Skip to content

Sakit sa kahitaasan: AMS, HAPE, ug HACE

An mga numero han emerhensya magkaiba-iba ha tagsa nga nasud .. Ini nga pakli nagamit han 911, an numero para han Estados Unidos ngan Canada. Damu nga iba nga nasud an nagamit hin 112, 999, o iba nga numero. Bilnga an numero para ha iyo nasud ..

An sakit ha hitaas nga lugar nakakaapekto ha mga hiker, mag-ski, magsaka ha kabukiran, ngan mga biyahero nga mas malaksi nga nasagka ha labaw han 2,500 metros (8,200 piye) kay han ira lawas nga makakapahiuyon ha mas hamubo nga presyon han barometric. Samtang an malumo nga Sakit ha Bukid (AMS) nagigin hinungdan han diri komportable nga pagsakit han ulo ngan kasukaon nga nawara pinaagi han pagpahuway ha pariho nga kahitas-an, an duha nga pag-uswag hito nga nakakadaot ha kinabuhi, Hitaas nga Kahitas-an nga Pag-ubo ha Baga (HAPE) ngan **Hitaas nga Kahitaas nga Pag-ubo ha Baga,**an paghubag han utok ha sulod hin pipira ka oras.

An pagsunod han Tulo nga Bulawanon nga Surundon han Kahitaas (kilalaha hin temprano an mga sintomas, ayaw gud sumaka nga may mga sintomas, ngan lumusad dayon kon magtikagrabe an mga sintomas o nag-uupod han baga o utok) amo an usa la nga pinakaepektibo nga paagi ha pagpugong han kamatayon ha hitaas nga kabukiran. An tagsa nga grupo han pagbaktas, partido han ski, ngan biyahero ha hitaas nga lugar sadang mahibaro kon paonan-o bubuhaton an pagsari ha pagbalanse tikang ha tikod tubtob ha tiil, makilala an pagginhawa ha pagpahuway, ngan magbuhat hin dayon nga ginbubuligan nga paglugsong.

Danger

An Hataas nga Kahitas-an nga Pulmonary Edema (likido ha baga) ngan Hataas nga Kahitas-an nga Paghubag han Utok (paghubag han utok) madagmit nga makamatay ha sulod hin 6 tubtob 24 ka oras kon magpapabilin ka ha hitaas nga lugar. Kun hin-o man nga labaw hin 2,500 ka metro (8,200 ka piye) in nagpapakita hin pagkukulang hin ginhawa samtang nalingkod la gihapon ha pagpahuway, nag-uuwang nga ubo, asul o abohon nga mga im-im, kawarayan hin balanse (pag-uuyog nga baga hin nahubog hira), o pagkalipong, tikangan an pisikal nga paglugsong diri dayon ha (1,600 tubtob 3,300 ka piye) bisan kon katutnga han gab-i. Ayaw gud pabay-i nga nag-uusahan an masakit nga parasagka, ngan ayaw gud hira palugsong ha aragian nga waray bulig.

Buhata ini yana .

  1. Buhata dayon an 10-segundo nga "Heel-to-Toe Walking Test" (Tandem Gait Test): Pagdrowing hin tul-id nga linya ha hugaw o niebe ngan hangyoa an tawo nga maglakat tikang ha tikod ngadto ha tiil ha linya sugad hin sobriety test han pulisya. Kun hira in mag-uuyog-uyog tikang ha linya, mag-uuyag-uyag han ira mga butkon para hin balanse, o diri makakatindog hin tul-id nga nakapiyong an ira mga mata (ataxia), hunahunaa nga nag-uuswag an High Altitude Cerebral Edema (HACE) ngan magtikang hin dayon nga ginbubuligan nga paglugsong.
  2. Susiha an pagginhawa kahuman hin 10 minutos nga kumpleto nga paglingkod nga pagpahuway: Normal la an pagginhawa hin makusog samtang nagbabaktas tipaigbaw ha kahitas-an. Kondi, kon an usa nga tawo naghihingal pa, nangangalas, o may-ada malaksi nga pagpitik han kasingkasing (sobra 110 nga pitik kada minuto) ngan nag-uuyag nga tunog han dughan katapos lumingkod hin hul-os nga waray pagkiwa ha sulod hin 10 ka minuto, hunahunaa an High Altitude Pulmonary Edema (HAPE) ngan lumusad dayon.
  3. Undang dayon pagsagka para hin bisan ano nga malumo nga mga sintomas: Kun an tawo in makapasar han balance test ngan komportable an iya pagginhawa ha pagpahuway, pero mayda sakit an ulo kaupod an kasukaon, kalipong, o diri ordinaryo nga kakapoy, ig-diagnosis an Acute Mountain Sickness (AMS). Hunong dayon an ngatanan nga pagbiyahe tipaigbaw; ayaw pagsagka bisan hin 100 metros (330 piye) pa kahitaas basi makaabot ha usa nga kampo o agianan.
  4. Pagbuhat hin kadagmitan nga ginbubuligan nga paglugsong hin 500 ngadto ha 1,000 ka metro (1,600 ngadto ha 3,300 ka piye) para han HAPE/HACE: Kuhaa an backpack han may sakit, suporta an ira kabug-at ha butnga han duha nga kaupod (o dad-a hira ha usa nga basurahan o kabayo), ngan lumusad ngadto ha pinakahamubo nga lugar nga posible. An pisikal nga pangalimbasog nagpapahitaas han presyon han dugo ha baga ngan utok, salit an pasyente kinahanglan magtrabaho hin gutiay tubtob nga mahihimo durante han paglugsong.
  5. Paghatag hin high-flow oxygen o usa nga bag han Gamow kun nadelatar an paglugsong: Kun mayda bottled nga medical oxygen, ihatag hin 4 ngadto ha 6 ka litro kada minuto pinaagi hin mask o nasal cannula. Kun ma-trap hin buhawi o pangpang nga tuna, selyuhan an pasyente ha sakob hin usa nga portable hyperbaric chamber (Gamow bag) ngan padayon nga bombahon tubtob nga tugotan han panahon an paglugsong.
  6. Pag-aktibo sa satellite rescue ug ipaso ang pasyente: I-trigger ang SOS sa usa ka satellite communicator (Garmin inReach, ZOLEO, o smartphone satellite SOS) o tawag sa imong lokal nga numero sa emerhensya (911 sa Estados Unidos ug Canada, 112 sa bug-os nga European Union, 999 sa Reino Unido) mga numero han emerhensya kon may-ada sakop han selyula. Tipigi nga mapaso an pasyente; an pagkurog ngan pagkaladkad ha katugnaw nakakapugong han mga ugat ha baga ngan madagmit nga nagpapagrabe han HAPE.

Taktikal nga desisyon nga agos para han pag-usisa han sakit ha kahitaas

flowchart TD
    Symptom["Mga Sintomas sa Kahitaas Labaw sa 2,500 m (8,200 piye): Pagsakit sa Ulo, Kakapoy, o Pagginhawa ."] --> Balance{"1. Pag-eksamin han Paglakat tikang ha Tikod-ha-Tiil: Nag-uuyog ba an Pasyente o Nagpapakita hin Kawurok?"}
    Balance -->|"Oo: Ataxia o Ginbag-o nga Kahimtang han Hunahuna ."| HACE["HACE (Utok nga Hubag): Dali nga Binulig nga Paglusad 500 ngadto sa 1,000 m ."]
    Balance -->|"Waray: Normal nga Balanse ngan Alerto"| RestBreath{"2. Kulang hin Ginhawa Kahuman hin 10 Minuto nga Kumpleto nga Pagpahuway ha Paglingkod?"}
    RestBreath -->|"Oo: Ginhawa ha Pagpahuway, Ubo, o Asul nga Im-im ."| HAPE["HAPE (Likido ha Baga): Lingkod nga Tadong, Pagpaso, Lugsong 500 ngadto ha 1,000 m Yana"]
    RestBreath -->|"Waray: Komportable ha Pagpahuway, Sakit han Ulo + Pagsuka / Kakapoy"| AMS["Malumo ngadto ha Kasarangan nga AMS: Pag-undang ha Pagsaka, Pagpahuway hin 24 ngadto ha 48 ka Oras, Pag-ubos hin tubig"]
    AMS --> Worsen{"3. Nagtitikaraot ba o Diri Nag-uuswag an mga Sintomas han AMS ha Sulod han 24 Oras?"}
    Worsen -->|"Oo"| Descend["Lusad hin Diri maminos 500 m (1,600 piye) Tubtob nga Mawara an mga Sintomas"]
    Worsen -->|"Waray: Bug-os nga Nasulbad"| Resume["Ipadayon an Hinay-hinay nga Pagsaka: Max 300 ngadto ha 500 m Pagkaturog nga Ganansya kada Adlaw"]
    HACE --> Rescue["Paghatag hin Oksiheno (4 ngadto ha 6 L/min) o Gamow Bag + Pag-aktibo han SOS han Pagluwas ha Bukid"]
    HAPE --> Rescue

Barometric nga pisika ngan pisiolohikal nga mga sona han hataas nga kahitas-an .

An komon nga sayop nga paghunahuna amo nga an hangin ha hitaas nga kabukiran may-ada mas gutiay nga porsyento han oksihina. Ha kamatuoran, an hangin ha atmospera may-ada eksakto nga pareho nga 20.9 porsyento nga oksihina tikang ha lebel han dagat tubtob ha pungkay han Bukid Everest (8,849 ka metros / 29,032 ka piye). An nagbabag-o amo an barometric pressure: samtang nasagka ka hin mas hitaas, mas gutiay an nasasakop nga atmospera nga nagpipirit tipaubos tikang ha igbaw, salit an mga molekula han hangin nagsasarang hin mas hirayo ha kada tagsa. Tungod kay an kada baga han manipis nga hangin ha bukid may-ada mas gutiay nga kabug-osan nga mga molekula han oksihina, an bahin nga presyon han giniyahan nga oksihina (\(\text{PiO}_2\)) nga nagduduso han oksihina ha imo mga membrana han baga ngadto ha imo dugo nagtitikagutiay gud.

Sona han kahitaas Mga Metro (Tiil) Barometriko nga presyur vs lebel han dagat . Epektibo nga mga molekula han oksihina kada pagginhawa . Ginlalauman nga normal nga pisiolohikal nga pagpahiuyon vs peligro han sakit .
Basekan han Lebel han Dagat 0 m (0 piye) 760 mmHg (100%) 100% nga basehan An normal nga pagpahuway nga pagpuno han oksihina ha dugo ($ teksto {SpO} _ 2 $) amo an 97% ngadto ha 99%.
Kasarangan nga Kahitaas 1,500 tubtob 2,500 m (4,900 tubtob 8,200 piye) 634 ngadto sa 560 mmHg (83% ngadto sa 74%) 83% ngadto ha 74% han lebel han dagat . Malumo nga pagkukulang hin ginhawa durante han pag-ehersisyo ha pagsagka; normal nga $ teksto {SpO} _ 2 $ amo an 92% ngadto ha 96%. Talagsa la an AMS labot la ha madagmit nga pagsagka ngadto ha 2,400 m (8,000 ft).
Hataas nga Kahitaas 2,500 tubtob 3,500 m (8,200 tubtob 11,500 piye) 560 ngadto sa 493 mmHg (74% ngadto sa 65%) 74% ngadto ha 65% han lebel han dagat . Primary threshold para han AMS ngan ski-resort HAPE kun diretso nga nasagka tikang ha lebel han dagat ha usa la ka adlaw; normal nga $ teksto {SpO} _ 2 $ in 86% ngadto ha 92%.
Hitaas kaupay 3,500 ngadto ha 5,500 m (11,500 ngadto ha 18,000 piye) 493 ngadto sa 379 mmHg (65% ngadto sa 50%) 65% ngadto ha 50% han lebel han dagat . Peak incidence zone para han grabe nga AMS, HAPE, ngan HACE ha mga trek ngan climbs; grabe nga hypoxemia nag-uswag durante han pagkaturog ngan pag-ehersisyo; normal nga $ teksto {SpO} _ 2 $ amo an 75% ngadto ha 85%.
Sobra nga Kahitaas Labaw sa 5,500 m (Labaw sa 18,000 piye) Ubos sa 379 mmHg (Ubos sa 50%) Kulang hin 50% (33% ha pungkay han Everest) Imposible an permanente nga urukyan han tawo; an nag-uuswag nga pagdaot han pisiolohiya nalabaw ha pag-aklima; labaw hin 7,500 ngadto ha 8,000 m (24,600 ngadto ha 26,250 piye) amo an "Sona han Kamatayon."

Klinikal nga pagtandi: AMS vs HAPE vs HACE

An pagsabot kon kay ano nga an manipis nga hangin nagigin hinungdan han pagtagas han likido tikang ha mga kapilarya ngadto ha utok ngan baga nabulig ha imo nga makilala an normal nga pagginhawa ha hitaas nga lugar tikang ha peligroso nga emerhensya ha kinabuhi.

Tampok Matarom nga Sakit sa Bukid (AMS) Hataas nga Kahitas-an nga Edema ha Baga (HAPE) Hataas nga Kahitas-an nga Paghubag sa Utok (HACE)
Tipikal nga Pagtikang han Pag-alsa Labaw hin 2,500 metros (8,200 piye), usahay ha 2,000 metros (6,500 piye) ha madali nga mga biyahero Labaw hin 2,500 tubtob 3,000 ka metro (8,200 tubtob 10,000 ka piye), labi na ha gab-i ha Adlaw 2 tubtob ha Adlaw 4 katapos han madagmit nga pagsagka . Kasagaran nga labaw hin 3,500 tubtob 4,000 ka metro (11,500 tubtob 13,100 ka piye), bisan kon nahitatabo ito tubtob ha 2,500 ka m (8,200 ka piye) kon gin-aaghat han grabe nga HAPE .
** Patolohiya** An hypoxemia nag-aaghat han pagpahaluag han mga ugat ha utok, diri duro nga pagkairitar han nerbiyos ha trigeminal, ngan pagbag-o han regulasyon han sodium/tubig ha sulod han sentro nga sistema han nerbiyos . Pag-ubos nga oksihina ha baga: An hamubo nga oksihina in nagigin hinungdan han pag-ubos han mga ugat han baga hin diri patas, nga nag-uuswag han presyon han kapilarya han baga tubtob nga an serum ngan pula nga mga selyula han dugo bumuto ngadto ha mga sako han hangin han baga (alveoli) Paghubag han utok nga nakakadaot ngan nakakadaot han mga ugat: An grabe nga hypoxemia nakakabungkag han ulang han dugo ngan utok, nagtuturo hin likido ngadto ha parenkima han utok ha sulod han matig-a nga kalabera ngan nag-uubos han puno han utok .
Mga Tigaman han Temprano nga Pahimatngon Nagtitibok nga sakit ha ulo ha duha nga bahin o ha atubangan (mas maraot kon naduko o nagmamata ha aga), kawad-i hin gana ha pagkaon, kasukaon, diri-ordinaryo nga kakapoy, pagkabahin-bahin nga katurog . Tigda nga pag-ubos han kalaksi ha pagbaktas ha bukid, mas maiha kay han mga kaupod ha team basi makaginhawa durante han mga pahuway ha agianan, uga nga diri-produktibo nga ubo, paghugot han dughan . Mahinay nga pagbag-o han pagkatawo o pamatasan: diri-kinaiya nga kawaray-pagtagad, pag-atras, pagkairitar, matig-a an ulo nga pagdumiri ha pagkarawat hin sakit, sobra nga pagkaturog, grabe nga sakit ha ulo .
Ulihi / Grabe nga mga Tigaman Padayon nga pagsuka, nakakapaluya nga pagsakit han ulo nga diri nag-uuswag kon nagpapahuway, likido, o diri duro nga mga pan-analhesic . Sobra nga pagginhawa samtang nalingkod o nahigda nga patag (orthopnea), nababatian nga pagngurob o basa nga pag-uwang (rales) ha dughan, asul o abohon nga mga im-im/kuko, pag-ubo bug-os nga pink o may dugo nga plema Truncal ataxia (diri nakakalakat tikang ha tikod tubtob ha tiil ha tul-id nga linya), diri klaro nga pagyakan, diri-maaram, mga halusinasyon ha pagkita, pagkaturog, koma, ngan kamatayon ha puno han utok
** Pulso Oximeter ($ teksto {SpO} _ 2 $) Tigay ** Kasagaran nga 3% tubtob 8% nga mas ubos kay han mahimsog nga mga kaupod nga naka-aklima nga nagpapahuway ha pariho nga tolda . Ura-ura ka ubos para han hatag nga kahitaas (agsob 40% ngadto ha 65% \(\text{SpO}_2\)), napakyas pagsaka katapos hin 10 ka minutos nga paglingkod nga pagpahuway Grabe nga depresyon $ text { SpO } _ 2 $ (agsob ** ubos sa 65% ngadto sa 75% **), nga giupdan sa ataxia sa nerbiyos o kalibog
Mandaryo nga Aksyon ha Uma Hunong dayon ha pagsagka; pagpahuway ha yana nga kahitas-an ha sakob hin 24 ngadto ha 48 ka oras; lumusad hin 500 m (1,600 piye) kon magtikagrabe an mga sintomas Dagmit nga ginbuligan nga paglugsong hin 500 ngadto ha 1,000 m (1,600 ngadto ha 3,300 piye); magpabilin nga nalingkod hin tul-id ngan mapaso; paghatag hin hitaas-an-agos nga oksihina Dagmit nga emerhensya nga paglugsong hin 500 ngadto ha 1,000 m (1,600 ngadto ha 3,300 ft); pagdara pasyente; paghatag hin oxygen ngan bag han Gamow .

An Iskor han Pag-usisa ha Kalugaringon han Danaw Louise AMS ngan mga pag-usisa ha nerbiyos .

Sumala han International Consensus Lake Louise Scoring System (updated 2018) and the Wilderness Medical Society (WMS), Acute Mountain Sickness (AMS) in nadadagnos kun an tawo nga nakasaka ha bag-o nga kahitas-an nga labaw hin 2,500 metros (8,200 feet) in nakakaeksperyensya hin ast6urs to6urs) Masakit ha ulo (pagkuha hin diri maubos hin 1 nga punto) dugang hin diri maubos hin usa pa nga sintomas para hin kabug-usan nga iskor nga 3 o sobra pa:

  1. Sakit sa ulo:
  2. 0 = Waray gud .
  3. 1 = Mahinay nga pagsakit sa ulo .
  4. 2 = Kasarangan nga sakit sa ulo .
  5. 3 = Grabe, nakakapaluya nga pagsakit sa ulo .
  6. Mga Sintomas ha Tiyan:
  7. 0 = Maupay nga gana ha pagkaon .
  8. 1 = Luya nga gana sa pagkaon o malumo nga kasukaon .
  9. 2 = Kasarangan nga kasukaon o pagsuka .
  10. 3 = Grabe, nakakapaluya nga pagsuka ug pagsuka .
  11. Kapoy ngan Kaluyahan:
  12. 0 = Diri kapoy o maluya .
  13. 1 = Mga malumo nga kakapoy o kaluyahan .
  14. 2 = Kasarangan nga kakapoy o kaluyahan .
  15. 3 = Grabe, nakakapaubos nga kakapoy o kaluya (pag-alang paggawas ha tolda para hin pagkaon o tubig)
  16. Paglipong o Magaan nga Ulo:
  17. 0 = Diri malipong .
  18. 1 = Malumo nga pagkalipong .
  19. 2 = Kasarangan nga pagkalipong .

  20. 3 = Grabe, nakakapaluya nga pagkalipong .

  21. Marka 3 ngadto ha 5 (Malumo nga AMS): Hunong dayon an ngatanan nga dugang nga pagsaka. Pahuway ha yana nga kahitas-an ha sulod hin 24 tubtob 48 ka oras, magpabilin nga may tubig ha lawas, likayi an alkohol ngan mga tableta ha pagkaturog, ngan pag-ebalwar utro kada 4 ka oras.

  22. Skor 6 ngadto ha 12 (Kasarangan ngadto ha Grabe nga AMS): Tratara sugad nga hataas nga peligro para han tiarabot nga pag-uswag ngadto ha HACE. Kon diri madagmit nga mag-opay an mga sintomas ha sulod hin pipira ka oras han pagpahuway ngan oksihina, lumusad hin 300 tubtob 500 metros (1,000 tubtob 1,650 piye) antes maggab-i.

Paonan-o bubuhaton an Pag-eksamin han Paglakat tikang ha Tikod-tubtob ha Tiil ngan Pag-auskultar ha Dughan .

Tungod kay an temprano nga HACE ngan HAPE agsob magtikang hin hilom ha kasisidman o ha gab-i, an mga lider han ekspedisyon ngan mga kaupod ha pagbaktas sadang magbuhat hin duha nga 30-segundo nga pisikal nga pag-usisa kada kulop ngan aga ha kampo:

  • An Heel-to-Toe (Tandem Gait) Balanse Test para ha HACE: An paghubag ha cerebellum (an sentro han balanse ha luyo nga bahin han utok) amo an pinakauna nga sensitibo nga pisikal nga tigaman han HACE, nga agsob makita antes han klaro nga pagkalipong o koma. Pagkiskis hin tul-id nga 3-metros (10-piye) nga linya ha hugaw, graba, o niebe ha gawas han tolda. Hangyoa an sumasaka nga maglakat ha linya nga iginbubutang an tikod han ira bota ha atubangan nga direkta nga nakakapot ha tudlo han ira bota ha luyo ha kada pitad, lumiko, ngan maglakat tipabalik. An mahimsog ngan nahiara na nga parasagka mahimo maglakat hin hapsay tikang ha tikod tubtob ha tiil. Kun an sumasaka in pauroutro nga lumawas ha linya, mag-uuyog-uyog ha ligid sugad hin tawo nga hubog, o diri nakakatindog nga nagkakaurusa an ira mga tiil ngan nakapiyong an mga mata nga diri nag-uuyog (Romberg sign), may-ada hira clinical ataxia (HACE) tubtob nga mapamatud-an nga diri ngan kinahanglan dad-on dayon ha paglugsong ha bukid.
  • Pamati ngan Pagpahuway nga Pag-ihap han Pagginhawa tikang ha Talinga ngadto ha Dughan para ha HAPE: Hangyoa an sumasaka nga lumingkod hin hilom ha sulod hin 10 ka bug-os nga minutos katapos kuhaon an ira putos. Ihap kun pira an ira ginhawa ha sakob hin 60 segundos ngan kitaa an ira pulso. Ha pagpahuway ha kampo, an pagginhawa nga sobra 25 ngadto ha 30 nga pagginhawa kada minuto kaupod an pulso ha pagpahuway nga sobra 110 ngadto ha 120 nga kumpas kada minuto in usa nga panguna nga pula nga bandera para han HAPE. Ibutang an imo waray sul-ot nga talinga direkta ha panit han ira likod ha ubos la han mga abaga (labi na ha ilarom han tuo nga abaga, diin an temprano nga likido han HAPE agsob magtirok anay ha tuo nga butnga nga lobe) samtang nagginhawa hira hin hilarom ha sulod ngan gawas: kon makabati ka hin pino nga pag-uwang (sugad han pagkuskos hin buhok ha butnga han imo mga tudlo o o) nga nagtuturo ngadto ha ira mga alveola.

Warning

Pag-ikmat han "denial reflex" ngan Panahon nga Pagginhawa ha kahitas-an. An paghubag ha mga lobe ha atubangan ha temprano nga HACE nakakadaot han pag-abat ha kalugaringon (anosognosia). An mga sumasaka nga nagkakaada hin makamaratay nga HACE o HAPE agsob magpirit nga "Nakuha la ako hin matapok nga tutunlan nga katugnaw," "Masakit la ako tikang ha akon bag," o *"Pabay-i ako nga nag-uusahan ha akon tolda basi makaturog ito." mga hike nga mas hataas. An pagkaturog ha kahitas-an nagigin hinungdan han pag-ubos han pagginhawa han pagginhawa ngan nag-aaghat han Cheyne-Stokes nga panapanahon nga pagginhawa (mga siklo han madagmit nga paghangos nga ginsusundan hin 10 tubtob 15 ka segundo han bug-os nga pagginhawa), nga mas nagpapaubos pa han oksihina ha dugo ngan naghihimo han malumo nga HAPE o HACE ha kulop nga fatal coma.

Lakang-ha-pitad nga pagdumara han uma para han HAPE ngan HACE .

Kon an usa nga membro han grupo napapakyas ha pag-eksamin han pagtimbang han tikod tubtob ha tiil (HACE) o nagiginhawa ha pagpahuway (HAPE), kada oras ha kahitas-an nagtitikadamu an kamatayon. Hinumdumi nga AN HAPE amo an hinungdan han kadam-an nga mga namamatay tungod han sakit ha kahitas-an, ngan mga 50 porsyento han mga sumagka nga may-ada abanse nga HAPE an dungan nga nagkakaada hin ikaduha nga HACE tungod kay an ira mga baga nga puno hin likido diri nakakahatag hin oksihina ha ira utok.

1. Pagbuhat hin kadagmitan, hamubo nga pangalimbasog nga ginbubuligan nga paglugsong .

  • Kay ano nga an paglugsong sugad hin milagro: An paglugsong bisan 300 tubtob 500 ka metro (1,000 tubtob 1,650 ka piye) nagpapahitaas han atmospheric barometric pressure nga igo ha pagpahitaas dayon han tensyon han oksihina ha alveolar. An paglugsong hin 1,000 metros (3,300 feet) in agsob nga nabaliktad han delikado ha kinabuhi nga HAPE ngan temprano nga HACE ha sakob hin 2 ngadto ha 6 ka oras.
  • Ayaw gud tuguti an pasyente nga may HAPE o HACE nga magdara hin kabug-at o magbaktas hin makusog: An pisikal nga pangalimbasog nagpapadaku han paggawas han kasingkasing ngan nagpapahitaas han presyon han ugat han baga, nga nagpipirit hin mas damu pa nga serum ngan pula nga mga selyula han dugo pinaagi han mga nabuak nga kapilarya han baga ngadto ha mga sako han hangin. Huboa dayon an pasyente han ira backsack, ipanhatag an ira mga garamiton ha mahimsog nga mga kaupod ha team, suportahan an pasyente ha ilarom han duha nga butkon gamit an mga poste ha pagbaktas, o i-ebakwet hira ha usa nga hayop nga may-ada ligid (kabayo, mula, o yak), may-kaliding nga basurahan, o ginhimo nga pisi nga basurahan.
  • Lusad ha gab-i kun kinahanglan: Ayaw paghulat tubtob ha aga para an pasyente nga HAPE o HACE in "magpahuway." An hypoxia ha gab-i ha butnga han katutnga han gab-i ngan alas 4:00 han aga amo an pinakamakamaratay nga bintana ha hitaas nga kampo. Ibutang an mga suga nga LED nga hitaas an kusog, ibutang an pasyente ha butnga han duha nga makusog nga kaupod ha team, ngan lumusad dayon ha aragian labot la kon tungod han buhawi, pagputi, o teknikal nga pangpang, diri na ito mahihimo ha pagkiwa ha gab-i.
  • Ipabilin nga nakalingkod hin tadong an mga pasyente han HAPE: Kada pagpahuway han pasyente han HAPE ha agianan, paglingkod ha tolda, o pagsakay ha tinala, ig-prop an ira lawas tadong o baga hin tadong ha 45-ngadto-90-ka-grado nga anggulo. An paghigda ha pasyente nga may HAPE nga patag ha ira likod nagigin hinungdan han pagsarang han likido han edema ha baga ha igbaw nga mga uma han baga, nga nag-aaghat hin duro nga pag-ubo ha sulod hin pipira ka minuto.

2. Hugot nga panalipdan kontra han katugnaw ngan hypothermia .

An pagkaladkad ha katugnaw nag-aaghat hin simpatiya nga pag-ubos han dugo ha bug-os nga panit ngan mga tiil, nga nagpapabalhin han kadamu han dugo tipasulod ngadto ha butnga nga buho han dughan ngan nagpapahitaas gud han presyon han dugo ha sulod han mahuyang nga mga kapilarya han baga. An klinikal nga mga pag-aram ha pagluwas ha bukid nagpapamatuod nga an usa nga parasagka nga natutugnaw o nagtutubo . pagpaso ha kahitas-an mas posible gud nga magkaada grabe nga HAPE, ngan an pagkurog nagpapadaku han pagkonsumo hin oksihina hin tubtob 400 porsyento.

  • Isul-ot dayon an pasyente han ira pinakamabug-at nga parka nga down, shell nga diri nahuhulop han hangin, pantalon nga insulado, mga mittens, ngan mapaso nga kalo.
  • Ibulag hira tikang ha niebe o nagyelo nga tuna pinaagi hin duha nga sarado-an-selyula nga foam nga katurogan, ibutang an mga botelya han mapaso nga tubig nga naputos hin medyas ha ira mga kilikili ngan dughan, ngan paginhawaa hira pinaagi hin de-lana nga gaiter o balaclava ha liog basi mapaso ngan mabasa an giniyahan nga hangin ha bukid.

3. Pagpadalagan sa usa ka dad-al nga hyperbaric nga kwarto (Gamow Bag / PAC)

An mga ekspedisyon ha hitaas nga mga lugar, mga lodge ha pagbaktas ha Himalaya, ngan mga payag ha kabukiran ha kabukiran agsob mag-stock hin usa nga inflatable cylindrical nylon hyperbaric chamber (sugad hin bag nga Gamow, bag nga Certec, o Portable Altitude Chamber). An hyperbaric bag usa nga tulay nga nagtatalwas hin kinabuhi kon an buhawi hin niebe ha katutnga han gab-i, bakilid han yelo, o patindog nga tuna nagpupugong han kadagmitan nga pisikal nga paglugsong:

  1. Pre-check an pasyente antis ig-seal: Paihihi an pasyente antis sumulod ha bag. Susiha kon matin-aw an ira aragian han hangin, isaysay kon paonan-o nagios an kwarto basi malikyan an kahadlok ha sulod, ngan sugoa hira nga maglamoy, mag-uyam, mag-uwang, o magkurot han ira irong ngan maghuyop hin malumo (maniobra ni Valsalva) samtang nagtitikahitaas an presyon basi komportable nga magpariho an ira mga tambol. Kon an pasyente may-ada HAPE ngan diri makakahigda nga patag nga diri nangangalas, ibutang an bug-os nga ginpahuyop nga bag ha anggulo nga 30-tubtob-45-ka-grado nga rampa han niebe o bakilid han bato nga an ira ulo aada ha hitaas nga bahin.
  2. I-zip ngan i-pressure ngadto ha ginsusubad nga mas hamubo nga kahitaas: Ibutang an pasyente ha sulod nga naputos hin uga nga sleeping bag nga may lampara ngan botelya hin tubig, i-zip an mabug-at nga diri-hangin nga presyur nga sarado hin bug-os, ngan bombaha an tiil o kamot nga bomba hin madagmit ha sulod hin 2 ngadto ha 3 ka minuto tubtob nga an pag-ipit han iya balbula padayon nga ma- gin-kalibra ngadto ha 105 ngadto ha 140 milibar / 1.5 ngadto ha 2.0 ka libra kada pulgada kwadrado labaw han presyon han hangin ha palibot nga bukid). Ini nga pag-umento han presyon ha sulod nagsusubad hin kadagmitan nga paglugsong hin 1,500 ngadto ha 2,500 ka metro (5,000 ngadto ha 8,000 ka piye).
  3. Padayon nga pagbomba hin 10 ngadto ha 15 nga hampak kada minuto nga waray pag-undang: Kun bug-os na nga nahuyop an kwarto, an usa nga paratalwas kinahanglan padayon nga magbomba hin 10 ngadto ha 15 nga bug-os nga hampak kada minuto ha bug-os nga panahon nga aada ha sulod an pasyente. An padayon nga pagbomba diri la nagpapabilin nga marig-on an bag; ginpapagawas hini an iginbuga nga carbon dioxide (\(\text{CO}_2\)) han pasyente pinaagi han balbula han pagdugo ngan nagdadara hin presko nga oksihina tipasulod.
  4. Gamita an bintana ha kataposan han kwarto ha paglakat han pasyente tipaubos ha bukid: Kahuman han 2 ngadto ha 6 ka oras nga padayon nga pagtambal han hyperbaric, an mga pasyente nga HACE ngan HAPE agsob nga nakakabawi hin igo nga balanse, pagklaro han hunahuna, ngan pagginhawa nga pagliaw ha paglakat ha agianan nga may bulig. Tikangi an pisikal nga paglugsong dayon ha pag-abri han zip han bag, tungod kay temporaryo la an pag-upay han hyperbaric ngan an pag-ubo han utok/baga in mabalik ha sakob hin pira ka oras kun magpapabilin an pasyente ha hitaas nga kampo.

Pagkilala han sakit tungod han kahitaas tikang ha kawaray tubig ha lawas, pag-ubos han kapaso, pag-ubos han tubig ha lawas, ngan pagkahilo ha CO .

Ha hitaas nga mga palibot ha bukid, upat pa nga grabe nga medikal nga emerhensya an nagbubunga hin mga sintomas nga nagsusubad gud han AMS, HAPE, ngan HACE. An sayop nga pag-eksamin ha ira mahimo magresulta hin makamaratay nga mga sayop ha pagtambal:

  • Severe Dehydration: An mahagkot, uga nga tul-an nga hangin ha bukid ngan sobra nga pag-awas han hangin in nagigin hinungdan nga an mga parasakay in mawad-an hin 3 ngadto ha 5 ka litro (3 ngadto ha 5 ka litro) nga tubig kada adlaw pinaagi han diri-maabat nga pagkawara han alisngaw han pagginhawa ngan singhot. An kawaray tubig ha lawas nagigin hinungdan han nagtitibok nga pagsakit han ulo, kasukaon, madulom nga dulaw nga ihi, kaluya, ngan orthostatic nga paglipong. Field differentiation: Kun an usa nga sumaka in mayda madulom nga konsentrado nga ihi ngan malumo nga sakit ha ulo nga mayda normal nga balanse ngan klaro nga baga ha pagpahuway, palingkod hira ha landong ngan inom hin 1 litro (1 litro) nga tubig nga may electrolytes ha sakob hin 60 minutos. Kon an sakit ha ulo bug-os nga nawawara katapos han paghatag hin tubig ha lawas, an hinungdan amo an kawaray tubig ha lawas; kun magpapadayon o magtikagrabe an pagsakit han ulo bisan pa han maluspad nga ihi, pag-eksamin an AMS ngan undangi an pagsagka.
  • Exercise-Associated Hyponatremia (Over-Hydration / Water Intoxication): An mga giya ha pagbaktas nga may maupay nga panuyo usahay nagsusumat ha mga hikers nga "inom hin 6 ngadto ha 8 ka litro hin simple nga tubig kada adlaw basi malikyan an sakit ha kahitas-an." An pag-inom hin sobra nga kadamu han simple ngan waray asin nga tubig naglalasaw han lebel han sodium ha dugo nga ubos ha 130 mmol/L (hyponatremia), nga nagigin hinungdan han pagdagmit han tubig ngadto ha mga selyula han utok ngan nag-aaghat hin **makamaratay nga paghubag ha utok, kawurok, makangingirhat nga ataxia, pagsuka, ngan pag-ubo. Pag-iba-iba han uma: Pakianhi kun pira na an gin-inom ngan gin-ihi han sumasaka. Kon nagpipirit hira pag-ubos hin mga litro hin simple nga tubig ngan agsob, sugad-kristal nga matin-aw nga ihi kada 30 minutos antes maglipong o magtorpe, undangi dayon an ngatanan nga pag-inom hin simple nga tubig, paghatag hin maasin nga sabaw o maasin nga mga meryenda kon may-ada sarabotan, ngan lumusad.
  • Tolda Carbon Monoxide (\(\text{CO}\)) Paghilo: An pagtunaw han niebe o pagluto hin panihapon gamit an likido-nga-gasolina o kanister nga kalan han kampo ha sulod han may zip nga tolda o lungib han niebe durante han bagyo nakakahimo hin waray baho nga carbon monoxide nga gas, nga mas mahugot ha hemoglobin hin 200 ka pilo nga mas mahugot kay han oxygen. Ha hataas nga lugar diin hamubo na an oksihina ha dugo, an pagkahilo ha carbon monoxide nagigin hinungdan han nagtitibok nga pagsakit han ulo ha atubangan, kasukaon, pagsuka, nakakagupong nga ataxia, ngan koma ha sulod hin 15 minutos, nga nagsusubad han grabe nga AMS ngan HACE. Pag-iba-iba han uma: Kon duha o tulo nga kaupod ha tolda magkaada eksakto nga pariho nga tigda nga pagsakit han ulo ngan kasukaon katapos gud magpadalagan hin kalan ha sulod han tolda o aragian, ilabog dayon an mga purtahan han tolda, guyod an ngatanan ngadto ha presko nga hangin ha gawas, paghatag hin hitaas nga agos nga oksihina nga pagrepaso utro kon may-ada an aton, ngan giya ha siyahan nga bulig ha pagginhawa han karbon monoksido ngan aso ..
  • Hipotermiya ngan Kapoy ha Kamingawan: An kasarangan nga temperatura (core nga temperatura ha ubos han 32 grado Celsius / 90 grado Fahrenheit) amo an hinungdan han "umbles" (pag-uuro-uro, pagngurob, pagngurob, ngan pagngurob), kawaray-pagtagad, pagkalipong, ngan pagkawara han balanse nga pangilal-an han HACE. Bulawanon nga surundon: Kon diri ka makakasiguro hin 100 porsyento kon an usa nga nahipapakdol, nagugupong nga parasagka ha 4,000 metro (13,100 ka piye) may-ada HACE o hipotermia, agresibo nga pagtratar ha ira nga duha ha eksakto nga pariho nga panahon pinaagi han pagputos ha ira hin uga nga tubig. hira tipaubos ngadto ha mas hamubo nga kahitas-an.

Mga patakaran ha paglikay ngan talwas nga pagpahiara .

Sumala han Wilderness Medical Society (WMS), an Centers for Disease Control and Prevention (CDC, Estados Unidos), ngan an UIAA (International Climbing and Mountaineering Federation) Medical Commission, an kadam-an han grabe nga mga sakit ha kahitas-an mahimo mapugngan pinaagi han pagtahod han limitasyon han lawas han tawo.

  1. I-stage an imo una nga pagsaka ngadto ha 2,500 ngadto ha 3,000 metros (8,200 ngadto ha 10,000 feet): Likayi an paglupad o pagmaneho direkta tikang ha lebel han dagat para makaturog hin labaw hin 2,800 metros (9,200 feet) ha usa la ka adlaw. Kon naglupad ngadto sa hataas nga mga syudad sugad sa Cusco, Peru (3,400 m / 11,150 ft), La Paz, Bolivia (3,640 m / 11,940 ft), Lhasa, Tibet (3,650 m / 11,975 ft), Leh, Indian (3,515 ft), Rocky / Montai high (3,515 ft), mga lungsod (2,800 ngadto sa 3,200 m / 9,200 ngadto sa 10,500 ft), lusad aron matulog sa mas ubos nga walog (sugad sa Sagrado nga Walog sa 2,800 m sa ubos sa Cusco) alang sa imong una nga 2 ngadto sa 3 ka gab-i kung mahihimo, ug likayan ang makapoy nga pag-hiking o pag-ski8.
  2. Sunda an 300-nga-500-metros (1,000-tubtob-1,650-piye) nga patakaran ha pagkaturog ha igbaw han 3,000 ka metros: Kon makasaka ka na ha igbaw han 3,000 ka metros (10,000 ka piye), ayaw gud pagdugangi an imo kahitaas han pagkaturog hin sobra ha me,03 ngadto ha 1000. 1,650 ka piye) kada 24-oras nga gab-i.
  3. Pag-eskedyul hin obligado nga adlaw hin pagpahuway kada 1,000 ka metro (3,300 ka piye): Paggahin hin duha ka sunod-sunod nga gab-i ha pagkaturog ha pareho nga kahitaas han kampo para han kada 900 ngadto ha 1,000 ka metro (3,000 ngadto ha 3,300 ka piye) han net altitude gain toward (o kada 3 ka adlaw ngadto ha 4k nga pag-umento).
  4. Gamita hin mahunahunaon an "Sagka ha Hitaas, Pagkaturog ha Ubos" (kun waray la sintomas): An paglakat tipaigbaw hin 300 ngadto ha 400 ka metro (1,000 ngadto ha 1,300 ka piye) ngadto hin usa nga ligid ha kulop ngan paglugsong tipabalik ha iyo ubos nga kampo para kumaturog in nakakaaghat hin pagginhawa. Pero, ayaw gud "pagsaka hin hitaas" kun mayda ka bisan gutiay nga sakit ha ulo o kakapoy, kay an pag-ekserbo ha mas hitaas nga lugar in nag-aaghat hin HAPE.
  5. Likayi an respiratory depressants (alcohol, sedative, and opioids): Ayaw gud pag-inom hin irimnon o pag-inom hin mga pan-sedative sleeping pills (sugad han benzodiazepines, zolpidem, o opioid painkillers) durante han imo siyahan nga pira ka gab-i ha bag-o nga altitude. Ini nga mga droga nagpapaubos han sentro han pagginhawa han imo utok durante han katurog, nga nagigin hinungdan han duro nga pag-ubos han oksihina ha gab-i.
  6. Hinumdumi nga an pisikal nga kahimsog naghahatag hin zero nga resistensya: An mga elite nga paradalagan ha marathon, mga parabisikleta, ngan mga sundalo nagpapatubo hin AMS, HAPE, ngan HACE ha eksakto nga pareho nga kalaksi (ngan agsob nga mas hitaas, tungod kay malaksi hinduro hira nga nasagka ha mga hagmubo nga mga agianan) sugad han mga diri-nakikig-ukoy nga mga biyahero. An henetika, nauna nga kasaysayan han sakit tungod han kahitaas, ngan kalaksi han pagsagka amo an nagdidesisyon han imo peligro.

Tip

Ugsa mag-trekking o magsagka labaw sa 2,500 metros (8,200 piye), hunahunaa ang pagkuha sa usa ka kamot-on nga kurso sa Wilderness First Aid (WFA) o Wilderness First Responder (WFR) kaupod sa usa ka standard CPR ug una nga pagtabang nga kurso gikan sa Pula nga Krus, St John Ambulance, o usa ka akreditado nga physiciine trivelp sa gawas mahitungod han pagplano han pag-aklima ha kahitaas.

Agsob igpakiana .

An pagin aada ba ha hitaas nga pisikal nga porma nakakapugong han sakit tungod han kahitaas?

Diri.An kahimsog ha kasingkasing diri nagtatanyag hin panalipod kontra ha Matarom nga Sakit ha Bukid (AMS), HAPE, o HACE. Ha pagkamatuod, an batan-on, mahimsog hinduro nga mga atleta agsob mag-antos hin duro nga sakit tungod han kahitas-an tungod kay mas malaksi gud hira nga nagbabaktas o nasagka ha bungtod kay han ira mga baga, kidney, ngan kemika han dugo nga makakapahiuyon ha mas hamubo nga presyon han barometriko.

Paonan-o mo ginsasarihan an usa nga tawo ha uma para ha hitaas nga kahitaas han utok (HACE)?

An pinakamalaksi ngan pinakasensitibo nga pag-eksamin ha uma para han HACE amo an pag-eksamin ha paglakat nga may tikod tubtob ha tiil. Pagdrowing hin tul-id nga linya ha hugaw o niebe ngan hangyoa an tawo nga maglakat ha linya nga iginbubutang an tikod han usa nga tiil nga direkta ha tudlo han tiil han luyo nga tiil. An pag-uyog tikang ha linya, pag-uyog, o diri pakalakat tikang ha tikod tubtob ha tiil nagpapakita hin paghubag han utok han utok (ataxia) nga nagkikinahanglan hin bulig dayon nga paglugsong.

Mationan-o kahirayo an kinahanglan mo lumusad basi matambal an grabe nga sakit tungod han kahitaas?

Kun gindududahan an HAPE o HACE, kinahanglan mo dayon buligan o dad-on an pasyente tipaubos hin diri maubos hin 300 ngadto ha 1,000 metros (1,000 ngadto ha 3,300 ka piye) o padayon nga lumusad tubtob nga klaro nga mawara an ira pagginhawa ngan mga sintomas ha nerbiyos. Pirme dad-a an backpack han may sakit durante han paglugsong, tungod kay an pisikal nga pangalimbasog nagpapahitaas han presyon han dugo ha baga ngan utok ngan nagpapagrabe han edema.

Makakaturog ka ba tungod han diri duro nga pagsakit han ulo ha kahitas-an pinaagi han pagsaka ha sunod nga mas hitaas nga kampo?

Ayaw gud pagsagka basi kumaturog ha mas hitaas nga lugar samtang nakakaeksperyensya hin anoman nga sintomas han sakit tungod han kahitaas. An pagsaka nga may-ada diri duro nga pagsakit han ulo han AMS nagtatalapas han bulawanon nga surundon han pagsaka ha bukid ngan agsob nga nag-aaghat hin peligroso ha kinabuhi nga HAPE o HACE ha bug-os nga gab-i kon naghihinay an imo pagginhawa durante han pagkaturog. Magpabilin ha imo yana nga kahitas-an tubtob nga mawara hin bug-os an ngatanan nga sintomas, o lumusad kon magtikagrabe ito.

Kay ano nga peligroso gud an uga nga ubo o pagginhawa ha pagpahuway ha hitaas nga lugar?

Samtang an matugnaw ngan mamara nga hangin ha bukid in makakagdurot hin malumo nga pagkiliti ha tutunlan durante han mabug-at nga ehersisyo, an padayon nga uga nga ubo nga gin-uupdan hin diri ordinaryo nga kakapoy, mahinay nga pagsaka, o pagkukulang hin ginhawa katapos lumingkod hin hul-os nga waray pagkiwa ha sulod hin 10 ka minuto amo an klasiko nga temprano nga pahimatngon nga tigaman han Hataas nga Kahitas-an (Hitaas nga Ehamade Pumonal). Kon diri dayon nalusad, an HAPE nag-uuswag ha sulod hin pipira ka oras ngadto ha nag-uuyag nga mga pag-uwang ha dughan, asul nga mga im-im, ngan pag-ubo hin rosas nga bula nga likido.

Kay ano nga kinahanglan mo padayon nga bombahon an usa nga Gamow nga bag nga hyperbaric kon nahuyop na ito?

An dara-dara nga hyperbaric nga kwarto (Gamow bag) bug-os nga diri nakakasulod an hangin kon ginsasara an zip. Kon an bag mabomba na tubtob ha presyon ha pagtrabaho (pagsubad hin paglugsong hin 1,500 tubtob 2,500 ka metro / 5,000 tubtob 8,000 ka piye), an usa nga paratalwas kinahanglan magpadayon ha pagbomba hin 10 tubtob 15 nga hampak kada minuto basi hugasan an iginbubuga han pasyente nga carbon dioxide prelease ngan fatal supply . dioxide nga pag-ubo.

Gin-usisa an mga surok

  • Katilingban han Medikal nga Kagurangan (WMS): Mga Giya ha Klinikal nga Praktis para han Paglikay, Pagdayagnos, ngan Pagtambal han Matarom nga Sakit ha Kahitas-an (Mga Bag-o han 2019 ngan 2024).
  • Grupo sa Pagkasarabutan sa Danaw Louise: * Ang 2018 Pahayag sa Pagkasarabutan sa Iskor sa Pagsakit sa Bukid nga Matarom sa Danaw Louise *.
  • International Climbing and Mountaineering Federation (UIAA Medical Commission): *Mga Sumbanan nga Rekomendasyon ha Uma para han Pagdumara han AMS, HAPE, ngan HACE (UIAA MedCom Standard No.
  • Mga Sentro sa Pagpugong ug Paglikay sa Sakit (CDC, Estados Unidos): *CDC Dulaw nga Libro: Impormasyon sa Panglawas alang sa Pagbiyahe sa Panlangyaw: Pagbiyahe sa Hataas nga Kahitas-an ug Sakit sa Kahitas-an *.
  • NHS (Reino Unido) ngan Instituto para han Medisina ha Kahitaas (Telluride, Estados Unidos): * Pagkilala han Sakit ha Kahitaas, Mga Profil han Pag-aklima, ngan Giya ha Paglugsong ha Emerhensya *.

Mga may kalabutan nga giya .