Yare a ɛwɔ beae a ɛkorɔn: AMS, HAPE, ne HACE¶
Ɛsono dodow a wɔde ma ntɛm ara wɔ ɔman biara mu. Kratafa yi de 911, nɔma a wɔde ma United States ne Canada na edi dwuma. Aman afoforo pii de 112, 999, anaa nɔma foforo di dwuma. Hwehwɛ nɔma a ɛwɔ wo man mu.
Yare a ɛwɔ mmeae a ɛkorɔn no ka wɔn a wɔnam fam, wɔn a wɔde ski tu mmirika, wɔn a wɔforo mmepɔw, ne akwantufo a wɔforo kɔ soro boro mita 2,500 (anammɔn 8,200) ntɛmntɛm sen sɛnea wɔn nipadua betumi ayɛ wɔn ho sɛnea mframa no mu nhyɛso a ɛba fam no te. Bere a Bepɔw so Yare a emu nyɛ den (AMS) de tiyɛ ne akisikuru a ɛnyɛ dɛ a ɛba bere a wogye w’ahome wɔ beae koro no ara no fi hɔ no, ne nkɔso abien a ɛde nkwa to asiane mu, High Altitude Pulmonary Edema (HAPE) ne High Altitude Cerebral Edema (HACE), de nsu hyɛ ahurututu no ma anaasɛ ɛma amemene no hohoro a edi awu wɔ nnɔnhwerew kakraa bi mu.
Mmara Sika Abiɛsa a Ɛfa Ɔsorokɔ Ho (hu sɛnkyerɛnne ahorow no ntɛm, mfa sɛnkyerɛnne ahorow nkɔ soro da, na sɛ sɛnkyerɛnne ahorow no mu yɛ den anaasɛ ɛfa ahurututu anaa amemene no ho a, sian ntɛm ara) ne ɔkwan biako pɛ a etu mpɔn sen biara a wobɛfa so asiw owu ano wɔ mmepɔw atenten so. Ɛsɛ sɛ kuw biara a wɔtu kwan, ski apontow, ne akwantufo a wɔkɔ mmeae a ɛkorɔn hu sɛnea wɔyɛ sɔhwɛ a wɔde kari pɛ fi ne nan ase kosi ne nan ase, hu sɛ ɔhome a ɛyɛ den bere a ɔregye n’ahome, na ɔyɛ sian a wɔboa no ntɛm ara.
Danger
High Altitude Pulmonary Edema (nsu a ɛwɔ ahurututu mu) ne High Altitude Cerebral Edema (amemene no a ɛho ahonhon) di awu ntɛmntɛm wɔ nnɔnhwerew 6 kosi 24 mu sɛ wokɔ so tra baabi a ɛkorɔn a. Sɛ obiara a ne tenten boro mita 2,500 (anammɔn 8,200) da ɔhome tiaa adi bere a ɔte hɔ a ɔregye n’ahome, ɔfe a ɛyɛ dede, n’ano yɛ bruu anaa fitaa, ɔkari pɛ (ɛyɛ ahodwiriw te sɛ nea wabow nsa), anaasɛ n’adwene tu fra a, fi ase si fam ntɛm ara wɔ honam fam anyɛ yiye koraa no mita 500 kosi 1,000 (1,600 kosi 3,300 feet) sɛ ɛyɛ anadwo fã mpo a. Mma nnyaw obi a ɔyare a ɔforo bepɔw no nkutoo da, na mma wɔnnkɔ ɔkwan bi so a obiara mmoa wɔn da.
Yɛ eyi mprempren¶
- Yɛ "Heel-to-Toe Walking Test" (Tandem Gait Test) a ɛyɛ sikɔne 10 no ntɛm ara: Twe nsensanee tẽẽ wɔ dɔte anaa sukyerɛmma mu na ka kyerɛ onipa no sɛ ɔnnantew ne nan ase kosi ne nan ase wɔ nsensanee no so te sɛ polisifo ahosodi sɔhwɛ. Sɛ wɔhinhim fi nhama no so, wɔwosow wɔn nsa denneennen sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛkari pɛ, anaasɛ wontumi nnyina hɔ tẽẽ a wɔn ani abɔ (ataxia) a, fa no sɛ High Altitude Cerebral Edema (HACE) renya nkɔso na fi ase sian ntɛm ara a wɔboa wɔn.
- Hwɛ sɛnea wohome bere a woagye w’ahome koraa wɔ simma 10 akyi: Ɛyɛ ade a ɛfata sɛ wobɛhome denneennen bere a woreforo bepɔw wɔ beae a ɛkorɔn no. Nanso, sɛ obi da so ara rehome, ɔrebɔ ahome, anaasɛ ne koma bɔ ntɛmntɛm (ɛbɔ bɛboro 110 simma biara) na ne koko rebɔ denneennen bere a watra ase dinn koraa simma 10 akyi a, fa no sɛ High Altitude Pulmonary Edema (HAPE) na sian ntɛm ara.
- Gyae foro ntɛm ara sɛ wowɔ sɛnkyerɛnne biara a emu nyɛ den: Sɛ onipa no twa kari pɛ sɔhwɛ no mu na ɔhome yiye bere a ɔregye n’ahome, nanso ne ti yɛ no yaw ka akisikuru, adwenemhaw, anaa ɔbrɛ a ɛyɛ soronko ho a, hu Acute Mountain Sickness (AMS). Gyae akwantu a ɛkɔ soro nyinaa ntɛm ara; nforo nkɔ soro mita 100 (anammɔn 330) mpo nkɔ nsraban bi mu anaasɛ ntwam.
- Yɛ sian a wɔboa no ntɛm ara a ɛyɛ mita 500 kosi 1,000 (anammɔn 1,600 kosi 3,300) ma HAPE/HACE: Fa ɔyarefo no akyi bag, gyina wɔn mu duru so wɔ ahokafo baanu ntam (anaasɛ soa wɔn wɔ nwura anaa ɔpɔnkɔ so), na fa w’ani kyerɛ baabi a ɛba fam koraa. Apɔw-mu-teɛteɛ ma mogya mmoroso kɔ soro wɔ ahurututu ne amemene no mu, enti ɛsɛ sɛ ɔyarefo no yɛ adwuma kakraa bi sɛnea obetumi bere a ɔresian no.
- Fa oxygen a ɛsen kɛse anaa Gamow bag ma sɛ sian no kyɛ a: Sɛ aduruyɛ mu oxygen a wɔde ahyɛ toa mu wɔ hɔ a, fa akatasoɔ anaa hwene mu nsuo mu fa lita 4 kɔsi 6 ma simma biara. Sɛ ahum a ano yɛ den anaa ɔbotan bi a ɛyɛ den ahyɛ wo mu a, to ɔyarefo no ano wɔ hyperbaric dan a wotumi fa mu (Gamow bag) mu na fa pɔmpɛ kɔ so kosi sɛ wim tebea bɛma kwan ma wasian.
- Ma satellite nkwagyeɛ nyɛ adwuma na ma ɔyarefoɔ no nyɛ hyew: Kanyan SOS wɔ satellite nkitahodi afiri (Garmin inReach, ZOLEO, anaa smartphone satellite SOS) so anaa frɛ wo mpɔtam hɔ ntɛmpɛ nɔma (911 wɔ United States ne Canada, 112 wɔ European Union nyinaa, 999 wɔ United Kingdom) anaa hwɛ nɔma ahorow a egye ntɛmpɛ sɛ cellular coverage wɔ hɔ a. Ma ɔyarefo no ntumi nkɔ baabi a ɛhɔ yɛ hyew; ahopopo ne awɔw a wɔde hyɛ obi mu no twetwe ahurututu mu ntini ahorow na ɛma HAPE sɛe ntɛmntɛm.
Tactical gyinaesi flow ma altitude yare triage¶
flowchart TD
Symptom["Bepɔw so Nsɛnkyerɛnne a Ɛboro Mita 2,500 (anammɔn 8,200): Tiyɛ, Ɔbrɛ, anaa Ɔhome a Ɛnyɛ Den"] --> Balance{"1. Nantew a Wɔde Nantew Fi Ne nan ase kosi ne nan ase: So Ɔyarefo no Hwene Anaasɛ Ɔda Adwene a Ɛyɛ Hu?"}
Balance -->|"Yiw: Ataxia anaa Adwene Tebea a Ɛsakra"| HACE["HACE (Amemene a Ɛhohoro): Wɔde Sian a Wɔboa Ntɛm ara 500 kosi 1,000 m"]
Balance -->|"Dabi: Normal Balance ne Kɔkɔbɔ"| RestBreath{"2. Ɔhome a Ɛyɛ Tiaa Bere a Woagye Simma 10 Ahome a Wotena Ase Wie Awie no?"}
RestBreath -->|"Yiw: Ɔhome bere a Ɔrehome, Ɔfe, anaa Anofafa a Ɛyɛ Bruu"| HAPE["HAPE (Nsuo a Ɛwɔ Ahurututu Mu): Tena Tena, Ma Wo Ho Yɛ Adwuma, Sian Mita 500 kɔsi 1,000 Seesei"]
RestBreath -->|"Dabi: Ɛyɛ ahotɔ wɔ Ahomegye mu, Tiyɛ + Akisikuru/Ɔbrɛ"| AMS["AMS a ɛyɛ mmerɛw kosi nea ɛkɔ fam: Gyae Foro, Gye w’ahome Nnɔnhwerew 24 kosi 48, Fa Nsu gu mu"]
AMS --> Worsen{"3. So AMS Nsɛnkyerɛnne no Sɛe anaasɛ Entumi Ntu Nkɔanim Wɔ Nnɔnhwerew 24 Mu?"}
Worsen -->|"Aane"| Descend["Anyɛ yiye koraa no, Sian Mita 500 (anammɔn 1,600) Kosi sɛ Nsɛnkyerɛnne no Befi Ase"]
Worsen -->|"Dabi: Wɔasiesie no koraa"| Resume["San Fi ase Foforo Nkakrankakra: Max 300 kosi 500 m Dae Mfaso Da biara"]
HACE --> Rescue["Fa Oxygen (4 kosi 6 L/min) anaa Gamow Bag + Ma Bepɔw so Nkwagye SOS no nyɛ adwuma"]
HAPE --> Rescue
Barometric abɔde mu nneɛma ne nipadua mu mmeae a ɛkorɔn¶
Adwene a ɛnteɛ a wɔtaa nya ne sɛ mframa a ɛwɔ mmepɔw a ɛkorɔn so no, mframa pa ɔha biara mu nkyem a ɛba fam. Nokwarem no, wim mframa no kura oxygen ɔha biara mu nkyem 20.9 koro no ara pɛpɛɛpɛ fi po so kosi Bepɔw Everest atifi (mita 8,849 / anammɔn 29,032). Nea ɛsakra ne barometric pressure: bere a woforo kɔ soro no, wim tebea a ɛkata so no sua a efi soro mia fam, enti mframa molecule ahorow trɛw kɔ akyirikyiri. Esiane sɛ bepɔw so mframa a ɛyɛ tratraa a ɛwɔ ahurututu mu biara mu no, oxygen molecule a ɛwɔ mu nyinaa sua nti, oxygen a wɔde honhom kaa no (\(\text{PiO}_2\)) a ɛde oxygen fa w’ahurututu mu ntini mu kɔ wo mogya mu no fã bi so tew kɛse.
| Beae a ɛwɔ sorosoro | Mita (Anamɔn) . | Barometric nhyɛso vs ɛpo mu nsuo | Oxygen molecule ahorow a etu mpɔn wɔ ahome biara mu | Wɔhwɛ kwan sɛ nipadua mu nsakrae a ɛfata vs yare ho asiane |
|---|---|---|---|---|
| Po so Nsuo a Ɛwɔ Hɔ Mfitiaseɛ | 0 mi (anammɔn 0) . | 760 mmHg (100%) na ɛwɔ hɔ. | 100% mfitiaseɛ | Mogya mu oxygen a ɛdɔɔso wɔ ahomegye mu a ɛfata (\(\text{SpO}_2\)) yɛ 97% kosi 99%. |
| Ɔsorokɔ a ɛyɛ mmerɛw | ne tenten yɛ mita 1,500 kosi 2,500 (anammɔn 4,900 kosi 8,200) . | 634 kosi 560 mmHg (83% kosi 74%) . | 83% kosi 74% wɔ ɛpo mu | Ahome a ɛyɛ tiaa kakra bere a wɔreteɛteɛ apɔw mu wɔ bepɔw so no; \(\text{SpO}_2\) a ɛyɛ daa no yɛ 92% kosi 96%. AMS ho yɛ na gye sɛ wɔforo ntɛmntɛm kodu mita 2,400 (anammɔn 8,000). |
| Ɔsoro a Ɛkorɔn | ne tenten yɛ mita 2,500 kosi 3,500 (anammɔn 8,200 kosi 11,500) . | 560 kosi 493 mmHg (74% kosi 65%) . | 74% kosi 65% wɔ ɛpo mu | Aboboano titiriw ma AMS ne ski-resort HAPE bere a ɛforo fi po so tẽẽ wɔ da koro mu no; \(\text{SpO}_2\) a ɛyɛ daa no yɛ 86% kosi 92%. |
| Ɔsoro a Ɛkorɔn yiye | ne tenten yɛ mita 3,500 kosi 5,500 (anammɔn 11,500 kosi 18,000) . | 493 kosi 379 mmHg (65% kosi 50%) . | 65% kosi 50% wɔ ɛpo mu | Beae a AMS a emu yɛ den, HAPE, ne HACE wɔ wɔ akwantu ne mmepɔw so; hypoxemia a emu yɛ den ba bere a wɔada na wɔateɛteɛ wɔn apɔw mu; \(\text{SpO}_2\) a ɛyɛ daa no yɛ 75% kosi 85%. |
| Ɔsoro a Ɛkorɔn Kɛse | Ɛboro mita 5,500 (Bɛboro anammɔn 18,000) . | Ɛba fam sen 379 mmHg (Ɛnsɛ 50%) . | Ennu 50% (33% wɔ Everest bepɔw so) . | Nnipa a wɔbɛtra hɔ daa no ntumi nyɛ yiye; nipadua mu ɔsɛe a ɛkɔ so nkakrankakra no boro tebea a ɛma obi yɛ ade tra so no so; ɛboro mita 7,500 kosi 8,000 (anammɔn 24,600 kosi 26,250) ne "Owu Beae." |
Ayaresa mu ntotoho: AMS vs HAPE vs HACE¶
Sɛ wote nea enti a mframa a ɛyɛ tratraa ma nsu fi ntini nketenkete mu kɔ amemene ne ahurututu no mu ase a, ɛboa ma wuhu nsonsonoe a ɛda ahome a ɛfata a wobɛhome wɔ beae a ɛkorɔn ne tebea a egye ntɛmpɛ a ɛde nkwa to asiane mu ntam.
| Feature a wɔde kyerɛ | Bepɔw so Yare a Ɛyɛ Hu (AMS) . | Ahurututu mu Ntini a Ɛkɔ soro (HAPE) . | Amemene mu Akisikuru a Ɛkorɔn (HACE) . |
|---|---|---|---|
| Ɔsorokɔ a Wɔtaa Fi Ase | Ɛboro mita 2,500 (anammɔn 8,200), ɛtɔ mmere bi a ɛwɔ mita 2,000 (anammɔn 6,500) wɔ akwantufo a wɔyɛ mmerɛw mu | Ɛboro mita 2,500 kosi 3,000 (anammɔn 8,200 kosi 10,000), titiriw anadwo wɔ Da a ɛto so 2 kosi Da a ɛto so 4 bere a wɔaforo ntɛmntɛm akyi | Mpɛn pii no ɛboro mita 3,500 kosi 4,000 (anammɔn 11,500 kosi 13,100), ɛwom sɛ ɛba fam kodu mita 2,500 (anammɔn 8,200) bere a HAPE a emu yɛ den kanyan no de |
| Ɔyareyare ho nimdeɛ | Hypoxemia ma amemene no mu ntini trɛw, trigeminal ntini a ɛyɛ yaw kakra, ne sodium/nsu nhyehyɛe a ɛsakra wɔ ntini a ɛwɔ mfinimfini no mu | Patchy hypoxic pulmonary vasoconstriction: Oxygen a ɛba fam ma ahurututu mu ntini ahorow no yɛ mmerɛw a ɛnteɛ, na ɛma ahurututu mu ntini ahorow no nhyɛso kɔ soro kosi sɛ serum ne mogya mu nkwammoaa kɔkɔɔ bɛpae akɔ ahurututu mu mframa kotoku (alveoli) no mu | Vasogenic ne cytotoxic amemene mu swelling: Hypoxemia a emu yɛ den bubu mogya-amemene akwanside no, na nsu kɔ amemene no mu ntini a ɛwɔ ti nhwi a ɛyɛ den no mu na ɛma amemene no ntini no yɛ mmerɛw |
| Kɔkɔbɔ Nsɛnkyerɛnne a Edi Kan | Ti a ɛyɛ yaw a ɛbɔ wɔ afã abien anaa anim (ɛyɛ kɛse bere a woakotow anaa woasɔre anɔpa), aduan ho akɔnnɔ a ɛyera, akisikuru, ɔbrɛ a ɛyɛ soronko, nna a emu apaapae | Ahoɔhare a ɛkɔ soro a ɛkɔ fam mpofirim, egye bere tenten sen mfɛfo kuw no mufo na wɔhome bere a wɔregye wɔn ahome wɔ akwan so, ɔfe a ɛyɛ dry a ɛnyɛ nea ɛsow aba, koko a ɛyɛ den | Nipasu anaa suban mu nsakrae a ɛnyɛ anifere: anibiannaso a ɛnyɛ ne su, twe a wɔtwe wɔn ho fi ho, abufuw, pow a ɛyɛ den sɛ obegye yare atom, nna a ɛtra so, tiyɛ a emu yɛ den |
| Nsɛnkyerɛnne a Ɛkyɛ / Nea Ɛyɛ Den | Ɔfe a ɛkɔ so, tiyɛ a ɛnyɛ den a entumi nnya nkɔso bere a wɔde ahomegye, nsu, anaa nnuru a wɔde kum ɛyaw a emu nyɛ den no | Ɔhome a ɛyɛ den kɛse bere a ɔte hɔ dinn anaasɛ ɔda fam (orthopnea), gurgling a wɔte anaasɛ wet crackles (rales) wɔ koko mu, bruu anaa fitaa anofafa/nsateaa nnadewa, ɔfe frothy pink anaa mogya-tinged sputum | Truncal ataxia (a ontumi nnantew fi ne nan ase kosi ne nan ase wɔ kwan tẽẽ so), kasa a ɛyɛ mmerɛw, adwene a ɛyɛ basaa, aniwa mu nsusuwii hunu, adwenem naayɛ, coma, ne amemene mu ntini a owu |
| Pulse Oximeter ($ nkyerɛwee {SpO} _2 $) Nkyerɛkyerɛmu | Mpɛn pii no, ɛba fam 3% kosi 8% sen ahokafo a wɔwɔ apɔwmuden a wɔayɛ wɔn ho sɛnea wɔpɛ a wɔregye wɔn ahome wɔ ntamadan koro no ara mu | Ɛba fam koraa ma sorokɔ a wɔde ama no (mpɛn pii no 40% kosi 65% \(\text{SpO}_2\)), a entumi nkɔ soro wɔ simma 10 a wɔde tena ase ahomegye akyi | \(\text{SpO}_2\) a ɛyɛ basaa kɛse (ɛtaa ɛba fam 65% kosi 75%), a ntini mu ataxia anaa adwene mu naayɛ ka ho |
| Ahyɛde a Ɛyɛ Afuw mu Adeyɛ | Gyae foro a wobɛforo ntɛm ara; home wɔ beae a ɛkorɔn mprempren nnɔnhwerew 24 kosi 48; sian mita 500 (anammɔn 1,600) sɛ yare no ho sɛnkyerɛnne no mu yɛ den a | Ntɛm ara a wɔboa sian a ɛyɛ mita 500 kosi 1,000 (anammɔn 1,600 kosi 3,300); montra ase tẽẽ na mo ho nyɛ hyew; fa oxygen a ɛsen kɛse ma | Ntɛm ara a wosiane ntɛm ara a ɛyɛ mita 500 kosi 1,000 (anammɔn 1,600 kosi 3,300); soa ɔyarefo; fa oxygen ne Gamow bag ma |
Lake Louise AMS Self-Assessment Score ne ntini mu nhwehwɛmu¶
Sɛnea Amanaman Ntam Nhyiamu Lake Louise Scoring System (wɔayɛ no foforɔ 2018) ne Wilderness Medical Society (WMS) kyerɛ no, wɔhunu Acute Mountain Sickness (AMS) berɛ a obi a waforo akɔ soro foforɔ a ɛboro mita 2,500 (anammɔn 8,200) wɔ nnɔnhwereɛ 6 kɔsi 96 a atwam no mu no nya **Tiyɛ ** (anyɛ yie koraa no, ɔnya nkontabuo 1) . plus anyɛ yiye koraa no sɛnkyerɛnne foforo biako a ɛkyerɛ nkontaabu a ne nyinaa yɛ 3 anaa nea ɛboro saa:
- Ti a ɛyɛ yaw: .
0= Obiara nni hɔ koraa1= Tiyɛ a ɛyɛ mmerɛw2= Tiyɛ a ɛyɛ mmerɛw3= Tiyɛ a emu yɛ den a ɛmma wontumi nyɛ hwee- Yafunu mu Nsɛnkyerɛnne:
0= Aduan ho akɔnnɔ pa1= Aduan ho akɔnnɔ a enye anaasɛ akisikuru a ɛnyɛ den2= Akisikuru anaa ɔfe a ɛkɔ fam3= Akisikuru a emu yɛ den, a ɛmma wontumi nyɛ hwee ne ɔfe- Ɔbrɛ ne Mmerewa:
0= Ɛnyɛ ɔbrɛ anaasɛ ɔnyɛ mmerɛw1= Ɔbrɛ anaa mmerɛwyɛ kakra2= Ɔbrɛ anaa mmerɛwyɛ a ɛkɔ fam3= Ɔbrɛ anaa mmerɛwyɛ a emu yɛ den a ɛmma wontumi nyɛ hwee (ɔmpɛ sɛ obefi ntamadan mu akɔdidi anaa nsu) .- Atirimɔdensɛm anaasɛ Ti a ɛyɛ hare:
0= Ɛnyɛ adwenemhaw1= Adwene a ɛyɛ mmerɛw2= Adwene a ɛyɛ mmerɛw a ɛkɔ fam-
3= Adwene a ɛyɛ den, a ɛmma wontumi nyɛ hwee -
Score 3 to 5 (Mild AMS): Gyae foro a ɛkɔ akyiri nyinaa ntɛm ara. Gye w’ahome wɔ beae a ɛkorɔn mprempren no nnɔnhwerew 24 kosi 48, nya nsu, kwati nsa ne nnuru a wɔde da, na san susuw ho nnɔnhwerew 4 biara.
- Score 6 to 12 (Moderate to Severe AMS): Fa di dwuma sɛ asiane kɛse a ɛbɛma woanya nkɔso ntɛm akɔ HACE. Sɛ yare no ho sɛnkyerɛnne no ankɔ yiye ntɛmntɛm wɔ nnɔnhwerew kakraa bi akyi bere a woagye w’ahome na wɔanya mframa pa a, sian mita 300 kosi 500 (anammɔn 1,000 kosi 1,650) ansa na ade adu.
Sɛnea wɔyɛ Heel-to-Toe Tandem Gait Test ne Chest Auscultation¶
Esiane sɛ HACE ne HAPE ntɛm fi ase komm anwummere anaa anadwo nti, ɛsɛ sɛ akwantu no akannifo ne wɔn a wɔne wɔn tu kwan no yɛ nipadua mu nhwehwɛmu abien a wɔde sikɔne 30 yɛ anwummere ne anɔpa biara wɔ nsraban mu:
- The Heel-to-Toe (Tandem Gait) Balance Test for HACE: Cerebellum (kari pɛ mfinimfini wɔ amemene no akyi) a ɛho ahonhon no ne honam fam sɛnkyerɛnne a edi kan a ɛyɛ mmerɛw a ɛkyerɛ HACE, na ɛtaa pue ansa na adwene mu naayɛ anaa coma a ɛda adi pefee. Twitwa hama a ɛyɛ mita 3 (anammɔn 10) tẽẽ wɔ dɔte, abotan, anaa sukyerɛmma a ɛwɔ ntamadan no akyi no mu. Bisa ɔforotefo no sɛ ɔnnantew nhama no so mfa wɔn anim mpaboa no nan ase a ɛka wɔn akyi mpaboa no nansoaa tẽẽ nsi anammɔn biara so, nsan n’akyi, na ɔnsan n’akyi. Ɔforotefo a ɔwɔ apɔwmuden na ɔyɛ ne ho sɛ obetumi anantew fi ne nan ase kosi ne nan ase yiye. Sɛ ɔforotefoɔ no firi nhama no so mpɛn pii, ɔhinhim kɔ nkyɛn te sɛ obi a wabow nsa, anaasɛ ɔrentumi nnyina baabiara a ne nan abɔ mu na n’ani abɔ mu a onhinhim (Romberg sɛnkyerɛnne), wɔwɔ clinical ataxia (HACE) kɔsi sɛ wɔbɛda no adi sɛ ɛnte saa na ɛsɛ sɛ wɔde wɔn sian bepɔ no so ntɛm ara.
- Aso-to-Chest Listening and Resting Respiratory Count for HAPE: Bisa nea ɔforo no sɛ ɔntra ase komm simma 10 a edi mũ bere a wayi wɔn pack no awie no. Kan ahome dodow a wɔhome wɔ sikɔne 60 mu na hwɛ sɛnea wɔn koma bɔ. Sɛ wɔhome wɔ nsraban mu a, ahome a ɛboro ahome 25 kosi 30 simma biara a ɛka ahomegye a ɛbɔ boro 110 kosi 120 simma biara ho no yɛ frankaa kɔkɔɔ titiriw ma HAPE. Fa w’aso a ɛda hɔ kwa no to wɔn akyi were no so tẽẽ wɔ mmati no ase pɛɛ (titiriw wɔ mmati nifa ase, baabi a HAPE nsu a edi kan taa boaboa ano wɔ mfinimfini nifa so) bere a wɔhome denneennen kɔ mu na wofi mu: sɛ wote sɛ worebɔ nwi a ɛyɛ fɛ (te sɛ wo nsateaa ntam a worepetepete wo nsateaa ntam anaasɛ worebue Velcro) anaasɛ nnyigyei a ɛyɛ nsu a ɛrehuruhuruw a, nsu retu akɔ wɔn alveoli mu.
Warning
Hwɛ yie wɔ "denial reflex" ne Periodic Breathing wɔ soro. Anim ntini a ɛho ahonhon wɔ HACE mfiase no sɛe ankasa ho nimdeɛ (anosognosia). Wɔn a wɔforo mmepɔw a wonya HACE anaa HAPE a edi awu no taa si so dua sɛ "Me menewam a ɛyɛ mfutuma yɛɛ awɔw ara kwa," "Meyɛ me yaw ara kwa fi m'akyi bag mu," anaa "Gyae me nkutoo wɔ me ntamadan mu na menda no." Mma nnye ntom da sɛ obi a ɔforo foro a ɔwɔ sɛnkyerɛnne no ankasa hwehwɛ, na nnyaw mfɛfo kuw bi a ɔyare wɔ ntamadan mu nkutoo da bere a kuw no mufo a aka no reforo akɔ soro no. Sɛ obi da wɔ beae a ɛkorɔn a, ɛma ɔhome a ɛkɔ soro no so tew na ɛkanyan Cheyne-Stokes home bere ne bere mu (kyinhyia a ɔhome ntɛmntɛm a ɛno akyi no, ɔhome a ɛyɛ mmerɛw koraa sikɔne 10 kosi 15), a ɛma mogya mu mframa pa so tew kɛse mpo na ɛdan anwummere HAPE anaa HACE a emu nyɛ den kɔ koma mu a edi awu bere a owia apue no.
Anamɔn biara afuo sohwɛ ma HAPE ne HACE¶
Sɛ kuw no muni bi di nkogu wɔ ne nan ase kosi ne nan ase kari pɛ sɔhwɛ (HACE) mu anaasɛ ɔhome bere a ɔregye n’ahome (HAPE) a, dɔnhwerew biara a ɔbɛkɔ soro no ma nnipa a wowuwu no kɔ soro. Kae sɛ HAPE na ɛma nnipa dodow no ara wuwu wɔ bepɔw so yare mu, na bɛyɛ ɔha biara mu nkyem 50 a wɔforo mmepɔw a wɔwɔ HAPE a ɛkɔ anim no nya HACE a ɛto so abien bere koro mu efisɛ wɔn ahurututu a nsu ahyɛ mu ma no ntumi mfa mframa pa mma wɔn amemene no.
1. Yɛ ntɛm ara, a mmɔdenbɔ kakraa bi boa sian¶
- Dɛn nti na sian yɛ adwuma te sɛ anwonwade: Sɛ wosiane mpo mita 300 kosi 500 (anammɔn 1,000 kosi 1,650) a ɛma wim mframa nhyɛso kɔ soro araa ma ɛma alveolar oxygen tension kɔ soro ntɛm ara. Sɛ obi sian kɔ fam mita 1,000 (anammɔn 3,300) a, ɛtaa dan HAPE a ɛde nkwa to asiane mu ne HACE a edi kan no wɔ nnɔnhwerew 2 kosi 6 mu.
- Mma HAPE anaa HACE ɔyarefo mfa ne mu duru nkɔ anaasɛ ɔnkɔ soro denneennen da: Nipadua mu mmɔdenbɔ ma koma no mu ahoɔden yɛ kɛse na ɛma ahurututu mu ntini mu nhyɛso kɔ soro, na ɛhyɛ serum ne mogya mu nkwammoaa kɔkɔɔ pii mpo fa ahurututu mu ntini a apaapae mu kɔ mframa kotoku no mu. Yi ɔyarefo no akyi bag ntɛm ara, kyekyɛ wɔn nneɛma ma mfɛfo kuw no mufo a wɔwɔ apɔwmuden, fa nnua a wɔde nantew boa ɔyarefo no wɔ nsa abien no nyinaa ase, anaasɛ fa aboa a wɔde ahyɛ mu (ɔpɔnkɔ, afurum, anaa yak), nwura a ntwahonan wom, anaa hama a wɔayɛ no sɛnea wɔpɛ so yi wɔn fi hɔ.
- Sian anadwo sɛ ɛho hia a: Ntwɛn nkosi anɔpa ansa na HAPE anaa HACE ɔyarefo bi "ahome." Anadwo hypoxia a ɛwɔ anadwo fã ne 4:00 AM ntam no ne mfɛnsere a edi awu sen biara wɔ nsraban a ɛkorɔn mu. Fa LED akanea a ɛma ahoɔden kɛse hyɛ wo anim, fa ɔyarefo no hyɛ wo mfɛfo kuw no mufo baanu a wɔn ho yɛ den ntam, na sian wɔ akwan no so ntɛm ara gye sɛ ahum kɛse, fitaa, anaa mfiridwuma mu ɔbotan bi ma wontumi nkɔ baabiara anadwo.
- Ma HAPE ayarefoɔ ntra ase tẽẽ: Bere biara a HAPE ɔyarefoɔ bi bɛgye n’ahome wɔ akwan no so, atena ntamadan mu, anaa ɔbɛtena stretcher mu no, gyina wɔn nipadua so gyina hɔ tẽẽ anaa fã bi gyina hɔ wɔ digrii 45 kɔsi 90. Sɛ wɔde HAPE ɔyarefo bi to wɔn akyi petee a, ɛma ahurututu mu nsu a ɛyɛ mmerɛw no trɛw fa ahurututu no atifi mfuw mu, na ɛma obi memene no denneennen wɔ simma kakraa bi mu.
2. Bɔ wo ho ban denneennen fi awɔw ne ɔhyew a ɛba fam ho¶
Awɔw a wɔde hyɛ nipadua no mu no kanyan ntini a ɛwɔ akyi no a ɛyɛ mmerɛw wɔ honam ani ne akwaa nyinaa mu, na ɛma mogya dodow kɔ mu kɔ koko no mfinimfini na ɛma mogya mmoroso kɔ soro kɛse wɔ ahurututu mu ntini a ɛyɛ mmerɛw no mu. Mmepɔw so nkwagye ho nhwehwɛmu a wɔyɛ wɔ ayaresabea no di adanse sɛ obi a ɔforo mmepɔw a ne ho yɛ nwini anaasɛ onyin ɔhyew a ɛba fam wɔ beae a ɛkorɔn no, ɛda adi kɛse koraa sɛ obenya HAPE a emu yɛ den, na sɛ obi ho popo a, ɛma oxygen a wɔde di dwuma no yɛ kɛse bɛyɛ ɔha biara mu nkyem 400.
- Hyɛ ɔyarefo no ntɛm ara wɔ wɔn down parka a emu yɛ duru sen biara, akorade a mframa ntumi nkɔ mu, pantan a wɔde hyɛ mu, mittens, ne kyɛw a ɛyɛ hyew.
- Fa ntama abien a wɔde da ntama abien a wɔde nkwammoaa a wɔato mu a wɔde ayɛ ahurututu no siw wɔn ho ban fi sukyerɛmma anaa asase a awɔw wom ho, fa nsu a ɛyɛ hyew nkotoku a wɔde sɔks abɔ mu no hyɛ wɔn nsateaa ne wɔn moma so, na ma wɔmfa aboa nhoma a wɔde yɛ kɔn mu gaiter anaa balaclava mu nhome na ama bepɔw so mframa a wɔde honhom ahyɛ mu no ayɛ hyew na ayɛ nwini.
3. Hyperbaric dan a wotumi fa so (Gamow Bag / PAC) a wɔde di dwuma .¶
Akwantu a ɛkɔ mmeae a ɛkorɔn, Himalaya mmepɔw so atrae ahorow, ne mmepɔw so asese taa de nylon hyperbaric dan a ɛyɛ kurukuruwa a wɔde mframa gu mu (te sɛ Gamow bag, Certec bag, anaa Portable Altitude Chamber) gu mu. Hyperbaric bag yɛ abɔntenban a egye nkwa bere a ahum a ano yɛ den anadwo fã, ahum a ɛretu, anaa asase a ɛda hɔ gyina hɔ no mma wontumi nsi fam ntɛm ara wɔ honam fam no:
- Di kan hwɛ ɔyarefo no ansa na woatoto mu: Ma ɔyarefo no ntow nsu ansa na wakɔ kotoku no mu. Hwɛ sɛ wɔn mframa kwan no mu da hɔ, kyerɛkyerɛ sɛnea ɔdan no yɛ adwuma de siw claustrophobia ano, na kyerɛ wɔn sɛ wɔnmene, wɔnwe aduru, wɔnbɔ wɔn hwene, anaasɛ wɔntwiw wɔn hwene na wɔnbɔ brɛoo (Valsalva maneuver) bere a nhyɛso kɔ soro sɛnea ɛbɛyɛ a wɔn aso mu ntini no bɛyɛ pɛ wɔ ahotɔ mu. Sɛ ɔyarefo no wɔ HAPE na ontumi nna fam a ɔmfa ne ho nhyɛ mu a, fa bag a mframa wom no nyinaa to sukyerɛmma a ɛkɔ soro a ɛyɛ digrii 30 kosi 45 anaa abotan a ɛkɔ soro a ɛyɛ ahinanan a wɔn ti wɔ soro.
- Zip na pressurize to simulated lower altitude: Fa ɔyarefo no to mu a wɔakyekyere no wɔ nna kotoku a ɛyɛ dry a kanea a ɛwɔ anim ne nsu toa wom mu, zip hyɛ pressure zipper a emu yɛ duru a mframa ntumi nkɔ mu no mu koraa, na pam nan anaa nsa pɔmpɛ no ntɛmntɛm simma 2 kosi 3 kosi sɛ pressure relief valve a wɔde ahyɛ mu no befi ase ayɛ hissing bere nyinaa (wɔtaa yɛ calibrate to 105 to 140 milibars / nkaribo 1.5 kosi 2.0 wɔ nsateakwaa ahinanan biara mu sen mmepɔw so mframa nhyɛso a atwa ho ahyia). Saa nhyɛsoɔ a ɛkɔ soro yi yɛ sɛdeɛ ɛsiane ntɛm ara mita 1,500 kɔsi 2,500 (anammɔn 5,000 kɔsi 8,000).
- Pump kɔ so wɔ 10 kɔsi 15 strokes simma biara a wonnyae: Sɛ wɔma dan no mu mframa bɔ wie a, ogyefoɔ sɛ sɛ ɔkɔ so bɔ 10 kɔsi 15 full strokes simma biara wɔ berɛ a ɔyarefoɔ no wɔ mu no nyinaa. Ɛnyɛ sɛ pɔmpɛ a wɔkɔ so bɔ no mma kotoku no mu yɛ den kɛkɛ; ɛhohoro ɔyarefo no carbon dioxide (\(\text{CO}_2\)) a ɔhome no fa mogya a ɛkɔ nipadua no mu no mu na ɛde oxygen foforo ba mu Sɛ wogyae pɔmpɛ bere a wɔde zip ahyɛ ɔyarefo bi mu wɔ Gamow kotoku a mframa ntumi nkɔ mu mu a, ɛma carbon dioxide a edi awu no amene no wɔ simma 15 kosi 20 mu.
- Fa post-chamber window no di dwuma fa nantew ɔyarefo no sian bepɔw no: Bere a wɔde nnɔnhwerew 2 kosi 6 ayɛ hyperbaric ayaresa a ɛkɔ so akyi no, HACE ne HAPE ayarefo taa san kari pɛ, wɔn adwene mu da hɔ, na wɔn home mu ahotɔ a ɛdɔɔso a wobetumi de mmoa anantew akwan no so. Fi ase honam fam siane ntɛm ara bere a woabue bag no zip no, efisɛ hyperbaric ahotɔ yɛ bere tiaa mu de na amemene/ahurututu mu edema bɛsan aba bio wɔ nnɔnhwerew mu sɛ ɔyarefo no kɔ so tra nsraban a ɛkorɔn mu a.
Nsonsonoe a ɛda beae a ɛkorɔn yare ne nsu a ɛho nhia, ɔhyew a ɛba fam, hyponatremia, ne CO awuduru ntam¶
Wɔ mmeae a mmepɔw atenten no, aduruyɛ mu ntɛmpɛ afoforo anan a emu yɛ den de sɛnkyerɛnne ahorow a ɛsuasua AMS, HAPE, ne HACE kɛse ba. Sɛ woanhu wɔn wɔ ɔkwan a ɛnteɛ so a, ebetumi ama wɔadi mfomso a edi awu wɔ ayaresa mu:
- Nsuo a ɛtɔ a emu yɛ den: Bepɔ so mframa a ɛyɛ nwini a ɛyɛ nnompe ne mframa a ɛdɔɔso dodo ma wɔn a wɔforo no hwere nsuo lita 3 kɔsi 5 (lita 3 kɔsi 5) da biara denam ɔhome mu nsuo a ɛyera a ɛnte nka ne fifiri so. Nsu a ɛtɔ nipadua no mu no ma ne ti yɛ no yaw a ɛyɛ den, ne ho yɛ no yaw, ne nsu yɛ kɔkɔɔ tuntum, ɔyɛ mmerɛw, na ɛma ne ti yɛ no yaw. Field differentiation: Sɛ obi a ɔforo no wɔ nsu a ɛyɛ tuntum a ɛyɛ den na ne ti yɛ no yaw kakra a ɛkari pɛ sɛnea ɛsɛ na n’ahurututu mu da hɔ bere a ɔregye n’ahome a, ma wɔntra sunsuma mu na wɔnnom nsu lita 1 (lita 1) a electrolytes wom wɔ simma 60 mu. Sɛ tiyɛ no yera koraa bere a wɔasan de nsu anom akyi a, nea ɛde bae ne nsu a ɛho ntew; sɛ tiyɛ no kɔ so anaasɛ ɛyɛ kɛse ɛmfa ho sɛ nsu a ɛyɛ mmerɛw no a, hu sɛ wowɔ AMS na gyae foro.
- Exercise-Associated Hyponatremia (Over-Hydration / Water Intoxication): Ɛtɔ mmere bi a, akwantu ho akwankyerɛfo a wɔwɔ adwempa ka kyerɛ wɔn a wɔnam fam sɛ "wɔnnom nsu a ɛnyɛ den lita 6 kosi 8 da biara na wɔasiw yare a ɛba wɔ sorosoro so no ano." Nsu a ɛnyɛ den a nkyene nnim pii a wɔde hyɛ mogya mu no ma sodium dodow a ɛwɔ mogya mu no yɛ mmerɛw sen 130 mmol/L (hyponatremia), na ɛma nsu de ahopere kɔ amemene no mu nkwammoaa mu wɔ osmotically mu na ɛkanyan amemene mu ntini a ɛyɛ hu, adwene mu naayɛ, ataxia a ɛyɛ nwonwa, ɔfe, ne akisikuru a ɛte sɛ HACE. Field differentiation: Bisa sɛnea ɔforotefo no anom nsa na watow nsu dodow. Sɛ wɔahyɛ nsu a ɛnyɛ den lita pii na wɔtaa fa nsu a emu tew te sɛ ahwehwɛ mu simma 30 biara ansa na wɔn adwene atu afra anaasɛ wɔayɛ mmerɛw a, gyae nsu a ɛnyɛ den a wɔnom nyinaa ntɛm ara, ma nkyene nsu anaa nnuan a wɔde nkyene wom sɛ wo ho atɔ wo a, na sian.
- Tent Carbon Monoxide (\(\text{CO}\)) Poisoning: Sukyerɛmma a wɔwosow anaasɛ wɔde nsu-fuel anaa canister camp stove noa anwummere aduan wɔ ntamadan anaa sukyerɛmma ɔbodan a wɔabɔ mu zip mu bere a ahum retu no ma carbon monoxide mframa a hua nnim ba, a ɛkyekyere hemoglobin denneennen sen oxygen mpɛn 200. Wɔ mmeae a ɛkorɔn a mogya mu oxygen sua dedaw no, carbon monoxide awuduru ma anim tiyɛ a ɛyɛ yaw, akisikuru, ɔfe, ataxia a ɛyɛ nwonwa, ne komayare wɔ simma 15 mu, na ɛsuasua AMS ne HACE a emu yɛ den. Nsonsonoe a ɛda ntamadan mu: Sɛ ntamadan mufo baanu anaa baasa nya tiyɛ ne akisikuru a ɛyɛ mpofirim pɛpɛɛpɛ bere a wɔde fononoo akɔ ntamadan anaa abrannaa mu akyi pɛɛ a, tow ntamadan no apon no bue ntɛm ara, twe obiara kɔ abɔnten mframa pa mu, fa oxygen a ɛsen kɛse ma sɛ ɛwɔ hɔ a, na hwɛ yɛn de no mu carbon monoxide ne wusiw a wɔhome ho akwankyerɛ a edi kan.
- Wilderness Hypothermia and Exhaustion: Hypothermia a ɛkɔ fam (core temperature a ɛba fam sen 32 degrees Celsius / 90 degrees Fahrenheit) ma "umbles" (hintiw, nwiinwii, fumbling, ne anwiinwii), anibiannaso, adwene mu naayɛ, ne kari a wɔhwere a ɛte sɛ HACE. Sika mmara: Sɛ wuntumi nsi pi ɔha biara mu nkyem 100 sɛ ebia obi a ɔforo hintidua, n’adwene atu afra wɔ mita 4,000 (anammɔn 13,100) wɔ HACE anaasɛ hypothermia a, sa abien no nyinaa yare denneennen bere koro pɛpɛɛpɛ denam nsu nkotoku a ɛyɛ hyew a wode bɛkyekyere wɔn wɔ dry insulation mu bere a wosoa wɔn anaasɛ woboa wɔn kɔ fam kodu baabi a ɛba fam no so.
Mmara a ɛfa siw ano ne sɛnea wɔde wɔn ho hyɛ tebea mu a ahobammɔ wom¶
Sɛnea Wilderness Medical Society (WMS), Centers for Disease Control and Prevention (CDC, United States), ne UIAA (International Climbing and Mountaineering Federation) Medical Commission kyerɛ no, wobetumi asiw nyarewa a emu yɛ den a ɛba wɔ bepɔw so no mu dodow no ara ano denam obu a wɔde ma anohyeto ahorow a ɛfa nnipa nipadua mu sɛnea wɔyɛ wɔn ade no so:
- Fa wo foro a edi kan no si mita 2,500 kosi 3,000 (anammɔn 8,200 kosi 10,000): Kwati sɛ wobɛfa wimhyɛn anaasɛ wobɛka kar tẽẽ afi po so akɔda bɛboro mita 2,800 (anammɔn 9,200) da koro. Sɛ woretu wimhyɛn akɔ nkurow a ɛkorɔn te sɛ Cusco, Peru (mita 3,400 / anammɔn 11,150), La Paz, Bolivia (mita 3,640 / anammɔn 11,940), Lhasa, Tibet (mita 3,650 / anammɔn 11,975), Leh, India (mita 3,500 / anammɔn 11,500), anaa Rocky Mountain ski nkurow a ɛkorɔn mu a (mita 2,800 kosi 3,200 / anammɔn 9,200 kosi 10,500), sian kɔda bon bi a ɛba fam (te sɛ Bon Kronkron a ɛwɔ Cusco ase mita 2,800) mu anadwo 2 kosi 3 a edi kan bere biara a ɛbɛyɛ yiye, na kwati sɛ wobɛfa nantew anaa skiing a ɛyɛ den nnɔnhwerew 48 a edi kan no.
- Di mita 300 kosi 500 (anammɔn 1,000 kosi 1,650) nna ho mmara a ɛboro mita 3,000 akyi: Sɛ woforo kɔ soro mita 3,000 (anammɔn 10,000) pɛ a, mma wo dae sorokɔ nkɔ soro nsen mita 300 kosi 500 (anammɔn 1,000 kosi 1,650) da biara Nnɔnhwerew 24 anadwo.
- Yɛ ahomegye da a ɛyɛ ahyɛde ho nhyehyɛe wɔ mita 1,000 (anammɔn 3,300) biara: Fa anadwo abien a ɛtoatoa so da wɔ nsraban no sorokɔ koro no ara mu wɔ mita 900 kosi 1,000 (anammɔn 3,000 kosi 3,300) biara a wobɛkɔ soro (anaasɛ nnafua 3 kosi 4 biara a wobɛkɔ soro).
- Fa "Climb High, Sleep Low" di dwuma nyansam (bere a sɛnkyerɛnne biara nni ho nkutoo): Sɛ woforo kɔ soro mita 300 kosi 400 (anammɔn 1,000 kosi 1,300) wɔ abon bi so awiabere na wosan sian kɔ wo nsraban a ɛwɔ fam no mu kɔda a, ɛkanyan mframa a wobɛma wo ho ayɛ wo hyew. Nanso, nkɔ soro da sɛ wowɔ tiyɛ anaa ɔbrɛ kakra mpo a, efisɛ mmɔdenbɔ wɔ beae a ɛkorɔn kanyan HAPE.
- Kwati nnuru a ɛma ɔhome mu adwenemhaw (nsa, nnuru a ɛma obi dwo, ne opioids): Nnom nsa anaasɛ nnom nnuru a ɛma obi dwo (te sɛ benzodiazepines, zolpidem, anaa opioid nnuru a ɛma ɛyaw ano brɛ ase) da wɔ wo anadwo dodow a edi kan wɔ beae foforo. Saa nnuru yi brɛ w’amemene no mu ntini a ɛma ɔhome no ase bere a woada no, na ɛma mframa pa a ɛwɔ hɔ anadwo no yɛ mmerɛw kɛse.
- Kae sɛ nipadua mu ahoɔden mma nipadua no mu ahoɔden a ɛko tia nyarewa nni hɔ: Marathon mmirikatufo a wɔagye din, sakrekafo, ne asraafo nya AMS, HAPE, ne HACE wɔ ahoɔhare koro no ara mu pɛpɛɛpɛ (na ɛtaa kɔ soro, efisɛ wɔforo akwan a ɛso yɛ toro ntɛmntɛm dodo) sɛ akwantufo a wɔtra ase. Awosu mu nneɛma, abakɔsɛm a atwam a ɛkyerɛ sɛ woanya yare wɔ mmeae a ɛkorɔn, ne ahoɔhare a wode foro kɔ soro no na ɛkyerɛ asiane a ɛwɔ hɔ.
Tip
Ansa na wobɛfa anaa wobɛforo akɔ soro mita 2,500 (anammɔn 8,200) no, susuw ho sɛ wobɛfa nsaano adesua a ɛfa Wilderness First Aid (WFA) anaa Wilderness First Responder (WFR) ho aka CPR ne mmoa a edi kan adesua a wɔahyɛ da ayɛ a efi Red Cross, St John Ambulance, anaa abɔnten ahobammɔ asoɛe a wɔagye atom ho, na kɔ akwantu ho aduruyɛ ho oduruyɛfo nkyɛn ansa na woatu kwan a ɛfa beae a ɛkorɔn ho acclimatization nhyehyɛe a wɔyɛ.
Nsɛm a wɔtaa bisa¶
Does being in top physical shape prevent altitude sickness?
No. Cardiovascular fitness offers zero protection against Acute Mountain Sickness (AMS), HAPE, or HACE. In fact, young, highly fit athletes frequently suffer severe altitude illness because they hike or climb uphill much faster than their lungs, kidneys, and blood chemistry can physiologically acclimatize to the lower barometric pressure.
How do you test someone in the field for High Altitude Cerebral Edema (HACE)?
The fastest and most sensitive field test for HACE is the heel-to-toe tandem walking test. Draw a straight line in the dirt or snow and ask the person to walk along the line placing the heel of one foot directly against the toe of the other foot. Stumbling off the line, swaying, or inability to walk heel-to-toe indicates cerebellar brain swelling (ataxia) requiring immediate assisted descent.
How far down do you need to descend to treat severe altitude sickness?
When HAPE or HACE is suspected, you must immediately assist or carry the patient down at least 300 to 1,000 meters (1,000 to 3,300 feet) or continue descending until their breathing and neurological symptoms clearly resolve. Always carry the sick person's backpack during descent, as physical exertion raises blood pressure in the lungs and brain and worsens edema.
Can you sleep off a mild altitude headache by climbing to the next higher camp?
Never ascend to sleep at a higher elevation while experiencing any symptoms of altitude sickness. Ascending with a mild AMS headache violates the golden rule of mountaineering and frequently triggers life-threatening HAPE or HACE overnight when your breathing rate slows down during sleep. Stay at your current elevation until all symptoms vanish completely, or descend if they worsen.
Why is a dry cough or breathlessness at rest at high altitude so dangerous?
While cold, dry mountain air can cause a mild throat tickle during heavy exercise, a persistent dry cough accompanied by unusual fatigue, slow uphill pace, or shortness of breath after sitting completely still for 10 minutes is the classic early warning sign of High Altitude Pulmonary Edema (HAPE). Without immediate descent, HAPE progresses within hours to gurgling chest crackles, blue lips, and coughing up pink frothy fluid.
Why must you keep pumping a Gamow hyperbaric bag continuously once it is inflated?
A portable hyperbaric chamber (Gamow bag) is completely airtight when zipped shut. Once the bag is pumped up to working pressure (simulating a descent of 1,500 to 2,500 meters / 5,000 to 8,000 feet), a rescuer must continue pumping 10 to 15 strokes every minute to flush the patient's exhaled carbon dioxide out through the pressure release valve and supply fresh oxygen, preventing fatal carbon dioxide suffocation.
Sources a wɔhwɛɛ mu¶
- Wilderness Medical Society (WMS): Clinical Practice Guidelines for the Prevention, Diagnosis, and Treatment of Acute Altitude Illness (2019 and 2024 Updates).
- Lake Louise Consensus Group: Afe 2018 Lake Louise Acute Mountain Sickness Score Nsɛm a Wɔpene So.
- Amanaman Ntam Bepɔw so Bepɔw ne Mmepɔw so Aforosian Fekuw (UIAA Aduruyɛ Bagua): Afuw mu Nyansahyɛ a Wɔahyehyɛ a Ɛfa AMS, HAPE, ne HACE Ho Dwumadi Ho (UIAA MedCom Gyinapɛn No. 2).
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC, United States): CDC Yellow Book: Akwahosan Ho Nsɛm a Ɛfa Amanaman Ntam Akwantuo Ho: Akwantuo a Ɛkorɔn ne Beakɔ So Yareɛ.
- NHS (United Kingdom) and Institute for Altitude Medicine (Telluride, United States): Altitude Sickness Recognition, Acclimatisation Profiles, and Emergency Descent Guidance.