Ukutyibilika emkhenkceni: indlela yokuwa, nini ukufuna ukhathalelo, kunye nendlela yokuthintela¶
Amanani kaxakeka ayohluka ngokwamazwe. Eli phepha lisebenzisa u-911, inani laseMelika naseKhanada. Amanye amazwe amaninzi asebenzisa i-112, 999, okanye elinye inani. Fumana inombolo yelizwe lakho.
Ukutyibilika emkhenkceni kwenzeka ngaphantsi kwesekhondi, kwaye ukwenzakala okukubangelayo kunokutshintsha ubomi bomntu. Ukuwa kwebusika kuthumela amawaka amaninzi abantu kumasebe angxamisekileyo minyaka yonke kunye nezandla ezaphukileyo, iinqumlo eziphukileyo, amahlombe aphukileyo, ukulimala kwangemva kunye nokulimala entloko. Abantu abadala abadala, abantu abanamathambo abuthathaka, kunye nabantu abathatha iyeza lokunciphisa igazi basengozini enkulu yesiphumo esibi kakhulu esivela kwinto ebonakala ngathi i-tumble encinci.
Esi sikhokelo sibandakanya into omawuyenze ngexesha xa uqala ukuwa, ukukhangela njani wena kunye nabanye xa sele usemhlabeni, yiyiphi inzakalo efuna ukunakekelwa ngokukhawuleza kwaye inokulinda, indlela yokuvuka ngokukhuselekileyo, kunye nendlela yokuthintela ukuwa kunye nezihlangu ezifanelekileyo, ubuchule bokuhamba kunye ne-salting. Ngokwenzakala okuthe ngqo, bona amathambo aphukileyo kunye ne-sprains, ukwenzakala entloko kwaye ukwenzakala komqolo.
Yenza oku ngoku¶
- Hlala apho ukhoyo umzuzwana emva kokuwa. Jonga iintlungu entloko, entanyeni, emqolo, ezinqeni, ezihlahleni nasemaqatheni phambi kokuba uzame ukuhamba.
- Shayela inombolo yakho yongxamiseko yendawo (i-911 e-United States naseKhanada, i-112 ngaphesheya kwe-European Union, i-999 e-United Kingdom) ukuba ubethe intloko yakho kwaye ulahlekelwe yingqondo, uzive udidekile, uhlanza, unentamo okanye intlungu emva, awukwazi ukuhambisa ilungu, okanye ube nethambo elibonakala ligobile okanye liphuma kwindawo. 'Yabona amanani kaxakeka kwamanye amazwe.
- Musa ukuphakama ngokukhawuleza, kwaye ungavumeli nabani na ukuba akutsale ukuba unokwenzakala entanyeni, emqolo, emlenzeni okanye emlenzeni. Linda uncedo.
- Ukuba unokushukuma kwaye akukho nto ibonakala ibuhlungu kakhulu, qengqeleka kwicala lakho, ngena ezandleni nasemadolweni, khasa kwinkxaso ezinzileyo, kwaye ume umlenze omnye ngexesha. Emva koko hlala phantsi kwindawo efudumeleyo kwaye uzijonge kwakhona.
- Ukuba kukho umntu olele emkhenkceni, mgcine efudumele ngedyasi okanye ngengubo, kwaye ungamshukumisi ukuba ucinga ukuba unokwenzakala entanyeni, emqolo okanye esinqeni. Ukubanda kunokongeza kwiingxaki zabo ngokukhawuleza.
- Funa ukhathalelo lwezonyango phakathi kosuku nakuphi na ukunkqonkqoza entloko ukuba uthatha i-blood thinners, ungaphezulu kweminyaka engama-65, okanye ukuba ufumana intloko ebuhlungu, ukozela, ukugabha okanye ukudideka kamva.
Indlela yokuwa emkhenkceni ngokulimala okuncinci¶
Awuyi kuba nexesha lokucinga, kodwa indlela ohlala ngayo yenza umahluko omkhulu. Ziqhelise ingcamango entloko yakho ngaphambi kobusika, ekubeni abantu abaye bacinga ngayo banokusabela kakuhle.
Imigaqo¶
- Zola kwaye uphephe ukulwa nokuwa. Ukuqina kwenza ukonzakala kube mandundu. Zama ukuwuyeka umzimba wakho ukhululeke kwaye uqengqeleke.
- Beka isilevu sakho esifubeni sakho. Oku kukhusela intloko nentamo yakho ekubetheni emhlabeni. Musa ukuphosa intloko yakho ngasemva.
- Sukuncamathelisa izandla zakho. Ukuhlala kwisandla esoluliweyo ngoyena nobangela uxhaphakileyo wokwaphuka kwesihlahla, kwaye kunokwaphuka umphambili, ingqiniba okanye ikhola. Gcina iingalo zakho zigobile kwaye kufutshane nomzimba wakho, okanye uzivumele zizisonge phambi kwakho.
- Hlala kwindawo enamanzi. Zama ukujika umzimba wakho ukuze uhlale kwicala leempundu, ithanga okanye umva wegxalaba lakho, elinezihlunu kunye namafutha amaninzi. Yiwa emacaleni okanye ngasemva, ngamadolo akho egobile, endaweni yokuba ngqo phambili okanye ngqo ngasemva kumsila wakho.
- Ziqengqe ngokuwa. Ukuqengqeleka kuyawasa amandla. Ukujikela ebholeni, ubambe isilevu sakho, kukunceda ukuba utyibilike kwaye uqengqe endaweni yokuma ufile kwindawo enye.
- Sukuzama ukuzibamba ngamadolo okanye ngeengqiniba. La malungu aqhawuka kwaye ashukume ngokulula.
- Yiyeke lento uyiphetheyo. Ukuba uphethe ibhegi, umhlakulo okanye ikomityi yiwise. Bambelela kuyo kuphela ukuba umntwana usezandleni zakho, kwaye kuloo meko ujija ukuze umzimba wakho uthathe ukuwa kwaye ukhusele umntwana.
Ukuba uqala ukuwa ngasemva¶
Ukuwa ngasemva kubangela ukulimala kakhulu kwentloko, ekubeni umva wentloko unokubetha umhlaba ngamandla amakhulu. Gcoba isilevu sakho ngokuqinileyo esifubeni sakho, zisa iingalo zakho emzimbeni wakho, kwaye uzame ukujija kwicala lakho. Jonga iimpundu kunye nesihlunu somqolo wakho hayi intloko okanye umqolo wakho.
Ukuba uqala ukuya phambili¶
Goba amadolo akho kwaye uvumele umzimba wakho uwele kumqulu, ugobe iingalo zakho. Gcoba intloko yakho kwicala elinye kwaye ujike igxalaba lakho libheke emhlabeni, ukuze uqengqeleke phezu kwegxalaba hayi ebusweni bakho. Kuphephe ukubeka izandla zakho ziqinile.
Ukuba uthwele umntwana¶
Jika umzimba wakho ukuze uhlale kwicala lakho okanye ngasemva kunye nomntwana phezu kwakho. Gcina umbambe ngokuqinileyo umntwana, ujikeleze ngeenxa zonke, kwaye ukhusele intloko yakhe ngesandla sakho.
Kanye emva kokuwa: zihlole¶
Abantu abaninzi bayaxhuma kwaye bathi kulungile. Ukothuka kunye ne-adrenaline inokufihla iintlungu imizuzu emininzi, ke hlala phantsi ixesha elifutshane kwaye ujonge ngononophelo.
- Yima uphefumle. Thatha umoya kancinci. Ukuba uziva utyhafile, hlala ulele.
- Jonga intloko nentamo. Ngaba unentloko ebuhlungu, isiyezi, isicaphucaphu, ukubona luzizi, okanye intlungu yentamo? Ukuba ubethe intloko yakho okanye uve nayiphi na kwezi, musa ukuphakama ngokukhawuleza.
- Jonga umqolo wakho kunye nomqolo. Intlungu embindini womqolo wakho, ukutshotshozela, ukuba ndindisholo, okanye ubuthathaka ezingalweni nasemilenzeni ziiflegi ezibomvu. Yima ubize uncedo.
- Jonga isinqe sakho nemilenze. Ngaba uyakwazi ukugoba isinqe sakho nedolo? Ngaba unokubuthwala ubunzima? Umlenze obonakala umfutshane okanye ujike ngaphandle, kunye neentlungu ezininzi ze-groin okanye i-hip, ukhomba ukuphuka kwe-hip.
- Jonga iingalo zakho nezihlahla zakho. Jonga ukudumba, imikrwelo, ukugoba okanye iintlungu xa ushukumisa iminwe yakho okanye ujika isandla sakho.
- Jonga ukopha. Cofa ngokuqinileyo nakuphi na ukopha ngelaphu elicocekileyo.
- Zama ukuhamba kancinci ukuba awunazimpawu zokonzakala kakhulu, njengoko kuchaziwe ngezantsi.
Danger
Musa ukuhambisa umntu, okanye uzame ukuphakama ngokwakho, ukuba ukrokrela ukwenzakala kwentamo okanye umqolo, ukuphuka kwenyonga, okanye ukulimala kakubi entloko. Ukuhamba kungenza umonakalo ube mandundu. Tsalela umnxeba kwinombolo yakho kaxakeka yasekuhlaleni, mgcine ezolile kwaye eshushu, kwaye ulinde abasebenzi be-ambulensi.
Ungafowunela nini inombolo kaxakeka yasekuhlaleni¶
Fowuna ngoko nangoko ukuba umntu, okanye wena, unokunye kwezi zilandelayo emva kokuwa:
- Ukulahlekelwa zingqondo, nokuba ixesha elifutshane, okanye ukubhideka, ukuziphatha okungaqhelekanga okanye intetho engacacanga.
- Ukugabha okuphindaphindiweyo, ukuxhuzula, okanye intloko ebuhlungu ebuhlungu
- Ulwelo olucacileyo okanye igazi eliphuma ezindlebeni okanye empumlweni
- Iintlungu zentamo okanye umva, ukuphazamiseka, ukubetha, okanye ubuthathaka kwiingalo okanye emilenzeni
- Ithambo elibonakala ligobile okanye elingekho ndawo, okanye ithambo elaphuke ulusu
- Umlenze obonakala umfutshane okanye ujijekile, une-hip enzima okanye intlungu ye-groin kunye nokungakwazi ukuthwala ubunzima
- Ukopha kakhulu okungayekiyo ngoxinzelelo oluqinileyo
- Ubunzima bokuphefumla, iintlungu zesifuba, okanye iintlungu eziqatha esiswini
- Ukungakwazi ukuphakama kunye nomngcipheko we-hypothermia ukusuka ekulaleni kubanda
- Iimpawu ze-stroke, ezifana nokuwa kobuso, ubuthathaka bengalo okanye ubunzima bokuthetha, obunokubangela ukuwa. 'Yabona istroke
Ukwenzakala entloko emva kokutyibilika¶
Ukuwa emkhenkceni kudla ngokubangela ukuba intloko ibethe umhlaba oqinileyo, i-curbs, amanyathelo okanye imoto. Ukhakhayi lusenokuba lulungile, kodwa ingqondo isenakho ukugruzuka okanye yophe ngaphakathi. Iimpawu zinokuvela ngokukhawuleza okanye zikhule kwiiyure okanye iintsuku.
Iimpawu ezilumkisayo ezifuna ukhathalelo olungxamisekileyo¶
- Ukulahlekelwa zingqondo, nokuba imizuzwana embalwa
- Intloko ebuhlungu kakhulu okanye iya isiba mandundu
- Ukugabha okuphindaphindiweyo
- Ukudideka, ukulahlekelwa yinkumbulo, ukozela okungaqhelekanga, okanye ingxaki yokuvuka
- Intetho engacacanga, ubuthathaka okanye ukuba ndindisholo, ukulahleka kolungelelwano, okanye ingxaki yokuhamba
- Omnye umfundi mkhulu kunomnye, ukubona kabini okanye ukubona luzizi
- Ukuxhuzula
- Ulwelo olucacileyo okanye igazi eliphuma empumlweni okanye ezindlebeni
- Ukuziphatha okungaqhelekanga okanye ukucaphuka, ngakumbi ebantwaneni
Amaqela asemngciphekweni ophezulu¶
Abantu abadala abaneminyaka eyi-65 nangaphezulu, abantu abathatha i-blood thinners ezifana ne-warfarin okanye i-anticoagulants entsha, kunye nabantu abathatha i-aspirin okanye iyeza elifanayo rhoqo, banokuphuma igazi ngaphakathi kwentloko nasemva kokunkqonkqozwa okuncinci. Oku kunokwenzeka ngokukhawuleza, iintsuku okanye iiveki. I-NHS (i-United Kingdom) kunye nezinye iinkonzo zempilo zicebisa ukuba nabani na kwi-blood thinners obetha intloko kufuneka bahlolwe ngugqirha ngosuku olufanayo, nokuba baziva kakuhle. 'Yabona Ukuqhekeka kwe-hip yabantu abadala okanye ukubetha kwentloko kwi-blood thinners kunye nokulibaziseka kwe-hematoma ye-subdural.
Ekhaya emva kokunkqonkqozwa kwentloko encinci¶
Ukuba awunazo iimpawu zesilumkiso kwaye ugqirha uthe ungagoduka, uphumle, kwaye ube nomntu omdala ahlale nawe kwiiyure ezingama-24 zokuqala. Sebenzisa ipakethe ebandayo kwiqhuma esongelwe ngelaphu. Musa ukusela utywala, kwaye ugweme ukuqhuba, imidlalo kunye nokusebenza kanzima de ube uzive uqhelekileyo. Buyela kukhathalelo olungxamisekileyo ukuba kukho naziphi na iimpawu ezilumkisayo ezivelayo. Ukuze ufumane iinkcukacha ezipheleleyo, funda ukwenzakala entloko. Ukuba umntu akakho zingqondweni kwaye akaphefumli ngokuqhelekileyo, qalisa iCPR. 'Yabona CPR.
Ukwenzakala esihlahleni, engalweni nakumagxa¶
Xa abantu bewela kwisandla esoluliweyo, amandla ahamba ngengalo. Isiphumo sivame ukuba yintsimbi ephukileyo, i-forearm ephukile, i-elbow ephukile, ihlombe eliqhekekileyo okanye i-collarbone ephukile.
Iimpawu zokwaphuka kwesihlahla okanye ingalo¶
- Iintlungu eziqatha, ngakumbi xa uhambisa isihlahla okanye ukubamba
- Ukudumba kunye nokugruzuka, rhoqo kwimizuzu ukuya kwiiyure
- Isihlahla esigobileyo, esigoso okanye esimile okwefolokhwe
- Ukuba ndindisholo okanye ukubetha kweminwe, okanye iminwe ephaphathekileyo okanye eluhlaza okwesibhakabhaka
- Ukungakwazi ukuguqula intende phezulu okanye ezantsi, okanye ukubamba into
Yintoni omawuyenze¶
- Yeka ukusebenzisa ingalo kwaye uyigcine imile. Musa ukuzama ukolula ilungu eligobileyo.
- Xhasa ingalo kwindawo oyifumana kuyo, ngesilingi esenziwe kwisikhafu, ibhatyi, okanye itawuli esongiwe, okanye uyibambe esifubeni ngesinye isandla.
- Susa imisesane, iiwotshi kunye nezacholo phambi kokuba kuqale ukudumba.
- Faka ipakethe ebandayo esongelwe ngelaphu ukuya kuthi ga kwimizuzu engama-20 ngexesha, ungaze uye ngqo eluswini.
- Ungatyi okanye usele nantoni na de ube ubonwe ngugqirha, xa kunokwenzeka ukuba ufune uqhaqho.
- Fumana unyango kwangolo suku. Fowunela inombolo yakho kaxakeka yendawo ukuba ulusu lwaphukile, iminwe iluhlaza okwesibhakabhaka, ibala, ibanda okanye i-numb, okanye ukwenzakala kubi kakhulu.
'Yabona amathambo aphukileyo kunye ne-sprains kwaye iifractures ezivulekileyo malunga neenkcukacha malunga nokuqhekeka kunye nethambo elaphula ulusu.
I-Hip, i-pelvis kunye nokulimala komlenze¶
Ukuqhekeka kwe-hip yingxakeko yonyango, ngakumbi kubantu abadala. Umntu ngokuqhelekileyo akakwazi ukuma okanye ukuthwala ubunzima, kwaye unentlungu ebuhlungu kwi-hip, i-groin okanye ithanga. Umlenze unokubonakala umfutshane, kwaye unyawo lunokujika ngaphandle. Musa ukumphakamisa okanye ukumshukumisa umntu. Fowunela inombolo yakho kaxakeka yendawo, uzigcine zifudumele kwaye zimile, kwaye ubeke i-padding emlenzeni ukuba unayo. 'Yabona Ukuphuka kwe-hip okanye i-pelvic fracture kumntu omdala omdala ukuba uphephe ntoni.
Ukulimala kwe-ankle kunye nedolo kuxhaphakile ngokunjalo. Ukuba umdibaniso ubonakala ukhubazekile, awukwazi ukubeka nayiphi na ubunzima kuyo, okanye intlungu inzima, yiphathe njengento enokwenzeka yokuphuka kwaye ufune ukunakekelwa ngokukhawuleza. I-Mild sprains inokuthi iphathwe ngokuphumla ngokubambisana, ukusebenzisa ipakethe ebandayo, ukuyigubungela ngobumnene, kwaye uyiphakamise, ngokuphononongwa kwezonyango ukuba intlungu ayiphucukanga kwiintsuku ezimbalwa.
Indlela yokuvuka emva kokuwa¶
Zama kuphela ukuma ukuba akukho phawu lokwenzakala kakhulu. Thatha ixesha lakho, ekubeni ukuphakama ngokukhawuleza kunokubangela isiyezi kunye nokuwa kwesibini.
- Lala umzuzwana kwaye uphefumle kancinci.
- Jikela kwicala lakho, emva koko ezandleni nasemadolweni. Sebenzisa iingalo zakho kunye nezihlunu emilenzeni yakho.
- Khasa uye kwinkxaso eyomeleleyo, efana nentsimbi, imoto, udonga okanye isitulo. Kuphephe ukutsala into engakhuselekanga.
- Beka unyawo olunye phantsi phantsi idolo lakho ligobile, emva koko utyhale ngeengalo zakho kunye nemilenze, kwaye unyuse umlenze wakho phezulu.
- Hlala kwisitulo esikufutshane kwaye uphumle. Khangela kwakhona intlungu, isiyezi okanye ubuthathaka.
- Zifudumeze, uxelele umntu okwenzekileyo, nokuba uziva uphilile.
Ukuba awukwazi ukuphakama¶
Biza uncedo, sebenzisa ifowuni yakho, nxiba nasiphi na isixhobo sokulumkisa kwaye ufowunele inombolo yakho yexesha likaxakeka. Hlala ufudumele ngokuzigquma nantoni na onokufikelela kuyo, kwaye uhambise iingalo nemilenze yakho ukuba unokukwenza oko ngaphandle kweentlungu. Musa ukuhlala ulele emkhenkceni okanye kwikhephu ixesha elide kunokuba kuyimfuneko, kuba ukubanda kunokukhokelela kwi-hypothermia kwiyure okanye ezimbini, ngakumbi kubantu abadala. 'Yabona i-hypothermia kunye ne-frostbite kwaye abantu abadala bawela ukuchacha xa bengakwazi ukuma.
Ukuba unceda umntu¶
- Bacele ukuba bangashukumi, kwaye babuze apho kubuhlungu khona.
- Khangela iimpawu ezilumkisayo ezidweliswe ngasentla.
- Ukuba zibonakala zilungile kwaye zifuna ukuphakama, zivumele ziphakame kancinci kwaye usebenzise ingalo yakho ukulinganisa. Musa ukubaphakamisa ngeengalo.
- Ukuba baneentlungu eziqatha, abakwazi ukuhambisa ilungu lomzimba, ukubetheka entloko, okanye kumayeza anciphisa igazi, fowunela inombolo yakho kaxakeka yasekuhlaleni.
- Bagcine befudumele ngedyasi, umnqwazi nengubo, kwaye ubeke into phantsi kwabo ukuba kufuneka balinde kumhlaba obandayo.
Ukuthintela ukuwa emkhenkceni¶
Uninzi lokuwa phezu komkhenkce lunokuthintelwa. Olona thintelo lubalaseleyo ludibanisa izicathulo ezifanelekileyo, indlela ecokisekileyo yokuhamba, nokugcina iindlela zicacile kwaye ziphathwa.
Khetha isihlangu esifanelekileyo¶
- Nxiba iibhutsi okanye izihlangu ezinerabha ezishinyeneyo, eziguquguqukayo okanye ii soli ezidityanisiweyo ezinonyawo olunzulu, olunezithuba ezibanzi. Iiplastiki eziqinileyo okanye ezigudileyo zolusu ziyatyibilika.
- Jonga iisole ezibhalwe ukubanda kunye nomkhenkce, kuba enye irabha ihlala ithambile kumaqondo obushushu aphantsi kwaye ezinye ziqina.
- Khetha isithende esincinci, esibanzi. Gwema izithende eziphakamileyo, amaqonga kunye nezihlangu zokunxiba ezigudileyo.
- Sebenzisa i-traction cleats esuswayo, i-studs okanye i-ice grips ezolula phezu kweebhutsi. Zikhulule phambi kokuba uhambe kwimigangatho eqinileyo yangaphakathi, kuba ziyatyibilika kwithayile kwaye zingonakalisa imigangatho.
- Qwalasela iibhutsi ezakhelwe ngaphakathi okanye iziqwengana zokubamba ezikhethekileyo kwiimeko zomkhenkce kakhulu, kodwa jonga ukuba zingena kakuhle kwaye zikhululekile.
- Nxiba iikawusi ezifudumeleyo, ezomileyo kwaye uqinisekise ukuba iibhutsi zakho zilingana kakuhle. Iinyawo ezibandayo zenza ukuhamba kungabi nazinzo.
- Nxiba iiglavu, hayi izandla ezipokothweni, ukuze iingalo zakho zikuncede ulungelelane.
- Sebenzisa i-pali yokuhamba okanye i-cane ene-ice tip ukuba unenkathazo ngokulinganisela. Iingcebiso zomkhenkce zizikhonkwane zentsimbi ezincinci ezisongayo ukusuka ekupheleni kombhobho.
Hamba njenge penguin¶
- Thatha amanyathelo amafutshane, atshixizayo kwaye ugcine iinyawo zakho zithe tyaba. Musa ukuthatha amanyathelo amade.
- Yalatha iinyawo zakho ngaphandle kancinane, nto leyo eyenza banzi isiseko sakho.
- Gcina amadolo akho egobile kancinci kwaye iziko lakho lomxhuzulane phezu komlenze wakho wangaphambili.
- Gcina iingalo zakho ziphuma emacaleni akho, kancinci, ukukunceda ukuba ulinganise. Musa ukugcina izandla zakho epokothweni.
- Musa ukuthumela imiyalezo, uskrole okanye uthwale imithwalo enzima engakulinganiseliyo. Ukuba kufuneka uphathe ibhegi, sasaza ubunzima phakathi kwezandla zombini okanye unxibe ubhaka.
- Gcina amehlo akho ejonge emhlabeni ngaphambili, kwaye ujonge iindawo ezimenyezelayo ezinokuba ngumkhenkce omnyama. 'Yabona Ukukhenkceka kweflash kunye nokuqhuba komkhenkce omnyama.
- Hamba ngokucothayo kwaye uthathe ixesha lakho, kuquka naxa usuka kwiindlela ezisecaleni, kwaye usebenzise ii-handrails.
- Vavanya umphezulu phambi kokuba udlulise ubunzima bakho. Nyathela ngozwane lwakho phantsi kwaye ubeke ubunzima bakho kolo nyawo kuphela xa lubambe.
- Yiya emacaleni kumathambeka, kwaye uhambe ekhephuni ecaleni kwendlela ukuba inokubambelela ngcono.
Qaphela imigibe eqhelekileyo¶
- Ukungena nokuphuma ezimotweni. Bambelela kwifreyimu yocango okanye uphahla, phuma ngenyawo elinye ngexesha, kwaye ujonge umphezulu.
- Imiphezulu emenyezelayo, ekunokwenzeka ukuba ibe ngumkhenkce omnyama. Cinga ukuba indlela yabahambi ngeenyawo ekhangeleka imanzi kwimozulu ebandayo ngumkhenkce.
- Iindawo ezinomthunzi, iibhulorho, iirempu kunye nokungena kwizakhiwo, eziphinda zibe ngumkhenkce kuqala.
- Amanyathelo kunye nezinyuko. Sebenzisa isiporo, kwaye uthathe inyathelo libe linye ngexesha.
- I-Curbs kunye ne-drainage grates, ehlala ifihliwe phantsi kwekhephu.
- Iindawo zokupaka, apho i-meltwater ibaleka kwaye iphinde ibe ngumkhenkce.
- Ukunxiba izihlangu ezigudileyo ngaphakathi kwezakhiwo emva kokuhamba ekhephini. Imigangatho emanzi kumasango ayatyibilika, ngoko sula iinyawo zakho.
Ukucoca kunye nokucoca iindlela zokuhamba¶
Ukucoca kunye nokuphatha amanyathelo akho kunye neendlela zikhusela wena, iindwendwe zakho kunye nabasebenzi bokuhambisa. Izixeko ezininzi zifuna abanini kunye nabahlali bacoce iindlela zeenyawo ngexesha elimisiweyo emva kokuwa kwekhephu, ke jonga imithetho yendawo.
| Izinto eziphathekayo | Isebenza phantsi ukuya malunga | Amanqaku |
|---|---|---|
| Ityuwa yelitye (i-sodium chloride) | thabatha 9 degrees celcius (15 degrees Fahrenheit) | Ixabiso eliphantsi kwaye liqhelekileyo, linokulimaza izityalo, ikhonkrithi kunye neepaws |
| Ikhalsiyam chloride | thabatha 25 degrees Celsius (thabatha 13 degrees Fahrenheit) | Isebenza ngokukhawuleza nakwimozulu ebandayo, inokucaphukisa ulusu kunye neempuphu |
| I-Magnesium chloride | thabatha i-15 degrees celcius (5 degrees Fahrenheit) | Izityalo neendawo ezikumgangatho ophantsi, zibiza ngaphezulu |
| Isanti okanye igrit | Nabuphi na ubushushu | Inika ukutsaleka kodwa ayinyibiliki umkhenkce, inokulandelelwa ngaphakathi |
| Inkunkuma yekati engaxutywanga | Nabuphi na ubushushu | Inika i-traction, ayinyibiliki umkhenkce, gcina kude nemibhobho |
| Isinxibo esikhuselekileyo sesilwanyana | Iyahluka | Ngokuqhelekileyo i-urea okanye i-glycol esekelwe, khangela ilebula |
Indlela yokuphatha indlela¶
- Ikhephu elicolileyo kuqala ngefosholo, ekubeni ityuwa isebenza kakuhle kumkhenkce obhityileyo kwaye ikhephu elixengayo liyawunyibilikisa. Sebenzisa ubuchule obukhuselekileyo. 'Yabona ikhephu lokuhlakula ngokukhuselekileyo.
- Sasaza izinto ezincinci kwaye ngokulinganayo, kwaye ungayifumbi. Isandla kwisikwere semitha sihlala sonele.
- Nyanga phambi kwesiphango xa kunokwenzeka. Ityuwa enetyuwa okanye ukunyangwa kwangaphambili kunqanda umkhenkce ekudibaneni nepavumente.
- Faka isicelo kwakhona emva kokuba i-meltwater iphinde yaba ngumkhenkce, ngakumbi ebusuku nakusasa.
- Nika ingqwalasela eyodwa kwizinyuko, iirempu, iintsimbi zezandla, iindawo zokungena, kunye neendawo apho amanzi aphumayo awela indlela.
- Imibhobho ezantsi ethe ngqo kude kwiindledlana zokuhamba ukuze amanzi anyibilike angaphinde abe ngumkhenkce kuzo.
- Gcina ityuwa kumgqomo ovaliweyo kufuphi nomnyango, kwaye uyigcine kude nabantwana nezilwanyana zasekhaya.
- Hlamba ityuwa emathupheni ezilwanyana zasekhaya nakwimigangatho, kwaye usebenzise ityuwa ephakathi ukukhusela izityalo, ikhonkrithi kunye namanzi aphantsi komhlaba.
Abanini-mhlaba, abaqeshi kunye neendawo ekwabelwana ngazo¶
Ukuba ungumnini-mhlaba, umqeshi, okanye ulawula indawo ekwabelwana ngayo, phatha iindlela kunye neendawo zokupaka iimoto njengomsebenzi wokukhathalela. Gcina irekhodi ebhaliweyo yokuba uyicoca nini kwaye uyinyangelwe nini imiphezulu, xhoma izilumkiso zemigangatho emanzi kunye namabala anomkhenkce, kwaye uxhome iintsimbi zokubambelela apho kuyimfuneko. Ukuba uwela kwipropati yomnye umntu, thatha iifoto zomkhenkce, ixesha kunye nezihlangu zakho, chaza ukuwa kwakho kumnini, kwaye ufune iingcebiso zezomthetho ukuba wonzakele kakhulu. Imithetho iyahluka kakhulu phakathi kwamazwe, kwaye kufuneka ukhangele kwabasemagunyeni basekuhlaleni.
Amaqela akhethekileyo¶
Abantu abadala abadala¶
Abantu abadala abadala banethuba eliphezulu lokuwa kunye nethuba eliphezulu lokulimala kakhulu. Amathambo abuthathaka, ii-reflexes ezicothayo, amayeza abangela ukuba nesiyezi, utshintsho lombono kunye neengxaki ezidibeneyo zonke ziphakamisa umngcipheko. Kubo, ngaphakathi endlini kukhuselekile ngeentsuku ezinomkhenkce. Lungiselela ukuhanjiswa kwegrosari kunye namayeza, fumana uncedo ngokucoca iindlela, kwaye usebenzise intonga enencam yomkhenkce xa kuyimfuneko. 'Yabona ukugcina abantu abadala bekhuselekile kwimozulu ebandayo kwaye abadala abadala isicwangciso likaxakeka.
Abantwana¶
Abantwana bawa rhoqo, kwaye bagxuma ngcono kunabantu abadala, kodwa ukwenzakala entloko kusebalulekile. Fundisa abantwana ukuba bahambe bekhupha izandla zabo ezipokothweni, baphephe ukubaleka emkhenkceni kwaye bangangeni kumachibi anomkhenkce. Ukufumana iingozi zesilayidi kunye nokhuseleko lomkhenkce, yabona ukuwa emkhenkceni.
Abantu abakhulelweyo¶
Ukuwa ekukhulelweni kufuna ukuxilongwa kwezonyango nokuba uziva ulungile, kuba impembelelo enzima kwisisu inokulimaza i-placenta. Qhagamshelana nombelekisi wakho, ugqirha okanye icandelo lokubeleka emva kokuwa, kwaye utsalele inombolo engxamisekileyo yendawo yakho ukuba uyopha, ukopha, ukuvuza kwamanzi, iintlungu ezibuhlungu, okanye ukunciphisa ukuhamba komntwana.
Abantu abane-osteoporosis okanye kwi-blood thinners¶
Aba bantu banethuba eliphezulu lokuqhekeka kunye nokopha kwangaphakathi. Funa ukhathalelo emva kokuwa okubandakanya intloko, isinqe, umva okanye iimbambo. Gcina uludwe lwamayeza akho kwisipaji sakho okanye kwifowuni ukuze abasebenzi bakaxakeka bazi into oyithathayo.
Ukuhamba kwesigqibo emva kokuwa komkhenkce¶
flowchart TD
A["Uwe emkhenkceni"] --> B["Hlala kwaye uzijonge"]
B --> C{"Ukubetha kwentloko, ukulahlekelwa zingqondweni,<br/>intamo okanye intlungu yomqolo, okanye ilungu eligobileyo?"}
C -->|"Ewe"| D["Hlala, hlala ushushu<br/>kwaye ufowunele inombolo yexesha likaxakeka"]
C -->|"Hayi"| E{"Ngaba unako ukuhambisa onke amalunga<br/>ngaphandle kweentlungu ezinzima?"}
E -->|"Hayi"| D
E -->|"Ewe"| F["Gquqela ezandleni nasemadolweni<br/>kwaye unyuke kancinci ngenkxaso"]
F --> G{"Kwizinto ezinciphisa igazi, ngaphezulu kwe-65<br/>okanye ukunkqonkqoza ngentloko?"}
G -->|"Ewe"| H["Funa unyango <br/>kwangolo suku"]
G -->|"Hayi"| I["Phumla, sebenzisa iipakethi ezibandayo<br/>kwaye ujonge iimpawu ezintsha"]
I --> J{"Intloko, ukuhlanza, ukudideka<br/>okanye intlungu ebuhlungu kamva?"}
J -->|"Ewe"| H
J -->|"Hayi"| K["Buyela kumsebenzi wesiqhelo<br/>kwaye ujonge izihlangu zakho"]
Ukuthelekisa ukulimala okuqhelekileyo kokuwa komkhenkce¶
| Ukwenzakala | Iimpawu eziqhelekileyo | Impendulo yokuqala | Funa ukhathalelo |
|---|---|---|---|
| Ukwaphuka kwesihlahla | Iintlungu, ukudumba, isihlahla esigobileyo, iminwe endindisholo | Inkxaso kwi-sling, ipakethe ebandayo | Kwangolo suku, okanye unxunguphalo ukuba amathambo abonisa okanye iminwe iluhlaza okwesibhakabhaka |
| Ukuqhekeka kwe-Hip | Andikwazi ukuma, umlenze mfutshane kwaye uphume | Musa ukushukuma, hlala ufudumele | Inombolo kaxakeka ngoku |
| Ukwenzakala entloko | Intloko, ukuhlanza, ukudideka, ukulala | Phumla, jonga ngenyameko | Inombolo kaxakeka yeeflegi ezibomvu, kwangosuku olunye ukuba kwi-blood thinners |
| Ukulimala komqolo | Intamo okanye intlungu emva, ukuphazamiseka, ubuthathaka | Hlala uthe cwaka, ungashukumi | Inombolo kaxakeka ngoku |
| I-ankle sprain okanye i-fracture | Ukuvuvukala, intlungu kubunzima, ukukhubazeka | Ukuphumla, ipakethe ebandayo, phakamisa | Kwangaloo mini ukuba awukwazi kuthwala ubunzima |
| Ukwaphuka kwembambo | Iintlungu ezibukhali ekuphefumleni | Xhasa isifuba, uhlale ngokuthe tye | Kwangolo suku, unxunguphalo xa uphefumla |
| Ukushenxiswa kwamagxa | Igxalaba elikhubazekileyo, iintlungu ezibuhlungu | Xhasa ingalo, ungayinyanzeli | Ukhathalelo olungxamisekileyo okanye olungxamisekileyo |
| Ukugruzuka kunye nokwenzakala kwezicubu ezithambileyo | Iintlungu, ukudumba kancinci | Ipakethe ebandayo, phumla | Ukuba iintlungu ziba nzima emva kweentsuku ezimbalwa |
Uluhlu lokujonga uhambo olukhuselekileyo lwasebusika¶
- Ndinxibe iibhutsi ezinokunyathela okunzulu kunye neesole zerabha ezithambileyo, okanye iintambo zomkhenkce.
- Izandla zam zikhululekile kwaye kwiiglavu, hayi iipokotho.
- Ndinefowuni eshajiweyo epokothweni yangaphakathi.
- Umntu uyazi apho ndiya khona ukuba ndiza kuba ngaphandle ixesha elide.
- Ndizakuhamba ngezitepsi ezimfutshane, ezisicaba kwaye ndisebenzise iintambo zezandla.
- Ndiya kuyiphatha indlela yeenyawo emenyezelayo njengomkhenkce kwaye ndiphephe iindawo ezinomthunzi.
- Ndiye ndacoca ndagalela izinyuko kunye neendlela ekhaya.
- Ndiyazazi iimpawu zokwenzakala kakhulu entloko okanye esinqeni kwaye ndiya kufuna uncedo.
Imibuzo edla ngokubuzwa¶
Yeyiphi eyona ndlela ilungileyo yokuwela emkhenkceni?¶
Beka isilevu sakho esifubeni sakho, gcina iingalo zakho zigobile kwaye ziphambi kwakho endaweni yokolula izandla zakho, kwaye uzame ukuwela kwiindawo ezikhuniweyo zomzimba wakho njengecala leempundu okanye ithanga lakho. Relax kangangoko unako kwaye uqengqeleke ngokuwa. Kuphephe ukuhlala ezihlahleni zakho, ingqiniba, emadolweni okanye ngasemva kwentloko yakho.
Ndingaya nini esibhedlele emva kokutyibilika emkhenkceni?¶
Tsalela umnxeba kwinombolo yakho yexesha likaxakeka ukuba uyalahleka, ubhidekile, uyagabha, unentamo okanye iintlungu zomqolo, awukwazi ukuhambisa ilungu lomzimba, ithambo elibonakalayo eligobileyo okanye awukwazi kuthwala ubunzima emlenzeni. Funa ukhathalelo kwangolo suku xa unkqonkqozwa entloko ukuba ungaphezu kweminyaka engama-65 okanye uthathe izinto zokuthambisa igazi, kunye nasiphi na isihlahla okanye iintlungu zeqatha ezimandundu okanye eziya ziba mandundu. Musa ukulinda ukubona ukuba iimpawu ziyadlula xa ubetha entloko.
Kutheni ukuphuka kwesihlahla kwenzeka rhoqo xa abantu betyibilika emkhenkceni?¶
Uninzi lwabantu luphosa isandla ukuze luqhekeze ukuwa, kwaye amandla okufika ahamba ngesandla esihlahleni kunye ne-forearm. Ithambo lesihlahla kwicala likabhontsi lithanda ukophuka ngelo xesha, ngakumbi kubantu abanamathambo amancinane. Ukugcina iingalo zakho zigobile kwaye ziqengqeleka ngokuwa kunokunciphisa umngcipheko.
Ngaba ityuwa yelitye ikhuselekile kwizilo-qabane nakwizityalo?¶
Ityuwa yelitye inokucaphukisa imilenze kwaye yenzakalise izityalo kunye nekhonkrithi ukuba usebenzisa kakhulu. Sebenzisa kuphela umaleko obhityileyo, hlambulula kwaye wosule amanqina esilwanyana sasekhaya emva kokuhamba, kwaye uthathele ingqalelo iide-icer ezikhuselekileyo okanye isanti ukuze uyibambe. Gcina zonke ii-de-icers zikude, kuba ukuzitya kungenza izilwanyana zasekhaya zigule.
Imithombo ijongiwe¶
Esi sikhokelo sihlolwe ngokuchasene namaZiko oLawulo lweSifo kunye noThintelo (eUnited States) malunga namaphepha okuthintela ukuwa kunye nokuwa kwabantu abadala abadala, i-National Weather Service (eUnited States) isikhokelo sokhuseleko lwasebusika, i-American Academy of Orthopedic Surgeons isikhokelo malunga nokuphuka kwesandla kunye nokuwa kwebusika, i-American Red Cross isikhokelo soncedo lokuqala lokulimala kwentloko kunye nokuphuka, iNkonzo yeSizwe yezeMpilo (i-United Kingdom) kunye neengcebiso zeMpilo yeSizwe (i-United Kingdom) yeeNgozi (eUnited Kingdom) iingcebiso zasebusika, iBhunga loKhuseleko laseKhanada ingcebiso yokuhamba ebusika, kunye ne-Health Canada amaphepha okhuseleko ebusika. Apho ii-arhente zingafani, kokukhona kusetyenziswa amacebiso alumkileyo.
Funda uncedo lokuqala¶
Ikhosi yoncedo lokuqala yezandla ifundisa ukuqhekeka, ukukhangela ukulimala kwentloko, ukulawula ukopha kunye neCPR ngokuziqhelanisa, apho iphepha elingenakuyenza. I-Red Cross, i-Ambulance yaseSt John kunye nababoneleli abaninzi bendawo banikela ngezifundo ezimfutshane. Ukuthabatha ngaphambi kobusika kukulungiselela ukunceda ummelwane okanye isalamane esityibilika emkhenkceni.