Na Apnea ni Gonelalai, BRUE (Ka e Sega ni Vakamacalataki Vakalekaleka), kei na Veivakamatei ni Cegu¶
E duidui na naba ni leqa tubukoso ena veimatanitu. Na draunipepa oqo e vakayagataka na 911, na naba me baleti Amerika kei Kenada. E levu tale na vanua era vakayagataka na 112, 999, se dua tale na naba. Vaqara na naba me baleta na nomu vanua ..
E vica ga na gauna e rerevaki koya kina e dua na itubutubu se dauveiqaravi vakalevu cake mai na nona raica e dua na gone lailai se gone lailai ni sa mudu vakasauri na nona cegu, sa vuki me karakarawa se vulavula vakamate, ka lako vakaloloma se kaukauwa ena ligadra. Ena veiqaravi vakavuniwai ni leqa tubukoso ni gone, na veitikina vakasakiti oqo e lutu ki na tolu na iwasewase duidui ni valenibula me vakatau ena yabaki ni gone, na kena vakavuna, kei na kevaka e lesu totolo na gone ki na yavu: ** apnea ni gonelalai dina ** (e dua na cegu ni cegu e balavu 20 na sekodi se balavu cake se dua na cegu lekaleka li, BRUE (Lekaleka ni Veika e Sega ni Vakamacalataki) ena dua na gone lailai e se bera ni vula 12, kei na vakacacani ni cegu sega ni vakasamataki (cyanotic se pallid) vei ira na gone lalai yabaki 6 vula ki na 6 na yabaki.
Ni dua na kilai levu e vakavuna na icegu-taura na sipeli ena dua na bulabula 2-yabaki e dua na reflex vakataki koya sega ni vakasamataki ka vakatulewataka vakataki koya ena loma ni 60 na sekodi ka sega ni vakacacani na uto, e dua na cegu ni cegu sega ni vakamacalataki rawa se veisau ni roka ena dua na gone lailai (vakabibi na ** ena ruku ni 60 na siga se)n na matetaka (mate ni vuvuce), mate ni yatevuso ni RSV, mate ni yatevuso, mate ni uto, mate ni gonelalai, se mate ni yatevuso. Na idusidusi oqo e vakarautaka na ikalawa ni veivakabulai totolo ena yasa ni idavodavo, na **Amerika ni vuli ni gone (AAP) lailai-ririko vs.
Kua vakadua ni luluqa e dua na gone lailai se vakasuasuataka na wai aisi me tekivu tale kina na cegu, kua tale ga ni biuta e dua na ka ena gusu ni gone .
- Kakua vakadua ni luluqa e dua na gone: Ena gauna mada ga o rerevaka kina ni sa mudu na nona cegu e dua na gone lailai, kakua vakadua ni luluqa e dua na gone lailai me vakayadrati ira; luluqa na wainimata malumalumu ni veisele ni veisele ena uto ni gonelailai, ka vakavuna na mavoa ni ulu vakadomobula. Ia, vakamamacataka vakatotolo na sui ni sucu (sternum) se flick/tabaka na yava ni yava.
- Kakua vakadua ni biuta na iqaqalo, bilo, se wai ki na gusu ni gone e tiko vua na mate ni cegu se na mate ni vukavuka; e vakavuna na vuvuce, na ramusu ni bati, se na gagadre. Mo vakaliliga ga na gone ki na nodrau yasana ena dua na fuloa vakababa ka vukataka vakamalua na cagi batabata ena matadrau.
Cakava oqo ena gauna oqo¶
- Vakadavora na gone lailai se gone ena yasana ena dua na vanua kaukauwa sara ga: Kevaka e dua na gone lailai se gone lailai e muduka na nona cegu, vuki me karakarawa se vulavula, se mateni ena gauna ni tagi, kua vakadua ni tauri ira vakadodonu ena ligamu (taura e dua na gone sega ni kila e dua na ka dodonu e maroroya tani mai na dra ni dra- vuvuce). Biuti ira vakamalua ena fuloa se matenisuka ni crib ena nodra yasana (ituvaki ni vakabulabulataki) me rawa ni drodro mai na gusu na saliva se na sucu refluxed me yawa mai na sala ni cagi.
- Vakauqeta vakamalua ka raica na cegu me yacova na 10 na sekodi: Tabaka na yava ni gonelalai, ramusu vakaukauwa na dakudra se sternum, se vakavurea e dua na cagi batabata malumu ena matadra kei na yamedra (ka vakauqeta na veivakacegui ni kuli ni yago ka rawa ni musuka). Raica vakavinaka na kato kei na kete ka gauna ni iwasewase ena nomu talevoni se sarasara.
- Tekivutaka na CPR ni gonelalai/gone ena gauna sara ga oqo kevaka e se sega ni sauma rawa na gone ka sega ni cegu ni oti e 10 na sekodi: Kevaka e sega ni cegu se tomana tale na cegu na gone ena loma ni 10 na sekodi ni veivakauqeti ka sa limp/sega ni sauma, biuta na nomu talevoni ena vosa me qiri kina na nomu naba ni leqa tubukoso ni vanua o Amerikass na12. Unioni, 999 ena Matanitu Cokovata raica kece; naba ni leqa tubukoso) ka tekivu 30 na veivakalolomataki ni kete ka tarava mai na 2 na cegu malumu ni veivakabulai (se 15:2 vata kei na rua na dauveivueti vakavulici). Raica na noda idusidusi ni kalawa ena . CPR ni gone kei na gonelalai kei na sucu.
- Sikirini me baleta na vakamalumalumutaki se reflux laryngospasm: Kevaka e yaco na ituvaki ena gauna se ni oti ga na vakani, raica na loma ni gusu kevaka ga o raica e dua na ka kaukauwa (kakua vakadua ni cakava e dua na mataboko ni iqaqalo ni liga). Kevaka e gagging tiko na gone lailai ena matata na spit-cake se na mucus ni iusutu matolu kei na dua na mata-rabailevu, vukici ira ki na nodra yasana, sucu na iqaqalo vakamalua ena dua na sikirini ni bulumakau, ka vakayacora 5 na vuvuce ni muri kei na 5 na vuvuce ni kete kevaka e sa sogo taucoko na sala ni cagi.
- Lako ki na Tabana ni Leqa tubukoso ena gauna sara ga oqo me baleta e dua na ka e sega ni vakamacalataki rawa ena dua na gone lailai ena ruku ni 1 na yabaki (BRUE): Kevaka mada ga na nomu gone e tekivu cegu vakavinaka tale ni oti na 15 ki na 60 na sekodi ka vaka me taucoko na pink ka marau, na gone lailai kece ena ruku ni 12 na vula sa vakayagataka veisau ni roka karakarawa/vulavula, se vakasauri na limp/stiffness e dodonu me vakatovotovotaki mai vua e dua na vuniwai ena gauna sara ga oqo me dikeva na veika e vakavuna na BRUE Levu (vakabibi kevaka e sucu na gone ena ruku ni 60 na siga ni bera na 32 na macawa ni nona bukete, se dua na kena ituvaki e **1 na miniti se balavu cake).
- Vola na ka e vakavuna dina, roka ni kuli, roka, kei na kena balavu: Ni bera ni o guilecava ena totolo, vola e va na itukutuku matailalai me baleta na vuniwai: (a) E tiko beka e dua na matata na ka e vakavuna na yalo/mosi ni bera sara ga ni tekivu (cudru, veilecayaki, e dua na bump lailai ena ulu)? (b) E veisau beka na gone me vulavula butobuto/vulavula se vulavula/vulavula vakayalo? © E lako beka na yago vakaloloma me vaka e dua na ragdoll se vakalolomataki? (d) E vica na sekodi na kena dede na cegu?
Apnea ni gonelalai, BRUE, kei na ituvatuva ni veivakatovotovotaki ni icegu¶
flowchart TD
Start["Na gone lailai se gone lailai e muduka na nona cegu, sa vuki me karakarawa/vulavula,<br/>se sa malumalumu / kaukauwa"] --> Responsive{"1. Davo vakadodonu ena yasana & vakauqeta na yava/daku me 5 ki na 10 na sekodi.<br/>E cegu se vakabulabula tiko beka na gone ena loma ni 30 ki na 60 na sekodi?"}
Responsive -->|"SEGA: Se sega tikoga ni cegu / cegu<br/>ka sega ni sauma"| CPRNow["KACIVA NA 911 / 112 / 999 ENA VOSA VAKATOTOLO<br/>Kevaka e vakamalumalumutaki iko ena sucu/ka: 5 na Veivakamavoataki ni Daku + 5 na Veivakamavoataki ni Sere<br/>Kevaka e sega ni vakamalumalumutaki: Tekivutaka na CPR (30 na Veivakamavoataki : 2 na Veivakamavoataki)"]
Responsive -->|"IO: E tekivu tale na cegu & lesu tale na gone<br/>ki na vakasama ni yavu"| AgeTrigger{"2. Vakadikeva na Yabaki ni Gone & Na Trigger ni bera"}
AgeTrigger -->|"Gone lailai < 12 Vula ka SEGA na kena vakavuna<br/>(Yaco ena gauna ni moce, vakacegu, se kana)"| BRUECheck{"3. Vakayagataka na ivakatagedegede ni veivakatovolei ni leqa ni AAP BRUE"}
BRUECheck -->|"BRUE LEQA LEVU:<br/>- Yabaki ni bula < 60 na siga (2 na vula)<br/>- Sega ni dede (< 32 na macawa ni vakasucu & < 45 na macawa ni oti na vakasucu)<br/>- Na ka e yaco e taura >= 1 na miniti<br/>- E gadrevi na CPR mai vei ira na dauveiqaravi vakavulici/levu na ka e yaco<b"| HighBRUE["VEIQARAVI VAKATOTOLO ENA RUMU NI VEIQARAVI TOTOLO<br/>Cakacaka taucoko me baleta na mate ni uto, RSV, Sepsis, ECG (QT balavu),<br/>Mate ni metabolic, Reflux, se na leqa sega ni vakacalaka<br/>Tomani tikoga na veiqaravi ni uto kei na cegu e valenibula"]
BRUECheck -->|"LEQA LEVU:<br/>- Yabaki ni bula > 60 na siga ki na 12 na vula<br/>- Gauna taucoko (>= 32 na macawa)<br/>- Taumada ka duadua ga na ka e yaco, e taura < 1 na miniti<br/>- Vakatovotovo vakayago e dau yaco ena itekitekivu"| LowBRUE["VEIVAKADEITAKI VAKAVUNIWAI TOTOLO<br/>Vakaraitaki lekaleka ni ED (1 ki na 4 na auwa) kei na oximetry ni uto,<br/>vakasamataka na swab ni Pertussis & ECG ni 12 na iliuliu;<br/>vakatabuya na veivakatovolei ni veivakacacani sega ni gadrevi; muria ena 24 na auwa"]
AgeTrigger -->|"Gone lailai (6 Vula ki na 6 Yabaki) kei na TRIGGER MATATA<br/>(Tagi mai na cudru/veilecayaki SE rere lailai vakasauri/bump)"| SpellType{"4. Vakaraitaka na mataqali sipeli ni cegu-taura"}
SpellType -->|"Tagi vakaukauwa -> Vakanomodi na cegu vakasaurarataki -> Vuki AZUL/VIORETO<br/>-> Limp o breve 5-sec -> Yadra mai vakawasoma ena < 60 sec"| Cyanotic["VEIVAKATAWASEWASEI NI CEGU NI CYANOTIC KILASI<br/>Maroroya na flat ena yasana ena gauna ni veivakataotaki; vukataka na cagi batabata ena mata<br/>Tuvatuva ni veisiko ni vuniwai ni gone me baleta na veivakatovolei ni CBC / Ferritin<br/>(Na ikuri ni kaukamea ni gusu e musuka na veivakacacani ena 50% ki na 80%)"]
SpellType -->|"Sudden minor bump/fright -> Barely cried -> Turned GHOST WHITE<br/>-> Limp/fainted (Vagal pause) -> Woke up in < 60 sec"| Pallid["PALLID (REFLEX ANOXIC) VEIQARAVI NI CEGU<br/>Me vakatautauvatataki na yavamu me laveta cake vakalailai me yacova ni sa pink<br/>Gadrevi na Vuniwai ni Gone / Vuniwai ni Uto 12-veiliutaki ECG<br/>me vakatabui kina na mate ni QT balavu se na mate ni uto"]
Kila na Apnea dina ni gonelalai vs.¶
Era dau rere na itubutubu sucu vou era sarava na nodra moce na luvedra baleta ni o ira na gone bulabula era sega ni cegu ena dua na ivakarau malumu, metronomic me vakataki ira na qase. Ni bera ni dikevi na mate ni cegu, e dodonu mo vakaduiduitaka na benign cegu vakawasoma mai na mate ni cegu ni gonelalai**:
1. Na Cegu Vakawasoma ni Gone Sucu Vou (Benign)¶
- Na kena irairai: Na gone lailai moce e cegu totolo me vica na sekodi, oti cegu na cegu me 5 ki na 10 na sekodi qai taura tale e vica na cegu totolo, ka tokaruataka na veisau ena gauna ni moce REM (kaukauwa).
- Na sala mo kila kina ni sa kena ivakarau:
- Na veivakacegui yadua e lailai mai na 10 ki na 15 na sekodi.
- Na gusu ni gone, yame, kei na matana e pink taucoko tikoga ena gauna taucoko ni cegu.
- Na totolo ni uto ni gone kei na rorogo ni masela e se dodonu sara ga, qai tekivu cegu tale na gone ena sega ni sasaga vakataki koya ka sega ni cegu se vakamalumalumutaki.
- Na cegu ena veigauna e dua ga na ivakatakilakila ni dua na vanua ni cegu ni uto sega ni matua ka sauma na veisau ni ivakatagedegede ni kaboni daiokisaiti (\(\volavola{CO}_2\)) ka dau yali ena 4 ki na 6 na vula ni yabaki.
2. Na mate ni cegu ni gonelalai (Leqa tubukoso vakavuniwai)¶
Me vaka na Amerika ni vuli ni gone (AAP) kei na iSoqosoqo ni Bula e Vuravura (WHO) dina ni mate apnea ni gonelalai (se apnea ni bera na gauna) e vakamacalataki me vaka e dua na cegu ni cagi ni cegu ka sotava se ni rua na ivakatagedegede: 1. Gauna >= 20 na sekodi: Na gone lailai e cegu vakadua na cegu me baleta na 20 na sekodi se balavu cake SE 2. Shorter pause (< 20 seconds) PLUS physiological instability: Any breathing pause of any duration that is accompanied by bradycardia (heart rate dropping below 100 beats per minute in a newborn or < 80 bpm in an infant), central cyanosis or pallor (blue, purple, or ashen-white lips and tongue), or marked hypotonia (going limp and unresponsive).
- Three Mechanisms of Infant Apnea:
- Central Apnea (40%): The immature or injured brainstem respiratory center temporarily stops sending electrical signals to the diaphragm; the baby's chest and belly make zero movement. (Common in premature infants, RSV bronchiolitis, pertussis, head trauma, sepsis, or sedative exposure).
- Obstructive Apnea (10% to 15%): The baby's diaphragm and chest wall are trying to breathe (often showing rib retractions or neck tugging), but no air enters or exits the nose or mouth because the upper airway is blocked by laryngospasm (from acid reflux), thick nasal mucus (infants under 3 to 4 months are obligate nasal breathers), or poor neck positioning (chin slumped tightly onto the chest in a car seat or sling).
- Mixed Apnea (45% to 50%): Starts as an obstructive upper-airway pause (such as a tiny drop of refluxed milk hitting the vocal cords) that immediately triggers a central brainstem apnea pause.
3. Na cava na vuna e vakavuna kina na mate ni uto kei na RSV / Pertussis na mate ni cegu vakanomodi vei ira na gonelalai¶
Ena gonelalai era se bera ni yabaki 4, e rua na reflexes vakatabakidua ni yago e vakamacalataka na vuna e rawa ni vaka kina na batabata kei na spit-cake e dau vaka e dua na mate vakasauri ni veivakarerei ni bula: - Na veivakabulabulataki ni liga (LCR) mai na veivakabulabulataki ni kete: Na tamata yadua e tiko na veivakabulabulataki ni veivakasama ena epiglottis kei na veivakabulabulataki ni vosa (e vakayagataki ena veivakabulabulataki ni veivakabulabulataki cecere) ka vakarautaki me maroroya na wai mai na mavoa. Vei ira na gone qase cake kei ira na qase, e dua na drodro ni wai e tara na sala ni domo e vakavuna na vuvuce kaukaua. Ia, vei ira na gone sucu vou kei na gonelalai lalai, e dua na drodro ni sucu ni kete acidic refluxing ki na daku ni gusu e vakayacora na ** Chemoreflex ni domo** taumada: na dali ni domo e sogo vakaukauwa (** laryngospasm**), na cegu e lomadonu e cegu, na gunu e yaco na vagu ena sala ni vakawasoma. E vakasauri na nona kaukauwa na gone, e vakaraici koya tiko ena matana rerevaki, e damudamu se butobuto wavolita na gusuna, qai rogoca na rorogo ni stridor qori me 15 ina 45 na sekodi ni bera ni qai vakacegu na domo. Na kena tauri vakadodonu na gone se ena yasana ka vukataki vakamalua ena nodra iqaqalo e vukea na kena musuki na laryngospasm, kei na kena maroroi na gone me dodonu me 20 ki na 30 na miniti ni oti na veivakani e vakalailaitaka na kena dau yaco tale. - Apneic Pertussis and RSV Bronchiolitis (Apnea Before the Cough Starts): In infants younger than 8 to 12 weeks old, an infection with Respiratory Syncytial Virus (RSV) or Bordetella pertussis (whooping cough) frequently presents with sudden central apnea pauses as the very first symptom up to 24 to 48 hours before the baby ever develops a fever, wheeze, or classic cough. Any young infant who experiences a sudden apneic pause, especially if someone in the household has a mild cold or lingering cough, must be tested and monitored in an emergency department.
BRUE (Lekaleka ni vakatulewa sega ni vakamacalataki na ka e yaco): Na cava e sosomitaka kina na "ALTE".¶
Ena itukutuku makawa, ni dua na gone lailai e se bera ni yabaki 1 e yaco vua e dua na ituvaki rerevaki ni kena vulavula se mudu na nona cegu ka wali ni bera ni yaco yani ki valenibula, era vakatoka na vuniwai me ALTE (Ka e Rairai ni Veivakaleqai na Bula). Ena 2016 (ka vakadeitaki tale ena veivakavoui ni valenibula se qai oti ga oqo), na Amerika ni vuli ni gonelalai (AAP) vakacegu na vosa sega ni matata ALTE ka sosomitaka ena BRUE (Lekaleka Vakatulewataki Sega ni Vakamacalataki) me tauyavutaki kina na dodonu ni veisele cecere-leqa-lailai.
1. Exact Clinical Definition of a BRUE¶
E dua na vuniwai e dau dikeva e dua na BRUE duadua ga ni dua na ka e laurai ena dua na gone lailai gone lailai mai na 1 na yabaki (12 na vula) ni yabaki e sotava na **va kece na ivakatagedegede oqo: 1. Brief: The episode lasted less than 1 minute (typically 20 to 30 seconds). 2. Vakatulewataki: Ena gauna e vakadikevi kina na gone lailai mai vua e dua na dauveiqaravi ni bula, sa lesu tale mai na gone 100 na pasede ki na nodra ituvaki ni bula taumada (ivakatakilakila bibi tudei, yadravi tudei, roka ni kuli ni yago tudei). 3. Vakatakilakilataki ena >= 1 ni 4 na rai vakasauri vakatabakidua: - Cyanosis se pallor: Na roka ni kuli ni yago karakarawa/vulavula se mate vulavula veisau ena dela ni mata, na gusu, se na yago (Itukutuku: acrocyanosis sega ni veivakaleqai liga se yava karakarawa ni sa batabata, se sega ni veivakaleqai damudamu/vulavula ena gauna ni tagi se pooping e wili me vaka na sega ni BRUE). - Absent, decreased, or irregular breathing. - Marked change in muscle tone: Sudden severe limpness (hypotonia) or rigid stiffening (hypertonia). - Altered level of responsiveness: Unresponsive, glassy-eyed staring, or loss of consciousness. 4. Sega ni vakamacalataki: Ni oti na kena tauri e dua na itukutuku vakavuniwai taucoko ka vakayacori e dua na veisele taucoko ni yago, e sega ni dua na ivakamacala vakavuniwai matata (kena ibalebale kevaka e matata ni tiko vua na gone na katakata kei na RSV bronchiolitis, se vakamalumalumutaki ena fomula e laurai ni gulping sa rui totolo, e laurai qai qaravi me vaka na RSV, se" BRUE).
2. AAP lailai-leqa vs. Levu-leqa BRUE lisi ni veivakatovolei¶
Na cava e bibi kina na duidui ni Risiko lailai kei na Risiko Levu BRUE? Baleta ni dua na gone lailai e sega ni rawata e dua mada ga na ivakatagedegede ni Low-Risk e tiko kina e dua na leqa levu sara ni dua na ituvaki bibi e tiko e ra, me vaka na **mate ni vuvuce (mate ni vuvuce, ka dau vakavuna na gonelalai ena ruku ni 3 na vula na mate ni cegu vakanomodi ka sega kina e dua na "mate ni vuvuce RSV) bacteremia mate ni uto ni sucu (QT balavu) cala ni sucu ni veisau ni yago vakacacani ni gone se vakacacani ni ulu sega ni vakacalaka ka gadrevi kina na curu ki valenibula kei na kena vakaraitaki na tauvimate.
| Na ivakatagedegede ni veivakaduiduitaki | BRUE NI RISK LEVU (Na 7 kece e dodonu me dina) | BRUE NI LEQA LEVU (Kevaka e tiko e dua na 1 vei ira oqo) |
|---|---|---|
| 1. Yabaki ni Gonelailai | Matua cake mai na 60 na siga (> 2 na vula kei na < 12 na vula) | 60 na siga (2 na vula) ni yabaki se lailai |
| 2. iTuvaki ni Vakasucu | Sucu ena >= 32 na macawa ni bukete KA vakadodonutaki na yabaki ni oti na vakasucu e >= 45 na macawa | Sucu bera ena < 32 na macawa ni bukete SE vakadodonutaki na yabaki ni oti na vakasucu e < 45 na macawa |
| 3. Na iwiliwili ni veika e yaco | Vakadodonu na ** imatai ka duadua ga na BRUE ** (sega ni dua na ka e yaco taumada, sega ni dua na ilawalawa) | Rua se sivia na ka e yaco (veika e yaco tale se vakasoqoni vata) |
| 4. Balavu ni Soqo | Na kena dede lailai mai na 1 na miniti | Balavu ni gauna 1 na miniti se balavu cake |
| 5. E gadrevi na veivakabulabulataki | Vakatulewataki vakataki koya se ena veivakauqeti tactile malumu; sega ni gadrevi na CPR mai vua e dua na vuniwai sa vakavulici | E gadrevi CPR mai vua e dua na dauveiqaravi ni bula se EMS vakavulici |
| 6. Na itukutuku ni veiqaravi vakavuniwai kei na matavuvale | Sega ni baleta na itukutuku (sega ni dua na itukutuku ni matavuvale ni mate vakasauri ni gonelalai/yalo sega ni vakamacalataki rawa, arrhythmias, se mate ni metabolic; sega ni dua na veika rerevaki ni bula raraba) | Na itukutuku ni matavuvale ni Mate vakasauri ni gonelalai (SUID), mate ni QT balavu, se leqa ni gene/metabolic; se me baleta na itukutuku ni kena vakaraitaki na toxin / veivakalolomataki vei ira na gone |
| 7. Veivakatovolei vakayago | 100% vakatovotovo vakayago tudei (ivakatakilakila bibi tudei, tubu, vakatovotovo ni neuro, rorogo ni yalo, ka sega na mavoa se frenulum ramusu) | Na veitarogi cava ga e sega ni dodonu (katakata/katakata lailai, tachypnea, domo ni uto, oca, fontanelle tubu, se dua na mavoa sega ni vakamacalataki rawa) |
Na icegu ni gonelalai: Cyanotic (Karakarawa) vs.¶
E sega ni vaka na apnea ni gonelalai se BRUE, na mate ni cegu e yaco vei ira na gonelalai qase cake kei na gonelalai, tekivu ena maliwa ni 6 kei na 18 na vula ni yabaki peaking wavolita na 2 na yabaki ni bula ka wali vakaoti ena nodra dui 4 ki na 6 na yabaki ni bula ena sivia na 95 na pasede ni gone. Rauta ni 4 ki na 5 na pasede ni gonelalai bulabula kece era sotava na veivakacacani ni cegu.
1. Na cava na vuna e "Cegu-Taura" e dua na yaca veivakacalai: E 100% sega ni vakasamataki¶
Era dau nanuma na itubutubu ni dua na gone lailai e tiko vua e dua na sipeli ni cegu e taura tiko na nodra icegu ena inaki mai na yalokaukauwa me vakacalai ira na nodra itubutubu. E lasu oqori. Ni dua na veivakauqeti ni yalo (cudru, veilecayaki, se mosi vakasauri/rere) e tekivuna na tagi, na cegu dina ena cegu e dua na vakasama ni uto sega ni vakasamataki ka yaco ena iotioti ni dua na cegu taucoko (apnea ni cegu). Na gone lailai e sega ni rawa ni soli koya me tarova na sipeli ena gauna ga e kama kina na reflex.
2. Veivakatauvatani ni yasana-ena-yasana: Cyanotic vs.¶
| iVakarau ni Valenibula | Cyanoti ("Karakarawa") Na icegu-Taura na icegu (* 80% ki na 85% ni icegu *) | Malumalumu ("Malumalumu") Na icegu-Taura na Sipeli / Na Veivakaleqai ni Anoxic (* 15% ki na 20% ni veivakacegui *) | Mate ni mateniuto dina (Toniki-Kloniki Raraba) |
|---|---|---|---|
| Na ivakarau ni veivakacudrui | Cudru, cudru, veilecayaki, se veivakacacani (me vaka, kauta tani na ka ni qito) | Vakasauri na mosi lailai ni bump (vakabibi e dua na bump ki na daku ni ulu/occiput), vakasauri na rere, se rere | Sega ni dua (Sega ni vakacudrui): E dau yaco mai na blue ena gauna ni qito vakanomodi se mai na moce |
| Ivakarau ni tagi ni bera ni cegu | E tagi vakaukauwa na gone me vica vata na icegu, oti sa qai biuta mai e dua na tagi balavu, vakasaurarataki, vakanomodi ena gauna e cegu kina qai sega ni cegu rawa | Gasps ni gone se solia dua ga na tagi lekaleka (se sega sara ga ni tagi) ni bera ni vakasauri na nona galu | Sega ni dua na tagi ni bera na kena veiganiti (e rawa ni tiko e dua na mate ni uto sega ni vakasamataki "tagi ni ictal" * ni oti * na tekivu ni kaukauwa) |
| Veisau ni Roka ni Kuli | Na mata e vuki damudamu kaukauwa, qai karakarawa titobu/vulavula (cyanotic) wavolita na gusu kei na mata ni bera ni yali na nona vakasama | Na mata e vuki me vulavula mate, vulavula, se vulavula (vulavula) voleka ni ena gauna vata ga | E vuki me damudamu/butobuto bera ga na gauna ni tauvimate ni oti e 1 ki na 2 na miniti ni veivakalolomataki |
| Na iwalewale ni veiliutaki vakataki koya | Vakasaurarataki na cegu ni Valsalva + veisautaki ni yatevuso + na vuvuce ni yatevuso e lutu kina na oxygen ni uto | Na vakasama ni uto (CN X) e vakavuna na vakacaca ni uto se na uto lekaleka (cegu ni uto me 3 ki na 15 na sekodi) | Na vakacaca ni livaliva sega ni dodonu ena veitiki ni yago ni uto |
| Gauna & Cakacaka ni Moto | 10 ki na 60 na sekodi: Gone e lako vakaloloma (se arches kaukauwa ena 2 ki na 5 na sekodi ni vakalekalekataki ni myoclonic anoxic), qai taura e dua na cegu titobu ka yadra | 10 ki na 60 na sekodi: Gone e lutu limpi me vaka e dua na mate; kevaka e sivia na 8 na sekodi na cegu vagal, e rawa ni lesu tale (vakacacani) kei na vica na jerks lekaleka | E dau taura 1 ki na 5+ na miniti ni tonika-clonic ni tonika; tarava mai na 15 ki na 60 na miniti ni moce titobu ni oti na ictal/veilecayaki |
| E gadrevi na cakacaka vakavuniwai | Raica na CBC kei na Ferritin ni dra (Na ikuri ni kaukamea e vakalailaitaka sara vakalevu na veivakacacani) | ** Raica na CBC / Ferritin KEI na dua na ECG vakalawa 12-liutaki ** me lewa na ** Na mate ni QT balavu ** se na leqa ni ritmo ni uto | Na veisele ni mona ni gone, na veisele ni mona (EEG), kei na veisele ni mona kevaka e vakaraitaki |
Na veiwekani ni kaukamea-leqa & Na sala me qaravi kina na icegu-taura Spells ena vale .¶
1. Na cava e tarova kina na veiqaravi ni kaukamea ni gusu na veivakacacani ni icegu (Ke sega mada ga na Anemia)¶
E dua vei ira na veivakatorocaketaki bibi duadua ni valenibula ena veiqaravi vakavuniwai ni gone, vakadeitaki mai na vuqa na railesuva vakailawalawa ni Cochrane kei na veivakatovolei vakailawalawa, sai koya na veiwekani ena maliwa ni ** sitoa ni kaukamea lailai (ferritin ni serum lailai) ** kei na icegu-taura na vosa: - Na sala e cakacaka kina na kaukamea ena uto: Na kaukamea e sega walega ni vakayagataki me buli kina na hemoglobin ena sela damudamu ni dra; sa ikoya talega e dua na veivuke vakalawa me baleta na vakacacani ni tirosini, vakacaca ni vakacaca, kei na vakacaca ni aldehyde na veivakabulabulataki ka vakatubura ka vakalawataka na katekolamini kei na veivakabulabulataki ena ivakarau ni vakasama vakataki koya. Ni lailai na sitoa ni kaukamea e dua na gone lailai, sa na sega ni vakatulewataki rawa na nodra gacagaca ni vakasama, ka vakatara e dua na vagal kei na reflex ni cegu vakalevutaki ena gauna ni tagi. - Na kena yaga vakavuniwai: Na kena soli ena veisiga na ikuri ni kaukamea ni gusu (e vakarota na nomu vuniwai ni gone, vakalevu me baleta na 8 ki na 12 na macawa) e vakaotia vakadua se vakalailaitaka na veivakacacani ni cegu ena 50 ki na 85 na pasede vei ira mada ga na gonelalai ka lailai na nodra hemoglobin. ki na 30 ng/mL**. Dau kerea na nomu vuniwai ni gone me dikeva ruarua e dua na Iwiliwili ni Dra Taucoko (CBC) kei na dua na ivakatagedegede ni Serum Ferritin me baleta e dua na gone lailai e dau yaco tale vua na mate ni cegu.
2. Na iTuvatuva ni Cakacaka ena Yasa ni Moce ena Kalawa-ena-Kalawa ena Gauna ni dua na Sipeli ni Cegu-Taura na Gone lailai¶
Kevaka e sa vakadeitaka na nomu vuniwai ni gone ni nomu gone lailai e benign na icegu-taura na veivakacacani kei na dua na ECG dodonu: 1. Kauta na Gone ka Vakadavori rau ena Nodrau Yasana: Ena gauna ga o rogoca kina na cegu vakanomodi ni gusu dolavi ena tagi, vakalailaitaka vakamalua na luvemu ki na kapeti se fuloa ena nodrau yasana. Na kena maroroi na ivakatagedegede ni ulu kei na (se lailai sobu mai na) na uto e vakadeitaka na dra e drodro vakadodonu ki na brainstem, ka vakavuna na imatai ni cegu vakataki koya ena 15 ki na 45 na sekodi. 2. Vuvuca na cagi batabata se biuta e dua na isulu batabata batabata ena mua/yama: Na vuvuce vakamalua ena mata ni gone se tara e dua na isulu batabata batabata ki na nodra iqaqalo e vakauqeta na trigeminal nerve ka dau vakataotaka na spasm ni cegu ni bera ni gone even. 3. Gauna na Episode Vakacegu: Raica na ikarua ni liga ena nomu talevoni. Kevaka e kaukauwa vakalekaleka na yago ni gone se solia e 2 se 3 na kaukauwa totolo ena ivakatakilakila ni 30 na sekodi (mate ni anoxic/syncope), kakua ni taura sobu na nodrau iqaqalo; taqomaka ga na uludra mai na kena coqa na iyaya ni vale dredre. Ena gauna ga e yali kina na vakasama, e vakacegu sara ga na spasm ni domo e sega ni vakasamataki rawa qai cegu vakabalavu na uto ena loma ga ni vica na sekodi. 4. Mo Vakacegu ka Kakua ni Sauma na Veika e Vakavuna na Tantrum ni oti: Ni sa yadra mai na gone (dau vakayacori ena loma ni 30 ki na 60 na sekodi), mokoti koya vakamalua me vakacegui koya, laiva me vakacegu, ka qai tomana na nomu ivakarau tudei ni vale. Era vakabibitaka na kenadau ni itovo ni gone ni kevaka era rere na itubutubu ka soli ira ki na gagadre kece ni tantrum ena nodra rerevaka me vakavuna e dua na veivakacacani, na kena dau yaco na tantrum, ka vakakina na kena dau yaco na veivakacacani ni cegu sega ni vakasamataki, ena tubu dina.
Lisi ni Taqomaki ni Cegu ni Gonelalai kei na Gonelalai me baleti ira na dauveiqaravi¶
- Muria na ABCs kaukauwa ni moce taqomaki me baleta na gonelalai yadua: Biuti ira na gonelalai Aduadua, ena nodra Bme, ena dua na Crib sega ni vakaisulu (matenisulu kaukauwa, sega na itutuvi, sega na bumpers, sega na idabedabe vakababa) me tarova na kena vakacacani na sala ni cagi kei na kena vakacacani na sala ni cagi).
- Never Leave an Infant Sleeping Routine-Long in an Inclined Car Seat or Sling Indoors: In infants under 4 months old with weak neck muscles, sitting at a steep 45-degree incline outside the car allows the heavy head to flop forward chin-to-chest, pinching the soft windpipe shut and causing silent positional obstructive apnea.
- Matata na veivakacegui ni igu ni bera na vakani kei na moce: Baleta ni gonelalai ena ruku ni 3 ki na 4 na vula era cegu voleka ni vakatau sara ga ena nodra iqaqalo, vakayagataka e 1 ki na 2 na titiki ni saline ni gonelalai sega ni vakaluveni kei na dua na aspirator ni igu malumu ni bera na nomu vakani kei na gauna ni moce.
- Maroroya na veisele ni gonelalai (DTaP / Tdap) kei na RSV ena gauna oqo: Vakadeitaka ni o ira kece na itubutubu, tubudra, kei ira na dauveiqaravi e tiko vei ira e dua na booster ni Tdap kei na veitaqomaki ni gonelalai RSV ni gonelalai me vaka ni matetaka kei na RSV e dau vakavuna na mate veitauvi ni gonelalai.
- Kerea e dua na 12-Liutaki ECG kei na Ferritin Jeke me baleta na Sipeli ni Gone Lalai: Kevaka e tiko vei nomu gone lailai na sipeli ni cegu, vakabibi sipeli vulavula (vulavula) se sipeli e vakavuna na veivakarerei lalai, taroga na nomu vuniwai ni gone me baleta e dua na yavu **12-iliuliu ni EC.
Taura e dua na vuli CPR ni Gonelalai kei na Gonelalai .
Na itubutubu kece, tubudra, kei na dauveisusu e dodonu me ra taura e dua na kalasi ni liga-ena CPR kei na Choking ni gonelalai kei na gone mai na Kauveilatai Damudamu, St John Ambulance, se na iSoqosoqo ni Loma ni Amerika me rawa ni o vakayacora na veivakalolomataki ni kete ni gonelalai kei na veivakalolomataki ni daku ena nuidei ka sega ni vakatitiqa.
Na taro e dau tarogi wasoma .¶
E rawa beka vua e dua na gone lailai me tarova na nona icegu ena gauna e cudru kina me yacova ni sa vakaleqai na nona uto se mate?
No, a healthy toddler with classic uncomplicated breath-holding spells cannot hold their breath to the point of brain damage. The moment oxygen levels drop or the child loses consciousness (usually after 20 to 45 seconds), the brain's voluntary and involuntary muscle spasm relaxes automatically, the vocal cords open, and the brainstem's carbon-dioxide reflex forces the child to take a deep breath. Simply lay the child flat on their side on the floor so blood flows easily to the brain while they recover.
Na cava e kaukauwa kina na yago ni noqu gone lailai ka vuvuce me vica na sekodi ni oti e dua na gauna ni cegu? E mate ni uto beka oqori?
When a breath-holding spell (either cyanotic or pallid) lasts longer than 30 to 45 seconds, the temporary dip in oxygen or blood flow to the brain can cause the child to arch their back stiffly and have 2 to 5 brief twitching jerks of the arms or legs, known medically as an anoxic seizure or convulsive syncope. Unlike epilepsy, which is caused by abnormal brain electrical activity and occurs without a crying trigger, these brief jerks are purely a temporary reaction to low blood flow, require no anti-seizure medication, and stop immediately once the child lies flat and takes a breath.
Why do pallid (white) breath-holding spells always need an ECG heart test?
During a pallid breath-holding spell, a sudden fright or minor bump to the head triggers an overactive vagus nerve reflex that slows the heart rate or pauses the heartbeat for several seconds, causing the child to turn ghostly white and faint. While most pallid spells are completely benign and outgrown by age 5, a rare genetic heart rhythm condition called Long QT Syndrome (LQTS) can mimic a fainting spell after a sudden startle or crying fit. A painless 2-minute 12-lead electrocardiogram (ECG) at the pediatrician's office easily screens out Long QT Syndrome.
What is the difference between normal newborn periodic breathing and dangerous infant apnea?
Normal newborn periodic breathing consists of brief 5-to-10-second pauses between rapid breaths while sleeping, during which the baby's lips stay completely pink and the baby remains comfortable. Dangerous pathological infant apnea is any breathing pause that lasts 20 seconds or longer, OR a shorter pause of any length where the baby's lips or tongue turn blue, purple, or pale white, the baby goes limp like a ragdoll, or the heart rate drops abnormally slow. Any pathological apnea requires immediate medical evaluation.
Why does my baby still need to go to the emergency room after a BRUE if they look 100 percent fine now?
In infants under 12 months old, and especially in babies under 60 days old or born prematurely, a brief, unexplained episode of stopping breathing or turning blue/pale (a BRUE) can be the very first sign of a serious, silent condition before fever or coughing even starts. Conditions like infant pertussis (whooping cough), RSV bronchiolitis, early sepsis, cardiac arrhythmias, or reflux laryngospasm frequently present with a single brief apnea episode first, followed by a much more severe apnea spell hours later during sleep.
Vakadikevi na ivurevure¶
- American Academy of Pediatrics (AAP, United States): Clinical Practice Guideline: Brief Resolved Unexplained Events (BRUE) (Formerly Apparent Life-Threatening Events) and Evaluation of Lower-Risk Infants.
- National Health Service (NHS) and National Institute for Health and Care Excellence (NICE, United Kingdom): Clinical Guidelines on Breath-Holding Spells, Reflex Anoxic Seizures, and Infant Apnea Triage.
- Cochrane Database of Systematic Reviews: Iron Supplementation for Breath-Holding Attacks in Children (Systematic Review of Randomized Controlled Trials).
- World Health Organization (WHO) and International Liaison Committee on Resuscitation (ILCOR): Pediatric Basic Life Support and Neonatal/Infant Apnea Resuscitation Guidelines.
- Canadian Paediatric Society (CPS): Evaluation and Management of Brief Resolved Unexplained Events and Syncope in Infancy and Early Childhood.