Skip to content

Sese i luga ole aisa: pe fa'afefea ona pa'u, o afea e su'e ai le tausiga, ma le auala e puipuia ai

Emergency numbers differ by country. This page uses 911, the number for the United States and Canada. Many other countries use 112, 999, or another number. Find the number for your country.

O se pa'u i luga o le aisa e tupu i lalo ifo o le sekone, ma o manu'a e mafua ai e mafai ona suia ai le olaga o se tasi. O le tautoulu o le taumalulu e auina atu ai le tele o afe o tagata i matagaluega faʻafuaseʻi i tausaga taʻitasi e gaui tapulima, gau gau, tauʻau maʻi, manuʻa tua ma manuʻa ulu. O tagata matutua, tagata e vaivai ponaivi, ma tagata e inu vailaʻau faʻamaʻi toto o loʻo i ai i se tulaga sili ona lamatia i se taunuuga ogaoga mai le foliga mai o se paʻu laʻititi.

O lenei taʻiala o loʻo aofia ai le mea e fai i le taimi e amata ai ona e pa'ū, pe faʻafefea ona siaki oe lava ma isi pe a e i luga o le eleele, o manuʻa e manaʻomia le tausiga faʻanatinati ma e mafai ona faʻatali, pe faʻafefea ona tu i luga ma le saogalemu, ma le auala e puipuia ai le pa'ū i seevae saʻo, auala savali ma masima. Mo manuaga patino, tagai gaui ponaivi ma sprains, manu'a ulu ma manu'a ivi.

Fai nei loa

  1. Tumau i le mea e te i ai mo sina taimi pe a uma ona pa'ū. Siaki pe o iai se tiga i le ulu, ua, tua, sulu, tapulima ma tapuvae ae e te leʻi taumafai e gaoioi.
  2. Valaau lau numera faʻafuaseʻi i le lotoifale (911 i le Iunaite Setete ma Kanata, 112 i le isi itu o le Iuni a Europa, 999 i Peretania) pe a e lavea lou ulu ma leiloa se mea, lagona le le mautonu, puaʻi, tiga le ua poʻo tua, e le mafai ona gaoioi se vae, pe i ai se ponaivi e foliga punou pe leai foi. Vaai numera fa'afuase'i mo isi atunuu.
  3. Aua le vave tu i luga, ma aua ne'i faatagaina se tasi e toso oe i luga pe afai e iai sou ua, tua, suilapalapa po o lou vae. Faatali mo se fesoasoani.
  4. Afai e mafai ona e gaoioi ae leai se mea e foliga mai e tiga tele, taʻavale i lou itu, faʻapipiʻi i luga o ou lima ma ou tulivae, totolo i se lagolago mautu, ma tutu tasi vae i le taimi. Ona nofo lea i lalo i se nofoaga mafanafana ma toe siaki oe lava.
  5. Afai o taoto se tasi i luga o le aisa, fa'a mafanafana i se peleue po'o se palanikeke, ma aua le fa'agaoioi pe a e manatu e ono manu'a lona ua, tua po'o le suilapalapa. O le malulu e mafai ona fa'aopoopo vave ai o latou fa'afitauli.
  6. Saili togafitiga faafoma'i i totonu o le aso mo so'o se tu'itu'i ulu pe afai e te inuina ni vaila'au fa'amama toto, ua sili atu i le 65, pe a tupu lou ulu, tu'imoe, pua'i po'o le fememea'i mulimuli ane.

E faʻafefea ona paʻu i luga o le aisa ma le itiiti o manuʻa

E seasea maua se taimi e te mafaufau ai, ae o le auala e te tulaueleele ai e tele se eseesega. Faʻataʻitaʻi le manatu i lou ulu aʻo leʻi oʻo i le taumalulu, talu ai o tagata na mafaufau i ai e sili atu ona lelei le tali atu.

O mataupu faavae

  • Malōlō ma aloese mai le tauivi ma le pa'ū. O le faʻamaʻa e faʻaleagaina ai manuʻa. Taumafai e fa'agasolo lou tino ma ta'avale.
  • Tuu lou auvae i lou fatafata. E puipuia ai lou ulu ma lou ua mai le lavea i le eleele. Aua le togi lou ulu i tua.
  • Aua le pipii i fafo ou lima. O le tu'u i luga o se lima faaloaloa o le mafuaaga taatele lea o le gau o le tapulima, ma e mafai foi ona gau le lima, tulilima po o le ponaivi. Taofi ou lima e punou ma latalata i lou tino, pe tuu i latou e piilima i ou luma.
  • Tuu i luga o vaega fau. Taumafai e liliu lou tino ina ia e tu i le itu o lou papa, ogavae po o tua o lou tauau, lea e tele maso ma ga'o. Pa'u i autafa po'o tua, ma punou ou tulivae, nai lo le sa'o i luma pe sa'o i tua i lou ivi si'usi'u.
  • Taavale ma le pa'ū. O le taʻavale e salalau ai le malosi. O le pipi'i i totonu o se polo, ma lou auvae fa'apipi'i, e fesoasoani ia te oe e fa'ase'e ma ta'avale nai lo le tu'u oti i le itu e tasi.
  • Aua e te taumafai e pu'e oe i ou tulivae po'o tulilima. O nei ponaivi e gau ma ta'e gofie.
  • Tu'u le mea o lo'o e amoina. Afai o lo'o e uuina se ato, se suo po'o se ipu, tu'u i lalo. Pipiimau i ai pe afai o loʻo i ou lima se tamaititi, ma i lena tulaga mimilo ina ia mafai e lou tino ona pa'ū ma puipuia le tamaititi.

Afai e amata ona e pa'u i tua

O le pa'ū i tua e mafua ai manu'a sili ona ogaoga o le ulu, talu ai e mafai ona taia le pito i tua o le ulu i le eleele ma le malosi tele. Fa'amau lou auvae i lou fatafata, fa'alava ou lima i lou tino, ma taumafai e mimilo i lou itu. Ia taula'i i le papa'u ma le maso o lou tua ae le o lou ulu po'o lou tuasivi.

Afai e amata ona e pa'u i luma

Punu ou tulivae ma tuu lou tino e pa'u i se ta'avale, ma punou ou lima. Tuu lou ulu i le tasi itu ma liliu lou tauau agai i le eleele, ina ia e taʻavale i luga o le tauau ae le o luga o ou foliga. Aloese mai le tuu i fafo o ou alofilima malo.

Afai o lo'o e siiina se tamaititi

Liliu lou tino ina ia e tu i lou itu po o tua ma le tamaititi i luga o oe. Taofi malosi le tamaitiiti, faapupuu faataamilo ia i latou, ma puipui o latou ulu i lou lima.

I le maeʻa ai o se pa'ū: siaki oe lava

E toatele tagata e feosofi i luga ma fai mai o loo lelei. O le te'i ma le adrenaline e mafai ona natia le tiga mo ni nai minute, o lea ia nofo i lalo mo sina taimi puupuu ma siaki lelei.

  1. Nofo filemu ma manava. Manava lemu. Afai e te lagona le vaivai, nofo i lalo.
  2. Siaki lou ulu ma lou ua. E iai sou ulu tiga, niniva, faufau, faanenefu le vaai, pe tiga le ua? Afai e te tu'i lou ulu pe lagona se tasi o nei mea, aua le vave tu i luga.
  3. Siaki lou tua ma lou tuasivi. O le tiga i le ogatotonu o lou tua, ma'i, fa'amate, po'o le vaivai o lima ma vae o fu'a mumu. Nofo filemu ma valaau mo se fesoasoani.
  4. Siaki lou suilapalapa ma vae. E mafai ona e punou lou suilapalapa ma lou tulivae? E mafai ona e tauaveina le mamafa? O se vae e foliga pupuu pe liliu i fafo, ma le tele o le gaʻo poʻo le tiga o le suilapalapa, e faʻasino i le gau o le suilapalapa.
  5. Siaki ou lima ma tapulima. Va'ai po'o fula, toto'a, pi'o foliga po'o tiga pe a fa'agaoioi ou tamatamailima pe liliu lou lima.
  6. Siaki pe o le toto. Oomi mau i luga o so'o se toto i se ie mama.
  7. Taumafai e minoi lemu pe afai e leai ni faailoga o se manu'a tuga, e pei ona faamatalaina i lalo.

Danger

Aua le fa'agaoioi se tasi, pe taumafai e tu i luga, pe afai e te masalomia se manu'a po'o se tua, gau o le suilapalapa, po'o se manu'a tuga o le ulu. O le gaoioi e mafai ona atili ai ona leaga. Valaau lau numera faʻafuaseʻi i le lotoifale, taofi le tagata ma mafanafana, ma faʻatali mo le au taʻavale a le falemaʻi.

O afea e vili ai lau numera fa'afuase'i i le lotoifale

Valaau i le taimi lava e tasi pe afai o le tagata, poʻo oe, o loʻo i ai se tasi o mea nei pe a uma ona pa'ū:

  • Leai se malamalama, tusa lava pe mo sina taimi puupuu, poʻo le fenumiai, amio e le masani ai poʻo le tautala le mautonu
  • Fa'asu'ati faifai pea, ma'i, po'o se tiga tuga, fa'ateteleina le ulu
  • Fa'amama vai po'o le toto mai taliga po'o isu
  • Tiga o le ua po'o le tua, fa'avauvau, tineia, po'o le vaivai i lima po'o vae
  • O se ponaivi ua iloa atu ua punou pe ua le sao, po o se ivi ua gau le paʻu
  • O se vae e foliga pupuu pe mimilo, ma tiga ogaoga o le suilapalapa po o le gaʻo ma le le mafai ona tauave le mamafa
  • Malosi le toto e le muta i le mamafa malosi
  • Faigata manava, tiga o le fatafata, po'o le tiga tele o le manava
  • Le mafai ona tu i luga ma se lamatiaga o le maalili mai le taoto i le malulu
  • Fa'ailoga o le pa'u, e pei o foliga fa'avaivai, vaivai lima po'o faigata tautala, atonu na mafua ai ona pa'u. Vaai taia

Manu'a ulu ina ua se'e

O le pa'u i luga o le aisa e masani ona pa'u ai le ulu i le eleele malo, pupuni, faasitepu po o se taavale. Atonu e lelei le ulupoo, ae e mafai lava ona momomo pe tafe toto le fai'ai i totonu. O fa'a'ailoga e mafai ona alia'e vave pe tupu a'e ile tele o itula po'o aso.

Fa'ailoga lapatai e mana'omia le tausiga fa'anatinati

  • Leai se malamalama, tusa lava mo ni nai sekone
  • O le tiga o le ulu e ogaoga pe sili atu foi
  • Su'i faifai pea
  • Le fenumiai, leiloa manatua, moe e le masani ai, poʻo faʻalavelave ala
  • Gagana tautala, vaivai poʻo le faʻavauvau, leiloa le paleni, poʻo le faʻalavelave savali
  • E lapopoa le tasi tamaititi nai lo le isi, fa'alua le va'ai po'o le va'ai va'ai
  • Faoa faamalosi
  • Fa'amama vai po'o le toto mai le isu po'o taliga
  • Amioga e le masani ai po o le itaitagofie, aemaise lava i tamaiti

Vaega e sili atu ona lamatia

O tagata matutua e 65 tausaga ma matutua atu, o tagata e inu toto vai e pei o warfarin po'o anticoagulants fou, ma tagata e inu aspirin po'o vaila'au fa'apena i taimi uma, e mafai ona tafetoto i totonu o le ulu tusa lava pe tu'itu'i la'ititi. E mafai ona tupu lemu, i aso poʻo vaiaso. Ua fautuaina e le NHS (United Kingdom) ma isi auaunaga fa'alesoifua maloloina so'o se tasi e fa'amama toto e lavea lona ulu e tatau ona siaki e le foma'i i le aso lava e tasi, tusa lava pe lelei. Vaai gau suilapalapa po'o le ulu o tagata matutua i mea fa'amama toto ma tuai le hematoma subdural.

I le fale pe a uma sina tu'itu'i ulu

Afai e leai sau fa'ailoga lapatai ma ua fai mai se foma'i e mafai ona e alu i le fale, malolo, ma nofo se tagata matua ma oe mo le 24 itula muamua. Fa'aaoga se pusa malulu i luga o le patupatu ua afifi i se ie. Aua le inuina le ava malosi, ma aloese mai le avetaavale, taʻaloga ma le faʻamalosi malosi seia e lagona le masani. Toe fo'i mo se tausiga fa'anatinati pe a aliali mai ni fa'ailoga lapatai. Mo fa'amatalaga atoa, faitau manu'a ulu. Afai e le iloa e le tagata ma e le manava masani, amata CPR. Vaai CPR.

Manu'a tapulima, lima ma tauau

Pe a paʻuʻu tagata i luga o se lima faaloaloa, o le malosi e alu i luga o le lima. O le taunuuga e masani lava o le gau o le tapulima, gau le lima, gau le tulilima, se tauau po o se ponaivi ua gau.

Fa'ailoga o se tapulima po'o se lima gau

  • Tiga e ogaoga, aemaise lava pe a e fa'agaoioi le tapulima po'o le uu
  • Fufulu ma toto'a, e masani lava i totonu o minute i itula
  • O se tapulima punou, pi'o po'o se tui
  • Fa'avauvale po'o le tingling o tamatama'ilima, po'o tamatamailima sesega pe lanumoana
  • Le le mafai ona liliu i luga pe lalo le alofilima, pe uu se mea

O le a le mea e fai

  1. Taofi le faʻaaogaina o le lima ae taofi pea. Aua ne'i taumafai e faasa'o se vae pi'o.
  2. Lagolago le lima i le tulaga e te mauaina ai, ma se maata e faia mai se sikafu, se peleue, poʻo se solo gaugau, pe uu i luga o le fatafata i le isi lima.
  3. Aveese mama, uati ma taulima a'o le'i amata le fula.
  4. Fa'aaoga se pusa malulu ua afifi i se ie mo le 20 minute i le taimi, aua le tu'u sa'o ile pa'u.
  5. Aua ne'i 'ai pe inu se mea se'i va'aia oe e se foma'i, ne'i e mana'omia se taotoga.
  6. Maua le tausiga faafomai i le aso lava e tasi. Valaau lau numera faʻafuaseʻi i le lotoifale pe a gau le paʻu, o tamatamailima e lanumoana, sesega, malulu pe faʻavaivai, pe ogaoga le manua.

Vaai gaui ponaivi ma sprains ma gau matala mo fa'amatalaga e uiga i le fa'amalama ma mo ivi e gau ai le pa'u.

Manu'a o le suilapalapa, pelvis ma vae

O le gau o le suilapalapa ose fa'alavelave fa'afoma'i, aemaise lava mo tagata matutua. E masani lava e le mafai e le tagata ona tu pe amo le mamafa, ma e tiga tele i le suilapalapa, gaogao po'o le ogavae. Atonu e foliga pupuu le vae, ma e mafai ona liliu i fafo le vae. Aua le sii i luga pe minoi le tagata. Valaau lau numera o fa'alavelave fa'afuase'i, fa'a mafanafana ma fa'afilemu, ma tu'u fa'aofuofu fa'ata'amilo i le vae pe a iai. Vaai gau o le suilapalapa po'o le gau o le pelvic i se tagata matua mo mea e alofia.

O manu'a tapuvae ma tulivae e taatele foi. Afai e foliga faaletonu le sooga, e le mafai ona e tuu i ai se mamafa, pe ogaoga le tiga, togafitia e pei o se gau gau ma saili se tausiga faanatinati. E masani ona togafitia faʻamaʻi vaivai e ala i le malolo o le sooga, faʻapipiʻi se pusa malulu, afifi lemu, ma sii i luga, faʻatasi ai ma se iloiloga faʻafomaʻi pe a le faʻaleleia le tiga i ni nai aso.

Fa'afefea ona tula'i pe a uma le pa'u

Fa'atoa taumafai e tu pe a leai sau fa'ailoga o se manu'a tuga. Fa'aalu lou taimi, talu ai o le tu i luga e mafai ona mafua ai le niniva ma pa'u lona lua.

  1. Taoto filemu mo se minute ma manava lemu.
  2. Taavale i lou itu, sosoo ai ma ou lima ma tulivae. Faaaoga ou lima ma maso o ou vae.
  3. Totolo i se lagolago malosi, e pei o se faʻalava, se taavale, se puipui poʻo se nofoa. Aloese mai le tosoina o se mea e le maluelue.
  4. Tuu le vae e tasi i luga o le eleele ma punou lou tulivae, ona tulei lea i luga ma ou lima ma ou vae, ma sii i luga le isi vae.
  5. Nofo i le nofoa pito lata ane ma malolo. Toe siaki mo tiga, niniva po'o le vaivai.
  6. Fa'amafanafana, ma ta'u atu i se tasi le mea na tupu, tusa lava pe lelei lou lagona.

Afai e le mafai ona e tu i luga

Vala'au mo se fesoasoani, fa'aoga lau telefoni, fai so'o se masini mataalia ma vala'au lau numera fa'afuase'i i le lotoifale. Tumau mafanafana e ala i le ufiufi o oe i soʻo se mea e mafai ona e aapa i ai, ma faʻagaoioi ou lima ma vae pe a mafai ona e faia e aunoa ma le tiga. Aua e te taoto i luga o le aisa po o le kiona umi atu nai lo le mea e tatau ai, aua o le malulu e mafai ona oo atu ai i le maalili i totonu o le itula pe lua, aemaise lava i tagata matutua. Vaai maalili ma le malulu ma pa'u matutua toe malosi pe a le mafai ona tu.

Afai o e fesoasoani i se tasi

  1. Fai atu ia i latou e aua le minoi, ma fesili po o fea e tiga ai.
  2. Vaavaai mo faailoga lapatai o loo lisiina i luga.
  3. Afai e foliga lelei ma manaʻo e tu i luga, tuʻu lemu i luga ma faʻaoga lou lima e paleni. Aua le siiina i latou i lima.
  4. Afai e tiga tele, e le mafai ona gaioi se vae, tu'i o latou ulu, pe o lo'o i luga ole toto, vala'au lau numera fa'afuase'i.
  5. Fa'amafanafana i latou i se peleue, se pulou ma se palanikeke, ma tu'u se mea i lalo o latou pe a tatau ona latou fa'atali i le eleele malulu.

Puipuia le pa'u i luga o le aisa

O le tele o le pau i luga o le aisa e mafai ona puipuia. O le puipuiga sili e tu'ufa'atasia ai seevae lelei, o se auala fa'aeteete e savali ai, ma le fa'amanino ma fa'amama lelei o ala.

Filifili le seevae sa'o

  • Fai ni seevae po'o ni seevae e mafiafia, fe'avea'i pa'u po'o fa'avae tu'ufa'atasi o lo'o loloto, lautele le avanoa. Palasitika malo po o alofivae pa'u lamolemole e maseesee.
  • Su'e solovae ua fa'ailoga mo le malulu ma le aisa, talu ai o isi pa'u e tumau le malu i le maualalo o le vevela ae o isi e malo.
  • Filifili se mulivae maualalo, lautele. Aloese mai seevae maualuga, tulaga ma seevae lamolemole.
  • Fa'aaogā fa'amau fa'atosina, fa'amau po'o fa'auma aisa e fa'aloloa i luga o seevae. Aveese ae e te le'i savali i luga o fola malo i totonu, aua e maseesee i luga ole ma'a ma e mafai ona faaleagaina ai fola.
  • Mafaufau i seevae e fausia i totonu poʻo ni faʻamau faʻapitoa mo tulaga malulu, ae siaki lelei ma faʻalelei.
  • Fai totini mafanafana ma mago ma ia mautinoa e fetaui lelei ou seevae. O vae malulu e fa'aitiitia ai le mautu o le savali.
  • Fai totigilima, ae le o lima i taga, ina ia mafai e ou lima ona fesoasoani ia te oe e faapaleni.
  • Fa'aaoga se pou savali po'o se tootoo e iai se pito aisa pe a fa'aletonu lou paleni. O pito o le aisa o ni fasi u'amea laiti ia e gaugau mai le pito o le tootoo.

Savali e pei o se penguin

  1. Fai ni la'a pupuu ma fa'asa'o ma fa'amafola ou vae. Aua le faia ni laa uumi.
  2. Fa'asino i fafo ou vae, lea e fa'alautele ai lou fa'avae.
  3. Ia punou teisi ou tulivae ma lou ogatotonu o le kalave i luga o lou vae pito i luma.
  4. Taofi ese ou lima mai ou itu, teisi, e fesoasoani ia te oe e faapaleni. Aua le tuu ou lima i totonu o lau taga.
  5. Aua le tusitusi, tusi pe amo ni uta mamafa e le paleni ai oe. Afai e tatau ona e ave se ato, fa'alafola le mamafa i le va o lima e lua pe fai se ato fa'afafa.
  6. Va'ai mata i le eleele i luma, ma su'e ni pa'i iila atonu o le aisa uliuli. Vaai fa'a'aisa uila ma ave aisa uliuli.
  7. Savali lemu ma fa'aalu lou taimi, e aofia ai ma le la'a ese mai tapula'a, ma fa'aoga u'u lima.
  8. Fa'ata'ita'i le pito i luga ae e te le'i tu'uina atu lou mamafa. Laa ma lou tamatamaivae i lalo ma tuu lou mamafa i luga o lena vae pe a u'u.
  9. Alu i autafa i luga o malifa tifato, ma savali i le kiona i tafatafa o le ala pe a lelei le uu.

Fa'aeteete i mailei masani

  • Ulufale i totonu ma fafo o taavale. Pipiimau i le faavaa o le faitotoa po o le taualuga, laa i fafo ma le vae e tasi i le taimi, ma siaki luga.
  • O luga iila, e foliga mai o le aisa uliuli. Fa'apea o le paepae e susū ile tau malulu ole aisa.
  • O nofoaga paolo, alalaupapa, auala ma faitoto'a i fale, ia e toe fa'aaisa muamua.
  • Laasaga ma faasitepu. Fa'aaoga le fa'alava lima, ma fai le la'a tasi i le taimi.
  • Pa'u ma alavai, lea e masani ona natia i lalo o le kiona.
  • Lotu paka, e tafe ai le vai liusuavai ma toe fa'aaisa.
  • Fai seevae lamolemole solo i totonu o fale pe a uma ona savali i le kiona. O fola susu i totonu e maseesee, ia solo ou vae.

Faamasima ma fa'amama ala savali

O le kilia ma le togafitia o au lava laasaga ma auala e puipuia ai oe, au tagata asiasi ma tagata faigaluega tiliva. O le tele o taulaga e manaʻomia tagata e ona ma tagata nofoia e faʻamama ala savali i totonu o se taimi faʻatulagaina pe a maeʻa le kiona, o lea siaki tulafono a le lotoifale.

Meafaitino E galue i lalo e uiga i Fa'amatalaga
Masima papa (sodium chloride) toese le 9 tikeri Celsius (15 tikeri Fahrenheit) E taugofie ma masani, e mafai ona afaina ai laau, sima ma vae
Calcium chloride toese le 25 tikeri Celsius (toese le 13 tikeri Fahrenheit) E galue vave ma i le tau malulu, e mafai ona faʻafefe ai le paʻu ma vae
Magnesium chloride toese le 15 tikeri Celsius (5 tikeri Fahrenheit) E sili atu le malu i luga o laau ma luga, e sili atu le tau
oneone po'o ma'a Soo se vevela Tuuina atu le malosi ae le liusuavai aisa, e mafai ona siaki totonu
O lapisi pusi e le pipii Soo se vevela Tuuina atu le malosi, e le liusuavai aisa, aloese mai alavai
Pet safe de-icer Eseese E masani ona fa'avae le urea po'o le glycol, siaki le igoa

Auala e togafitia ai se ala

  1. Fa'amama le kiona muamua i le suo, aua e sili ona aoga le masima i luga o se vaega manifinifi o le aisa ma fa'afefe ai le kiona matala. Fa'aaoga auala saogalemu. Vaai suo saogalemu le kiona.
  2. Fa'asalalau mea manifinifi ma tutusa, ma aua le fa'aputuina. Ole lima lima ile sikuea mita e masani ona lava.
  3. Taulima a o lei oo mai se afa pe a mafai. Ole vai masima po'o le mua'i togafiti e taofia ai le pipi'i o le aisa ile auala.
  4. Toe fa'aoga pe a uma le vai liusuavai e toe fa'aaisa, aemaise lava i le po ma le vaveao.
  5. Fa'alogo lelei i fa'asitepu, fa'aala'au, fa'alava lima, faitoto'a, ma nofoaga e tafe atu ai se alavai i lalo o le ala.
  6. Fa'asa'o 'ese'ese mai ala savali ina ia aua ne'i toe aisa ai le vai liusuavai.
  7. Teu le masima i totonu o se talone tapuni e lata ane i le faitotoa, ma tuu ese mai tamaiti ma fagafao.
  8. Fufulu masima mai vae o fagafao ma fola, ma fa'aoga lelei le masima e puipui ai la'au, sima ma vai o le eleele.

Fa'ato'aga, falefaigaluega ma avanoa fa'asoa

Afai o oe o se tagata e ona le fale, pule, po'o le pulea o se avanoa fa'asoa, fai auala ma paka ta'avale o se tiute o le tausiga. Tausia se faamaumauga tusitusia o le taimi na e kilia ma togafitia ai luga, lafo lapataiga mo fola susu ma paʻu aisa, ma tuʻu i luga lima pe a manaʻomia. Afai e te pa'u i le fanua a se isi tagata, pu'e ata o le aisa, le taimi ma ou seevae, lipoti le pa'u i lē e ana, ma saili se fautuaga fa'aletulafono pe afai na e manu'a tigaina. O tulafono e eseese tele i le va o atunuu, ma e tatau ona e siaki ma pulega faʻapitonuʻu.

Vaega fa'apitoa

Tagata matutua matutua

O tagata matutua e maualuga atu le avanoa e pa'u ai ma e maualuga atu le avanoa e maua ai ni manu'a tuga. O ponaivi vaivai, fa'agesegese fa'afoliga, vaila'au e mafua ai le niniva, suiga o le va'ai ma fa'afitauli fa'atasi uma e fa'atupuina ai le lamatiaga. Mo i latou, o totonu e sili ona saogalemu i aso malulu. Fa'atulaga mea'ai ma vaila'au e kiliva, maua se fesoasoani ile fa'amama ala, ma fa'aoga se tootoo e iai le pito aisa pe a mana'omia. Vaai tausia le saogalemu o tagata matutua i le tau malulu ma fuafuaga fa'afuase'i a tagata matutua.

Tamaiti

E masani ona paʻuʻu tamaiti, ma e sili atu le latou fiti nai lo tagata matutua, ae o manuʻa ulu e taua lava. Aoao tamaiti e savavali ma o latou lima i fafo mai taga, ia aloese mai le tamoe i luga o le aisa ma aloese mai vaituloto aisa. Mo tulaga lamatia o le faasee ma le saogalemu o le aisa, tagai pau i le aisa.

Tagata ua maitaga

O le pa'ū i le ma'itaga e mana'omia se siaki fa'afoma'i tusa lava pe e te lagona lelei, talu ai o se a'afiaga malosi i le manava e mafai ona afaina ai le placenta. Fa'afeso'ota'i lau faatosaga, foma'i po'o le vaega failele pe a mae'a so'o se pa'ū, ma vala'au lau numera fa'afuase'i i le lotoifale pe afai o lo'o e tafe toto, tafe le vai, tiga tele, po'o le fa'aitiitia o le gaioi o le pepe.

Tagata e maua i le osteoporosis po'o i luga ole toto fa'amama toto

O nei tagata e maualuga atu le avanoa e gau ai ma tafetotoi totonu. Saili le tausiga pe a uma soʻo se pa'ū e aofia ai le ulu, suilapalapa, tua poʻo ivi. Taofi se lisi o au vaila'au i lau atotupe po'o lau telefoni ina ia iloa e le aufaigaluega fa'afuase'i mea e te inuina.

Fa'ai'uga tafe ina ua pa'u ile aisa

flowchart TD
    A["Ua e pau i luga o le aisa"] --> B["Nofo filemu ma siaki oe lava"]
    B --> C{"Ta'i le ulu, leiloa le mafaufau,<br/>tiga o le ua po'o le tua, po'o se vae punou?"}
    C -->|"Ioe"| D["Nofo filemu, mafanafana<br/>ma vili le numera fa'afuase'i"]
    C -->|"Leai"| E{"E mafai ona e gaoioi sooga uma<br/>e aunoa ma se tiga matuia?"}
    E -->|"Leai"| D
    E -->|"Ioe"| F["Ta'avale i lima ma tulivae<br/>ma tula'i lemu ma lagolago"]
    F --> G{"I luga ole toto, sili atu ile 65<br/>po'o le tu'itu'i ulu?"}
    G -->|"Ioe"| H["Saili togafitiga faafomai<br/>le aso lava e tasi"]
    G -->|"Leai"| I["Malolo, fa'aoga pusa malulu<br/>ma va'ai mo fa'ailoga fou"]
    I --> J{"Tiga le ulu, pua'i, fenumia'i<br/>po'o le fa'ateteleina o le tiga mulimuli ane?"}
    J -->|"Ioe"| H
    J -->|"Leai"| K["Toe fo'i i gaioiga masani<br/>ma siaki ou seevae"]

Fa'atusatusa manu'a masani a pa'u aisa

Manu'a Faailoga masani Tali muamua Saili le tausiga
gau tapulima Tiga, fula, punou tapulima, mamate tamatamailima Lagolago i se maata, pusa malulu Aso lava e tasi, po'o fa'alavelave fa'afuase'i pe a fa'aali ponaivi po'o tamatamai lima e lanumoana
gau o le suilapalapa E le mafai ona tu, puupuu vae ma liliu ese Aua le minoi, ia mafanafana Numera fa'afuase'i nei
Manu'a ulu Tiga le ulu, pua'i, fenumiai, moe Malolo, vaavaai lelei Numera o fa'alavelave fa'afuase'i mo fu'a mumu, i le aso lava e tasi pe a fa'amama toto
Manu'a tula'au O le ua po'o le tua tiga, fa'aletonu, vaivai Tumau pea, aua le minoi Numera fa'afuase'i nei
Tapuvae vae po'o gau Fufula, tiga ile mamafa, fa'aletonu Malolo, pusa malulu, sii i luga O le aso lava e tasi pe a le mafai ona gafatia le mamafa
gau ivi Ma'i tiga i le manava Lagolago le fatafata, nofo i luga O le aso lava e tasi, fa'alavelave fa'afuase'i pe a le manava
Fa'ase'e tau'au Tau'au fa'aletonu, tiga tele Lagolago le lima, aua le faamalosia Fa'alavelave fa'afuase'i po'o le tausiga fa'anatinati
Manu'a ma manu'a aano vaivai Tiga, fula vaivai Pusa malulu, malolo Afai e faateteleina le tiga pe a mavae ni nai aso

Lisi siaki mo se savaliga saogalemu i le taumalulu

  • O lo'o ofuina o'u seevae ma se la'a loloto ma seevae pa'u vaivai, po'o le u'u aisa.
  • E saoloto o'u lima ma i totonu o totigilima, ae le o taga.
  • O lo'o iai la'u telefoni i totonu o le taga.
  • E iloa e se tasi le mea ou te alu i ai pe afai ou te alu i fafo.
  • O le a ou savali i ni sitepu pupuu, mafolafola vae ma faʻaoga lima.
  • O le a ou faia le auala iila e pei o le aisa ma aloese mai paolo paolo.
  • Ua ou faamamaina ma faamasima laasaga ma auala i le fale.
  • Ou te iloa faʻailoga o se ulu tuga poʻo se manuʻa suilapalapa ma o le a ou valaʻau mo se fesoasoani.

Fesili e fai soo

O le a le auala sili e pau ai i luga o le aisa?

Tuu lou auvae i lou fatafata, ia punou ou lima ma i ou luma ae le o le faaloaloa o ou lima, ma taumafai e tu i luga o vaega o lou tino e pei o le itu o lou ogavae po o lou ogavae. Malolo i le tele e te mafaia ma taʻavale faʻatasi ma le pa'ū. Aloese mai le tuʻu i luga o ou tapulima, tulilima, tulivae poʻo tua o lou ulu.

O afea e tatau ai ona ou alu i le falemai pe a uma ona ou se'e i luga o le aisa?

Valaau lau numera o fa'alavelave fa'afuase'i pe afai e te leiloa se mea, ua e le mautonu, pua'i, tiga le ua po'o le tua, e le mafai ona gaioi se vae, e iloa atu se ponaivi ponaivi pe le mafai fo'i ona amo se mamafa i se vae. Saili le tausiga ile aso lava e tasi mo le tu'itu'i o lou ulu pe afai ua silia ma le 65 ou tausaga po'o le inu vai fa'amama toto, ma so'o se tiga o tapulima po'o tapuvae e ogaoga pe sili atu. Aua e te faatali e vaai pe pasi auga pe a e lavea lou ulu.

Aisea e tupu soo ai gau tapulima pe a see tagata i luga o le aisa?

O le tele o tagata e togi atu le lima e gau ai se pa'ū, ma o le malosi o le tulaueleele e alu atu i le lima i le tapulima ma le lima. O le ponaivi tapulima i le itu o le lima matua e masani ona gau i lena taimi, aemaise lava i tagata e manifinifi ponaivi. O le fa'apipi'i pea o ou lima ma ta'avale fa'atasi ma le pa'u e mafai ona fa'aitiitia ai le lamatiaga.

E saogalemu le masima papa mo fagafao ma laau?

O le masima papa e mafai ona fa'afefe ai vae ma afaina ai la'au ma sima pe a fa'aoga tele. Fa'aaoga na'o se mea manifinifi, fufulu ma solo vae o lau fagafao pe a uma savali, ma mafaufau i mea fa'apolopolo saogalemu fagafao po'o oneone mo le uu. Taofi uma de-icers ia aua ne'i o'o i ai, ona o le 'aina e mafai ona mama'i ai fagafao.

Punavai ua siaki

O lenei taʻiala na siakiina e faasaga i le Centers for Disease Control and Prevention (Amerika) itulau e uiga i le puipuia o le pa'ū ma le pa'ū matua matutua, le National Weather Service (United States) taʻiala mo le saogalemu i le taumalulu, le American Academy of Orthopedic Surgeons taʻiala i gau tapulima ma pa'ū taumalulu, o le American Red Cross fesoasoani fesoasoani muamua mo manuʻa ulu ma gau, le ulu o manuʻa gau ma le Malo o le Malo. tapulima, le Royal Society for the Prevention of Accidents (United Kingdom) fautuaga i le taumalulu, le fautuaga a le Canada Safety Council i le taumalulu, ma le Health Canada itulau saogalemu i le taumalulu. A eseese ofisa, o le sili atu ona fa'aeteete fautuaga e fa'aaoga.

Aoao fesoasoani muamua

O se a'oa'oga fesoasoani muamua e a'oa'oina ai le fa'amalama, siaki manu'a o le ulu, pulea le toto ma le CPR i fa'ata'ita'iga, e le mafai e se itulau ona fai. O le Koluse Mumu, St John Ambulance ma le tele o au'aunaga i le lotoifale e ofoina atu a'oa'oga pupuu. O le aveina o se tasi a o lei oo i le taumalulu e saunia ai oe e fesoasoani i se tuaoi po o se tauaiga e se'e i luga o le aisa.

Taiala fa'atatau