Kulu waraba, Kuga ani misiba ka ɲɔgɔn sɔrɔli: Mun na i ka kan ka kɛlɛ kɛ ani i kana tulon kɛ abada ka sa¶
Kɔrɔtɔko hakɛw tɛ kelen ye jamana kelen-kelen bɛɛ la. Nin ɲɛ in bɛ baara kɛ ni 911 ye, o ye Ameriki ni Kanada jamanaw ka nimɔrɔ ye. Jamana caman wɛrɛw bɛ baara kɛ ni 112, 999 walima nimɔrɔ wɛrɛ ye. I ka jamana ka nimɔrɔ ɲini.
Kulu waraba dɔ yecogo (Puma concolor, a bɛ fɔ fana ko cougar, puma, walima panther), jagua (Panthera onca), walima nɛgɛso (Panthera pardus) ka i kɔlɔsi ka bɔ jirisunba walima siraba kan, o bɛ grizi ursi hakilinaw kɔsegin teliya la. A tɛ i n’a fɔ ursi minnu bɛ fɛn bɛɛ dun, minnu ka teli ka wuli ka bɔ u yɛrɛ tanga kabako la, wa u bɛ se ka bɔ yen n’i ye tulon kɛ salen, wulu belebele kelenw ye sogo dunbaa wajibiyalenw ye ani ka fɛnɲɛnamafagalanw lamini. Ni pusiba dɔ ye sɔgɔsɔgɔ walima ka bin, a b’i jate i n’a fɔ fɛn minɛta. Ni aw bɛ boli, ka aw biri walasa ka sanbara siri walima ka den kɔrɔta, ka aw kɔ wuli, walima ka aw da duguma, o bɛ kɛ sababu ye ka mɔgɔ minɛcogo dɔ lawuli min tɛ kɛ ni ŋaniya ye, min ɲɛsinnen bɛ kɔnɔbara kɔkolo ni kungolo da la.
Ni wuluba dɔ ye i walima i ka pati kɔnɔ mɔgɔ dɔ kin, ka i senw sɔgɔ, walima ka a sɔgɔsɔgɔ, i ka i ka sigida kɔrɔtɔko nimɔrɔ wele (911 Ameriki ni Kanada jamanaw na, . 112 Erɔpu tɔnba kɔnɔ, . 999 Angletɛri jamana na), ka sateliti SOS taamasiyɛn dɔ baara (PLB walima Garmin inReach), walima an ka diɲɛ bɛɛ ka gafe ɲɛbilasɛbɛn lajɛ kɔrɔtɔko nimɔrɔw ni bagan in kɔsegira siɲɛ kelen ani ni joli bɔli kunbɛnni teliya la. Walasa ka fɛnɲɛnamafagalanw lakana ka caya ani ka u suma ni ursidw ka lafasali ye, aw bɛ segin a kan ursi ni kungosogow ka ɲɔgɔn sɔrɔli, . charge ungulate ani kungosogow ka ɲɛnamaya, ani kɔkanna joli bɔli ani joginda kɛlɛli. Aw bɛ kɛwalew de-escalation, visual deterrence, ani farikolo kɛlɛcogo sariyaw labato jukɔrɔ.
Aw bɛ o kɛ sisan¶
- AW KA JIGISƐN YƆRƆBƆLI ANI AW KAN’A BƆLI abada: Aw bɛ aw ka ɲɛfɛla lamagacogo bila nɛnɛ na ni aw ye kuga, jagua walima nɛgɛso ye yɔrɔnin kelen. Boli, boli, walima nɛgɛso boli ka taa yɔrɔ jan teliya la, o bɛ wulu ɲɛnama-motɛri gɛnni reflex (feline optic-motor chase reflex) daminɛ, hali ni wulu ye fɔlɔ min tun bɛ ɲininkali kɛ dɔrɔn walima min tun bɛ tɛmɛ o fɛ.
- LOCK DIRECT EYE CONTACT WITH THE CAT: A tɛ i n’a fɔ ursi grizzly walima sokɔnɔ wulu farimanw minnu bɛ se ka filɛli gɛlɛn kɔrɔ fɔ iko sigida gɛlɛya, wulu minnu bɛ u lamini, olu bɛ u jigi da binkannikɛla kan min tɛ a dɔn. Ni i ye ɲɛw datugu k’a ɲɛsin kuga walima nɛgɛso ma, o b’a jira ko a ka camouflage ma ɲɛ, wa ko i labɛnnen don k’i yɛrɛ lafasa.
- AW KA DENMISƐN MINƐNW NI ƝƐNABƆLI ƝƐNABƆLI K’A SƆRƆ K’AW YƐRƐ KƆLƆSI WAALIMA KA YƐRƐ KƆLƆSI: Aw bɛ jigin ka se gɛnɛgɛnɛ kelen ma dɔrɔn fo ka se aw mago ma ka aw to aw farikolo jɔlen na ani ka aw ɲɛw datugu pusi kan, walima aw bɛ baliku wɛrɛ bila ka den kɔrɔta ka bɔ aw kɔfɛ. Aw kana aw biri ɲɛfɛ abada cɛsirilan na ni aw kunkolo jiginna, barisa o ja in bɛ sen naani sennasanbara baganmara ladege ani ka kɔnɔbara kɔ wulicogo wele.
- AW YƐRƐ YƐRƐ YƐRƐ KƆRƆBƆLI ANI MIN TƐ ƝƐNABƆLI YE: Aw bɛ jɔ farakurun sanfɛla kan walima ka jiribolo kɛ aw sen kɔrɔ o yɔrɔnin bɛɛ, ka aw bolo fila kɔrɔta sanfɛ sanfɛ, ka aw ka jakite sɛnsɛn ka bonya i n’a fɔ kamanw, walima ka aw ka taamaberew ni aw ka kɔfɛbagan minɛ aw kun sanfɛ. Pusi belebelebaw bɛ farati ni sara jate sani u ka pan; laɲini jɔlen min bɛ barika sɔrɔ ka kɛ fila ye a janya jɔlen na, o bɛ u ka bɔgɔdaga jatebɔ tiɲɛ.
- AW KA KƆLƆSI KA PELE KAN DUGUBA, ƝƐNABƆLI, CIKAN: Aw kana kule ni siranba ye, min mankan bɛ i n’a fɔ bagan minɛlen min tɔɔrɔlen don, o bɛ ka pɛrɛn. Kulekan jugumanw, guttural cikanw (
NO, .GET BACK, .HEY), ka aliminiyɔmu taamaberew gosi ɲɔgɔn na walasa ka nɛgɛ mankan bɔ, ka faraw, bolow walima jifilen falenw fili pusi fan fɛ k’a sɔrɔ u ma biri walasa ka se duguma. - AW KAN’A TƆGƆ SƆRƆ YE abada - NI ƝƐNABƆLI KƐRA, I KƐLƐ I KA ƝƐNAMAYA KƐ: Ni kulu waraba, jagua, walima nɛgɛso ye a yɛrɛ sɔgɔ walima ka farikoloɲɛnajɛ kɛ, tulonkɛ salen bɛna kɛ sababu ye ka mɔgɔ faga walima ka kɔnɔbara kɔkolo tigɛ. Aw bɛ aw kɔ tanga ni aw dawolo sirilen ye ani ka kɔfɛbagan sirilanw kɔrɔta, ani ka wulu ɲɛw, a nugu, a dawolo ani fiɲɛbɔlan gosi ni juguya ye ni taamalanw ye, ni bɔrɔ muru ye, ni faraw ye, ni aw bolokɔnincininw ye, walima ni jifilen ye fo a ka bɔ ka boli.
Danger
Misali fagalen: Grizzly Bear "Play Dead" sariyaw tali ka ɲɛsin pusiba ma: Kuba ni nɛgɛso fagali ko bɛɛ min sɛbɛnnen don taamakɛlaw, sira bolilaw ani kulun bolilaw kan, o bɛɛ bɛ tali kɛ fɛn saba dɔ la kelen na: ka boli, ka i biri walima ka i biri, walima ka dɛsɛ ka kɛlɛ kɛ ni i binna siɲɛ kelen. Felidw ye sogo ɲininikɛla kelenw ye minnu tɛ se ka dawolo karilen, ɲɛkisɛ sɔgɔlen, walima senkɔni karilen sɔrɔ kungo kɔnɔ bawo pusi kelen joginlen tɛ se ka sogo ɲini, wa kɔngɔ bɛna a faga. Hali kulu waraba walima nɛgɛso baliku kilo 60 (kilo 132) bɛ se ka binkanni bila tuma bɛɛ ni a laɲini laɲini ye dimi jugu lase a ɲɛw ma, a nugulatumuw walima a ɲɛda ma. Aw kana aw yɛrɛ kuru abada ka kɛ denso bololanɛgɛ ye min tɛ baara kɛ ni misiden dɔ ye min bin a kan.
Desizɔn jiri : pusi belebelew yecogo, u nɔfɛtaama, ani lamini lafasali¶
Aw bɛ baara kɛ ni nin baarakɛcogo latigɛ jiri in ye walasa ka pusi farikolokan kalan ani ka taktika sɛgɛsɛgɛli hakɛ ɲuman sugandi:
flowchart TD
Sight["Spot Mountain Lion, Cougar, Jaguar, walima Leopard kan Trail kan walima Kanpaɲi kɔnɔ"] --> Stop["1. I KA JIGISƐN YƆRƆBƆLI: I KAN’a Boli, ka Jog, walima Pedale Ka Taa"]
Stop --> Kids["2. Aw bɛ pusi ɲɛda kɛ kɛnɛ kan, ka ɲɛnamini tilennen datugu, ka kulu lajɛ ka ɲɛ, ka denmisɛnw kɔrɔta k’a sɔrɔ aw ma aw biri"]
Kids --> ReadBody{"3. Aw ye Cat Distance ani Body Language kalan"}
ReadBody -->|"Yɔrɔjan (> 50 m / 165 ft), Taama ka taa, Kɔnɔ Jigin, A mago tɛ"| Distant["CALM DETERRENCE AND REROUTE: Aw ka to kulu la, ka to ka aw kɔ ni jirisunw kɔlɔsi minnu bɛ jɛngɛ, ka sira di, aw kana tugu o kɔ"]
ReadBody -->|"mɛtɛrɛ 20 fo 50 (sen 65 fo 165), A ɲɛ jɔlen don ni ɲɛmajɔ ye, a tulo bɛ ɲɛfɛ, a bɛ a biri"| Stalking["ƝƐNABƆLI NI ƝƐNABƆLI ƝƐNABƆLI: Aw bɛ jakite da wuli ka bonya, ka pake kɔrɔta sanfɛ, ka pɛrɛn ni kan jugu ye, ka berew sɔgɔsɔgɔ, ka kɔsegin dɔɔni dɔɔni fiɲɛ fɛ walima sanfɛ"]
ReadBody -->|"Da (< 20 m / 65 ft), Kɔnɔbara bɛ dɔgɔya, kɔkili bɛ wuli, tulo bɛ kɛ fla ye, a bɛ wuli walima a bɛ wuli"| PrePounce["YƆRƆBƆLI SANI GƐRƐW KA ƝƐSIN: Aw bɛ Bear Spray bila mɛtɛrɛ 6 fo 9 la, ka faraw/berew fili k’a sɔrɔ aw ma u biri, ka taama jiriw walima muru kɛ ni u disi janya ye"]
PrePounce --> Contact{"4. Yala Pusi bɛ farikoloɲɛnajɛ kɛ wa?"}
Contact -->|"AYI: Pusi bɛ jɔ walima ka kɔsegin"| BackOut["Aw bɛ tɛmɛ ni kɔsegin ye dɔɔni dɔɔni ka aw ɲɛsin pusi ma; Aw kana aw kɔdon abada; Aw ye o yecogo fɔ Park Rangers ye"]
Contact -->|"ƆWƆ: Pusi bɛ pan walima ka a kin"| Fight["AW KA KƐLƐKƐ NI FANA FAGA FƐƐRƐ YE: Aw bɛ aw dawolo don kɔkolo la, ka kɔfɛbagan bila a kan walasa ka kɔnɔbara kɔkolo tanga, ka bolokɔnincininw, muru, berew walima faraw bila ɲɛw ni nugu la"]
Fasokan2009-09_enterneti_kalanni.dis.html,#5417331 : Felidiw ka lamini biyomekanikiniw faamuyali ni ursid ni canid kɛcogo ye¶
Mun na kulu warabaw, jaguaw ani warabilenw bɛ u jaabi cogo wɛrɛ la hadamadenw jɔcogo n’u ɲɛda lajɛli la ni u ni ursiw, waraw walima kungo wuluw bɛ ɲɔgɔn ta? Ɲɛnamaya bɛ bɔ Felidae denbaya ka farikoloɲɛnajɛ ni sogo ɲinini fɛɛrɛw faamuyali la.
1. Felid ka kɔnɔbara kinni ni kungolo sɔgɔli ka biyomekaniki¶
A tɛ i n’a fɔ pack-hunting canids (waraw, coyotes, dingoes) minnu bɛ fɛnba dɔw sɛgɛn u nɔfɛtaama janw na u kɛtɔ ka kinni kɛ u kɔfɛyɔrɔw ni u kɛrɛfɛ, walima ursi minnu bɛ baara kɛ ni blunt-force paw swipes ni crushing mauling ye walasa ka bagabagali dɔ ban, wulu belebelebaw ye precision solitary assassins ye minnu bɛ ɲini ka sonyali kɛ ni sonyali ye ani bite kelen decisive:
- Kugaw (
Puma concolor) ani Nɛgɛsow ( .Panthera pardus): O wuluw bɛ sɔgɔsɔgɔ u makun na ni burusi, kabakurunw, walima jiribolow ye minnu bɛ jɛngɛ fo u ka se mɛtɛrɛ 5 fo 15 (sen 16 fo 50) ma u laɲini na. U bɛ boli dɔ daminɛ min tɛ siraba ye, ka taa mɔgɔ minɛlen kɔ sanfɛla ni a kamankunw kan, ka ɲɛfɛla kurulenw siri minnu bɛ se ka kɔsegin, ka u siri trapezius farikolo yɔrɔw la k’u to u ka kɔnɔw ɲinw bila kɔnɔbara kɔkolow cɛ (C1kaC5) ka kɔkolo tigɛ, walima ka fiɲɛbɔlan ni karotidi joli siraw siri ka bɔ ɲɛfɛ. - Jaguaw (
Panthera onca): A bɔra Ameriki ni Mɛkisiki dancɛw la ka tɛmɛ Ameriki cɛmancɛ ni saheliyanfan fɛ, jaguar bɛ ni kinni fanga hakɛ ye min ka ca ni wuluba bɛɛ farikolo girinya ye, a ka teli ka kinni kɛ k’a ɲɛsin a kunkolo walima a kɔkolo sanfɛla kolotugudaw ma.
2. Mun na ka i biri, ka i biri, walima ka boli, o bɛ "Prey Switch" wuli.¶
Pusi belebele dɔ ka ɲɛnayeli-yɔrɔ bɛ siri kosɛbɛ walasa ka jateminɛ kɛcogo fɔlɔ fila dɔn:
1. Kɔnɔna ɲɛsincogo tilennen ni kunkolo jiginlen ye: Ni hadamaden baliku jɔlen bɛ a janya la mɛtɛrɛ 1,6 fo 1,9 (sen 5 ni santimɛtɛrɛ 3 fo mɛtɛrɛ 6 ni santimɛtɛrɛ 3), an ka ja jɔlen tɛ fosi ye i n’a fɔ sen naani saga, saga finman, walima saga belebele. Ni taamakɛla dɔ bɛ a biri a cɛmancɛ la walasa ka butiki siri, ka kabakurun ta, walima ka wulu sirilan ladilan, u farikolo bɛ kɛ tilennen ye ani u kɔ kɔfɛ (the nape) sigilen bɛ mɛtɛrɛ 0,9 fo 1,1 (sen 3 fo 3,6) duguma, ka bɛn saga baganmara ma.
2. Rapid Tangential or Receding Motion: Tɛmɛsira bolilaw, kulu bisigitigiw, ani denmisɛn minnu bɛ boli, olu bɛ taa teliya la wulu ka ɲɛnayeliyɔrɔ la n’u kɔ wulilen don, o bɛ kɛ sababu ye ka yɛrɛmahɔrɔnya fɛnɲɛnamafagalanw nɔfɛtaama dɔ daminɛ sani pusi ka kɔlɔsilikɛyɔrɔw k’a jateminɛ ni laɲini ye farati ye.
3. Fɛnɲɛnɛmaw ka taamacogo sumalen: Kulu waraba / Nɛgɛso ni Grizzly Ursi ni Ursi nɛrɛma¶
Aw bɛ baara kɛ ni nin foro sumacogo tabali ye kungo kɔnɔ, fɛnɲɛnɛma caman bɛ yɔrɔ minnu na, cougars, grizzly bears ani black bears bɛ sira kelenw kɛ yɔrɔ minnu na:
| Taamacogo sariya walima wale | Kulu waraba / Cougar / Jaguar / Nɛgɛso (Felidae) |
Grizzly / Ursi bulama (Ursus arctos) |
Amerika ka Ursi Dugukolonɔn (Ursus americanus) |
|---|---|---|---|
| Ɲɛjɛ tilennen | Waajibiya: Aw bɛ ɲɛda lajɛ gɛlɛn, min ma tiɲɛ, aw bɛ o datugu pusi ɲɛw la walasa a k’a dɔn ko a ye kabako bɔ a la. | AKƆLƆSI: Kɔrɔbɔli tilennen bɛ se ka kɔrɔfɔ iko gɛlɛya; aw bɛ ursi to a lamini na ka a sɔrɔ a bɛ kɔsegin. | MODERATE: Aw bɛ yecogo hakili to a la ani ka ursi ɲɛda kɛ kɛnɛ kan k’a sɔrɔ aw ma aw kɔ tigɛli kɛ. |
| Jiginni ni Silhouette | Aw ka jɔ ka janya ani ka bonya i n’a fɔ aw bɛ se ka min kɛ: Aw bɛ aw sen don kabakurun/jiri dɔ kan, ka aw ka jatigila da wuli, ka pake walima berew minɛ sanfɛ, aw kana aw biri abada. | Aw jɔ aw ka dugukolo kan ni hakilisigi ye: Aw bɛ aw bolow kɔrɔta nɔgɔya la walasa k’a jira ko aw ye hadamaden ye, ka aw yɛrɛ tanga bagabagali barikamaw ma minnu bɛ kɛ kabako ye. | Aw k’i yɛrɛ kɛ i n’a fɔ i ka bon ani ka kanba bɔ: I jɔ ka janya, ka i bolow kɔrɔta, ka pɛrɛn, ka i ka yɔrɔ ɲini. |
| Kan ni Mankan | Kulekanba, juguman, juguman: Nɛgɛberew mankan, kulekan cikanw (GET BACK), poroze fanga bonya. |
Barokan hakili sigilen, min ka dɔgɔ: Aw bɛ kuma ni dususuma ye k’a sɔrɔ aw bɛ kɔsegin aw yɛrɛ tangacogo la. | Kulekanba, kulekanba: Bang pots, ka fiyɛ, ka pɛrɛn ni fanga ye walasa ka ursi haze ka bɔ kanpaɲi na. |
| Ka faraw walima Berew fili | ƆWƆ (K’a sɔrɔ i ma i biri): Aw bɛ kabakurunw walima bolow fili wulu ma ni a gɛrɛla, ka aw farikolo to a jɔlen na. | NO: Ni i ye fɛnw fili grizzly lafasalikɛla ma, o bɛ to ka charge (sara) teliya la. | ƆWƆ: Aw bɛ faraw walima berew fili ursi nɛrɛma jagɛlɛn dɔ fan fɛ min bɛ ban ka yɔrɔ di. |
| Ni Farikolo-ɲɛnajɛ Kɛra | AW AW KA TƆGƆ SƆRƆ abada: Aw bɛ kɛlɛ kɛ ka segin joona ɲɛw, nuguw ani dawolo la ni marifa bɛɛ ye min bɛ sɔrɔ. | PLAY DEAD FOR DEFENSIVE ATTACKS: Aw bɛ aw da kɔnɔbara kan, aw bolow sirilen bɛ kɔ kɔfɛ (aw bɛ kɛlɛ kɛ ka segin dɔrɔn ni aw ye fɛn minɛta ye/su fɛ fanibugu kɔnɔ). | NEVER PLAY DEAD: A bɛ se ka fɔ ko ursi nɛrɛma ka ɲɔgɔn sɔrɔli binkanniw bɛɛ ye fɛnɲɛnamaw ye; kɛlɛ kɛ ka segin ɲɛda ni dawolo la. |
Fasokan2009-09_enterneti_kalanni.dis.html,#5417333 2nan : De-escalation (Dɔgɔyali) senfɛ-senfɛ ani deterrence active (wale) kɛli (active deterrence) pusiba ɲɔgɔnye waati¶
Kulu waraba walima nɛgɛso yecogo fanba bɛ Taa sekɔndi 30 'kɔnɔ, wa u bɛ Ban ni pusi bɛ Dòn burusi kɔnɔ a makuntɔ. Nka, ni pusi y’a ka dugukolo minɛ, ka tugu i kɔ sira dɔ kan, walima ni a jɔcogo jira sani i ka binkanni kɛ, i farikolo kan de bɛ o kɔlɔlɔ fɔ.
1. Pusi belebeleba ka sɛgɛsɛgɛli taabolo duuru kalanni¶
Sani aw ka wale kɛ, aw bɛ teliya ka wulu tulo, a kɔ, a farikolo janya ani a ɲɛmajɔli kalan:
- Etape 1: Yɔrɔ yecogo danma (
> 50 meters / 165 feet): - Pusi jɔlen bɛ walima a sigilen bɛ a jɔlen na, a tulo bɛ kɔrɔta cogo bɛnnen na, a kɔ bɛ lafiya, a bɛ i filɛ waati kunkurunnin kɔnɔ sani a ka a ɲɛ bɔ.
- I ka wale: Aw bɛ taama dabila, ka aw ka kulu lajɛ aw bolo se yɔrɔ la, ka aw ɲɛ jɔ pusi la, ka kuma kosɛbɛ, ka segin dɔɔnin dɔɔnin sira kan.
- Taabolo 2nan: Ka tugu ɲɔgɔn kɔ walima ka tugu ɲɔgɔn kɔ (
25 to 50 meters / 80 to 165 feet): - Kuga musoman minnu bɛ ni wuluden dogolenw ye walima mara cɛmanw bɛ taamakɛla dɔ kɛ ɲɔgɔn fɛ tuma dɔw la yiriw cɛma mɛtɛrɛ kɛmɛ caman kɔnɔ, walima wulu denmisɛnnin bɛ se ka taamakɛla kelen sumaya.
- I ka wale: Aw kana to ka taama ni aw kɔ wulilen ye. Aw bɛ jɔ, ka aw kɔ wuli ka ɲɛsin pusi ma k’a ɲɛsin a ma, ka aw sen don dugukolo sanfɛla la, ka aw ka jakite sɛnsɛn ka bonya, ka aw ka taama-berew sɔgɔsɔgɔ sanfɛ, ka pɛrɛn kosɛbɛ. Aw bɛ taama kɔfɛ walima kɛrɛ fɛ walasa aw kana ɲɛnafin bɔ abada.
- Etape 3: Stalking active (
15 to 30 meters / 50 to 100 feet): - Pusi b’a kɔnɔbara jigin duguma ka taa duguma, k’a kɔ kɔrɔta ka taa ɲɛfɛ, ka filɛlikɛlan dɔ datugu i la min tɛ ɲɛjibɔ, ka wuli ka taa ɲɛfɛ ni kabakurunw walima burusi ye tuma o tuma n’i y’i ɲɛ bɔ.
- I ka wale: Aw bɛ denmisɛnw walima taamakɛla misɛnninw bila baliku janyalenw kɔfɛ. Aw bɛ aw ka ursi fiyɛlan ja (
EPA-registered 1.34% to 2.0% major capsaicinoids), aw bɛ aw ka muru bɔ walima ka taamaberew minɛ kɛnɛma i n’a fɔ tama, ka faraw, bolow walima jifilen falenw fili ka ɲɛsin pusi ma. - Etape 4: Bobine Pre-Pounce (
< 15 meters / 50 feet): - Pusi b’a tulo flakɛ ka segin a kungolo kan kosɛbɛ, k’a kɔkili kuncɛ lamaga kɛrɛ fɛ ka taa kɛrɛ fɛ, k’a kɔfɛsenw wuli a kɔkili jukɔrɔ walasa ka doni samali kɛ, k’a ɲinw bɔ kɛnɛ kan.
- I ka Waleya: Tɛmɛsira bɛ seginkanni kɛ. Aw bɛ aw senw turu cogo la min ka bon, ka aw ka kɔfɛbagan bila ka aw kɔ kɛlɛ, ka aw ka ursi fiyɛli laɲini ka jigin dɔɔni mɛtɛrɛ 6 fo 9 (sen 20 fo 30) wulu ɲɛfɛ walasa sisi sankaba ka wuli a ɲɛda la ni a bɛ fogonfogon la, ani ka aw labɛn ka aw ka taama-minɛnw fili a ɲɛda la.
- Etape 5nan: Lamini (
0 meters): - Tuma caman na, a bɛ kɛ k’a sɔrɔ a ma lasɔmi sira bolibaga walima nɛgɛsotigi kan ka bɔ yɔrɔ kɔrɔtalen na walima fiyentɔw ka yɔrɔ la. Aw bɛ taa teliya la ka taa Fase 3 la.
2. Den walima wulu ta cogo min na k’a sɔrɔ i ma sɔgɔsɔgɔninjɛ daminɛ¶
Ni aw bɛ taama ni denmisɛnnin walima wulu ye ni kulu waraba dɔ bɔra mɛtɛrɛ 30 kɔnɔ: - Bakɔrɔn fila ka kala fɛɛrɛ: Baliku A bɛ sen kelen kɛ ka taa ɲɛfɛ, ka ɲɛnayeli min ma tiɲɛ, o datugu pusi kan, k’u ka jatigila da wuli ka bonya, ka taama berew walima ursi fiyɛli minɛ a labɛnnen na. Baliku B bɛ jɔ baliku A kɔ kɔfɛ yɛrɛ, ka den kɔrɔta ka taa u kɔkili walima u kamankunw kan. - The Solo-Adult Vertical Squat: Aw bɛ ci bila den ma ni hakilisigi ye a ka sen da aw sen kan. Aw bɛ aw kɔkolo jɔlen to ani ka aw dawolo kɔrɔta ni ɲɛw sirilen ye pusi la, ka aw gɛnɛgɛnɛw kɔrɔta ka kɛɲɛ ni aw jɔlen ye (aw kana aw biri ɲɛfɛ abada cɛsirilan na), ka aw bolo kelen siri den kɔkiliw kɔrɔ, ka u kɔrɔta aw disi la. - Leashed vs. Off-Leash Dogs: Usi min tɛ leash ye, n’a bɛ boli ka taa cougar fɛ, ka sɔrɔ ka boli ka segin ka taa a tigi senw fɛ, o bɛna pusi binkannikɛla dɔ sama ka don i kɔnɔ ka ɲɛ. Aw bɛ wulu wele ka a senkɔni teliya o yɔrɔnin bɛɛ ka a sirilan siri ka surunya ka a sɔrɔ a ɲɛsinnen bɛ pusi ma.
3. Faraw filicogo walima bolow minɛcogo k’a sɔrɔ i ma i biri¶
Ni aw mago bɛ marifaw la walasa ka stalking cougar pelt ani ni foyi tɛ aw bolo: - Aw kana aw ɲɛ bɔ pusi la abada walima ka aw kun kɔrɔta ka taa nɔgɔ fan fɛ. - Aw bɛ fɛn girinmanw sama ka bɔ aw ka kɔfɛbagan kɛrɛfɛ bɔrɔw kɔnɔ walima aw kɔkili cɛsirilan kɔnɔ ka aw jɔ ka janya: nɛgɛ walima Nalgene jifilen dafalenw, baarakɛminɛn caman, kungololan, walima ka ɲɛkisɛ bolo salenw tigɛ ka bɔ jiri dɔ la aw kamankun kɛrɛfɛ. - Ni aw ka kan ka faraw ta ka bɔ sira kan, aw bɛ gɛnɛgɛnɛ kelen jigincogo jɔlen kɛ: aw bɛ aw kunkolo ni aw disi jɔlen to ka ɲɛsin pusi ma, ka gɛnɛgɛnɛ kelen jigin dɔɔni ka a sɔrɔ aw bɛ dugukolo ye aw ka butiki kɛrɛ fɛ ni aw bolo kelen ye, ka fara dɔ minɛ, ka wuli ka segin san fɛ.
Warning
Trail Running ani Mountain Biking sɔgɔmada fɛ ani wula fɛ (Crepuscular Hunting Hours):
Kɛmɛsarada la, 70 ni kɔ ni kugarw ka ɲɔgɔn sɔrɔli juguw ni baliku kelen-kelenw ye, o bɛ kɛ sɔgɔmada fɛ, wula fɛ, walima su fɛ, waati min na sira bolilaw walima kulun bolilaw bɛ ka taama u makun na ni kilomɛtɛrɛ 12 fo 25 ye lɛrɛ kɔnɔ (7,5 fo 15,5 mph) ka tɛmɛ sagaw sigiyɔrɔ fɛ. Aw kana tulolanɛgɛ don abada pusi belebelew jamana na; i bɛna ɲinɛ jayi, wuluw ani kɔnɔw ka lasɔmini welekanw kɔ minnu bɛ ka wulu dɔ minɛ min bɛ ka wulu minɛ. Ni aw ye kulu waraba ye k’aw to kulu nɛgɛso kan, aw bɛ jigin kɛrɛ fɛ ka bɔ pusi la ka nɛgɛso da minɛ aw farikolo ni bagan cɛ i n’a fɔ barika gɛlɛn.
Dakun 3nan : Farikolo kɛlɛli ni ɲɛnamaya kɛcogo ni pusiba dɔ ye binkanni kɛ¶
Ni kulu waraba, jagua walima nɛgɛso ye pan i kan walima k’i bin, i ka ɲɛnamaya bɛ bɔ fɛn fila de la minnu ka kan ka bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la: 1. Aw bɛ aw ka kɔnɔbara kɔkolo, fiɲɛbɔlan, ani karotidi jolisiraw lakana, ani 2. Ka dimi fiyentɔya walima dimi bila wulu ka dusukunnataw la.
1. Kɔrɔ ni fiɲɛbɔyɔrɔw ka kɛlɛkɛminɛnw labɛncogo teliya la (The Turtle-Collar Guard) .¶
Pusi ka hakilina ye k’a dawolo siri i kɔ la k’a sɔrɔ a bɛ i kɔnɔbara ni i cɛmancɛw sɔgɔ n’a kɔfɛ nɛgɛw ye: 1. Keep your Backpack Strapped On: Backpack doni ye farikolo kɛlɛkɛminɛn ye min bɛ mɔgɔ kisi. Ni kuga bɛ pan taamakɛla kɔ kan ka bɔ jirisunba dɔ la, a ka kɔnɔ ɲinw ni a ɲɛfɛla bɛ to ka jigin pake sanfɛla datugulan walima a sunɔgɔyɔrɔ la sanni ka jigin taamakɛla ka kɔnɔbara kɔkolow la. 2. Aw bɛ aw dawolo siri kosɛbɛ aw kɔkili la ka aw kamankunw wuli: Ni aw ye aw dawolo gosi, aw bɛ aw dawolo jigin ka ɲɛ aw disi la, ka aw kamankun fila bɛɛ kɔrɔta ka taa aw dawolo kolo la, ka aw bolokɔni kelen na ka tɛmɛ aw dawolo kan. O bɛ danfara min bɛ aw kungolo ni aw kamankunw cɛ, o datugu walasa wulu dawolo kana se ka aw fiɲɛbɔlan walima aw kɔkolo lamini. 3. Aw kana ɲɛda wuli abada cogo la min tɛ kɛ ka ɲɛ: Ni aw ye aw kɔnɔbara gosi ni wulu ye aw kɔ kan, aw bɛ aw biri aw kɛrɛ fɛ walima aw kɔ la kabakurun walima jiribolo dɔ kan walasa pusi kana to a sirilen na aw kɔ kɔfɛ, ani ka a gosi ni marifa ye.
2. Laɲiniw minnu nafa ka bon farikolo yɔrɔw la, minnu bɛ binkannikɛla dɔ kan¶
Aw kana fanga tiɲɛ ka wuluba farikolo-kamankunw, a kɔkiliw, walima ɲɛda kungolo-talan belebeleba bugɔ ni bolokɔnincininw ye. Aw ye gɛrɛntɛ kɛ nin sigida naani ninnu dɔrɔn de la minnu bɛ se ka tiɲɛ:
| Zone laɲinilen kan Cat | Cogo min na ka gosi ka ɲɛ Grapple cogoyaw la | Farikoloɲɛnajɛ nɔ min bɛ sɔrɔ fɛnɲɛnamafagalan na |
|---|---|---|
1. Ɲɛkisɛw ni Ɲɛkisɛw (Primary Target) |
Aw bɛ aw bolokɔnincininw, aw bolokɔni gɛlɛnw, aliminiyɔmu trekking pole tip, keys walima pocket knife bila ɲɛkisɛw la. | Dimi teliya la ani a juguya dɔnbaliya; misi kelenw bɛ u jigi da ɲɛ fila yeli kan walasa ka sogo ɲini ani u bɛna u ka kinni bila walasa k’u ɲɛ tanga. |
| 2. Nasal Planum (Nu kuncɛ) ani Dawolo . | Aw bɛ bɔrɔ ni nugu kun ɲiginnen kari ni fara girinman ye, ni jifilen falen ye, ni wotoro ye, walima ni muru ye. | A falen don ni trigeminal nerve endings dense ye; gosili gɛlɛn bɛ ɲɛji fiyentɔw bila mɔgɔ la, ka sɔgɔsɔgɔ, ani ka dawolo bila. |
| 3. Farinse / Kɔkolo kɔfɛ & Gag Reflex | Ni pusi dawolo sirilen don aw bolokɔni na, aw kana a sama ka segin kɔfɛ. O nɔ na, aw bɛ aw bolokɔni walima aw bolokɔni don a dawolo kɔfɛ ka taa a fɛ walima ka fara/bere dɔ gɛn ka don a dawolo sɔgɔli la. | A bɛ gag ni fiɲɛbɔyɔrɔw sɔgɔli kɛ ni a yɛrɛ sago ye, o bɛ pusi wajibiya k’a dawolo bɔ a la walasa ka ninakili. |
| 4. Kɛrɛfɛla, Trachea ani Rib Intercostals | Ni aw bɛ marifa ta ni muru jɔlen ye walima ni muru ye min bɛ a datugu (7.5 to 12 cm / 3 to 5 in blade), aw bɛ a sɔgɔ siɲɛ caman ka don wulu kɔ kɛrɛ fɛ, a dawolo la, walima a ɲɛfɛla kamankun kɔfɛ dɔrɔn. |
Joli bɔli teliya la walima sɔgɔsɔgɔninjɛ; diɲɛ yɛrɛ kɔnɔ mɔgɔ minnu ye ɲɛnamaya sɔrɔ, olu ye cougar binkanniw jɔ minnu bɛ mɔgɔ faga ni bɔrɔ misɛnninw ni faraw ye. |
3. Jɛkulu ka kisicogo: An ka kan ka min kɛ ni mɔgɔ walima denmisɛn dɔ binna¶
Ni kulu waraba dɔ ye i taamaɲɔgɔn dɔ gosi i ɲɛfɛ yɛrɛ:
- AW KAN’A JIGISƐ KƐ KƐ AW KA Pɛrɛn ka Bɔ YƆRƆJƆN NA: Aw bɛ yɔrɔjan datugu joona ani ka farikolo bin pusi kan.
- Bear Spray at Contact Range: Aw bɛ boli fo ka se mɛtɛrɛ 1,5 fo 3 ma (sen 5 fo 10) ka sɔrɔ ka a fiyɛli kɛ k’a kɛ a ɲɛkisɛ ye walasa fiɲɛ ka se ka pusi ɲɛda ni a nugu gosi. Aw taamaɲɔgɔn bɛna kapisisini fiyɛli sɔrɔ u ɲɛ na, nka ursi fiyɛli bɛ tiɲɛni banbali kɛ farikolo yɔrɔw tiɲɛni zeru la k’a sɔrɔ kugar kɔ kinni bɛ mɔgɔ faga sekɔndi 60 fo 120 kɔnɔ.
- Blunt and Piercing Force to the Head and Spine: Ni furaji tɛ aw bolo, aw bɛ kabakurun girinman dɔ ta min bolo fila bɛ (5 to 10 kg / 11 to 22 lb) walima kuluba belebeleba k’a kari ka jigin pusi kunkolo ni a kɔkolo kan, walima ka taamaberew ni muruw don a ɲɛw la fo a ka bɔ.
Taabolo 4nan : Furakɛcogo sɛgɛsɛgɛli ni joginda ladonni pusi belebele dɔ sɔgɔli kɔfɛ¶
Ni pusi kɔsegira, aw bɛ o yɔrɔ minɛ i n’a fɔ tactical zone faratiba bɛ min na ani penetrating trauma emergency.
1. Yɔrɔ lakanani teliya la + Joli bɔli kunbɛncogo fɛɛrɛ fɛ (First 3 Minutes) .¶
- A' ye Spotter marifatigi dɔ bila (
360-Degree Overwatch): Ni mɔgɔ kelen bɛ ka banabagatɔ furakɛ, mɔgɔ filanan ka kan ka jɔ u kan ka ursi fiyɛli, fara walima marifa minɛ, ka lamini jirisunw sɛgɛsɛgɛ ani ka burusi kɛ walasa pusi kana se ka segin ka lamini. - Aw bɛ joli-sira-funuba dabila (
Carotid / Jugular / Brachial / Femoral): - Bolo ni senkɔniw joli bɔli: Ni wuluwulu jugumanw walima kɔnɔw ka kinni bɛ bolokɔni walima sen na, olu bɛ joli bilenman jɛman bɔ, aw bɛ CoTCCC fiɲɛbɔlan tourniquet (
CATwalimaSOFTT-W) santimɛtɛrɛ 5 fo 8 (santimɛtɛrɛ 2 fo santimɛtɛrɛ 3) joginda sanfɛ ka fiɲɛbɔlan wuli fo joli ka jɔ. - Kɔnɔ / Kɔnɔbara basigilen: Paki gaze hémostatique (
QuikClot Combat Gauze/ .Celox) walima gaze sterile ka siri ka ɲɛ ka don kɔ joginda kɔnɔ ni aw bolokɔnincininw ye, ka degun tilennenba kɛ ka a gɛrɛntɛ ka taa kɔnɔna na ka taa kɔnɔbara basigilen fan fɛ (ka yɔrɔ janya fiɲɛbɔlan na), ka a siri ni joginda sirilan ye min sirilen don ka bɔ kɔ joginlen na kɔkɔni kɛrɛfɛ (figure-of-eight axillary wrap). - Aw bɛ cervical Spine Stabilisation manuelle mara:
- Mɔgɔ o mɔgɔ kisilen don ni kɔfɛla kinni taamasiɲɛw bɛ a la, ni kɔdimi jugumanba bɛ a la, walima ni a senw ni a senw bɛ kirin, o tigi ka kan ka furakɛ i n’a fɔ kɔnɔbara kɔkolo karilen sabatibali. Aw bɛ u kunkolo ni u kɔ to ɲɔgɔn na cogo la min tɛ mɔgɔ si ta.
- Aw bɛ a lajɛ ni disi joginw bɛ sumaya (
Open Pneumothorax): - Kungolodimi jugumanw walima nɛgɛw tigɛcogo disi walima kɔ sanfɛla la, o bɛ se ka sugunɛbaralabana da. Ni fiɲɛ bɛ ka bɔ disi joginda fɛ, aw bɛ disi datugulan kɛ ni fiɲɛ ye (
HyFin Vent) walima fɛnɲɛnamafagalan min bɛ kɛ ni 3 ye.
2. Banakisɛ minnu bɛ sɔrɔ fɛnɲɛnamaw fɛ minnu bɛ sɔrɔ Felid ka kinni fɛ (Pasteurella, . Bartonella, ani Rabies) .¶
Pusi belebele ka wuluwulu janw bɛ kɛ i n’a fɔ farikolojidɛsɛ furakisɛw, u bɛ da kɔnɔ banakisɛw pikiri fo ka taa a bila senkɔniw dawolo la, ɲɛgɛnɛsira la ani kolotugudaw la:
- Pasteurella multocida ani Polymicrobial Sepsis: A bɛ sɔrɔ kungo kɔnɔ wuluw kɛmɛsarada la 75 fo 90 ni kɔ la, a bɛ selilulɛti jɛnsɛnni teliya la, jisuma bɔli, dimi min bɛ kɛ ni sɔgɔsɔgɔ ye, ani septicemia lase lɛri 6 fo 12 kɔnɔ, a kinni kɔfɛ.
- Kɔnɔna joginda jibɔcogo protocol:
- Ni jolisiraba joli bɔli kunbɛnna, aw bɛ sɔgɔsɔgɔninjɛ sɔgɔlenw ni sɔgɔsɔgɔninjɛ da wulilenw jigin ni ji minta sanuman mililitiri 500 fo 1000 ye degun kɔnɔ ni ji pikirijikɛlan walima buteli sɔgɔlen ye.
- AW kana wulu ka kinni joginda min datugulen don kungo kɔnɔ, o siri abada, ka a nɔrɔ, walima ka a siri ni wuluwulu ye: Ni aw ye misiw ka sɔgɔsɔgɔninjɛ juguman datugu, o bɛ banakisɛw (Clostridium, Bacteroides) ni Pasteurella minɛ fascia juguman kɔnɔ. Aw bɛ a datugu ka ɲɛ ni gazi sterili ye ka a bɔ a la walasa ka opereli kɛ ka a tigɛ, amoxicillin-clavulanate (
Augmentin), tetanɔsi fanga bonya, ani Rabies Post-Exposure Prophylaxie (PEP).
Dakun 5nan : Diɲɛ kɔnɔ wuluba suguyaw sumalen (Amerika, Afiriki ani Azi) .¶
Hali ni sariya jɔnjɔn (Never Run, Lock Eyes, Stand Tall, Fight Back) bɛ tali kɛ wuluw bɛɛ la minnu bɛ tugu ɲɔgɔn kɔ diɲɛ kɔnɔ, taamakɛlaw ka kan ka mara suguya kelen-kelen bɛɛ ka kɛwale kɛrɛnkɛrɛnnenw dɔn:
| Suguw & Dugukolo-yɔrɔ | Balikuw ka girinya & Ambush Style | Unique Behavioral Quirks & Lafasali kɛrɛnkɛrɛnnenw |
|---|---|---|
Kuluba waraba / Cougar (Puma concolor)Ameriki Worodugu Tlebi, Floride, Ameriki Cɛma & Saheli |
\(40\text{ ka se }100\text{ kg}\) ma (\(88\text{ ka se }220\text{ lb}\) ma) Dugukolo kan ledge & kabakurunw lamini; kɔkolo kɔkolo kinni. |
Binnkanni hakɛ min ka bon kosɛbɛ solo sira bolibagaw kan, kulu bisigitigiw, ani denmisɛnw kungo ni dugubaw cɛsiraw la. A bɛ a bali ni ɲɛnayeli ye, nɛgɛ mankanba, ursi fiyɛli, ani counter-strikes. |
Jagua (Panthera onca)Ameriki ni Mɛkisiki dancɛ, Cɛma Ameriki, Amazɔni Basin, Pantanal |
\(55\text{ ka se }135\text{ kg}\) ma (\(120\text{ ka se }300\text{ lb}\) ma) Kɔgɔjida la kungo & bajida la lamini; kungolo-sɔgɔli kinni. |
Najibɔla barikama: A bɛ sogo ɲini ba da la ani kungo minnu falen don ji la. Binkanni minnu tɛ kɛ ni kɔnɔnafili ye, olu man teli fo ni u kɛra nkɔni na, ka denmisɛnninw lafasa, walima ni u kabakoyara mɔgɔfaga kɛrɛfɛ. Aw kana sunɔgɔ abada hamakɛ da wulilen na ji kɛrɛfɛ ni lamini na. |
Nɛgɛso (Panthera pardus)Sahara woroduguyanfan Afiriki, Ɛndujamana, Sri Lanka, Himalaya kuluw, SE Azi |
\(30\text{ ka se }90\text{ kg}\) ma (\(66\text{ ka se }200\text{ lb}\) ma) Jiriw & faraw kopje lamini; sufɛdugu laminiw. |
Su sonyali sigiyɔrɔw kɛrɛfɛ: Ɛndujamana na ani Afiriki yɔrɔ dɔw la, nɛgɛso bɛ wuluw ni baganw ɲini duguw kɛrɛfɛ dibi donna. Ka i biri kɛnɛma su fɛ, o ye #1 fagali sababu ye. Aw bɛ taama fila-fila ni yeelenba ye wulada kɔfɛ. |
Leopard de neige (Panthera uncia) & Lynx ( .Lynx lynx)Himalaya kulubaw, Cɛma Azi, Erɔpu/Sibiri kungow |
\(20\text{ ka se }55\text{ kg}\) ma (\(44\text{ ka se }120\text{ lb}\) ma) Farakurun sanfɛ-alpine & talus camouflage. |
Maloya bɛ hadamadenw ma: Kungo kɔnɔ wuluw ni wuluwuluw bɛ ɲini ka bin hadamaden balikuw kan abada fo ni u ye dimi walima ni u sirilen don. I jɔ ka janya, ka kuma kosɛbɛ, ka boli sira di. |
Tip
Ɲɛ minnu ɲɛsinnen bɛ kɔfɛla ma ("Ɲɛ minnu bɛ kunkolo kɔfɛ") Deterrent Trick:
Ikomi cougars, leopards ani tigers bɛ lamini kɔnɔtiɲɛ n’u ka laɲini bɛ u ɲɛsin u ma, kungosogow dɔnbagaw ni kulu taamabagaw kelen bɛ to ka ɲɛnajɛyɔrɔ belebele fila nɔrɔ u ka fini walima u ka nɛgɛso kɔfɛ, walima ka tile ɲɛkisɛw don minnu bɛ lafiɲɛ kɔfɛ u ka fini na. Foro kɔnɔ sɛgɛsɛgɛliw y’a jira ko ɲɛkisɛ minnu pentalen don laɲini dɔ kɔfɛ, olu bɛ dɔ bɔ kosɛbɛ laminiw ka binkanniw na ka bɔ kɔfɛ. Aw ye a lajɛ ka Dɛmɛ fɔlɔ kɛ Wilderness (WFA) kalan ka bɔ NOLS la, Croix Rouge la, walima St John Ambulance la ka sɔrɔ ka yɔrɔjan taama kɛ.
Sigidaw ka kɔrɔtɔko nimɔrɔw ani baaradaw ka sariyaw¶
Ni aw lakananen don ni kulu lakanani sigira sen kan, aw bɛ wuluba dɔw sɛgɛsɛgɛli walima binkanni juguw bɛɛ fɔ kɔrɔtɔko cidenw ni mara kungosogow ɲɛnabɔli ɲɛmɔgɔso ye:
- Amerika ni Kanada: Weele
911teliya la dɔgɔtɔrɔso bɔli kama walima fɛnɲɛnamafagalan farati min bɛ baara la. Ni aw b’a fɛ ka stalking walima cougar yecogo fɔ foroba dugukolow kan, aw bɛ se ka kuma National Park Service fɛ (NPS) Cikan, Parks Canada Kɔrɔtɔko Cikan (1-888-773-8888kuluw ka nakɔw kɔnɔ, walima1-877-852-3100ka ɲɛsin BC Conservation Officer Service RAPP ma, Kalifɔrni Jɛgɛw ni kungosogow ɲɛmɔgɔso (CDFW), walima Koloradugu nakɔw ni kungosogow (CPW). - Royaume Uni: Weele
999walima112polisiw ni anpuluw kama. Felids minɛlenw bolilenw bɛ minɛ k’u ɲɛsin Polisiw fɛ999. - Erɔpu jamanaw ka tɔnba: Weele
112jamanadenw bɛɛ kɔnɔ Alpine walima kungo kisi kama (Eurasian lynxwalimaIberian lynxsigiyɔrɔw). - Ɔsitarali ni Zelande kura: Weele
000Ɔsitarali jamana na walima111Nuwɛlika jamana na (112ka bɔ telefɔni selilɛriw la). Dugukolo kan taamakɛlaw minnu bɛ bɔ Ɔsitarali/NZ, olu ka kan k’u yɛrɛ tanga boli walima k’u biri u yɛrɛ ma ni u bɛ taama kɛ Ameriki, Afiriki walima Azi jamanaw na. - Endi ani Azi Pasifiki: Ɛndujamana na, wele
112(108ka ɲɛsin anpulu ma) ka Etat Forest Department Range Officer ladɔnniya nɛgɛso (guldar/ .tendua) ɲɔgɔnye minnu bɛ kɛ Uttarakhand, Himachal Pradesh, Karnataka, walima Maharashtra. Nepal jamana na, aw bɛ se ka kuma Turisidi Polisiw fɛ (1144) walima Fasokanw ka parki sɔrɔdasikulu ka poste.
Ɲininkali minnu bɛ kɛ tuma caman na¶
Mun na i man kan ka tulon kɛ abada ka sa kulu waraba walima cougar binkanni waati la i n’a fɔ i b’a kɛ cogo min na ni grizzly ursi ye?¶
A ka c’a la, ursi grizi bɛ bin taamakɛla dɔ kan k’a sababu kɛ kabako ye a yɛrɛ tangacogo la walasa ka bagabagali dɔ bali a denw na walima a ka dumuni marayɔrɔ la; ni i dalen bɛ i da la ka tulon kɛ ka sa, i tɛ bagabagali ye tugun. Kulu waraba, jagua walima nɛgɛso ye sogo-dunna wajibiyalen ye min bɛ hadamadenw nɔfɛ ani ka bin u kan i n’a fɔ fɛn minɛta. Tulonkɛ salen bɛ i kɔ kɔfɛla bila kɔnɔbara kɔkolo kinni na min bɛ mɔgɔ faga. O kɔfɛ, bari wuluba kelen-kelenw tɛ Se ka balo kungo kɔnɔ n’u ɲɛ Dònna walima n’u dawolo karilen dòn kungo-kɔnɔ-fɛnw ɲinini senfɛ, n’u ye kὲlɛ jugu Kɛ u ɲɛw n’u ɲɛda la, o bɛ wulu Wajibiya tuma bɛɛ k’a Bɔ k’a Blà.
Yala ursi fiyɛli bɛ baara kɛ kulu warabaw, cougars ani leopards kan wa?¶
Ɔwɔ, Ursi fiyɛli min sɛbɛnna EPA fɛ (kapisiyɔni belebele kɛmɛsarada la 1,34 fo 2,0 bɛ min na, ni a fiyɛli hakɛ bɛ se mɛtɛrɛ 7,5 fo 10,5 ma / mɛtɛrɛ 25 fo 35) bɛ se kosɛbɛ kulu warabaw ni wuluba bɛɛ ma. Fɛnɲɛnɛmaw bɛ ni kasa dumanw ye minnu bɛ se ka dɔn ani ɲɛda ɲɛkisɛw ka bon; ni aw ye oleoresin capsicum atomize fiyɛ, o bɛ kɛ sababu ye ka ɲɛkisɛ datugu a yɛrɛ sago la, ka dimi jugumanba bila mɔgɔ la, ani ka fiɲɛbɔyɔrɔ sanfɛla sɔgɔsɔgɔ, o bɛ kɛ sababu ye ka pusi ka se ka kɔ kinni laɲini. Aw bɛ aw ka ursi fiyɛli kɛ aw disi sirilan walima aw kɔkili cɛsirilan kan sanni ka a su aw ka pake kɔnɔ.
Ne ka kan ka mun kɛ ni ne ye saga walima wulu salen dɔ sɔrɔ min datugulen don ni berew ni furabuluw ye sira kan?¶
Aw bɛ bɔ o yɔrɔ la joona ni aw bɛ kɔsegin aw nana cogo min na tigitigi, ka aw to faraw ni jiribolow kan minnu bɛ sanfɛ, aw bɛ olu sɛgɛsɛgɛ. Ni kulu waraba ye saga walima wulu faga, a bɛ nɔgɔ, ka pininw sɔgɔ, ka berew sɔgɔ sogo kan (ka kulu dɔ da min bɛ wele ko cache) walasa k’a dogo fɛnɲɛnamaw la, ka segin siɲɛ caman tile 3 fo tile 5 kɔnɔ k’a sɔrɔ a bɛ sunɔgɔ mɛtɛrɛ 50 fo 100 kɔnɔ a fagali kɔfɛ. Sogo tolilen kasa mɛnni walima ka kulu datugulen dɔ ye, o kɔrɔ ye ko a ka c’a la, kuga baliku dɔ bɛ ka a kɔlɔsi ka bɔ datugulan kɛrɛfɛ.
Yala ne ka kan ka yele jiri la walisa ka boli kulu waraba, jagua walima nɛgɛso ɲɛ wa?¶
Ayi, i kana yele jiri la abada walasa ka boli wuluba dɔ ɲɛ. U tɛ i n’a fɔ grizzly ursiw ni kungosogow, kulu warabilenw, jaguarw ani warabilenw ye jirisunw jiginnikɛla ŋanaw ye, minnu ka nɛgɛw bɛ se ka kɔsegin ka bɔ u nɔ na ani u kɔfɛsenw fanga ka bon. Nɛgɛso bɛ se ka fɛn minɛta sama min bɛ bɛn a yɛrɛ farikolo girinya ma mɛtɛrɛ 6 (sen 20) jɔlen na ka wuli jiribolo dɔ kan, ani kuga bɛ se ka pan mɛtɛrɛ 4,5 (sen 15) ka don duguma bolow la. Jiri jiginni bɛ i minɛ yɔrɔ min na i ka kan ka baara kɛ ni i bolo fila ye walasa ka i minɛ, o b’a to i tɛ se ka taama berew, faraw walima ursi fiyɛli kɛ.
Mun na kulu waraba bɛ bin sira bolibagaw ni kulu kan nɛgɛso bolilaw kan ka caya ka tɛmɛ taamakɛlaw kan minnu bɛ taama dɔɔnin dɔɔnin kuluw kɔnɔ?¶
Lamaga teliya la, min tɛ makun, ka tɛmɛn sɔgɔmada fɛ walima wulada fɛ, o bɛ kɛ sababu ye ka ɲɛnayeli-motɛri nɔfɛtaama kɛ ni a yɛrɛ sago ye, wuluw bɛɛ la. Bololabaarakɛla kelen walima kulusi bolila min bɛ fiyentɔw ka nkɔni lamini ni kilomɛtɛrɛ 15 fo 20 ye lɛrɛ kɔnɔ (9 fo 12 lɛrɛ kɔnɔ) o bɛ sekɔndi 2 di lafiɲɛbɔla ma walasa a ka se ka min kɛ, o jateminɛ pusi kɔfɛkolo min bɛ fɛn minɛ, o bɛ a yɛrɛ minɛ o lamaga kɔseginlen na sanni a ka hakilijagabɔ hakilina ka don a kɔnɔ.Ka taama kɛ fila walima kulu ye, ka kuma fiyentɔw lamini na, ani ka i yɛrɛ tanga sɔgɔmada walima wula fɛ boli kelen ma sagaw sigiyɔrɔ la, o bɛ kabako laminiko caman ban.
Ni n ye kulu waraba denmisɛnninw walima denmisɛnninw kelen sɔrɔ sira kan do?¶
Aw kana gɛrɛ kulu warabilenw na abada, ka foto ta, walima ka maga u la, hali n’u bɛ ye u kelen na. Kuga ba bɛ wuludenw to u dogolen na farakurunw kɔnɔ walima burusi kɔnɔ k’u to sogo ɲinini na, walima a bɛ se ka biri mɛtɛrɛ 15 la k’i kɔlɔsi. Aw bɛ kɔsegin o yɔrɔnin bɛɛ dɔɔni dɔɔni ka aw ɲɛsin wuludenw ma, ka kuma ni kan gɛlɛn ye, ka aw bolo to aw ka ursi fiyɛlilan kan, ka mɛtɛrɛ 500 (sen 1600) kɛ aw ni yɔrɔ cɛ.
Gafe minnu bɛ tali kɛ o ko la¶
- Ursi ni kungosogow ka ɲɔgɔn sɔrɔli
- Charging ungulate, moose, elk, bison ani kungosogow ka ɲɛnamaya
- Usi tununnen taama sira kan: kasabɔyɔrɔ ani fɛnɲɛnamafagalanw faratiw
- Hunting stand binna, marifaci kasaara la, ani kɔkanna joli bɔli
Sosow ani ɲɛmɔgɔyaso ka bilasiralikan¶
- Fasokanw ka nakɔko baarada (
NPS, Ameriki): Kulu waraba / Kuga lakanani Tlebi jamana nakɔsɛnɛyɔrɔw la (Yosemite, Olympic, Big Bend, Glacier, ani Santa Monica kuluw). - Parks Kanada (
Government of Canada) & British Columbia baganmara baarada (BCCOS): Cougar lakanani ni fɛnɲɛnamafagalanw kunbɛncogo sariyaw Kanada farakurunw ni Vankuburu gun kan. - Kalifɔrni Jɛgɛw ni kungosogow ɲɛmɔgɔso (
CDFW) & Koloradugu nakɔw ni kungosogow (CPW): Ka ɲɛnamaya ani ka fɛnw da kokura kulu warabilenw sigiyɔrɔ la: Hadamadenw ni Kukariw ka kɛlɛw sɛgɛsɛgɛli ani u balili laadilikanw. - Kungo kɔnɔ dɔgɔtɔrɔso jɛkulu (
WMS): Baganw ka kinni joginda ni kɔkanna kɔnɔ joginda kunbɛnni ni u furakɛcogo waleyacogo. - Ɛndujamana ka kungosogow ka baarada (
WII) & Minisiri min ɲɛsinnen bɛ sigida, kungo ani waati jiginni ma (MoEFCC, Ɛndujamana): Ladilikanw Hadamadenw ni Nɛgɛsow ka kɛlɛw nɔgɔyali ni foro lakanani sariyaw kan.