Jaxas javel ak amoniak, bineegar wala luy raxas ndox¶

At mu nekk, santar yiy saytu dangar yi ak bànxaas yi yor wàllu paj mu jamp dañuy faj ay fukki junniy nit ñu bañ ñu def reaction chimik bu mëna lore ci biir evier bu waañ wi, seau mop bi, stand douche bi, wala boolu toilet bi ñuy jéema gëna setal seen kër. Javel chlore bu ndoxe bi ñuy jëfandikoo ci kër yi mooy hypochlorite de sodium (\(NaOCl\), muy 5.25% ba 8.25% ci concentration) ñu dajale ko ci hydroxyde de sodium lye ngir pH-am nekk alkaline bu dëgër (ci diggante pH 11 ba 13). Fasoŋu hypochlorite sodium des ci pH alkaline bu yéeg buñu dilué ci ndox mu sedd wala mu tàng, chlore bi dafay des ci ndox mi te du am benn sikk.

Soo boole javel chlore ak bépp asid (lu melni bineegar bu weex, ndoxu limoŋ, luy dindi lime, wala luy setal boolu WC bu asid) wala ak amoniak (ñu koy fekk ci luy raxas palanteer yi, luy raxas dër bu yàgg, wala luy raxas dër bu yàgg, luy raxas fuur yu bari wala luy raxas fuur equilibre bi dafay yàqu bu baax. Jaxas javel ak asid dafay génne gaz chlore moleculaire (\(Cl_2\)) bu wert-mboq, muy gaz pulmonaire bi ñuy jëfandikoo ci guerre mondiale bu njëkk bi. Jaxas javel ak amoniak dafay defar vapër kloramin (\(NH_2Cl\) ak \(NHCl_2\)). Jaxas javel ak alkol dafay defar toxic chloroforme ak asid hydrochlorique, te sotti ñaari ubbikaayu drein yu wuute ci benn evier mën na jur erupsioŋ buy seey. Xam ni ñuy génnee néeg bi te doo noyyiwaat ñaareelu yoon, ni ñuy fompee gaz chimik yi ci say bët ak sa yooni respiraasioŋ, ak lu tax doo musa jéema "neutraliser" boolu WC buy bubbling wala seau mop ak bikarbonaat de soude dafay musal sa poumon ci gaañ-gaañu budul jeex.

Defal lii leegi¶

1. Teg sa ngelaw, génn ci néeg bi ci saasi, nga tëj buntu bi ci sa ginaaw. Génneel sa bopp, xale yi, mag ñi ak say baayima ci waañ wi, ci duus yi, wala ci fóotookaay bi, nga génn ci saasi nga am ngelaw lu féex. Sooy génn, tëj buntu néeg bi feebar bi laal, suko defee gaz toxic bi nekk ci néeg bi, du jaar ci kouloir yi dem ci néeg yi.
2. Woowal sa nimero urgence ci saasi su amee ku am jafe-jafe noyyi, di siif, di tëf ci dënn bi, wala di sëqët budul jeex. Woowal 911 ci Etats Unis ak Canada, 112 ci biir Union Européenne, 999 ci Royaume-Uni (wala xoolal lépp nimero paj mu jamp) sudee nit kuñu laal dafay am jafe-jafe noyyi, dégg luy sibbil wala stridor bu kawe, boli yuy newwi, metit ci dënn bi, miir, jaxasoo, wala sëqët budul jeex. Soo amee exposition bu woyof fu ñépp nekk ci biti ci ngelaw lu féex te duñu am benn jafe-jafe noyyi, woo sa liiñ biy saytu dangar yi ci réew mi (1-800-222-1222 ci Etats Unis, 1-844-764-7669 ci Canada, wala **111 ci Royaume-Uni **) ngir am paj mi.
3. Sumil yéere yi ndox mi fees, nga sangu bët yi wala der yi tàng ci ndox mu sedd diiru 15 simili. Soo xasee ba dugg ci duus bu set te amul benn sikk wala nga génn ci hose jardin, nga dindi bépp yéere bu ndox mi fees wala bu xooj ci saxaar bu diis. Sudee bët yi dañuy jam, di ndox, wala di lëndëm, dindil lentiy yi ci saasi nga tëye bët yi ubbeeku ci suufu ndoxu robinet bu sedd wala saline bu amul sikk lu tollu ci 15 simili (xoolal sunu tegtal ci gaañ-gaañu ci bët). Raxasal der bi bu baax ak ndox mu sedd ak saabu bu foorul.
4. Képp kuy noyyi saxaar, nga toog nga jub, nga noppalu bu baax. Bul bàyyi nit ku noyyi chlore wala gaz chloramine mu dox lu gaaw wala di yëngu. Liggéeyu yaram dafay yokk bëgg-bëggu oxygen ba noppi gaawal li ndox mi di jaar ci kapilaar yu yàqu yi ci poumon yi. Toogal nit ki mu jub ci angle bu tollu ci diggante 45 ba 90 degre ci air bu féex ba noppi nga dindi koliye yi wala sentiir yi. (Sudee nit ki dafa am inhalatëru albuterol / salbutamol buñu ko bindal ngir asthma wala yooni respirasioŋ yuy reaktif, santar yiy saytu dangar yi dañuy faral di digal ñu naan ñaari puff ngir wàcce spasme bronchial bu metti bi ñuy xaar paj mi.)
5. **Bu leen musa sotti ñatteelu substance chimik (lu melni bikarbonaat de soude, bineegar, wala javel) ci njaxas mi ngir "neutraliser". Bàyyil njaxas mi mu dellu ginaaw balaa néeg bi di génn.
6. **Ventileer kër gi ci yoon wu wóor ginaaw boo defee ngelaw lu féex ci sa diggante ak néeg bi. ** Sudee néeg bi laal amna palanteer bu génn wala ventilatëru duus, nga mëna flip wala ubbi ci 3 seconde booy tëye sa noyyig (wala nga ubbi palanteer yi ci ventilatër bi ci néeg yi ci wetam), ak ubbi palanteer yi ngir génne saxaar gi 30 ba 60 simili balaa kenn di duggaat ngir fomp drein bi ak ndox mu sedd mu bari.

diagram triage d'urgence de mélange chimique ci kër yi¶

Jëfandikool garabu dogal bu klinik bi ak hazmat ngir mëna jëflante ak ab reaksioŋ buy setal kër ci anam wu wóor.

flowchart TD
    Start["Njaxasu setal bu jaarul yoon:<br/>Javel + Amoniak, Bineegar, Setal WC, Alkol, wala Ubbikaayu ndox"] --> EvacStep["1. Nga tëye ngelaw li nga génne ñépp + baayima yi ci ngelaw lu féex li ci biti<br/>2. Tëjal buntu néeg bi laal ci sa ginaaw"]

    EvacStep --> SymptomCheck{"Ndax amna ku am feebaru respiratoir wala feebar bu metti?<br/>Sëqët, di gaawa sonn, metit ci dënn bi,<br/>bolli buy newwi, miir, wala sëqët budul jeex?"}

    SymptomCheck -->|"Waaw, bépp jafe-jafe noyyi wala bët yuy tàng"| Call911["Woowal sarwiisu paj mu jamp ci saasi (911 / 112 / 999)<br/>Def malaad bi toog jub, noppalu ci ngelaw lu féex<br/>Jëfandikool bronchodilatateur biñ bindal (albuterol) sudee dafay sibbiru"]
    SymptomCheck -->|"Dédeet, sëqët bu woyof/xet rek<br/>bu taxaw ci air bu féex"| CallPoison["Woowal kilifa giy saytu dangar yi (1-800-222-1222 ci Etats Unis / 111 UK)<br/>Dindil yéere yi tuuru nga sangu bët yi/der bi 15 simili"]

    Call911 --> DeconStep["Fësal bët yi wala der bi ci ndox mu sedd ci diiru 15 simili<br/>Xool ndax ëdem pulmonaire bi yeexna ci diiru 6 ba 24 waxtu"]
    CallPoison --> VentCheck{"Ndax li tuuru dafa ndaw (wc/evier/seau)<br/>te ndax néeg bi mën nañu ko féexal?"}

    VentCheck -->|"Déedet: Niir yu mboq-wert yu diis,<br/>erupsioŋ buy tàng, wala barab bu amul ngalaw"| FireHazmat["BU LEEN Duggaat:<br/>Woowal liiñ Hazmat bu Pompie yi ngir ngelaw li ak SCBA"]
    VentCheck -->|"Waaw: WC bu ndaw wala evier"| SafeVent["Ubbi buntu yi/palanteer yi nga dugal ventilatër yi ci diiru 30 ba 60 simili<br/>Bu xet gi jeexee, nga tëye noyyig bi, nga xooj WC bi wala nga dugal robinet bu sedd bi ci diiru 5 simili"]

Chimie bu reacsioŋ yu setal kër yi: ban gaz nga defar?¶

Soo woowee Poison Control wala nga waxtaan ak fajkat yi, soo jàngee tur produit yi wala ingredient yi ci etiket bi, loolu dafay wax doktër yi ban gaz toxic wala reaction thermique moo am.

Fiir produit yu nëbbu yiy jàpp boroom kër yu moytu¶

Nit ñu bari xam nañu ni waru ñu sotti benn butéel buñu bind "Amoniak" ci biir benn seau "Bleach," waaye ba leegi dañuy sonn lool ci inhalation gaz ndax ingredient yu nëbbu ak fiir yu ñuy raxas:

1. Fiir bu am ñaari setal ci boolu WC (Li waral gaz chlore biy daanu ci kër yi):
2. Li gëna dëll, produit yiy raxas boolu WC (lu melni Lysol Power Bool WC, Zep Asid Bool WC, The Works, wala Harpic Power Plus) amul javel; lu moy loolu, dañu am 9% ba 23% asid klorik (\(HCl\)).
3. Su boroom kër gaañee ci suufu bool bi asid buy setal boolu WC, mu fomp bool bi, ba noppi sotti ci saasi javel chlore (wala mu daaneel tabletu cisterne de javel bu baxa) ci biir bool bi "ngir gëna weexal ko," asid hydrochlorique bi dafay jaxasoo ci saasi ak sodium bi $$NaOCl + 2HCl \flèche droite
4. Benn niir bu dëgër bu am gaz chlore bu sell dafay joge ci boolu WC bi dem ci saal bu ndaw biñ tëj.
5. Tablette WC yiy nekk ci biir reservoir bi + Liquid Rim Cleaners: Soo denc tablette javel chlore ci biir reservoir bi ci kaw ndox mi ci sa WC, ndox mi nekk ci sa boolu WC amna javel bu seey ba noppi. Soo sotti ci ndox mi luy raxas WC bu asid wala lu am xoosu, dafay génne gaz chlore ci saasi.
6. Raxas ëttu mbalitu muus, pad puppy, wala WC bu am tafu saw ak javel buñu diluéwul: Saw dafa am uree, bakteri yi dañu koy gaawa yàq def ko ammoniac bu bari. Sotti javel chlore buñu diluéwul ci kaw keesu mbalitu muus yi, ci puddle sawu xaj ci kaw beton, wala ci WC bu fees dell ak sawukaay buñu raxasul, dafay defar niir bu ñaw bu gaz chloramine. Laata ngay jëfandikoo benn desinfektan, njëkkal sangu saw bi bamu jeex ak ndox mu amul lenn ak saabu waañ.
7. Residu yu toppalante ci masinu laxas ndab ak masin fóot: Sooy raxas masinu laxas ndab wala masin fóot ak benn kaasu bineegar bu weex boole ci yokk javel chlore ci dispenser detergent bi dafay bàyyi gaz chlore bi ci biir aparey bi tàng, te loolu dafay yàq waañ.

Patofisioloji ak màndarga yi ci noyyig gaz chlore ak chloramine¶

Soo xamee li waral gaz chlore ak vapër chloramine di indi jafe-jafe ci pàcci sa yooni noyyig ci gaawaay yu wuute, loolu dina tax nga xam paj mu jamp mi yeex.

1. Gaz chlore (\(Cl_2\)): asid buy lakk ci yooni respirasioŋ yi ci kaw ak ci suuf¶

Ndax gaz chlore amna diggante buy seey ci ndox, dafay tàmbali reagir ci diir bimu laalee filmu rangooñ bu tooy bi ci sa bët yi ak membrane muqueuse yu tooy yi ci sa bakkan, boli, ak tube bronchial yu kawe yi:

• Màndarga yi ci saasi (Ci ay segond): Bët yuy tàng bu baax ak ndox (blepharospasm), metit wu tàng ci bakkan bi ak ci ginaaw boli bi, sëqët suy tëf, tàng ci dënn bi, tufli tiflitu foor, ak yëg-yëg buy tàng xol te doo mëna noyyi.
• Artu ci dëgëraay gaz: Gaz chlore moleculaire (\(Cl_2\)) 2.5 yoon la gëna diis air. Ci biir néeg bu duus wala ci suufu kër gi amul ventilation, gaz chlore bi dafay wàcci ci suuf, daal di njëkka teg ** xale yu ndaw yi, xale bay raam, ak baayima yi ñuy yar ci kër gi (muus ak xaj)** ci barab bi gaz bi gëna bari.

2. Gaz chloramine (\(NH_2Cl\)): gëna néew luñu koy diis ci ndox mi, gëna xóot ci alveole yi¶

Su javel ak amoniak jaxase, vapër monokloramin ak dikloramin biy génn dañu gëna néew luñuy diis ci ndox ni gaz chlore bu sell bi. Ndax dañu gëna ndànk di seey ci kaw bakkan bi ak boli yi, yenn saa nit ñi mën nañu des ci waañ wu fees dell ak chloramine ay simili yu néew balaa sëqët di leen génne, loolu mooy tax vapër yi dugg bu baax ci bronchiole yi ci suuf ak ci sac air pulmonaire (hypolore am hydromonial ak ci kaw), fu ñuy nekk ci kaw.

3. Loraange 6 ba 24 waxtu: Syndrome dysfonctionnement bu yooni respirasioŋ (RADS) ak ëdem pulmonaire bu yeex¶

Doonte nit génn na ci duus bi dem ci ngelaw lu féex, te sëqët bu njëkk bi dafa jeex, ñaari jafe-jafe wérgi-yaram yu tar mën nañu am ci diiru 6 ba 24 waxtu yii ci topp:

• Edem pulmonaire bu yeex te du cardiogenic ("Fëy bu waw / Fluid ci biir poumon yi"): Asid ak radical yi yàqu ci miir kapilaar yu woyof yi muur sac air pulmonaire yi, moo waral ñuy senn ci diir bu yàgg. Fluid plasma bi dafay jaar ndànk ci deret ji dem ci sac air yi. Xool bu baax 24 waxtu ginaaw bépp exposition bu mag ci gaz ngir am di gaawa sonn soo tëddee, noyyi bu gaaw bu xóotul, sëqët suy tooy di génne sputum bu rose wala bu am mousse, wala bët/baraam yu baxa. Képp kuy wane màndarga yii danga wara am oxygen ci saasi ci bànxaasu paj mu jamp ak ndimbalu yooni respirasioŋ yu am pressure bu baax.
• Syndrome dysfonctionnement des voies aériennes réactifs (RADS): Benn inhalasioŋ bu metti bu am chlore wala gaz chloramine mën na dindi revêtement epitelial biy muur tube bronchiale yi, ba noppi sensitiwite nerf yi ci suuf, bàyyi nit ku amul asthma bu wér, ak chrochima. sibbiru, ak yëg-yëg ci ngelaw lu sedd wala xet yu sedd ay weer wala at.

Pajum paj mu njëkk ci inhalation, bët yuy mbëkk, ak lekk¶

Toppal yii tegtal yu lalu ci firndé ngir saytu dangar yi ak garabi paj mu jamp ngir képp kuy jëfandikoo ay produit yu wuute ngir setal kër:

1. Inhalation secours¶

• Air bu féex ak noppalu yaram bu mat sëkk: Nga yóbbu nit ki ci biti wala ci palanteer bu ubbeeku bu baax ci néeg bu amul lenn luko mëna jàpp ci saasi. Waxal leen ñu toog ñu jub ci kaw sées (buñu musa tëdd ci seen ginaaw) ñu baña yëngu.
• Air bu xawa tooy wala lay bu sedd: Sudee nit ki amna metit wu woyof ci boli bi, sëqët suy tàng, di noyyi bu baax ak niveau oxygen (ñu xool ko ci Poison Control), noyyi lay bu sedd bu xawa tooy wala toog ci duus bu set, bu amul benn contamination, nga am ndox mu tàng muy daw ngir génne vapër.
• Inhalatëru muccal bronkodilatër: Sudee nit ki amna asthma, COPD, wala mu am lu melni tiission bu woyof ba noppi am **inhalatëru albuterol (salbutamol) buñu ko bindal, danga koy jox 2 puff ngir féexal sidit bronchial bu nooy bi.
• Pajum hopitaal: Ci bànxaasu paj mu jamp, doktër yi dañuy saytu oximetre pulse, joxe oxygen buy yokk lu xawa tooy, jox bronchodilatateurs nebulisés (albuterol ak ipratropium), ak sudee gaañ-gaañu asid mucosal bu metti mën nañu ko jox **solution stricarbonate de sodium ngir dindi asid yi des ci yooni respirasioŋ yi, boole ci corticosteroid yu ñuy jëfandikoo ci deret ji wala ci gémmiñ ngir wàññi inflamasioŋ yi ci yooni respirasioŋ yi. (Bul musa jéema inhale bikarbonaat de soude buñ defaree kër wala solution ci kër gi.)

2. Oculaire (bët) splash wala gaz buy lakk paj mu njëkk¶

Splash alkaline (lu melni javel, amoniak, wala lye drain cleaner) ñoo gëna lore ci bëtu nit ñi ci asid yi. Bi asid yi di coaguler protein yi ci kaw suuf si, daal di nekk benn barrière buy tere dugg bu xóot bi, alkali yu dëgër yi dañuy saponifiser (muy soppiku nekk saabu) ci membrane corlique yi. di dugg bu baax ci biir néegu kanam bu bët bi ci ay simili yu néew, te mën na tax nit ku bët ba fàww suñu ko jëlee ci saasi.

1. Tàmbalil roose ci diir bu weesuwul 10 seconde: Bul xaar nga dawal ba hopitaal balaa ngay raxas bët yi. Tëyeel boppu nit ki ci wet ci biir ndoxu robinet bu nugg ci evier bu set, ci biir duusu sangu bi, wala nga jëfandikoo butéelu ndox mu set.
2. Dindil lentille yi ci saa si ndox mi tàmbali naaw: Lentille yi dañuy jàpp javel wala amoniak bu bari ci kornea bi ni ventouse.
3. Flush 15 ba 30 simili yu mat: Jëfandikool say baraam ngir tëye bët yu kaw yi ak yu suuf yi ubbeeku bu baax, nit ki di yëngal bët bi ci kaw, ci suuf, ci cammoñ ak ci ndeyjoor suko defee ndox mi génn ci poos yu xóot yi ci suufu bët yi (fornices conjonctival yi).
4. Demal ci bànxaasu paj mu jamp ginaaw boo fóotee bët yi: Doktër bi wala ophtalmologist bi dina xool pH filmu rangooñ bi ak këyit litmus ba noppi wéyal irigaasioŋ saline bu amul sikk ba pH bët bi dellu ci neutre 7.0 ba 7.4.

3. Lakk chimik yu der bi ak wann bu jaarul yoon (Ingestion)¶

• Laal der bi: Sooy summi ci saasi yéere yi, bague yi ak montor yi tilim. Lenxalil der bi ci ndox mu sedd 15 simili. Sooy raxas javel hypochlorite sodium wala sodium hydroxide lye ci der bi, wéyal diko raxas ba der bi ñàkka yëg "rittax, saabu" bi (rittax boobu mooy sa der bi dafay saponifié grees yi ci alkali bi).
• Wann te doo ko xaar:
• BU MUSAA waccu (bul musa jëfandikoo siro ipecac wala nga dugal baraam ci boli bi). Waccu dafay forse javel buy yàq, asid, wala amoniak ñu lakk esophage bu woyof bi ñaareelu yoon, te mën na xëcci mousse caustic bi dugg ci poumon yi.
• BULEEN MUSAA jox bikarbonaat de soude wala bineegar ci gémmiñ ngir dindi asid wala alkali yi nga wann; reaction chimique bi ci biir biir bi dafay defar tàngoor wu metti ak gaz bu mëna xar biir bi wala esophage bi.
• Sudee nit ki dafay yewwu bu baax, mën wann te du sëqët, te du waccu, jox ko genn-wàllu kaasu (120 ba 240 mililitër / 4 ba 8 ons) ndox wala meew ngir dilute coating chimik bi ci esophage bi, nga woo Poison Control ci saasi wala sa numéro urgence.

Ni ñuy raxasee ak sànnee substance chimik yu jaxaso yi ginaaw buñu leen ventilee¶

Bu ñépp amee jàmm, ba noppi néeg bi am palanteer yu ubbeeku ak ay ventilatër yuy gennee ngalaw ci diiru 30 ba 60 simili, naka ngay def ba dindi ndox mi des ci WC bi, evier bi wala seau bi te doo tàmbaliwaat reaction bi?

Case A: Njaxas mi mingi ci biir boolu WC wala lavabo¶

1. Xaaral ba keroog néeg bi di xeeñ bu baax wala xet gu setal gu néew ginaaw 30 ba 60 simili yu nga def ventilation croix.
2. Noyyil bu baax ngelaw lu féex ci biti buntu bi, nga dugg nga tëye sa noyyig (sol luy muur sa bët ak gant kawsu), tëj muufa WC bi su ubbeeku, nga tëye jàppukaayu flush bi benn yoon, ba noppi nga génn ci saal bi ci saasi nga tëj buntu bi.
3. Xaaral 10 simili nga am ventilatëru exhaust bi ci saal bi, ba noppi nga fomp ñaareelu yoon wala ñatteelu yoon nga tëye sa noyyig. Flush bu nekk dafay raxas reaction bi ak 6 ba 12 litre (1.6 ba 3 galon) ndox mu sedd ba noppi yóbbu ko ci liiñ bu egout bi te du am benn sikk.
4. Soo amee reaction ci evier bu waañ wala duus, nga wëlbati robinet ndox mu sedd ci 3 seconde nga tëye sa noyyig, génn ci néeg bi 5 simili ci biir néeg bi ndox mu sedd di raxas P-trap bi bamu jeex, ba noppi nga dellu ngir tëj robinet bi.

Case B: Njaxas mi mingi toog ci biir seau wala resinto mop ci suuf¶

1. Bul musa jël seau mop buy saxaar nga yóbbu ko ci waañ yi ndax mën na wàcci ci kaw moket bi wala mu bàyyi saxaar ci néeg bu amul féexal.
2. Ubbil buntu bi gëna jege wala palanteer bi nga bàyyi seau bi mu bàyyi fiis ci diiru 30 ba 60 simili.
3. Bu saxaar yi jeexee, nga tëye sa noyyig bi nga sol lunet ak gant en caoutchouc, nga sotti seau bi ci pitcher bu fees wala ñaareelu seau ndox mu sedd ndànk ci wetu seau bi (ndox mu sedd mi dafay yeexal viteesu reaction bi ba noppi di xëcci gaz yu seey yi), nga sotti liquid bi ci saasi nga tëj muur bi) wala nga raxas ko ci yoon wu beton ci biti ak hose jardin buy daw ci diiru 5 simili (teggi ko fu sori ci ñax, baayima yi, ak jën yi).

Cas C: Danga sotti ñaari ubbikaayu drein yu wuute ci biir tige bu fatt¶

BULEEN sotti ndox, javel, wala piston ci evier bu fatt, mu def njaxasu asid sulfurik ak lye/javel. Soo dugale evier bu fees dell ak asid drain concentré, dafay xëcci substance chimik yuy lëndëmloo sa kanam. Tëjal buntu duus bi wala waañ wi, ubbi palanteer bi, genn ci néeg bi, woo plombier bu am lijjaassa wala pompie yi ci sa dëkk, nga wax leen bu baax màrk yiñ sotti ci drein bi, suko defee teknisien bi sol face-shield bu mat sëkk ci suufu PE ak asid-proof tra P.

Xeetu setal kër yu wóor: li nga MËN jaxase ci anam wu wóor¶

Soo bëggee raxas, desinfekte, dindi mbalit, ak dindi grees ci bépp surface ci sa kër te doo musa am gaz toxic ci jafe-jafe, toppal yii sàrti tàqale chimik yu am solo:

• Regle 1: Javel dafay jaxasoo ak ndox mu sell kese (wala ay tiflitu saabu ndab bu amul amoniak, bu amul asid melni Dawn bu njëkk bi, doonte saabu ndab sax dañu koy njëkka jëfandikoo ci jéego bu wuute, nga raxas ko ak ndox, ba noppi nga topp ci javel bu dilué).
• Regle 2: Bul musa jëfandikoo ñaari produit yu wuute ci benn WC wala douche ci benn bis te doo raxas bu baax ak galon ndox mu sell ci diggante yi.
• Pairs scrubbing yu wóor te amul toxic:
• Soo bëggee ndox mu dëgër ak saabu scum: Fexeel bineegar distiye bu weex (5% asid acetik) wala asid sitrik ci kaw weer douche bi ak robinet yi, nga bàyyi ko mu toog 15 simili, nga fete ko, ba noppi nga sangu ko bu baax ak ndox mu amul lenn.
• Sudee fuur yi, evier yi ak bain yi am diw: Wutal bicarbonate de soude (bicarbonate de sodium) bu waw ci kaw ba noppi nga fete ko ak sponge bu tooy ak benn tiflitu saabu ndab bu ndoxe, ba noppi nga sangu ko bu baax. (Note: Jëfandikoo bikarbonaat de soude ak bineegar ci bool dafay nuru lu yéeme ndax dafay génne gaz carbonique [\(CO_2\)], te amul benn loraange ci noyyig waañ wi, waaye ci wàllu chimie bineegar bi ak bikarbonaat de soude dañuy neutraliser seen biir ñu nekk ndox mu xorom [so]; jëfandikoo leen benn ginaaw beneen ci barabu njëkka jaxase.)
• Soo bëggee desinfekte te du am javel: Jëfandikool 3% peroxyde d'hydrogène wala 70% alcool isopropyl bu am sertifikaa EPA wala EN, ci kaw suuf su raxas bu baax te amul javel.

Laaj yi ñuy faral di laaj¶

Saytu nañu ay balluwaay¶

• **Centre yiy saytu ak fàggu feebar yi (CDC, Etats Unis) ak Kuréel giy saytu mbir yu am toxic ak feebar yi (ATSDR): ** Njàngale ci wàllu pajum (MMG) ngir Chlore (\(Cl_2\)) ak Chloramines (pathophysiologie inhalation ak decontamination pulmonaire bu yeex, edema pulmonaire/édema protokol yi).
• Santar yiy saytu dangar yi ci Amerique (AAPCC, Etats Unis): Sistem buy joxe done ci dangar yi ci kër gi (NPDS) Njàngaley njaxasu njaxasu setal kër yi ak sàrti tànneef 1-800-222-1222.
• Institut national buy saytu kaaraange ak wérgi-yaram ci liggéey (NIOSH, Etats Unis): Loraange: Bul jaxase javel ak amoniak wala asid yuy àrtu ci loraange yi ak loraange yi ci saasi ci dundu wala wérgi-yaram (IDLH) exposition thresholds.
• Kuréel gi yor kaaraange wérgi-yaramu réewum Grande Bretagne (UKHSA) ak Serwiisu Xibaar ci Dangaar yi ci Réew mi (NPIS, Royaume-Uni): Njëfandikoo jafe-jafey chlore, Réew mi ci loraange yi ci substance chimik yi, ak kaaraange produit yiy raxas kër yi.
• Wérgi-yaram Canada (Canada): Kaaraange Chimik ci kër: Risk yi ci jaxase javel ak amoniak, bineegar, ak produit yu asid.
• Departemaa bi yor wàllum paj ci Etaa bu Washington ak Departemaa bi yor wàllum paj ci New Jersey (Etats Unis): Fiche yu am solo yi ci jaxase produit chimik yu ñuy raxas kër yi (matrix reaction ngir javel + amoniak, asid, alkol, ak peroxyde).

Gid yu jëm ci loolu¶

• Dangar
• tuuru chimik
• Inhalasioŋ saxaar bu njëkk
• Gaañ-gaañu ci bët