing Bug le fafaga ma le fe'ai e fa'ama'i pipisi¶
Triatomine bugs (Triatoma infestans, Rhodnius prolixus, Panstrongylus megistus, Triatoma dimidiata i Amerika Latina; ma le Triatoma sanguisuga, Triatoma gerstaeckeri, Triatoma protracta, ma Triatoma rubida i le aso o le Iunaite Setete) ta'ei le fale o le taifau. fa'aputu fafie, ma lalo ifo o fa'ama'i, e alia'e mai i le po e tosina mai i le kaponi kasaisa (CO2) ma le vevela o le tino. - ** Aiseā ua Taʻua ai i latou o "Kissing Bugs" (Barbeiros in Brazil, Vinchucas in the Andes, Chinches Besuconas in Mexico):** Ona o le tagata momoe e masani ona tuu o latou tino ma vae i lalo o se palanikeke, e tolotolo le pusi i luga o le ** foliga, alafau, laugutu, ma laumata** e fafaga ai. - ** 15- i le 30-Minute le Taumafa o le Toto e leai se tiga:** Ua tatala e le pusi lona nofoa sa'o, tolu-vaega (proboscis) ma tui ai le faua o lo'o i ai nitrophorins (vasodilators), apyrases (platelet inhibitors), ma vai fa'alenu'u i le lotoifale. Talu ai e leai se tiga o le u, e le ala ai le tagata moe a'o fa'atupu le pusi i luga o le 15 i le 30 minute. - O le Mailei Fe'avea'i i Fe'au: A'o fulafula le manava o le pusi (aemaise lava i manu fe'ai vave e pei o le Triatoma infestans ma le Rhodnius prolixus), e ta'i ai se matāua pogisa o fe'ai sa'o i le alafau po'o le laumata o le tagata a'o le'i totolo ese. - Autu Pathophysiological Fact: O le pa'u o le tagata e le'i motusia ose pa puipui lea e le mafai e Trypanosoma cruzi metacyclic trypomastigotes ** ona ati i latou lava**. Fa'ama'i e tupu na'o pe a le iloa e le tagata moe mimilo pe maosi le u (solo le pa'u fecal i totonu o le tama'i manu'a tu'i po'o le pa'u ua ma'i) POO le sese le matāua fecal i luga o le mucous membrane o le conjunctiva (mata) po'o le gutu mucosa (laugutu).
================================================================================
HOW KISSING BUGS TRANSMIT TRYPANOSOMA CRUZI & WHY YOU MUST NEVER RUB
================================================================================
[1. Nighttime Blood Meal] [2. The Rubbing Trap (Romana's Sign)]
------------------------- -------------------------------------
Kissing Bug feeds on cheek/eyelid Sleeper wakes up -> Rubs itchy face
for 15-30 min (Painless saliva). |
| v
v Hand wipes liquid bug feces into:
Bug defecates liquid droplet * Eye Conjunctiva -> ROMANA'S SIGN
of T. cruzi trypomastigotes (Unilateral painless purple swollen
NEXT to the bite puncture. upper & lower eyelids at Day 7-14)
* Bite Puncture -> SKIN CHAGOMA
--> STOP TRANSMISSION NOW: Wash with soap & water or saline WITHOUT rubbing
================================================================================
2. Iloaina o le Fa'ailoga a Romana ma le Pa'i Fa'ama'i po'o le Periorbital Cellulitis.¶
I le va o le 5 ma le 14 aso pe a uma le T. cruzi * fecal trypomastigotes faʻafesoʻotaʻi le conjunctiva o le tasi mata, o le tagata maʻi e atiaʻe le faʻailoga mataʻutia o le maʻi Chagas mata, Faailoga a Roma (na faamatalaina e Cecilio Romaña i le 1935): - Aiga Fa'afoma'i o le Fa'ailoga a Roma: 1. Strictly Unilateral (One Eye Only): E aafia na'o le mata ua pisia. 2. E leai se tiga, Violaceous (Purple-Pink) Bipalpebral Edema: O laumata pito i luga ma lalo o le fufula tele, e masani ona tapuni ai le palpebral fissura, ma le mausali, e le o le lua, lanu mūmū-violet lanu, ae e le pei o le abscess siama po o le orbital cellulitis, ** e leai se tiga ma e le pa'i*** 3. Conjunctivitis, Dacryoadenitis, ma Preauricular Node: Fuafula o le ipsilateral lacrimal (loimata) gland ma ua iloagofie le faateteleina, mausali preauricular poʻo le submandibular lymph node i le itu lava e tasi o foliga. 4. Taimi ma le Fa'agasolo Fa'asologa: E fa'aauau pea le fa'ailoga a Romana mo 2 i le 4 vaiaso e ui lava ina fa'ateteina mata fa'ama'i fa'ama'i po'o vaila'au fa'ama'i, fa'atasi ma le fa'aumi maualalo po'o fiva fulafula, malaise, lymphadenopathy lautele, ma le hepatosplenomegaly vaivai.
3. Pu'eina o le Bug, Su'ega Fa'ata'ita'i, ma le 60-Aso Fa'ama'i Fa'ama'i¶
- E faʻafefea ona puʻeina ma tuʻuina atu ma le saogalemu le Kissing Bug:
- Aua le pa'i i le pusa i tamatamai lima. Fai totigilima lafoai pe liliu se fagu tioata i luga o le pusa, fa'ase'e se kata i lalo, ma fa'amau le tapuni.
- Va'ai toto'a i le ulu ma le proboscis: o manu e fafaga i la'au e i ai vae i tua lautele ma e umi ona pi'o le proboscis, ae o manu fa'ama'i **fasioti manu / uili uili e mafiafia, fa'afefeteina pei o le raptor proboscis ma e **le'aveina T. cruzi; moni Triatomine Kissing Bugs e i ai le umi, manifinifi, ulu e pei o le cone ma se proboscis sa'o, pupu'e fa'amau mafolafola i lalo o le fa'ama'i ma fa'ailoga lanu moli/mumu/samasama i le pito o le manava.
- Tuuina atu le pusa e ala i lau ** Matagaluega o le Soifua Maloloina a le Setete, polokalame faʻalauteleina iunivesete, poʻo le CDC Division of Parasitic Diseases and Malaria (DPDM)** mo PCR suʻega mo Trypanosoma cruzi DNA (i le itu i saute o le US, 30 i le 55 pasene o vao Kissing Bugs suʻega lelei mo T. cruzi).
- Su'esu'ega Fa'asu'esu'e ile Ma'i Fa'aalia:
- I le taimi o le Mata'utia (Vesaso 1 i le 8 pe a uma ona fa'aalia, po'o le taimi o lo'o iai le fa'ailoga a Romana/fiva): O le Serology (IgG antibodies) e masani lava ona leaga i le amataga. O su'esu'ega fa'aauro o le Tto-Aoatoa Trypanosoma cruzi PCR Taimi Moni MA su'esu'e sa'o microscopic o le toto fou fa'ato'a fa'ama'i (susu mo le trypomastigotes motile) ma Giemsa-pisa toto mafiafia ma manifinifi smears.
- A mae'a le Vaiaso 6 i le 8 (Su'esu'ega Fa'alelei / Le'i fuafuaina): Fa'atonu lua 'ese'ese T. cruzi IgG su'ega serologic e fa'aaoga ai vaila'au fa'aantigen ma'oti (ELISA plus immunoblot po'o le IFA) e fa'amaonia ai pe fa'asa'o ai le seroconversion, fa'atasi ma le baseline 12-lead ECG (su'esu'e mo le RBBB, LAFB, po'o le PR prolongation).
- Togafitiga Fa'ama'i (Benznidazole ma le Nifurtimox):
- O Benznidazole ma Nifurtimox (Lampit) e FDA-faamaonia i le Iunaite Setete ma lisiina e le World Health Organization (WHO):
- Benznidazole (Laina Muamua): 5 i le 7.5 mg/kg/aso vaevae tautala ile 2 tui i aso taitasi mo le 60 aso (e oo atu i le 8 i le 10 mg/kg/aso i tamaiti ma'i). Mataʻituina mo le mageso, neuropathy peripheral, ma CBC / ate enzymes.
- Nifurtimox: 8 i le 10 mg/kg/aso vaevae tautala ile 3 tui ile aso faatasi ai ma meaai mo le 60 aso i tagata matutua (10 i le 20 mg/kg/aso i tamaiti).
Kissing Bug Salivary Anaphylaxis i Amerika i Sautesisifo (Arizona, Kalefonia, Texas)
I le toafa o Sonoran ma Mojave o Arizona, Kalefonia i Saute, New Mexico, ma Texas, e seasea ona feaveaia le faama'i Chagas i totonu o fale ea malulu ona o nei meaola e faatali mo le 15 i le 60 minute pe a uma ona tuua le fale a'o le'i fe'ai. Ae ui i lea, o latou polotini faua (procalin i le T. protracta) o lo'o i totonu o le allergens iniseti sili ona malosi i Amerika i Matu. O tagata ma'ale'ale e feala fa'afuase'i i le po ma le fa'ama'i fa'alaua'itele, angioedema o laugutu ma le laulaufaiva, stridor, bronchospasm, ma le hypotensive anaphylaxis. So'o se tasi na maua i se fa'ama'i fa'ama'i pe a uma ona ala i luga ma se u e leai se tiga i le po i Saute Sisifo e tatau ona tu'u lua Epinephrine Auto-Injectors (EpiPens) i tafatafa o le moega ma fa'amaufa'ailoga pupuni o le potumoe, salu faitoto'a, ma fa'amoe i fafo o rodent packrat (Neotoma).
Usu a Aferika Tsetse Fly (Glossina) ma Tagata Aferika Trypanosomiasis (Ma'i Moe)¶
1. Iloaina le Tsetse Fly ma le Trypanosomal Chancre¶
O tagata faimalaga i luga o safaris manu i Sasaʻe ma Aferika i Saute (Serengeti, Ngorongoro, Masai Mara, Luangwa Valley, Zambezi, Okavango) poʻo le galulue i vaitafe o le Central ma West Africa (Democratic Republic of the Congo, Central African Republic, Angola, South Sudan) e masani ona fetaiaʻi ma le Tsetse fly (Glossina). - Aisea e le taofia ai e le DEET na o ia le lago o le Tsetse: O lago tsetse e lapopoa (8 i le 15 mm), u vave i le ao ma apaau e seleulu e vaai vaaia i taavale safari feoai, pefu pefu, ma ie lanumoana uliuli pe uliuli, ma e fai lava si le amana'ia o le DEET masani. O lo latou fa'ata'oto e pei o le bayonet e tuia ai ofutino khaki, totini, ma jeans denim, ma fa'aolaina ai se tui ma'ai ma le tiga e maua ai se mataua toto. - Le Trypanosomal Chancre (Aso 5 i le 15 Post-Bite): - E ui ina sili atu i le 99% o lago tsetse e le afaina, o se u mai le lago o lo'o tauaveina Trypanosoma brucei rhodesiense (Afelika i Sasa'e), ae itiiti ifo le masani ai Trypanosoma brucei gambiense (West/ Central African), e atia'e ai se pathognomonic Trypanosomal Chancre i aso mulimuli ane 5 i le***. - ** Vaaiga:** Ose malo, vevela, mu'amu'amu, fa'ata'amilomilo mumu-i-violaceous nodule po'o se ma'a e fua le 2 i le 5 senitimita i le lautele, fa'apito i luga i se ma'i ma'i po'o uliuli eschar ma si'osi'omia e le erythematous halo, fa'atasi ma fa'alāpotopotoga fa'aitulagi lamepa fa'alautele. - Aisea T. e. rhodosiense O se Fa'alavelave Fa'afoma'i: - I totonu o le 1 i le 3 vaiaso o le u, e oso ai le tagata ma'i i fiva maualuga, tiga, tiga tiga, myalgias, mageso o le ogalaau (trypanids), thrombocytopenia, acute myocarditis, ma CNS invasion, lea e 100% e oti ai i totonu o vaiaso i nai masina pe afai e sese le maua o le selalia poo le siama. - ** Faiga Fa'apitoa a le Falema'i:** So'o se tagata malaga e toe fo'i mai Aferika i Saute o lo'o i ai se pona mumu mumu ma tiga faifaipea (chancre) ma fiva e mana'omia le ulufale i le falema'i i le aso lava e tasi, su'esu'e sa'o o le vai na asu mai i le pito o le chancre fa'atasi ai ma le pisia o Giemsa o le toto mafiafia ma manifinifi, ** tu'i le lumbar (su'esu'ega a le CSF)** i le fa'ata'ita'iga a le CSF, fa'atasi ai ma le su'esu'eina o le CSF. Fexinidazole** poʻo IV Suramin / Melarsoprol / Pentamidine / NECT.
Phlebotomine Sandfly Uu ma Cutaneous po'o Mucocutaneous Leishmaniasis¶
1. Iloaina o le "Volcanic Crater" Ulcer e le mafai ai ona fa'ama'i siama.¶
I le isi itu o le teropika o Amerika Latina, o le Metitirani, Sasaʻe Tutotonu, Aferika i Matu/Saʻe, ma Asia i Saute/Tutotonu, o tamaʻi lago Phlebotomine sandflies* (Lutzomyia ma Phlebotomus ituaiga, e na o le 2 millimeters le umi) e feaveaʻi le intracellular Leishmania protozoan parasites: - The Classic Clinical Trap: E tusa o le 2 i le 8 vaiaso ina ua uma ona toe foi mai le savaliga i le vaomatua, faagaioia faamiliteli, poo aso malolo i le Metitirani, o se tamai lago lanu mumu e utia le papule i luga o le vae pito i lalo, lima, taliga, po o foliga ** e musu e faamalolo**. Nai lo le fofo i totonu o le vaiaso e pei o le utia e le namu, e faasolosolo malie ona tupu i se 1- i le 5-senimita papala ma se nofoaga mama po o le ga'o ma se tuaoi lanu viole mafiafia, sii a'e, ta'avale (e pei o se mauga mu) lea e matua leai se tiga sei vagana ua aafia lona lua. - Aisea ua le manuia ai le Incision & Drainage ma le Cephalexin: E masani ona sese e foma'i le iloa o le leishmaniasis o le pa'u o le tino e pei o le fula o le siama po o le utia apogaleveleve, faatonuina le cephalexin po o le faia o taotoga tipitipi ma alavai, e faaleagaina ai le ma'ila o le tino e aunoa ma le pa'i atu i totonu ole sela Leishmania amastigotes. - The Mucocutaneous Danger in New World (Viannia) Species: Afai o le siama na maua i Amerika Tutotonu po o Saute mai Leishmania (Viannia) braziliensis, L. panamensis, po o L. guyanensis, e mafai ona sosolo mai parasite mai le ma'i pa'u i le nasal septum, palate, pharynx, ma larynx masina i tausaga mulimuli ane (mucocutaneous leishmaniasis / espundia), e tafiesea ai le nasal cartilage ma mafua ai le faalavelaveina o le ea po o le faaletonu pe a le togafitia i se faiga. - ** Fa'ata'ita'iga ma Togafitiga:** - Va'ai ile Fa'ama'i Fa'ama'i po'o le Tropical Dermatology fa'apitoa mo le 3- i le 4-mm tu'i biopsy, va'aiga o le pa'u, po'o le fa'aosoina o le nila lelei e ave sa'o mai le tua'oi o le ma'i pala (aua ne'i biopsy na'o le necrotic center). - Auina atu mea e fai mo spesies-specific Leishmania PCR (e manaʻomia e iloagofie ai le Lalolagi Fou Viannia ituaiga e manaʻomia togafitiga faʻapitoa mai ituaiga tuai o le Lalolagi), Giemsa histopathology (saili mo intracellular ** Leishman-Donovan tino [amastigotes]** totonu macrophages), ma Novy-MacNeal-) aganuu - Togafiti e tusa ai ma ituaiga ma fa'afanua fa'atasi ma le oral Miltefosine (Impavido, 50 mg PO fa'atolu i aso ta'itasi mo le 28 aso), IV Liposomal Amphotericin B (AmBisome), po'o le pentavalent antimonials po'o le fa'amama fa'alotoifale mo le Lalolagi Tuai e le lavelave *L. tele * manu'a.
Potu moe ma puipuiga o femalagaaiga faasaga i Kissing Bugs, Tsetse Flies, ma Sandflies
- ** Against Kissing Bugs (Americas & Southern US):** Faamaufa'ailoga ta'eta'ei puipui, fa'apipi'i pupuni fa'amalama ma salu faitoto'a, tape moli fa'apaologa i fafo i le po, fa'amama moega ta'ifau ma pa moa mai nofoaga e momoe ai tagata, ma tu'u se upega moega i lalo o le fa'amoe i fale i tua.
- Faasagatau i Laga Tsetse i le Ao (African Safaris): Fa'a'ofu ** ofu e le tutusa le mamafa o le khaki, olive, po'o le lanu pa'u** (aua lava ne'i ie lanumoana po'o uliuli, e matua faatosina mai ai lago tsetse), ma ia fa'apipi'i fa'amalama o ta'avale safari pe a alu i fusi vao tsetse.
- Faasaga i Lamu Laiti i le po (Tropics & Mediterranean): Moe i lalo o le ** fine-mesh permethrin-treated bed nets**, ma faaaoga 20% i le 30% DEET po o le 20% Picaridin i tapuvae, tapulima, ma taliga ua aliali mai i le afiafi.
Numera fa'aitulagi o fa'alavelave fa'afuase'i ma fa'atonuga a le lala sooupu¶
- Amerika ma Kanata:
- Vaila le 911 mo anaphylaxis Kissing Bug i le po, myocarditis tuga, po'o ma'i fiva tuga pe a uma malaga.
- Fa'afeso'ota'i le CDC Parasitic Diseases Hotline i le +1-404-718-4745 po'o le CDC Emergency Operations Center i le +1-770-488-7100 mo le fa'atalanoaga a foma'i i le Whole-Blood Trypanosoma cruzi PCR, Leishmania PCR, ma antiparasitic drugs (Benznixazole), ma antiparasitic. Fexinidazole, Suramin, Miltefosine).
- I le Texas, Arizona, Kalefonia, Louisiana, ma le Gulf of Mexico states, auina atu Kissing Bugs ua pu'eina e ala i lau State Department of Health po o le Texas A&M University Kissing Bug Research Lab.
- Amerika Latina (Pasila, Mekisiko, Atenitina, Polivia, Kolomupia, Peru):
- Oomi le 192 (SAMU) i Pasila, 911 i Mekisiko ma Atenitina, 123 i Kolomupia, po o le 106 i Peru.
- Mulimuli i le PAHO ma le Ministério da Saúde do Brasil Doença de Chagas Aguda ta'iala: lipoti vave o so'o se ma'i mata'utia Chagas masalomia, fa'ata'ita'i toto'a tu'u sa'o, ma le tu'uina fua o le Benznidazole oral 60 aso**.
- United Kingdom: vili le 999 po o le NHS 111, ma faasino atu i tagata malaga ua toe foi mai ua masalomia le Tsetse chancre, Romana's sign, po o Leishmania ulcer i le Hospital for Tropical Diseases (London) poo le Liverpool School of Tropical Medicine.
- Iuni Europa: vili 112. Fa'asino i tagata malaga toe fo'i atu i nofoaga fa'afoma'i fa'ama'i a le atunu'u ma fa'amaopoopo ma ** WHO Headquarters (Sineva)** mo fa'alavelave fa'afuase'i o le Fexinidazole, Suramin, po'o le NECT.
- Afelika i Sahara: vili le 112 / 999 po o le 10177 (Aferika i Saute) ma faafesootai le AMREF Flying Doctors (+254 20 699 2299) i Nairobi poo le National Ministry of Health Trypanosomiasis Control Programs mo le vave siaki o le toto smear.**
Fesili e fai soo¶
E tu'ia sa'o e le Kissing Bug le fa'ama'i Chagas e ala i lona u e pei o le namu e tuiina le malaria?¶
Leai. E le pei o namu po'o tsetse lago, o le Trypanosoma cruzi parasite e mafua ai le fa'ama'i Chagas e le ola i le faua o le Kissing Bug ma e le tuiina lava e le u lava ia. Nai lo o lea, e ola le parasite i le pito i tua o le bug ma e pasi atu i fei sua e fe'ai ai le pusi i luga o le pa'u a'o le'i leva ona fafaga i le po. Fa'ato'a a'afia oe pe a e mimilo pe valusia le u mageso, lea e soloi sa'o ai fe'ai o le pusi i totonu o le tu'i la'ititi o le u po'o le susū o lau mata (conjunctiva) po'o le gutu.
O le a le fa'ailoga a Romana, ma e fa'afefea ona ou iloa e ese mai i se pine masani po o le utia o le pusi i le laumata?¶
O le fa'ailoga a Romana o le fa'ailoga masani lea o le fa'ailoga vave o le fa'ama'i tele o le Chagas lea e aliali mai i le 5 i le 14 aso talu ona oloina e le Trypanosoma cruzi feces Kissing Bug feces i le mata e tasi. E le pei o le utia e le namu i le laumata (e fufula vave, mageso tele, ma mou atu i le 2 i le 3 aso) poʻo le pinkeye siama (lea e aʻafia ai mata e lua ile pu samasama), o le faʻailoga a Romana e matua tasi le itu, e tupu ile 1 i le 2 vaiaso pe a uma ona faʻaalia, e mafua ai le mausali, leai se tiga, lanu viole o le mata e tasi ma le fula o le tasi mata e leai se fula o le tasi mata. fa'atasi ma le fulafula o le lymph node i luma o le taliga ma le fiva umi e tele vaiaso.
O le a se mea e tatau ona ou faia pe a ou mauaina se Kissing Bug i loʻu moega poʻo luga o loʻu paʻu?¶
Muamua, aua le mimilo ou mata pe valu le u, ma fufulu vave le pa'u i le fasimoli ma le vai tafe (poo le fufuluina o le mata i le saline sterile) e aveese ai so'o se matāua fecal microscopic a'o le'i ulu atu parasite i le pa'u. Lona lua, aua ne'i tu'imomomoina le pusa i lou lima; maileia i lalo o se fagu tioata po o se ipu, faʻamau i totonu o se atigipusa, ma fufulu uma ie moega i le vai vevela. Mulimuli ane, fa'afeso'ota'i lau matagaluega o le soifua maloloina po'o le foma'i e su'e le bug e le PCR mo Trypanosoma cruzi ma mata'itu oe mo le 30 aso mo le fiva, fula laumata, po'o se pona o le pa'u mautu.
E mafai ona fa'amalolo atoatoa le fa'ama'i Chagas pe a maua vave pe a uma le u o le Kissing Bug?¶
Ioe. Pe a maua le maʻi Chagas i le taimi o le Acute Phase (le 2 i le 8 vaiaso muamua talu ona faʻaalia, pe a faʻasalalau parasite i totonu o le toto ma e mafai ona iloa e le PCR toto atoa poʻo le suʻeina o le toto), o le 60-aso o le oral antiparasitic tablets (Benznidazole poʻo le Nifurtimox) e ausia ai le 80 i le 99 pasene le faʻamaeʻaina o tamaiti laiti (ma le 99 pasene atoatoa le faʻamaloloina o tamaiti laiti). fatu gau, arrhythmia, ma le fa'aleagaina o mea'ai lea e tupu mai i le 10 i le 30 tausaga mulimuli ane.
E fa'afefea ona ou iloa se u'u lago Tsetse pe a uma se safari Aferika, ma aisea ua avea ai ma fa'alavelave?¶
E le pei o le Kissing Bug e utia e aunoa ma se tiga i le po i totonu o le fale, o se lago Aferika Tsetse (Glossina) e utia tiga i le ao i paka ta'aloga savanna po o togavao. Afai o loo feaveai e le lago le Trypanosoma brucei rhodesiense (Afelika i Sasae o le moe ma'i), e tupu a'e i le nofoaga utia se pona mūmū mūmū violē (2 i le 5 senitimita le lautele) e ta'ua o le trypanosomal chancre i le 5 i le 15 aso talu ona utia, sosoo ai ma le fiva maualuga, tiga le ulu, ma le le mautonu. Ona o le ma'i moe a Aferika i Sasa'e e mafai ona osofa'ia le fai'ai ma mafua ai le fatu oti ma le tele o okeni faaletonu i totonu ole 3 i le 6 vaiaso, so'o se tagata malaga safari e maua i le pa'u tiga ma le fiva e mana'omia le su'eina o le toto ile falema'i i aso e tasi ma togafitiga ma Fexinidazole po'o Suramin.
Aisea na liu ai se u tama'i lago oneone i se ma'i papala e leai se tiga i le mae'a ai o la'u malaga?¶
O tama'i lago oneone Phlebotomine e 2-milimita i Amerika Latina, Metitirani, Sasa'e Tutotonu, Aferika, ma Asia e fa'asalalau sa'o mai le Leishmania parasite i totonu o le pa'u a'o u. A maeʻa le 2 i le 8 vaiaso, o se tamaʻi paʻu piniki e faʻateleina ma matala i se maʻi tigaina, e le mafai ona faʻamaloloina ma se tuaoi lanu viole mafiafia, siitia, taʻavale e foliga mai o se mauga mu (cutaneous leishmaniasis). Talu ai e mafua mai i se intracellular protozoan nai lo siama, o kulimi faʻamaʻi ma vailaʻau faʻamaʻi gutu e le aoga; e tatau i le foma'i ona ave se tama'i biopsy po'o le soloina mai le tuaoi si'i a'e mo Leishmania PCR ma fa'atonu le fa'atatau ile anti-leishmanial togafitiga e pei ole oral miltefosine.
Punavai ma ta'iala aloa'ia¶
- ** Nofoaga Autu mo Fa'ama'i ma Puipuiga (CDC, Iunaite Setete):** Chagas Disease (Trypanosoma cruzi): Triatomine Vector Identification, Acute Phase PCR Diagnosis, Romana's Sign, ma Benznidazole / Nifurtimox Treatment Protocols.
- Faalapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi (WHO) & Pan American Health Organization (PAHO): Taiala mo le Su'esu'ega ma Togafitiga o le Fa'ama'i Chagas; O Ta'iala ole WHO mo Togafitiga ole Trypanosomiasis Aferika Tagata (Fexinidazole); ma * Pulea o Leishmaniases *.
- Sosaiete Fa'ama'i Fa'ama'i o Amerika (IDSA) & ASTMH: Ta'iala Fa'ata'ita'i Fa'ata'ita'i mo Su'esu'ega ma le Puleaina o Leishmaniasis (Aronson et al., Ma'i Fa'ama'i Fa'ama'i).
- ** American Heart Association (AHA): ** * Faʻataʻitaʻiga ma le Puleaina o Maʻi Faʻatasi ma le Aʻafiaga o le Myocardial i le Chagas Disease * (Nunes et al., Circulation).
- ** Tusitala o Allergy and Clinical Immunology (JACI):** Triatomine (Kissing Bug) Salivary Procalin Anaphylaxis i Sautesisifo o le Iunaite Setete (Klotz et al.).
Fai se kosi fa'amaonia fesoasoani muamua ma fa'afeso'ota'i fa'apolofesa
O lenei taʻiala e tuʻuina atu ai le faʻaalia o faʻalavelave faʻafuaseʻi ma aʻoaʻoga fesoasoani muamua pe a uma ona faʻaalia ma e le suia ai faʻamaʻi pipisi faʻapolofesa, vailaʻau teropika, poʻo tausiga faʻafuaseʻi. Ina ia aʻoaʻoina tomai faʻapitoa mo le puleaina o faʻafitauli tuga faʻamaʻi ma epinephrine auto-injectors, ave se kosi faʻamaonia fesoasoani muamua e ala i le Koluse Mumu, St John Ambulance, poʻo se tagata e tuʻuina atu.