O le ma'alili o le maalili, tagofia lemu, ma le fatu pu'eina¶
Emergency numbers differ by country. This page uses 911, the number for the United States and Canada. Many other countries use 112, 999, or another number. Find the number for your country.
O le ma'alili fa'afuase'i ogaoga o se tasi lea o fa'alavelave fa'afuase'i fa'afoma'i mata'utia e feagai i le sailiga ma le lavea'i, vaila'au i vao, ma fa'alavelave tau malulu i taulaga. Pe a pa'ū le vevela o le tino i lalo ole 35 °C (95 °F), o le tino o le tagata e o'o i le fa'asolosolo fa'aletonu o le tino. Fa'ato'a pa'ū fua o le ga'o, pa'u le fatu, fa'agesegese le mānava, ma fa'ato'a tapunia ai le fatugalemu.
Ae ui i lea, o le lamatiaga sili ona matautia i le puleaina o le maalili e masani ona tupu i le taimi laveai ma toe faamafanafana. O tagata lavea'i e taufetuli, lulu, pe fe'avea'i se tagata ma'i tigaina e mafai ona fa'aoso fa'afuase'i, fe'avea'i ventricular fibrillation, auina atu se fatu itaitagofie, ma'alili i le pu'eina o le fatu. e le gata i lea, o le le lelei o le mafanafana i fafo o vae malulu e mafai ona faʻaosoina ai le susu, lea e faʻafefe ai, malulu, toto acidotic mai pito pito i tua i totonu, faʻamafanafana atili le fatu ma mafua ai le paʻu o le cardiovascular. Malamalama i le physiology o afterdrop, o le matua manaʻomia o le agamalu maʻi taulimaina, le Swiss staging system, ma le eseʻesega i le va o le passive ma le faʻamalosia autu e mafai ona faauigaina le eseesega i le va o le ola ma le oti.
Fai nei loa¶
- Ta'ita'i le ma'i ma'i malūlū ma le so'ona, fa'amama fa'amama. Fa'aitiitiina gaioiga fa'aletino uma; aua lava ne'i faatagaina le tagata ma'i e savali, tu, nofo vave i luga, pe faia soo se taumafaiga faaletino.
- ** Fa'asao atili le pa'u o le vevela e ala i le aveese o le tagata ma'i mai le si'osi'omaga malulu.** Puipui le tagata mai le matagi, susū, ma le malulu o le eleele e ala i le faia o se fa'afifi fa'alava-ausa burrito afifi e fa'aaoga ai tapoleni, ato moe, ma palanikeke pepa.
- Tuu le tagata ma'i i le faalava. Fa'ata'atia le tagata ma'i mafolafola ina ia taofia fa'afuase'i le fa'aputuina o le toto mai le fai'ai ma fa'aitiitia ai le mafatia o le fatu i se myocardium ma'alili, itaitagofie.
- Aua ne'i olo, fofo, pe tuu sa'o le vevela o lima po'o vae. O le fa'amafanafanaina po'o le oloina o vae pito i tua e mafua ai le vasodilation vave, fufula aisa, toto acidotic sa'o i totonu o le fatu ma fa'atupu ai le oti.
- Siaki mo le fatu ma le mānava o le carotid mo le 60 sekone atoa. O le gasegase o le hypothermic e fa'agesegese ai fa'ailoga fa'aletino i tulaga e le iloa; fa'aalu se minute atoa a'o le'i fa'ai'u le ma'i o lo'o taofia le fatu.
- Amata le CPR faifaipea pe afai o le tagata maʻi e leai se paʻu ma valaʻau le faʻalavelave faʻafuaseʻi. Afai e leai se fatu e iloa pe a maeʻa le 60 sekone, amata loa le faʻamalosi o le fatafata ma faʻaauau pea e aunoa ma le taofi i le taimi o le felauaiga i le falemaʻi ua faʻapipiʻiina i le extracorporeal rewarming.
Mata'utia: O le a le mea e LĒ faia
- Ia aua lava ne'i tagolima, tu'i, pe tu'i soo se tagata ma'i tigaina. I se fatu ua mālūlū i lalo ifo o le 30 °C (86 °F), o le gaioi o le tino, liliu fa'afuase'i, po'o le tu'ia o le endotracheal e faigofie lava ona fa'aolaina ai le fibrillation ventricular.
- Aua ne'i faatagaina se tagata e ma'aalili e savali, tu, pe fesoasoani ia latou lava lavea'i. O le fa'amalositinoina o musele e fa'ao'o mai ai le toto malūlū, ma'a'a, e maua i le potassium mai maso auivi pito i totonu sa'o i totonu o le toto.
- Aua ne'i fa'apipi'i fagu vai vevela, pa'u fa'avevela, po'o mea fa'avevela i lima po'o vae. O le fa'amafanafanaina o vae e muamua fa'ateteleina moega va'a pito i totonu, e fa'afuase'i ai le toe fa'amafanafanaina ma fa'atupu ai le to'a tuga.
- Aua ne'i avatu ni meainu vevela po'o se mea'ai i se tagata ma'i ua suia pe ua le iloa lelei. O le fa'aletonu o le foloina e fa'amaonia ai le fa'aoso i totonu o le mama, e o'o atu ai i le manava po'o le fa'ama'i pipisi o le pneumonitis.
- Aua ne'i fa'apea ua oti se tagata ma'alili, ma'a'a, ma le maalili o le maalili ua oti. O ta'iala mo le toe fa'aolaina o lo'o fa'atonuina ai le tulafono lautele: "E le'i oti se ma'i ma'i malūlū se'ia mafanafana ma oti."
- Aua le avatua le ava malosi poo mea tapaa. O le ava malosi e faatelevaveina ai le vevela o le tino e ala i le vasodilation o le tino, ae o le nicotine e mafua ai le vasoconstriction e faateteleina ai le ischemia o le tino.
Le physiology o le malulu autu: le Suiselani faʻatulagaina faiga¶
O le ma'alili fa'afuase'i o lo'o fa'amatalaina o se pa'u fa'afuase'i i le vevela o le tino i lalo ole 35°C (95°F). Talu ai ona o le fuaina sa'o o le vevela i totonu o si'osi'omaga a'o le'i falema'i e mana'omia ai se su'esu'ega o le esophageal po'o le rectal thermocouple, e fa'alagolago foma'i ile Suiselani Fa'atonu Fa'atonu mo Fa'alavelave Fa'afuase'i. Fa'atupuina e le Komisi Fa'ava-o-malo mo Vailaau Fa'alavelave Fa'afuase'i (ICAR MEDCOM), o lenei faiga fa'ata'ita'iga e fa'amaopoopoina fa'ailoga fa'apitoa e mata'ituina ma fa'amaufa'ailoga autu o le vevela ma fa'atonuina fa'alavelave.
flowchart TD
A["Ua Fa'ailoaina le Ma'i Fa'ama'i-Malili"] --> B{"Pe o nofouta, mataala, ma tetete e masani le tagata ma'i?"}
B -- Yes (Stage I: 32 °C to 35 °C) --> C["Fa'amafanafanaga i fafo: La'ei mago, meainu suamalie mafanafana"]
B -- No --> D{"Po'o malamalama le tagata ma'i ae le mautonu/le tetete?"}
D -- Yes (Stage II: 28 °C to 32 °C) --> E["Fa'atauga Agalelei; Fa'asagaga; Malosiaga Fafo Autu Vevela"]
D -- No --> F{"Po'o le iloa ea le tagata ma'i ae o lo'o manava ma le fatu?"}
F -- Yes (Stage III: 24 °C to 28 °C) --> G["Fa'asalaina; Ausa Pa puipui afifi; Aveese Faanatinati ile Falemai"]
F -- No (Stage IV: Below 24 °C) --> H{"Siaki Pepa / Manava mo le 60 Sekona atoa"}
H -- No Signs --> I["Fa'aauau le CPR + Fa'aliliuina Fa'anatinati mo ECMO / CPB"]
Laasaga I: Maalili mama (35 °C i le 32 °C / 95 °F i le 90 °F)¶
I lenei laʻasaga, o le puipuiga o le thermoregulatory o le tino o loʻo tumau pea le faʻaogaina atoatoa:
O le tagata maʻi e nofouta, mataala, ma mafai ona tautala masani, e ui lava e ono aliali mai le le fiafia, vaivai, poʻo le tautala le mautonu.
O lo'o iai le thermogenesis sili ona tetete. O le tetete o muscular e le'i fuafuaina e mafai ona faateleina ai le gaosiga o le vevela i le 400 i le 500 pasene i luga a'e o le laina faavae.
fa'ailoga taua o lo'o fa'aalia ai le atuatuvale fa'atupu malulu: tachycardia (saosaoa o le fatu), tachypnea (vave manava), ma le maualuga o le toto maualuga.
E tupu le diuresis malulu. Ole vasoconstriction ile peripheral e fa'atuputeleina ai le toto tutotonu, ma mafua ai ona fa'amama e fatuga'o le tele o le mimi fa'afefete, lea e fa'aosofia ai le hypovolemia ma le fa'amama.
O ma'i o lo'o i le Laasaga I e mafai ona fa'atupuina a latou lava vevela ma o le a toe fa'aleleia e ala i le toe fa'amafanafanaina mai fafo pe a tu'uina atu fa'amago fa'amamago ma mea'ai maualuga-kalori.
Laasaga II: Ma'alili (32 °C i le 28 °C / 90 °F i le 82 °F)¶
I le maalili o le maalili, e amata ona le manuia le faʻaogaina o le tino:
O le tetete atoa ua uma. I lalo ifo o le 32 °C (90 °F), o le glycogen stores i maso skeletal ua vaivai, ma o le hypothalamus ua leiloa lona malosi e faʻamaopoopoina le thermogenesis tete. A aunoa ma le tetete, e le mafai e le tagata maʻi ona faʻatupuina le vevela i totonu.
E vave ona leaga le tulaga o le mafaufau. O le tagata maʻi e matua fenumiai, le faʻamaopoopoina (o le "umbles": fumbles, mumbles, tautevateva), faʻafefe, poʻo le faʻaogaina.
E ono tula'i mai le tatalaina o ofu fa'alavelave. Hypothalamic deregulation e mafua ai le vasodilation peripheral fa'afuase'i, le talafeagai, e maua ai e le tagata ma'i malulu se lagona sese o le vevela tele, ma fa'aosofia ai latou e aveese lavalava a'o le'i pa'u.
fa'ailoga taua e fa'agesegese: bradycardia (telegese le fatu), hypoventilation (telegese, manava papa'u), ma fa'agasolo le toto maualuga.
O le myocardium e fa'aitaitagofie ma a'afia i masini arrhythmogenesis. O ma'i i le Vaega II e mana'omia le fa'agaioiina ma le fa'amama fa'amalosi i fafo.
Laasaga III: Maalili malosi (28 °C i le 24 °C / 82 °F i le 75 °F)¶
O le ma'alili ogaoga e fa'atusalia ai se tapuni fa'ato'a tele e lata ane i le oti fa'afuase'i:
O le tagata maʻi e matua le iloa ma le tali atu i upu poʻo tiga faʻaosofia.
E mou atu fa'afoliga; e mafai ona fa'ateteleina tamaiti ma matua le toe gaoioi i le malamalama, fa'ata'ita'i ile oti ole fai'ai ile falema'i.
Fa'ato'a pa'u i lalo ole 30 pasene ole fa'asologa masani. O le fatu e vaivai, filo, ma matua telegese (masani 10 i le 20 pa'o i le minute).
O le mānava fa'afuase'i e fa'agesegese i le 2 i le 4 manava i le minute, e masani lava ma fa'aumi fa'amalo e 15 i le 30 sekone i le va o manava.
E malo maso, e aliali mai e pei o le ma'a'aa'i ona o le malulu e faigofie lava ona fa'aseseina o le tino oti.
O le fatu o loʻo i ai i se tulaga e sili ona maaleale eletise. E oo lava i nai manu'a laiti o le kinetic e mafai ona fa'aoso vave ai le fibrillation ventricular. E mana'omia e tagata mama'i Stage III le fa'anatinatiina o le 'ave'ese i se falema'i fa'apitoa fa'apitoa mo le fa'amafanafanaina o totonu.
Laasaga IV: Maalili tele / mate foliga vaaia (i lalo ifo o le 24 °C / 75 °F)¶
I le Vaega IV, e le o iai ni fa'ailoga o le soifua maloloina pe le mafai ona iloa:
O le tagata ma'i e foliga mai ua oti: leai se pa'u, apneic, malulu pei o ma'a, fa'atasi ai ma tama'ita'i ua fa'apalapala ma fa'amaualuga maso maso.
O gaioiga faaeletise i totonu o le fatu e mafai ona aofia ai le fibrillation ventricular lelei poʻo le asystole i luga ole electrocardiograms masani.
Ae ui i lea, ole mana'oga fa'afoma'i feavea'i i le maalili o le maalili e pa'u ifo i lalo ifo o le 10 pasene ole laina fa'avae. I le matua'i maualalo o le vevela, e mafai ona ola le fai'ai ma le fatu i taimi uumi o le pu'eina o le fatu e aunoa ma se manu'a tumau o le hypoxic ischemic.
O ma'i e foliga mai ua maliliu i lalo o nei tulaga e mafai ona toe fa'aleleia atoatoa le neura pe a fa'aauau pea le fa'aolaina o le cardiopulmonary se'ia mae'a le fa'amafanafanaina o totonu e ala i le extracorporeal life support (ECLS).
| Tulaga Suiselani | Autu Vevela | Fa'ailoga Neurological Clinical | Tulaga Tetete | Ta'iala mo Togafitiga Tulaga Muamua |
|---|---|---|---|---|
| Vaega I (Lauga) | 35 °C i le 32 °C (95 °F i le 90 °F) | Malamalama, mataala; le mautonu malu | Tetete malosi, faifai pea | Fa'amafanafanaga i fafo; vai suamalie mafanafana |
| Vaega II (Fa'atauva'a) | 32 °C i le 28 °C (90 °F i le 82 °F) | Moe, le mautonu; fa'afefeteina le tatalaina o ofu | Ua uma le tetete | Taulima agamalu; fa'agaoioiga vevela i fafo |
| Laasaga III (Maua) | 28 °C i le 24 °C (82 °F i le 75 °F) | Le iloa; koma; tamaiti e le gaoioi | Toesea; malulu muscular rigidity | Fa'asagaga fa'asagatau; felauaiga faanatinati |
| Laasaga IV (O'o'o) | I lalo ifo o le 24 °C (75 °F) | O le oti e foliga mai; e leai ni fa'alavelave; apneic | Toesea | Fa'aauau CPR; ECMO / CPB toe mafanafana |
Le fa'alavelave fa'afuase'i: biophysics ma le fa'asolosolo solo¶
O le fa'alavelave fa'afuase'i o le fa'aauauina lea o le pa'u i lalo o le vevela o le tino pe a uma ona lavea'iina se ma'i mai le malulu, po'o le taimi muamua o le fa'amafanafanaina i fafo.
E ui lava ina tu'u le tagata ma'i i totonu o le falema'i vevela pe afifi i palanikeke mafanafana, o le vevela o totoga autu (fai'ai, fatu, mama) e mafai ona fa'aauau pea ona pa'u i le 2 °C i le 5 °C (3.6 °F i le 9 °F) i luga o le 30 i le 60 minute mulimuli ane. I se tagata ma'i o lo'o fa'afefeteina lona vevela autu ile 28 °C (82 °F), o le isi pa'ū 3-tikeri e to'a ai le fatu i totonu o le loloto o le ventricular fibrillation pu'eina.
Thermal Conductive Inward Wave
|
Cooling Continues in Core Organs (Brain, Heart)
| Stagnant, acidotic venous blood surges inward
Vasodilation in Extremities (Rewarming limbs first)
| Freezes coronary pacemaker nodes (SA/AV)
Ventricular Fibrillation / Asystolic Cardiac Arrest
Mechanism driving afterdrop: fa'asologa fa'asaga i le ta'amilosaga¶
Afterdrop e fa'aosoina e ni faiga fa'aletino ma'oti se lua:
O le fa'atusaina o le vevela o le vevela e fa'atino e ala i le fa'aliliuina o le vevela fa'aletino mama. A matua maalili se tagata, o loʻo i ai se faʻasolosolo o le vevela i totonu: o totoga autu e malulu, ae o le musele loloto ma aano o le atigi pito i fafo e sili atu le malulu. A taofi le vevela mai luga ole pa'u, e fa'aauau pea le fa'auluina o le vevela mai le totonugalemu mafanafana i fafo i totonu o le atigi malulu se'ia o'o i le paleni o le vevela i luga o le tino.
Ole suiga ole convective fa'asagatau ile taimi nei ole faiga e sili atu ona mata'utia. I le taimi o le malulu tele, o le vasoconstriction malosi pito i totonu e vavaeeseina ai le toto i totonu, ma tuʻu ai pito maʻalili, ischemic, ma le tumau.
Afai e faia e le au laveai se mea sese matautia o le faamafanafanaina malosi o lima ma vae o le tagata maʻi, pe afai foi e faatagaina le tagata maʻi e savali, e vave ona faʻalauteleina ala toto pito i totonu:
O le toto vevela vevela e tafe atu i fafo i pito malulu.
O iina, e maalili le toto i le vevela lata ane-ambient ma pikiina le tele o mea leaga o le metabolic ua faaputuputu i musele skeletal ischemic: lactic acid, hydrogen ions, carbon dioxide, ma potassium ions mai sela maso ua faaleagaina.
O lenei toto venous malulu, maualuga maualuga, hyperkalemic e pamuina i tua i le vena cava pito i lalo ma luga sa'o i le atrium taumatau o le fatu.
O le o'o fa'afuase'i o lenei lologa fa'aaisā e ma'alili ai le myocardium i ni tikeri i sekone, fa'ate'ia ai le sinoatrial ma atrioventricular nodes ma fa'atupu ai le fa'ama'i oti ventricular arrhythmias.
I le taimi lava e tasi, o le fa'afuase'i o le fa'alolotoina o le la'au va'a lautele e mafua ai le ogaoga o le ta'amilosaga o le hypovolemia, e ta'ua o le fa'amafanafanaina o le te'i, fa'aitiitia le toto toto i le zero.
Fibrillation ventricular ma le myocardium itaitagofie¶
I fa'ata'ita'iga masani fa'afoma'i, fe'avea'i fa'aletino, ta'avale, po'o felauaiga e itiiti sona a'afiaga i le pa'o fatu. Ae peita'i, i le maalili ogaoga, e matua suia lava uiga fa'aletino o le fatu fatu.
O le fatu o le maalili ose okeni e le mautu, e sili atu le fiafia.
Suiga electrophysiological i le fatu malulu¶
A o pa'ū le vevela o le myocardial i lalo ole 30 °C (86 °F), e tupu a'e ni fa'alavelave fa'afuase'i fa'apitoa i le fa'aogaina o le fatu:
O vaega o le fa'ate'aina ma le toe fa'afo'isia o le gaioiga o le fatu e matua fa'aumi ona fa'agesegese le pa'u ion e fa'aosoina e enzyme (e pei o le pamu sodium-potassium ATPase).
O le saosaoa o le ta'avale e ala i le fusi o Ana ma Purkinje e fa'aitiitia, ma fa'atupuina ai le tele o eseesega fa'aitulagi i le fa'aleaogaina o le eletise i luga o le ventricular myocardium.
O le electrocardiogram (ECG) o loʻo faʻaalia ai uiga masani o le maalili: faʻasolosolo sinus bradycardia, faʻalauteleina o le PR, faʻalauteleina o QRS, faʻalauteleina o le QT, ma le faʻaalia o galu o Osborn pathognomonic (J-galu), faʻalavelave faʻapitoa iloga e tupu i le va o le QRS complex ma le ST vaega.
Ona o vaega eseese o le puipui o le ventricular e toe fa'afo'i i le fua e le tutusa, o le fatu e matua fa'aletonu lava i le R-on-T phenomenon. O se si'itaga fa'ainisinia la'ititi po'o se suiga fa'afuase'i o le metabolic e mafai ona fa'aosoina ai le fe'avea'i, fememea'i fe'avea'i o ve'a fa'aeletise, fa'ato'a amata ai le fibrillation ventricular.
Electrocardiographic Features of Severe Hypothermia:
-----------------------------------------------------------
1. Severe sinus bradycardia (15 to 30 beats per minute).
2. Osborne wave (J-wave) at the QRS-ST junction.
3. Prolonged PR, QRS, and QTc intervals.
4. Atrial fibrillation with slow ventricular response.
5. High susceptibility to sudden Ventricular Fibrillation (VF).
Aisea e avea ai le tagofiaina malū ose tulafono fa'asoifua maloloina¶
Talu ai ona o le myocardium e matua maaleale, o le gaioiga faaletino e mafai ona galue e avea o se masini faʻainisinia fafo mo le fibrillation ventricular:
So'o se gaioi gaogao, tu'i fa'avevesi, suiga vave mai le taoto i lalo i le nofo i luga, po'o le fofō malosi o le tino e mafai ona fa'aleagaina le puipui o le myocardial itaita'i, ma fa'afuase'i ai ona pu'eina le fatu.
E tatau i tagata lavea'i ona tausisi i le mataupu faavae o le "ta'otoga agamalu":
- Aua ne'i faatagaina le tagata ma'i e tu pe savali, tusa lava pe latou te fai mai latou te lagona le gafatia.
- Taofi le tagata ma'i i luga ole pito (fa'apa'o i luga o latou tua). O le fa'aliliuina o se tagata ma'i ma'i ma'alili i le nofonofo e fa'afuase'i ai le fa'ato'ilaloina o le toto, ma tipi ai le toto o le fatu ma le cerebral.
- Fa'agaoioi le tagata ma'i i le fa'aogaina o le fa'aogaina o ogalaau po'o se laupapa fa'amalo, taofi le tui, ulu, ma le tino i se va'alele malo e tasi e aunoa ma le mimilo.
- Felauaiga lemu i luga o laufanua gaoa. O tagata lavea'i o lo'o amoina se fata e tatau ona savavali i se fa'ata'a'ese'ese e 'alofia ai le fiti fa'atasi o le otaota.
- Aloese mai fa'alavelave le mana'omia i totonu o le fanua. Aua ne'i taumafai e fa'asusu le ea po'o le tui fa'ai'u fa'ai'u se'i vagana ua le maua atoa le manava, ona o le fa'aosofiaina o le pharynx pito i tua e mafai ona fa'aoso ai le vagal reflex ventricular fibrillation.
Toe fa'aolaina le cardiopulmonary (CPR) i le ma'i malulu¶
O le fa'atinoina o le CPR i luga o se ma'i ma'i malūlū e aofia ai fa'amaumauga fa'apitoa e matua'i ese lava mai le fa'aolaola o le fatu masani masani.
O le siaki fatu 60-lua¶
I le tulaga masani Basic Life Support (BLS), e fa'atapula'a le siaki o le fatu i le 10 sekone. I le maalili, ua lafoaia lenei tulafono:
O se tagata ma'i ma'alili i le Vaega III po'o le Vaega IV o le maalili o le maalili, atonu e na'o le 4 i le 8 le pa'u o le fatu i le minute, fa'atasi ma se tata'i vaivai ma le manava papa'u e tasi i le 30 i le 45 sekone.
O le faʻaaluina na o le 10 sekone e siaki ai se pulupulu o le a taʻitaʻia ai tagata laveaʻi e faʻapea o le tagata maʻi o loʻo i ai i le fatu puʻeina pe a latou faʻatumauina le laʻititi, faʻalagolago i le ola o le fatu.
E tatau i tagata lavea'i ona fa'aauau pea le fa'asusuina o le ala o le carotid mo le 60 sekone atoa a'o va'ava'ai toto'a le fatafata mo le fa'agaioia o le manava.
Afai e iloa se fatu po'o se mānava fa'afuase'i i totonu o lena fa'amalama 60-lua, aua ne'i faia ni fa'amalosi fatafata. O le amataina o le fa'amalosi o le fatafata i luga o le fatu o le maalili o le a fa'alavelaveina lona pao fa'atulagaina ma fa'aoso ai le fibrillation ventricular.
Fa'atinoina le CPR o le maalili¶
Afai, a maeʻa le 60 sekone atoa o le palpation faʻaeteete, e matua leai lava se pusi e mafai ona iloa ma leai se manava manava, faʻamaonia le puʻeina o le fatu:
Amata vave fa'amalosi fatafata i le loloto masani (5 cm i le 6 cm / 2 inisi i le 2.4 inisi) ma fua (100 i le 120 compressions i le minute). O le malulu, malō le puipui o le fatafata atonu e matua'i lagona le ma'a'a'a, e mana'omia ai taumafaiga fa'aletino.
Fa'apipi'i se Automated External Defibrillator (AED) po'o le mata'ituina o le fatu. Afai e iloa se pa'o fa'ate'ia (ventricular fibrillation po'o pulseless ventricular tachycardia), fa'ailoa se tasi fa'ate'ia fa'ate'ia i le malosi maualuga.
Afai e le mafai e le ulua'i te'i ona toe fa'afo'i se fati fa'atulagaina, 'aua ne'i toe fa'ao'o fa'ate'ia pe afai e i lalo ifo o le 30°C (86°F) le vevela o le ma'i. O le myocardium malulu e toetoe lava a le atoatoa i le defibrillation eletise. O fa'ate'ia faifaipea e mafua ai le manu'a o le myocardial vevela e aunoa ma le suia o le pao. Fa'aauau le maualuga o le CPR ma toe taumafai e fa'amama le fa'amama pe a mae'a le maualuga o le vevela i luga ole 30 °C.
Taofi vaila'au fa'aolaina masani (e pei ole epinephrine ma amiodarone) i lalo ole 30 °C. Talu ai e le mafai e le ate ona fa'agaoioia vaila'au i le malulu, o le fa'atupu soo o tui o le epinephrine e fa'aputu i mea oona i totonu o le toto. A toe fa'amafanafana le tagata ma'i, o nei tui fa'aputu e fa'amama fa'atasi i le taimi e tasi, e fa'aosoina ai le vasoconstriction tele ma fa'ama'i oti. O le taimi lava e sili atu ai le vevela o le tagata ma'i i le 30 °C, o vaila'au e tu'uina i taimi fa'alua taimi (ta'i 6 i le 10 minute) se'ia o'o atu le mafanafana autu i tulaga masani.
E tatau ona fa'aauau pea le fa'atumauina o le CPR i le taimi o le fa'asao. Talu ai ona o le faiʻai malulu e faʻaaogaina le okesene laʻititi, o tagata mamaʻi na toe faʻaolaina ma le manuia e aunoa ma le faʻaleagaina o le neurological pe a maeʻa le sili atu i le 3 itula o le faʻaauauina o le CPR masini.
Hypothermic CPR Decision Rules:
================================================================================
Rule 1: Check carotid pulse and breathing for a full 60 SECONDS.
Rule 2: If ANY pulse or breath is found -> DO NOT COMPRESS; monitor closely.
Rule 3: If no pulse -> Start CPR immediately (100 to 120 compressions/min).
Rule 4: Deliver 1 AED shock if advised; if unsuccessful, defer further shocks
until active core rewarming raises temperature above 30 °C (86 °F).
Rule 5: Continue CPR continuously; "Not dead until warm and dead."
================================================================================
Toe fa'amafanafanaina i fafo fa'atasi ma le fa'amafanafanaina autu malosi¶
O auala e toe faamafanafana ai ua vaevaeina i ni vaega se lua o togafitiga ma'oti: toe faamafanafana i fafo ma le toe faamafanafanaina malosi. O le filifilia o le auala sa'o e fa'alagolago atoa ile tulaga ole maalili.
Toe fa'amafanafanaina fafo: mo na'o le Vaega I¶
O le fa'amafanafanaina o fafo e fa'alagolago atoa i le tagata ma'i lava e gaosia le vevela e fa'amafanafana ai le tino:
O lenei metotia e talafeagai mo na'o le Laasaga I (agamalu) le maalili, lea e nofouta ai le tagata ma'i, mataala, ma tetete malosi.
O le matafaioi laveai i le toe faʻamafanafanaga o le faʻaumatiaina o le vevela o le siosiomaga:
- Aveese vave lavalava susu ma sui i ofu mamago ma mafanafana.
- Afi le tagata ma'i i ni palanikeke fulufulu mamago, ato moe i lalo, po'o laina fulufulu.
- Fa'aopoopo se pupuni ausa (se tapoleni palasitika lapo'a, taga lapisi, po'o le palanikeke mylar space) fa'ata'amilo i fafo o le fa'alumaina e taofi ai le malulu ma le savili.
- Tuuina atu meainu mafanafana, maualuga-kalori, suamalie (koko vevela, lauti ma suka, sua mafanafana) pe afai o le tagata maʻi e malamalama atoatoa ma foloina gofie. Aloese mai le ava malosi ma le caffeine.
- O le tete'e o le thermogenesis o le a siitia ai le vevela o le tino i le fua o le 1 °C i le 2 °C (1.8 °F i le 3.6 °F) i le itula.
Toe fa'amafanafanaina pito i fafo: mo le Vaega II¶
I le Vaega II o le maalili, ua uma le tetete, ma ua le mafai e le tagata maʻi ona gaosia a latou lava vevela. E tatau i tagata lavea'i ona tu'uina atu le malosi o le vevela i fafo, ae tatau ona fa'aoga sa'o i le totonugalemu:
Tu'u sa'o i vaega o le tino totonugalemu o le tino: o le axillae (lima), o le gutu, ma le puipui pito i luma o le fatafata.
Aua neʻi faʻapipiʻi le vevela i lima, lima, vae, poʻo vae. O le fa'avevelaina o pito pito e mafua ai le vasodilation peripheral, amata ai le to'a ma pa'u le toto.
ia mautinoa ua afifi uma pusa vevela i ie e puipuia ai le pa'i sa'o i le pa'u malulu, leaga le sua, e mu faigofie.
Fausia se afifi o le maalili (burrito wrap) ia le itiiti ifo ma le tolu ni apa: o se vaega e susū i totonu, o se vaega ogatotonu mafiafia e malu ai, ma se atigi savili atoa i fafo ma le vai.
Fa'amafanafanaga fa'amalositino ma fa'aola tino: mo Vaega III ma le IV¶
O le ma'alili ogaoga ma le loloto e mana'omia ai ni auala fa'amafanafana fa'alotoifale e maua na'o totonu o falema'i falema'i maualuga si'osi'omaga:
Okesene fa'amafanafana fa'asusu (fa'avevela i le 40 °C i le 42 °C / 104 °F i le 108 °F) fa'atino e ala i le fa'au'au fa'au'u po'o le ufimata fufusi e tu'u sa'o ai le vevela i le moega o le pulmonary capillary e latalata i le fatu agavale.
O vai tioata fa'alotoifale (masima masani po'o se vaifofo Ringer lactated) fa'avevela sa'o i le 40 °C i le 42 °C (104 °F i le 108 °F). Ole vai malulu IV ole a fa'ateteleina le maalili; 'aua lava ne'i fa'aulu vai IV i le vevela o le potu i fa'alavelave malulu ogaoga.
Extracorporeal Life Support (ECLS): Extracorporeal Membrane Oxygenation (ECMO) ma le Cardiopulmonary Bypass (CPB) o loʻo faʻatusalia le tulaga atoatoa o le tausiga mo le puʻeina o le fatu maalili.
O le toto vena e maua mai i le vein femoral, e tafe atu i se pamu masini ma se mea e fesuia'i vevela e fa'amafanafana sa'o ai le toto, fa'aokesene ai, ma toe fa'afo'i atu i le alatoto. E mafai e le ECMO ona toe faʻamafanafanaina se fatu malulu i le fua o le 4 °C i le 8 °C (7.2 °F i le 14.4 °F) i le itula aʻo tuʻuina atu le lagolago atoatoa o le hemodynamic, ausia le fua o le ola e sili atu i le 70 i le 80 pasene i tagata mamaʻi e aunoa ma se faʻamaʻi faʻamaʻi muamua.
| Faiga Fa'amafanafana | Fa'avasegaga fa'afoma'i | La'asaga o le Ma'alili Fa'atatau | Mechanism Primary |
|---|---|---|---|
| Faasao i fafo | Palanikeke, ato moe, matagi | Laasaga I (Na'o le agamalu) | Mailei fa'ato'a tete'e metabolic vevela |
| Autu i fafo o lo'o galue | Fa'avevela afifi i lima, ga'o, fatafata | Laasaga II (Agalelei) | Ta'ita'iina le vevela i alātoto tutotonu; faasao vae |
| Fa'a'ave'ave fa'amafanafana & IV | 42 °C ea susu & 42 °C IV vai | Laasaga III (Tino) | Tu'u sa'o atu le malosi vevela ile toto autu |
| ECMO / Paso (ECLS) | Ta'amilosaga Extracorporeal ma fa'afesuia'i vevela | Laasaga IV (Pu'ega fatu) | Fa'ato'a fa'aola toto fa'atasi ai ma le fa'amafanafanaina toto vave i totonu |
Fa'ava-o-malo fa'alavelave lavea'i fa'alavelave fa'afuase'i ma vaila'au o mauga¶
O faʻalavelave faʻafuaseʻi faʻalavelave faʻafuaseʻi faʻafuaseʻi faʻafuaseʻi ua faʻataʻatia i le lalolagi atoa lala sooupu laveai mauga ma faʻalapotopotoga faʻafomaʻi.
Amerika i Matu: WMS, AHA, ma le vao SAR¶
I totonu o le Iunaite Setete ma Kanata, o faʻalavelave faʻafuaseʻi o le maalili o loʻo faʻavaeina e le Wilderness Medical Society (WMS), le American Heart Association (AHA), ma le Heart and Stroke Foundation o Kanata:
O 'au a le Wilderness Search and Rescue (SAR) o lo'o fa'agaoioia i faiga o lapisi maualalo ma maualuga e fa'atumauina ai le fa'aauau pea o le fa'atūina i luga i le taimi o fa'ato'aga mauga.
O taʻiala a le AHA Emergency Cardiovascular Care (ECC) o loʻo faʻatonuina e maua e tagata faʻamaʻi malūlū e aunoa ma se faʻalavelave le CPR ma felauaiga i se nofoaga faʻaleagaina e mafai e le ECMO i soʻo se taimi e mafai ai.
'Au'aunaga fa'afuase'i e o'o atu i le Iunaite Setete ma Kanata e ala i le vili 911.
United Kingdom ma Aialani: Mountain Rescue ma le NHS¶
I totonu o Peretania, o vaega laveai mauga (Mountain Rescue England ma Uelese, Scottish Mountain Rescue) o loʻo galulue i lalo o faʻamaumauga e ogatusa ma le UK Resuscitation Council ma British Mountaineering Council:
Helikopa lavea'i (HM Coastguard search and rescue aircraft) o lo'o fa'apipi'iina i luga o le va'a masini masini fa'apipi'i fatafata (e pei o masini LUCAS) e fa'ao'o atu fa'amalosi fatafata i le taimi o le va'alele i le vevesi o le tau.
O le National Health Service (NHS) nofoaga autu mo manu'a o lo'o fa'amautu sa'o le fa'aliliuina o fa'atonuga, fa'ata'ita'iina sa'o atu tagata mama'i ma'i maalili i le fa'aitulagi cardiothoracic bypass unit. O fa'alavelave fa'afuase'i e maua ile 999 po'o le 112.
Europa Alps: ICAR MEDCOM ma Chamonix mauga laveai¶
I totonu o le konetineta o Europa, aemaise lava i atunuu Alpine (Farani, Suitiselani, Italia, Austria), o loʻo taʻitaʻia e le International Commission for Mountain Emergency Medicine (ICAR MEDCOM):
Vaega faapitoa laveai alpine (e pei o le Chamonix PGHM i Farani ma Air Zermatt i Suitiselani) faʻapipiʻi fomaʻi i luga o le saite e ala i faʻamalo laveaʻi saʻo i nofoaga faʻalavelave.
E fa'aogaina e le au lavea'i la'au fa'ata'ita'iina o le maalili (le HOPE score: Hypothermia Outcome Prediction ina ua mae'a le ECLS) e iloa ai po'o fea tagata mama'i e leai ni pulupulu e maualuga le avanoa e ola ai e fa'atatau i le maualuga o le potassium, vevela autu, ma le tulaga o le asphyxia.
I totonu o setete uma o le Iuni a Europa, o le faʻalavelave laveaʻi faʻafuaseʻi e maua i le viliina o le 112.
Ausetalia ma Niu Sila: Alpine SAR ma NZRC¶
I Ausetalia ma Niu Sila, o taiala o le maalili o le maalili o loo vaavaaia e le Australian Resuscitation Council (ARC) ma le New Zealand Resuscitation Council (NZRC):
O 'au su'esu'e ma lavea'i Alpine o lo'o galulue i Mauga Kiona o Niu Saute Uelese, Victorian Alps, ma le Alps i Saute o Niu Sila e fa'afuase'i ona oso le maalili i taimi o matagi malolosi.
O fa'alavelave fa'afuase'i e fa'amamafaina ai le fa'ata'amilo o le helikopa fa'ata'amilo ma le fa'apipi'iina i totonu o le fanua. I Ausetalia, e vili le fe'au fa'afuase'i e 000; i Niu Sila, vili le 111.
Fesili e fai soo¶
O le a tonu lava le tulaga o le maalili o le maalili?¶
Afterdrop o le fa'aauauina lea o le mālūlū o totoga i totonu, e aofia ai le fai'ai ma le fatu, pe a uma ona lavea'iina se ma'i po'o le taimi fo'i e toe fa'amafanafana ai. E tupu ona o le fa'auluina o le vevela faaletino o lo'o fa'aauau pea le fa'aosoina o le vevela mai le totonugalemu aga'i i totonu o le tino malulu, ma ona o le fa'amafanafanaina o lima ma vae malūlū e fa'ateteleina ai a'a toto, ma mafua ai ona toe oso fa'afuase'i le toto venous aisa mai pito i totonu o le fatu, lea e mafai ona fa'afuase'i ai le pu'eina o le fatu.
Aisea e matua matautia ai le gaioiina o se tasi e maua i le maalili tele?¶
A maalili le fatu o le tagata i lalo ifo o le 30 °C (86 °F), o le maso o le fatu ma le eletise e faʻafefeteina e avea ma mea e sili atu le fiafia ma le mautu. O le fe'avea'i ma'ale'ale, taufetuli, suiga fa'afuase'i i le tulaga, po'o le fa'ataga o le tagata ma'i e savali fa'ainisinia e fa'amalosia ai le puipui malulu o le fatu, fa'aoso fa'afuase'i, fa'ama'i oti ventricular fibrillation. E tatau i le au laveai ona taulimaina tagata ua afaina i le maalili i le maalili, ma le agamalu o taotoga i taimi uma.
Aisea e siaki ai e le au laveai se fatu mo le atoa 60 sekone i le maalili?¶
I le maalili ogaoga, o le tātā o le fatu ma le mānava fa'agesegese tele e fa'asao ai le malosi fa'ato'aga. Atonu e na o le fa i le ono le tata o le tagata ma'i i le minute, e o faatasi ma leo vaivai o le fatu ma manava papa'u e tuueseese i ni taofi uumi. O le siakiina mo na o le sefulu sekone o le a taʻitaʻia ai se tagata laveaʻi e faʻapea o le tagata e leai se fatu, ma o le faia o le faʻamalosi o le fatafata i luga o le fatu o loʻo tata e mafai ona mafua ai le puʻeina o le fatu.
Aisea e le tatau ai ona e tu'uina pusa vevela i luga o lima po'o vae o se tagata ma'alili?¶
O le tu'u sa'o o pusa vevela i luga o lima po'o vae e fa'amafanafanaina ai alatoto pito i totonu, ma mafua ai ona fa'atele vave. Ole mea lea e mafai ai ona fa'aputu, ma'aisa, toto acidotic mai pito e toe fa'atopetope atu i totonu o le tino ma sa'o i totonu ole fatu, ma fa'atupu ai le mata'utia mulimuli ane ma toe fa'amafanafanaina. O pusa vevela i fafo e tatau ona faʻaoga i vaega autu: o le lima, o le fatafata, ma le fatafata.
O le a le uiga o le fasifuaitau “e le oti se tagata seiloga e mafanafana ma oti”?¶
O lenei tulafono fa'afoma'i o lona uiga o se tagata ma'i tigaina e foliga mai ua matua'i oti, e leai se fatu e mafai ona iloa, leai se mānava, fa'amaumau pupil, ma lima malō, e mafai lava ona maua se fai'ai ma se fatu e mafai ona fa'asaoina. O le malulu tele e puipuia ai sela mai le le maua o le okesene. O ma'i o lo'o taofia ile ma'aalili ole fatu e mafai ona toe fa'aleleia atoatoa le neura pe a fa'atumauina le fa'aolaina o le cardiopulmonary se'ia toe fa'amafanafanaina le fatu ile falema'i.
Tusipasi fesoasoani muamua¶
O le puleaina o le ma'alili fa'afuase'i fa'afuase'i e mana'omia ai le poto fa'afoma'i fa'apitoa, fa'aletino fa'aletino, ma le usita'i ma le fa'aeteete i fa'atonuga taulima. O le iloaina o le su'esu'eina o le tulaga o le mafaufau e mafua mai i le malulu, faia se siaki 60-lua o le pulupulu, fai se afifi burrito fa'afefe, ma fa'ao'o fa'amalosi fatafata i le umi o felauaiga e mafai ona fa'aolaina ai ola i fa'alavelave fa'afuase'i i le taumalulu ma vao.
Matou te fa'amalosia malosi uma tagata fa'afiafia i fafo, tagata e fiafia i ta'aloga i le taumalulu, ma tagata e tali atu muamua i nu'u ina ia maua fa'amaonia fa'amaonia i le fesoasoani muamua o le vao (WFA) po'o le fesoasoani muamua ma le fa'aolaina o le cardiopulmonary (CPR). O kamupani fa'apitoa e pei o le Koluse Mumu a Amerika, St John Ambulance, le Koluse Mumu a Peretania, ma le Koluse Mumu a Kanata e tu'uina atu a'oa'oga fa'apitoa i le tausiga o le ma'alili o le si'osi'omaga, fa'amafanafanaga malosi, ma le fa'amautuina o le ola.
Punavai ua siaki¶
- Komisi Faʻavaomalo mo Vailaau Faʻafuaseʻi Faʻafuaseʻi (ICAR MEDCOM): Taʻiala mo le Faʻatonuina o Faʻafanua ma le Faʻatulagaina o le Faʻalavelave Faʻafuaseʻi.
- Wilderness Medical Society (WMS, Iunaite Setete): Taʻiala Faʻataʻitaʻi Faʻataʻitaʻi mo le Suʻesuʻeina i fafo o le Falemaʻi ma Togafitiga o le Maalili Faʻafuaseʻi.
- American Heart Association (AHA, Iunaite Setete): Taʻiala mo le Faʻasaoina o le Cardiopulmonary Resuscitation ma Faʻalavelave Faʻafuaseʻi Tausiga Faʻasaʻo: Hypothermic Cardiac Arrest.
- European Resuscitation Council (ERC, European Union): Taʻiala mo le Toe Faʻaolaina: Faʻasalaina Faʻatonu i Tulaga Faʻapitoa (Acident Hypothermia).
- British Mountaineering Council (BMC, United Kingdom): Aloaia ma Faalavelave Tutupu Faafuasei Togafitiga o Mauga Maalili.
- Australian Resuscitation Council (ARC, Ausetalia): Taiala 9.3.3: Puleaina o le Maalili ma Faʻalavelave Faʻafuaseʻi.