Fireworks Mortar Reload Explosion and Roman Candle Backfire¶
Limɗe emergency ina ceerti e nder leydi. Ngolɗoo hello huutortoo ko 911, woni limoore wonande leyɗeele dentuɗe Amerik e Kanadaa. Leyɗe goɗɗe keewɗe ina kuutoroo 112, 999, walla limoore woɗnde. Yiytu limoore leydi maa.
Yamiroowo e hollirde koppi morso ɓuuɓɗi (44 milimeeteer / 1,75 inch balle juulde njaru e koppi salminaango njulaagu 75 haa 150 milimeeteer / 3 haa 6 inch), kaake weeyo keewɗe balɗe hitaande kala, e buuji Roomnaaɓe juɓɓuɗi ad.0umacy ko ɓuri E 01 leyɗeele dentuɗe Amerik tan (doggi US CPSC), e juuɗe e koppi (30 haa 35 e nder teemedere), hoore/yeeso/noppi (22 e nder teemedere), e gite (15 haa 20 e nder teemedere) ina njogii ɓuuɓri ɓurtundi e 1,200-to-2,000-siel.degree-C- (2 200 haa 3 600 degere) hoodere piroteknik ina wuli. Nearly every catastrophic fireworks maiming or death results from four preventable pyrotechnic physics traps: (1) the mortar reload embers-in-tube explosion or upside-down shell loading, where an operator drops a fresh black-powder lift-charge shell down a recently fired High-Density Polyethylene (HDPE), fiberglass, or cardboard mortar tube containing a single glowing paper ember, detonating the shell 0.5 seconds later while the operator's face and hand are directly over the muzzle, (2) the "dud" shell walk-up and relight trap, where a delay fuse smolders invisibly inside the tube for 3 to 10 minutes (hangfire) e yiite njuumri e nder hoore neɗɗo ƴeewndotooɗo les barme oo, (3) Butel Roomnaaɓe karton ɓuuɓol fuf-out (backfire) nde kuutortooɗo ina jogii butel Roomnaaɓe balle keewɗe e nder fijirde mum en e ɓuuɓol les ngol loopal ɓuuɓngal ina ɓuuɓna 1,500 C magnesium/strontium hoodere mum en est sing rewrude e Tuubaako PVC ko tuubaako mortar galle, mo ɓuuɓnata haa wonta ɓuuɓri radiyoo (X-ray-invisible) so ɓuuɓri ɓuuɓnaama. So tawii fijirde yanii e junngo neɗɗo, yanii e gite, walla yanii e yeeso walla e ɓalndu, noddu ɗoon e ɗoon limoore emergency nokku maa (911 to Amerik e Kanadaa, 112 e nder Dental Orop, 999 to Dental Dowlaaji Amerik, 000 to Ostarali, 111 to Nuwel Selannde) walla jokkondir e men global directory limooje caɗtuɗe. Ngam heɓugo porotokolji ɓadiiɗi, amputation, e trauma gite, janngu limngal men dow tip-over tuuba mortar fijirde, misfire koɗorɗe, e dud soaking, puccitgol fijirde, ɓuuɓgol sparkler, e gaañiiɓe e puccitgol, taƴgol mboros : reende koppi, junngo, e terɗe, e gaañanɗe gite e ɓuuɓri udditiindi.
Waɗde ɗum jooni¶
- So tawii ko yitere walla koɗol mortar yanii e gite, WOTO MEƊƊU ɓuuɓnude, ɓuuɓnude, walla ɓuuɓnude e dow gite ɗee : taƴde les ƴiye orbital ɗee ɗoon e ɗoon : Batte yiite ɓuuɓɗe ina ngaddana ruppitgol fiɓnde yeeso, corruptures gite), e ɓuuɓri ɓaleeri alkali nder gite. Toɓɓude gaas e gite ɓuuɓɗe ina ɓuuɓna gite, iris, e gel vitreux e nder ɓuuɓri ndii, ina addana wumre nde waylataa. Tappu les kaayitaaji laaɓɗi walla koppi yarde foam dow ƴiye ƴiye e ƴiye gonɗe e gite ngam hay huunde memotaako gite, uddu gite ɗe ngalaa ko bonnata ngam ustude dille, nawde ɗoon e ɗoon to Departemaa Emergency mo ɓuuɓri gite.
- So tawii ko ɓuuɓri mortar, petarde (
M-80/ salminaango), walla butel Roma ina fuɗa e junngo neɗɗo, ina jogoo ƴiiƴam radiyee/ulnaar baawɗam warde nguurndam e dow ɓuuɓri toowndi walla e ɓuuɓri gonndi e junngo yeeso/to dow: Fuɗɗude ɓurtunde e nder junngo udditiingo ("syndrome de fussion de la main et thump thumbs e indeks thumb") ina fuɗa uddita arche palmar am koppi. Pack palm mangled no feewi e gaas sterile saline-moistened, waɗde ɓuuɓri tiiɗndi e ƴiye junngo/juumre, walla jolnu CoTCCC windlass tourniquet 5 haa 8 santimeeteer (2 haa 3 inch) dow junngo/koppi so tawii boɗewol jalbowol ina jokki pulsatile ble. - Yiytu denndaangal koppi taƴaaɗi walla pecce ɓuuɓɗe, ɓuuɓna ɗe e gaas steril ɓuuɓɗo seeɗa e saline, ɓuuɓna ɗe e nder saak ɓuuɓɗo mo ndiyam waawataa heɓde, mbaɗtaa oon saak e dow leeso ɓuuɓngo e ndiyam (WOTO MEƊƊU waɗde ƴiye taƴaaɗe ɗee to bannge ɓuuɓol walla ɓuuɓol joorngol): Hand blaque thumb cantly rep-putated and ƴiiƴam ɗam ina reenee e coofgol ngol alaa ko woni e mum so wonaa degereeji 4 Celsius (39 degere Fahrenheit). Waɗde koppi ɓuuɓɗi to bannge ɓuuɓri walla e nder ɓuuɓri ndiyam ina ɓuuɓna, ina ɓuuɓna ƴiye endoteliyal mikroo-vaskulaare, ina bonna kala fartaŋŋe rewde.
- **So tawii koɗorɗe walla kaake gonɗe e weeyo ina mbaawi huɓɓude caggal nde huɓɓu-ɗaa fiise oo ("Dud" walla "Misfire"), WOTO MEƊƊU yahde caggal ngam ƴeewndaade ɗum walla etaade huɓɓude fiise juutɗo oo : ɗaɓɓu ko famɗi fof hojomaaji 20 haa 30 e nokku ɗo fiise oo huɓɓi 30 meeteruuji (100 foot) ɗoo powder ina waawi ɓuuɓde e nder (
hangfire) e cumu walla ɓuuɓol yiyteteengol zero fotde 5 haa 15 minit hade mum fiyde ɗoon e ɗoon charge lift black-powder. Waɗde ƴeewooɓe ɓee fof ngarta ko famɗi fof hojomaaji 20 haa 30, caggal ɗuum ɓadtoɗaa gila e bannge (hoto meeɗaa fawde heen hay tergal ɓanndu e dow hunduko tuubaako oo) e ɓuuɓnude tuubaako oo gila e njuuteendi junngo maa huutoraade hose garden hade maa ɓuuɓnude kosam ɗam e nder bucket 20-litre (5 wallon ofight) - So tawii tuuba morso reloadable ina jokki e fiyde koɗol, ɗaɓɓu ko famɗi fof hojomaaji 10, ɓuuɓna kala ko ina ɓuuɓna kaayitaaji, walla mbayla e tuuba morso cooyɗo ɗiɗaɓo hade maa jolnude koɗol goɗɗo: Sabaabu limto-gooto e ɓuuɓri yeeso morso reloadable ko jolnude koɗol ɗiɗaɓol e nder tuuba hotting car**demberd walla haa jooni fufu to les. Ember gulɗo oo ina huɓɓa poos liftoowo ɓaleejo peeñɗo oo e les ɓuuɓri kesiri ndii, nde ɓuuɓnata les ɓuuɓri ndii, ina fiyra ɓuuɓri ndii e yeeso e juuɗe golloowo oo hade maɓɓe ruttaade junngo maɓɓe caggal.
- Ƴeewto feggere ndee e kala koɗorɗe morso reloadable (
THIS SIDE UP) e lampa hade mum jolneede: So tawii koɗol weeyo ina jolnee dow dow e nder tuuba morso (e fiise mo leeltinoowo waktu oo ina fadi dow e charge lifting black-powder dow), lampa fiise ina huɓɓa charge lift to dow tuuba oo, ina riiwta tuuba weeyo teeŋtuɗo oo de**to dow koɗol ngol e nder toɓɓere leydi no grenade peccitagol nii.
Ko waɗi a fotaani jogaade butel Roma e junngo maa walla udditde koppi e nder tuuba PVC
Ɗiɗi e golle ɓurɗe heewde e ñalɗi nayi lewru sulyee, ñalɗi hitaande hesere, e Diwali/Bonfire Night ina mbaɗa ujunnaaje ujunnaaje taƴgol juuɗe e gaañanɗe shrapnel :
1. Ko waɗi "Handheld" Buuji Roomnaaɓe ina puɗa e nder paltoor maa: Ko fayti e innde mum en aada, ñaamoowo buuji Roomnaaɓe (UN0336 / 1.4G) ko tuubaaji gonɗi e leydi tiiɗɗi ɗi limtaaɗi e DO NOT HOLD IN HAND. Butel Room ko tuuba karton ina waɗi koode piroteknik 5 haa 10 gonɗe e dow ŋoral ɓalewal ceertungal, ŋoral ɓuuɓngal les tan ko loope ɓuuɓɗe walla ɓuuɓol bentonite. So tawii koɗorɗe karton ɗee ina ɓuuɓi, ina ɓuuɓi, walla ina ɓuuɓi no feewi, ɓuuɓol gaas ummoraade e ballal 3ɓal walla 4ɓal ina fuɗa ɓuuɓol les ngol, ina yalta caggal tuuba oo, ina fiyra 1 500 degere Celsius (2 730 degere Fahrenheit) ina ɓuuɓna ballal magnesium, rewrude e magnesium. tunnel karpal, e ƴiiƴam radiyee. Waɗde sahaa kala, ɓuuɓna buubaaji Roomnaaɓe haa feccere e nder ɓuuɓri njaareendi walla ɓuuɓna ɗi dow ŋoral leɗɗe e nder leydi.
2. Ko waɗi tuubaako PVC daneejo ko bommbo ɓuuɓɗo: Piroteknik amateur ina heewi mahde jolɗe mortar galleeji e nder Tuubaako PVC (polyvinyl chloride) Schedule 40. Nanduɗo e Polyetilen toowɗo (HDPE) (mo ɓuuɓnata, gonɗo e ɓuuɓde tawa ɓuuɓnaaki so tawii koɗol ngol yanii e nder barme), PVC ko polimer gilaas ɓuuɓɗo. So koɗorɗe ɗe njuumtaani ina ɓuuɓtoo e nder tuuba PVC, tuuba oo ina ɓuuɓta, ina wonta teemedde ujunnaaje daneeje daneeje, ɗe njahata ko e 300 meeter e leƴƴannde kala. Ko ɓuri bonde nii, PVC ina fotnoo ɓuuɓde (yiyataa e rajo-X opitaal), ɗum noon ina saɗti no feewi e seernaaɓe mborosaaji yiytude ƴiye gonɗe e nder reedu, e wuddu, e ngaandi.
Lekki kuulal : ɓuuɓgol mortar fijirde, taƴgol junngo, ɓuuɓgol korneel, e dud shell triage¶
flowchart TD
Start["Emergency Fireworks : Ɓoornugol Mortar, Ɓoornugol Butel Roomnaaɓe, walla Ɓoornugol Misfire"] --> EventType{"1. Hol ko woni emergency?"}
EventType -->|"1. PUƊƊI JUUƊO / TAƁƊO KOƊƊI"| HandTrauma["PROTOKOL PUƊƊO JUUƊO: 1. Pack gonɗo e junngo e gaas steril ɓuuɓɗo & waɗde ɓuuɓri toowndi 2. So ƴiiƴam gonɗam e junngo -> Waɗde Tourniquet Windlass CoTCCC e junngo yeeso/dow junngo 3. Heɓtu dijital -> Ɓoornude e gaas saline ɓuuɓɗo d> P -LU-Y"]
EventType -->|"2. IMPACT YITE WALLA POODRE ƁURƊE E YITE"| EyeCheck{"2. Puccitgol jaawngol toowngol yani walla cumu dow?"}
EyeCheck -->|"Puccitgol Puccitgol walla Batte Projektiil"| OpenGlobe["RUPTURE OPEN-GLOBE (WOTO ƁUƊƊU WALLA TOƁƊU): 1. WOTO ɓuuɓtu, ɓuuɓna, walla ɓuuɓna gaas e gite 2. Tape Rigid Eye Shield walla Paper Cup Bottom dow orbit bone 3. Patch yitere nde ƁURTAA -> Ophtalmology ED ɗoon e ɗoon"]
EyeCheck -->|"Cumu ɓuuɓngu (Globe mo alaa ko bonnata)"| AshFlush["ƊAƊƊAARE ALKALINE : 1. Ƴettu gite ɗee no feewi (toɓɓude tan e dow ŋoral/goɗeele) 2. Ƴeewee no feewi e ndiyam ɓuuɓɗam 0,9% walla ndiyam ngulɗam fotde 15 min ngam lootde heddiiɓe e karbonaat potaasiyom alkali -> Slit-Lamp Exam"]
EventType -->|"3. DUD ƁOOƊO / ƁOOƊO E TUUBE"| DudProtocol["20-HAA-30-MINITE HANGFIRE STANDOFF: 1. WOTO MEƊƊU ƴeewde les tuuba walla huɓɓude fiise dud 2. Laɓɓin 30 m (100 ft) perimeter e faddaade 20 haa 30 minit 3. Tuuba ilam gila woɗɗude e hose gardenn, caggal ɗuum softina ɓuuɓri ndiyam e dow 20"]
Diwgol luggiɗngol 1 : Fisik ɓuuɓol ɓuuɓngol, ɓuuɓol dow-dowre, e dud hangfires¶
Famde no ɓuuɓri njulaagu walla njulaagu weeyo gollortoo ina hollita ko waɗi ɓuuɓnude tuuba ngulɗo e peering dow tuuba mo ɓuuɓaani ko golle ɗiɗi ɓurɗe warde e nder piroteknik.
1. Nder Koɗol Mortar Aero: Charge Lift vs Fuse Wakkati vs Charge Break¶
Every reloadable aerial mortar shell (whether a 44-millimeter consumer canister shell or a 100-millimeter commercial spherical display shell) is a two-stage explosive ordnance device:
1. Daawe 1: Charge Lift Black-Powder (75% KNO3 + 15% Charcoal + 10% Sulfur) to Base:
- Package e nder cone kaayitaaji ɓuuɓɗi walla e poos to les ɓuuɓri ndii. So a huɓɓii fiise kisal visco juutɗo ɓaleejo yaltuɗo e dow tuuba morso oo, ɓuuɓol ngol ina huɓɓa les bannge koɗol ngol haa les, ina huɓɓa charge lift.
- Charge lift deflagrates e nder 0.02 leƴƴanɗe, ina yaltina piston gaas toowɗo e nder les udditirɗo tuuba morso oo, ina werloo koɗorɗe ɗee **30 haa 100 meeteer (100 haa 330 meeteer) e nder asamaan e 150 haa 250 kiloomeeteer e waktu gooto (5950 kiloomeeteer) e nder waktu gooto.
2. Daawe 2: Fiise Piroteknik Waktuuji-Leeltugol e Charge Tappirde Flash-Powder:
- E milisekon tigi-rigi mo charge lift ina huɓɓa e les tuuba, gaasuuji ngulɗi ɗii ina ngulla fiise pyrotechnique time-delay tiiɗɗo, ɓuuɓɗo seeɗa (kalibraa ngam ɓuuɓde fotde 2,5 haa 4,0 sekon tawa koɗorɗe ɗee ina njahra e apogee).
- So koɗol ngol yettiima toɓɓere jolngo mum, fiise waktu oo yettotoo ko hakkunde koɗorɗe ɗee, ɓuuɓna charge burst flash-powder (potassium perchlorate + aluminum/titanium powder), ina ɓuuɓna koode njamndiije ɓuuɓɗe feewde yaasi e nder wertallo 50 meeter.
====================================================================================
THREE LETHAL MORTAR SHELL FAILURE MODES: EMBER RELOAD, UPSIDE-DOWN & HANGFIRE
====================================================================================
[1] HOT-TUBE EMBER RELOAD BLAST [2] UPSIDE-DOWN SHELL ("FLOWERPOT")
(Operator Hand Over Muzzle) (Lift Charge on TOP, Break on BOTTOM)
\ (Hand) / || Fuse Lit
\ || / \/
+--------------+ +--------------+
| [Shell] | | [Lift Charge]| <-- Fires DOWNWARD
| || | | [Break Core]| <-- Detonates at
| \/ | | (Arrow | Ground Level
| [Lift Pouch] | | Points Down)| Shredding Tube
| * EMBER * | +--------------+
+--------------+ ================
Glowing paper ember at Shell loaded upside down in dark;
bottom ignites lift pouch explodes inside tube 3 sec later.
instantly upon drop-in.
[3] THE "HANGFIRE" DUD TRAP (SMOLDERING DELAY FUSE)
Fuse stops sparkling outside -> Smolders invisibly inside paper casing
for 3 to 12 minutes -> Fires 150 km/h shell straight into face of
person leaning over tube. (MANDATORY RULE: Wait 20-30 Min + Hose Soak).
====================================================================================
2. Ko waɗi Reloading Tube Mortar mo ɓooyaani ina fuɗa juuɗe e yeeso¶
So a fiyii koɗol ummoraade e tuuba HDPE walla karton, charge lift powder ɓaleejo ina ɗacca caggal pecce ɓuuɓɗe ɗe kaayitaaji kraft ɓuuɓɗi, ɓuuɓri kuuraa ɓuuɓndi, e diskiiji karton gulɗi e les barme niɓɓo oo : - Ɗeen ɓuuɓɗe kaayitaaji ina njalba e deeƴre e 400 haa 600 degere Celsius (750 haa 1 100 degere Fahrenheit) fotde 2 haa 8 minit caggal nde ɗe njippii, ɗe ɓuuɓnata ko ɓuuɓol ɓuuɓol tuuba tikkere. - Sabu poos ƴeftirɗo ɓaleejo-pooɗal e les ɓuuɓri gonndi e dow ɓuuɓri gonndi e ɓuuɓri ndii ina ɓuuɓnaa e kaayitaaji ɓuuɓɗi (nguleeki ɓuuɓki 280 haa 300 degere Celsius / 536 haa 572 degere Fahrenheit), e oon sahaa gooto golloowo ina jogii ɓuuɓri kesiri dow thet e dow the, koɗol ngol ina jippoo e dow ember ɓuuɓɗo oo. - Instead of the operator having 6 seconds of green-fuse burn time to walk away, the shell fires instantaneously out of the barrel in 0.05 seconds while the operator's fingers are still inside the muzzle and their eye socket and forehead are 30 centimeters (12 inches) above the tube. - No haɗirten ɓuuɓri Reload: 1. Hoto meeɗ waɗde yeeso maa, hoore maa, ɓanndu maa, walla juuɗe maa, tawa ko e dow hunduko udditiingo tuuba morso kala sahaa (hay so aɗa jolna koɗorɗe ɗe njiyataa). Joggo-ɗaa koɗol ngol e ŋoral mum toowngal gila e bannge tuuba oo e njuuteendi junngo mbele so ngol yanii ɗoon e ɗoon so ngol memii les ngol, ngol fiytoo ko aldaa e caɗeele, ngol rewa e ɓalndu maa haa e asamaan. 2. Accu ko famɗi fof hojomaaji 10 waktu coofgol hakkunde toɓɓe e nder tuuba gooto, mbaylu tuuba cooyɗo oo ngam ustude denndaangal cumu kaayitaaji, ƴeewto-ɗaa les mum e lampa hade maa jolnude (walla soodde kaake jolɗe keewɗe ɗe meeɗaa ɗaɓɓude jolnude e junngo).
| Sifaa kuutorgal Fireworks | Tipikal Piroteknik Temperature & Charge | Mode Ɓooygol Mekanik Aranndeere | Sifaa Trauma Pattern | Porotokol gollal kisal & ballal gadanal doole |
|---|---|---|---|---|
| 1. Koɗorɗe mortar weeyo ɗe mbaawi jolneede (koɗorɗe kanister e ballal) | Lift: Pooɗal ɓalewal. Bursi: Perklorat/Al ɓuuɓɗo (2 000 C). Njaaweendi mum: 160 km/h. |
Ignition ember hot-tube e nder reload; koɗol dow-dow loowdi; tip-over ko tuuba mo alaa ko ɓuuɓnata; dud yiite yahdu-dow. | Fatal nafoore ngaandi (TBI), ɓuuɓri Le Fort yeeso, ɓuuɓri gite udditiiɗi, e taƴgol ɓuuɓri/juuɗe ɓuuɓri. | Rack mortar wedge e nder leɗɗe walla njaareendi; ƴeewto UP arrow e lampa; load ummoraade bannge e njuuteendi junngo; ɗaɓɓu 20 haa 30 min e dow duds ko adii hosing. |
| 2. Buuji Roman en (Tuubaaji leydi keewɗi) | 1 200 haa 1 600 C koode magnesium, strontium, & barium ina njirloo e doggol. | Les loope plug fuf-out (backfire) walla bannge wall rupture nde jogaa e fist ɓuuɓɗo. | Ɓuuɓri luggiɗndi to bannge 3° degré palmar & carpal, nekrosis tendon flexor, e ƴiiƴam ƴiiƴam radial/ulnar. | WOTO MEƊƊI jogaade butel Roma e junngo maa. Ubbin feccere les ndee e nder ɓuuɓri ceene ɓuuɓɗe walla tape vertikal e dow leggal riiwaa e nder leydi. |
3. Wire & Leɗɗe Ɓoornugol (Barium Nitrate + Aluminum/Iron) |
Ina wuli e 1 000 haa 1 600 C (1 800 haa 3 000 F) (ina ɓuuɓna gilaas e kaŋŋe). | Sukaaɓe tokosɓe nannga tip wire glowing, njippina sparklers e nder paɗe, walla mema comci naylon/poliyester. | Tekkeendi timmundi 3ɓo-degereeji koppi e koyɗe ina wuli; ɓuuɓri koltu; korneel ɓuuɓɗo-njamndi. | Hoto meeɗ rokkude sukaaɓe ɓe duuɓi mum en njahrata e duuɓi 12 sparklers; jogaade bucket ndiyam sara huutortooɓe ngam jolnude ɓoggi njamndi boɗeeji ɓuuɓɗi ɓooyɗi e nder ɗoon e ɗoon. |
4. Salminaango Flash-Powder ngo rewaani laawol (M-80, M-100, Leɗɗe sappo) |
3 haa 30+ gramme Flash Powder (Puccitol brisance toowngol, ɓuuɓol ngol alaa keeri). | Friction/static ignition walla jaawɗo 1-second fuse detonaasiyoŋ nder junngo udditiingo. | "Blast Hand" halkaare: ɓuuɓgol timmungol metakarpal, ɓuuɓgol dijital, e ɓuuɓgol timpanik. | Hoto meeɗ meemde tuubaaji salminaango boɗeejo/kaalis baɗaaɗi e galle walla ɗi ngalaa nate ; waɗde turniquet windlass de l’arme ɗoon e ɗoon ngam ƴiiƴam ɓuuɓɗam e junngo. |
Dive luggiɗnde 2: Toppitagol ñawu nguu hade safrirde ngam "Juuɗe Puccitgol Fireworks" e taƴgol koppi¶
So tawii ko petroŋ, salminaango, butel Roomnaaɓe, walla koɗorɗe mortar puɗɗiima e nder junngo neɗɗo walla sara mum, ina addana ɗum ɓuuɓde e nder junngo mum, ina wiyee "The Fireworks Blast Hand."
1. Biomekaniik zoneeji nay e ɓuuɓri piroteknik udditiindi¶
Opereeji juuɗe ina limta ɓuuɓri juuɗe fijirde ko barotrauma toowɗo, ɓuuɓri ballistik, e ɓuuɓri 1 500 C ɓuuɓri-kemikal: 1. Dislokaasiyoŋ hiperekstensiyoŋ e ɓuuɓri karpometakarpal (CMC) ɓuuɓri ɓuuɓri: - Buuba gaas sferik yaajɗo e nder junngo ina doola wuttulo e koppi e nder hyperextension e abduction tiiɗɗo, ina ɓuuɓna ɓuuɓri thenar (space web thumb), ina fecca ɓalndu wuttudu nduu haa les haa e tunnel karpal, tawa ina ɓuuɓna walla ina taƴa koppi hakkundeeji ɗii haa laaɓa. 2. Trombose ƴiiƴam dijital e ƴiiƴam radial/ulnar: - So tawii ƴiye tokoose dijital e nder ƴiye koppi taƴaaɗe ina keewi yahde e vasospasm e fuɗɗoode, lacerations partielles e arches palmaires superficielles et profondes walla artères radiales e ulnaires à l’arche ina ɓuuɓna no feewi, ina yaawi addande ɗum en ɓuuɓri ƴiiƴam e sukaaɓe tokosɓe, haa teeŋti noon e sukaaɓe tokosɓe. 3. Ballal gadanal ngam junngo ɓuuɓngo e dijital taƴaaɗo: - Ɗatal 1 (Haɓde e ƴiiƴam): Lelnude ñawɗo oo e dow leydi. Waɗde, waɗde paddorde teddunde e gaas steril (moƴƴinaaɗo e saline steril walla ndiyam laaɓɗam mbele ina waasa jogaade ƴiye ɓuuɓɗe) e dow junngo, ɓuuɓna ɗum no feewi e ɓuuɓri roller elastik, ƴetta junngo dow toɓɓere ɓernde. So tawii ƴiiƴam boɗejam jalbojam ina jokki e ɓuuɓde walla ina ɓuuɓtoo e junngo/juumre, waɗ CoTCCC windlass tourniquet santimeeteeruuji 5 haa 8 (2 haa 3 inch) dow wuttulo walla e dow junngo toowngo, ɓuuɓna haa ƴiiƴam ɗam dartoo haa laaɓa. - Ɗatal 2 (Ittu Denndaangal Ɓoggi, Wattanuuji, e Ɓoggi e Tergal Gaañiiɗo E nder Leƴƴanɗe 60): Juuɗe e koyɗe gaañiiɓe e ɓuuɓri ina ɓuuɓta haa laabi ɗiɗi njaajeendi mum en no woorunoo e nder hojomaaji 15. Bannge dewgal walla jokkere enɗam heddoraande e junngo wuurngo ina waɗa no turnique njamndi tiiɗndi, saabotoonde gangrene iskemiik, ina yoɓa ñawɗo oo junngo ɗiɗaɓo. Slide walla taƴde denndaangal cirƴam e waktuuji juuɗe ɗoon e ɗoon. - Ɗatal 3 (Resndo "Bag-on-Ice-Water" no haanirta nii e koppi taƴaaɗi): - Yiylo leydi e lampa ngam yiytude kala koppi taƴaaɗi, ƴiye ɓuuɓɗe, walla ƴiye mawɗe/koppi (addu kala koppi to safrirde; hay so tawii koppi ɓuuɓɗi bonɗi mbaawaa rewde, seppooji juuɗe ina keewi huutoraade koppi mum ɗi ngalaa ko bonnata, ƴiye mum, e ƴiye mum no "spare-grafts the thumb save microsurgical to). - Loowde no feewi diƴƴe loowɗe e junngo taƴaaɗo ngoo e saline sterile (woto meeɗ ɓuuɓnude ɗum, woto meeɗ ɓuuɓnude ɗum e antiseptik, alkol, walla peroksiid hidrojen). - Ɓoorno-ɗaa koɗol ngol e nder gaas sterile mo ɓuuɓnaaka seeɗa e saline, ɓuuɓna ɗum e nder **saak laaɓɗo, joorɗo, ɓuuɓɗo, ɓuuɓna ɗum e nder lowre ɗiɗmere heewnde saak feccere ndiyam e feccere ndiyam (4 C / 39 F). Hoto meeɗ ɗaccude junngo taƴaaɗo memo ice no feewi (ina addana nekrosis kiristal ɓuuɓɗo) e woto meeɗ ɓuuɓnude ɗum loowdi e ndiyam (ina addana maceration tissue hypotonique).
====================================================================================
CORRECT MICROVASCULAR PRESERVATION OF AMPUTATED FINGERS ("BAG-ON-SLURRY")
====================================================================================
+---------------------------------------+
| OUTER CONTAINER / COOLER CUP |
| Filled With 50% Ice + 50% Water |
| (Maintains 4 C / 39 F) |
| +-----------------------------+ |
| | SEALED WATERTIGHT ZIPLOC | |
| | +-----------------------+ | |
| | | Amputated Finger/Thumb| | |
| | | Wrapped in Moistened | | |
| | | Sterile Saline Gauze | | |
| | +-----------------------+ | |
| +-----------------------------+ |
+---------------------------------------+
====================================================================================
Diwgol luggiɗngol 3 : Ɓuuɓri nguleeki korneel, heddiiɓe e karbonaat potaasiyom alkali, e ɓuuɓri udditiindi¶
Gooto e nder joy gaañiiɓe e fijirde ina fiyra gite, tee yiyooɓe (haa teeŋti e sukaaɓe ƴeewooɓe gila e meeteruuji 3 haa 15) ina mbaɗa fotde 50 e nder teemedere e kala ko ina ɓuuɓna gite fijirde.
1. Ko waɗi ñawanɗe gite fijirde ko kulhuli tati : ruppitgol ɓuuɓngol + 1 500 C ɓuuɓri + ɓuuɓri alkaline¶
So tawii ko ɓuuɓri morso, roketaaji butelaaji, walla hoodere butel Roomnaaɓe fiyi gite :
1. Trauma ɓuuɓɗo e naatoowo e dow tagofeere: Kosam ɓuuɓɗam walla roketaaji butelaaji 44 milimeeteer ina fiyra gite e 100 haa 200 km/h (60 haa 125 km/h), ina addana ruppude tagofeere udditiinde (laceration hyphematique), ƴettugol lenyol, e ƴettugol retina.
2. Karbonaat potaasiyom alkali (K2CO3) Saponification: Pooɗe ɓaleeje ɓuuɓɗe (KNO3 + C + S) e koode piroteknik ina ɗacca caggal mum ko heddii e karbonaat potaasiyom (K2CO3), sulfiid potaasiyom ( ).K2S), e oksidaaji njamndiiji jogiiɗi pH alkali 10,5 haa 12,0. Ina wayi no asiduuji, heddiiɓe e fijirde alkaline ina saponifie asiduuji ɓuuɓɗi e nder ƴiye ƴiye, ina ñaama ko ɓuri luggiɗde e nder ƴiye ƴiye kala minit nde heddii e nder filmo gonɗi.
2. Feccere Triage Ocular Critical : Ndee nde Shield Tan vs¶
Ko adii nde memotaako gite fijirde, ƴeewto gite ɗee les lampa (tawa aɗa toɓɓa gite ɗee) ngam waɗde ndee feere : 1. SO TO MANDE RUPPTURE OPEN-GLOBE INA WONI -> SHIELD TAN (WOTO ƁUƊU, WOTO TOƁƁU): - Banndiraaɓe boɗeeji: (a) Ñawɗo oo fiyi ɗum ko juuti e koɗorɗe diwooje (roket, koɗorɗe, feccere casing, walla feccere PVC); (b) almuudo oo ina ndaara hono gonɗi, ina peewna, walla ina ɓuuɓna bannge gooto; © ƴiiƴam iris ɓaleejam walla jelli laaɓɗi ina yalta ; (d) yeeso gite ina heewi ƴiiƴam (hifema); walla (e) gite ɗee ina nanndi e deflaasiyoŋ. - Kuulal: WOTO ndiyam e ndiyam tappirde doole, WOTO yaltin kala ɓuuɓri gonndi e nder gite, kadi WOTO waɗtu nebam e nder gite. Taƴu les 4 santimeeteer (1,5 inch) e dow kaayitaaji laaɓɗi walla koppi foam Fox e it.luminum it) tiinde yeeso e ƴiyal ngam waɗde ɓuuɓri dome reenndi. 2. SO KO CUUƊE LAAƁƊE, ƊEƊƊE, WALAA CUMU POƊƊE NAATI E YIƊE -> ƳEEWTO NO ƊEƊƊE 15 MINITES: - So tawii alaa ko fiyi gite ɗee, puccu nguu ina taarii, ina woni e hakkunde, tawa ko cumu ɓuuɓngu, ɓuuɓri ɓuuɓndi, walla cumu tan fuɗi e gite ɗee, ɓuuɓna gite ɗee no feewi e ndiyam ɓuuɓɗam 0,9% ɓuuɓɗam walla ɓuuɓɗam ɓuuɓɗam fotde 15 haa 20 minutes bole ƴiiƴam, meeɗaa e dow tagofeere nde e hoore mum) ngam lootde ƴiiƴam karbonaat potaasiyom alkali hade mum yahde to Departemaa Emergency.
Ko waɗi ƴulɓe wire ina ngulla e nguleeki 1 200 C (2 200 F) e saabaade ko ɓuri feccere e gaañiiɓe e ƴulɓe
Jibnaaɓe ina keewi huutoraade lampaaji wire sparklers e sukaaɓe yahrooɓe e duuɓi 2 haa 5 ina cikka ko ɗi pijirlooji partiiji ɗi ngalaa ko bonnata. Goomu Ameriknaajo toppitiiɗo kisal geɗe ñaamooɓe (CPSC) e Akademi Ameriknaajo toppitiiɗo ko faati e safaara sukaaɓe (AAP) ina njeertina wonde ko sabaabu gooto ɓurɗo teeŋtude e gaañiiɓe e sukaaɓe ɓe duuɓi mum en njahrata e 5: - Sparkler ina waɗi aluminium, njamndi, walla magnesium ɓuuɓɗo jillondirɗo e perkloraat potaasiyom walla nitrat bariyum ɓuuɓɗo e dow ŋoral njamndi. Ina wuli e 1 000 haa 1 600 degere Celsius (1 800 haa 3 000 degere Fahrenheit) : ina wuli haa fuɗna gilaas, aluminium, e kaŋŋe, ina wuli kadi laabi 15 ndiyam ngulɗam. - Hay caggal nde ƴiye ɗee ngoppi fiyde, ƴiye njamndi mboɗeeri ina keddii 800 degere Celsius (1 470 degere Fahrenheit) fotde leƴƴanɗe 30 haa 60. Waɗde butel ndiyam walla njaareendi ɓuuɓndi sara kala huutortooɗo sparklers, ɓuuɓna kala wire gonɗo e ɓuuɓde e nder butel ndiyam, rokka sukaaɓe tokosɓe glow sticks e nokku mum.
No Ankru Tuubaaji Mortar e Cakeeji Multi-Shot Ngam Ɓe Mbaawa Tipde E nder Jamaanu
Ko ɓuri 40 e nder teemedere e gaañanɗe fijirde yiyooɓe ina mbaɗa so tawii cake aeroport keewɗo fijirde walla tuuba gooto tips dow horizontal caggal fijirde 1re walla 2nd sabu recoil e dow huɗo ngo fotaani, fiyde heddiiɓe e 15 haa 30 fijirde fijirde e nder familyes e lawsyetting levels: 1. Uurde tuubaaji morso gooto e feccere laawol e nder 20-Litre (5-Gallon) Bucket mo njaareendi walla leydi ɓuuɓndi: Hoto meeɗ daraade tuuba mortar palastik ɓuuɓɗo ina tiiɗi e dow huɗo walla e pavement e hoore mum. 2. Brick-Brace Kala Multi-Shot Cake e banngeeji nay ɗii fof: Set cakeeji aerial e dow alluwal plywood ɓuuɓngal e dow leydi ɓuuɓndi e waɗde nay teeŋtuɗi beton patio pavers walla birik snugly e dow banngeeji nay ɗii fof e kees karton (walla tape cake e dow leɗɗe ground stake driven)
Limooje emergency diiwaan e porotokolle agence¶
| Leydi / Diiwaan | Limoore Emerjensi | Standarduuji kisal fijirde | Keeri sariya & Rajo opitaal |
|---|---|---|---|
| Leyɗeele dentuɗe Amerik | 911 | Kuulal 16 1500 e 1507; Ɗemngal 1123 e Ɗemngal 1124. | Keeri kolli ñaamooɓe (1.4G) haa <=60 g (<=1,75 in njaajeendi) e petroŋ haa <=50 mg ɓuuɓri ɓuuɓri ; M-80 e bommbooji ceertuɗi ina kaɗaa (ATF). |
| Dental Dowlaaji Dentuɗi | 999 walla 112 | Kuule 2004 e BS EN 15947 (Kategoriiji F1 haa F4). | Kategori F2 (8 m) & F3 (25 m) ina haɗaa e duuɓi 18+ ; Kategori F4 koppi morso ina ɗaɓɓi yamiroore karallaagal ; 30-minit miisfire daɗndo. |
| Dental Orop | 112 | Yamiroore 29/2013/UE & Seeriiji EN 15947 (Kategori CE F1 haa F4). | Haɗi soodooɓe yeeyde koppi morso sferik (Kategori F4); ina ɗaɓɓi distanceeji kisal laaɓtuɗi (8 m ngam F2, 15 to 25 m ngam F3) e jamirooje dud. |
| Kanaada | 911 | NRCan Kalaas F.1 (Njaru) & F.2 (Kollitgol) Kuule Fijirde. | Koppiiji morso ɗi mbaawi jolneede ina ɗaɓɓi Seedantaagal toppitiiɗo kollirgol ; cakeeji ñaamooɓe/buuji Room ina ɗaɓɓi uddude feccere njuuteendi e nder sanngara e 30 minit fadde e misfires. |
| Ostarali e Nuwel Selannde | 000 (UA) / 111 (New Zeland) | AS 2187.4 (Kollitgol yaasi) & Kuule NZ ngam ƴellitde golle. | Fiyreeji kuutorteeɗi ina kaɗaa e ko ɓuri heewde e dowlaaji Ostarali ; NZ ina haɗa yeeyde soodooɓe e kaɓirɗe leydi/ɓuuɓri tawa ina waɗi porotokolle ɓuuɓɗe/gite triage e nder safrirde. |
Naamne keewɗe naamneede¶
Hol ko waɗi mi MEƊƊAANI yahde haa "dud" firework walla etaade huɓɓude fiise mo yalti?¶
So fiise fijirde feeñii ina woppa ɓuuɓde e yaasi, ɓuuɓol ɓalewol ngol ina heewi jokkude **ɓuuɓde tawa yiyataa e nder ɓuuɓol kaayitaaji walla tuuba morso (`a hangfire`)** fotde **hojomaaji 5 haa 15** tawa cumu walla ɓuuɓol ina yiyee. Walking up to peer down the barrel of a mortar tube or bending down to relight a short stub of fuse places your eyes, face, and brain directly over the muzzle at the exact moment the smoldering ember hits the lift charge and launches the shell at **160 kilometers per hour (100 miles per hour)**. Waɗde sahaa kala, ɗaɓɓu **ko famɗi fof hojomaaji 20 haa 30**, hosee kaɓirgal ngal les gila e nokku mo alaa ko bonnata, ɓuuɓna ɗum e nder ɓuuɓri ndiyam jamma.
Hol ko waɗi koɗol mortar reloadable ina fuɗa e oon sahaa mo njippiimi e nder tuuba hade am hay huɓɓude fiise?¶
When you fire an aerial shell from a mortar tube, the black-powder explosion leaves behind **tiny glowing paper and charcoal embers** at the bottom of the dark barrel that stay hot (**400 to 600 degrees Celsius**) for several minutes. Because the bottom of the next reloadable shell contains an exposed tissue-paper pouch of **black-powder lift charge**, dropping a fresh shell into a recently fired tube sets the new shell right on top of the glowing ember, firing it **0.05 seconds later while your hand and face are directly over the mouth of the tube**. Waɗde sahaa kala ɗaɓɓu ko famɗi fof **hojomaaji 10** hakkunde jolngo, ɓuuɓna cumu nguu fof, jogoo koppi gila bannge e njuuteendi junngo so jolnata.
Hol no mbaawirmi hisnude junngo walla wuttulo taƴaaɗo caggal nde junngo fijirde yani mbele seppooji ina mbaawa jokkondirde ɗum ?¶
Follow the microsurgical **"Bag-on-Ice-Water Slurry" rule**: (1) Gently rinse loose dirt off the amputated finger with sterile saline or clean water (never scrub it or put alcohol/peroxide on it); (2) ɓuuɓnude junngo ngoo e nder **gaas sterile ɓuuɓɗo seeɗa e saline** ; (3) siifde ɗum e nder **saak plastik joorɗo, mo ndiyam ɓuuɓnataa** ; e (4) waɗde oon saak ɓuuɓɗo e dow **jillondiral feccere ice e feccere ndiyam**. **Never put an amputated finger directly onto bare ice or dry ice**, which freezes and bursts the microscopic blood vessels so the digit cannot be replanted. Adda denndaangal pecce koppi celluɗe ɗee to safrirde, hay so tawii ko ɗe ɓuuɓɗe, sibu seppooji ɗii ina kuutoroo ɗe no feewi ngam hisnude koppi ɗii.
Hol ko waɗi miɗo foti tappirde koppi kaayitaaji dow gite fijirde e nokku ɗo mi toɓɓata gaas e dow mum?¶
Kosam ɓuuɓɗam, ɓuuɓɗam, e ɓuuɓol ɓuuɓngol ina keewi **taƴde walla ɓuuɓnude mahol gite (`an open-globe injury`)**. So a toɓɓii paddorde gaas follaande walla ice pack to bannge gite ɓuuɓɗe, toɓɓugol yaajngol ngol **ɓuuɓnata iris, lens, e retina ɓuuɓɗo e nder gonɗi**, addana wumre duumiinde. E nder heen, taƴon les **koppi yarde kaayitaaji walla foam** laaɓɗo, taƴon ɗum e dow **ɓurtugol ƴiye tiiɗɗe e ƴiye gonɗe e ƴiye** mbele ina waɗa dome tiiɗnde e dow gite tawa memotaako ƴiye walla ƴiye gite.
Hol ko waɗi ina saɗi jogaade butel Room e junngo maa so aɗa fiyra ɗum?¶
Butel Room ina fiyra balɗe 5 haa 10 magnesium e salteeji njamndiiji ɓuuɓɗi e **1 500 degere Celsius (2 730 degere Fahrenheit)** e nder tuuba karton mo les mum ɓuuɓnata tan ko disko **loope ɓuuɓɗe**. So tawii plug les loope oo ina ɓuuɓtoo walla koɗorɗe karton ɗee ina ɓuuɓtoo e 3ɓo walla 4ɓo, charge propellant **firta ballal ɓuuɓngal danewal caggal yalta les tuuba oo, feewde e junngo maa ɓuuɓngo e junngo maa**, ina addana radialha tendon e tendon degree tataɓo. Waɗde sahaa kala, ɓuuɓna buubaaji Roomnaaɓe haa feccere e nder ɓuuɓri njaareendi walla ɓuuɓna ɗi e leggal e nder leydi. Ƴettude ballal gadanal seedtinaangal, CPR, e course Stop the Bleed ummoraade e Croix-Rouge, St John Ambulance, walla nokku ɗo mboros oo woni ɗoo, ina hebbina ma jaabaade kala ko ina ɓuuɓna walla ina ɓuuɓna.
Ardiiɓe jokkondirɓe¶
- Tip-over tuuba mortar fijirde, misfire koɗorɗe, dud soaking, e butel Roman backfire
- Puccitagol fijirde, ɓuuɓri sparkler, e gaañanɗe puccitagol
- Taƴgol mboros : reende koppi, junngo, e terɗe
- Gaññeeje gite, ɓuuɓri kemikal, e ɓuuɓri udditiindi
- Ƴiiƴam tiiɗɗam e kuutoragol turniket windlass
Fuɗɗoode e ardorde laawɗunde¶
- Goomu kisal geɗe kuutorteeɗe e leyɗeele dentuɗe Amerik (CPSC) & Fedde ngenndiire toppitiinde ko fayti e yiite (NFPA): Ciimtol hitaandewol yiite (Gaañiiɓe e yiite safrooɓe e Departemaa Emergency e sifaa kuutorgal e nokku ɓanndu), NFPA 1123 (Kod ngam Mi.0Mi-3play Yiite: HDPE e PVC, e 16 CFR feccere 1507.
- Fedde Ameriknaare ngam seppooji junngo (ASSH) & Koldaa Ameriknaajo seppooji (ACS): Njuɓɓudi kilinik junngo ɓuuɓngo fijirde (Taƴre weeyo Thenar, Trombose Arterie Dijital, Ittugol Ring, e 4 C Normotermik/Hipotermik Replantaasiyoŋ mo alaa ko woni e mum).
- Akademi Ameriknaajo ko faati e gite (AAO): Triage Trauma de Fireworks Oculaires : Porotokol ɓuuɓri udditiindi (Fox Shield / Paper Cup Vault), Karbonaat potaasiyom alkali (
K2CO3) Irrigaasiyoŋ, e Haɗde Gaññeeje Bystander. - Goomu Cellal e Kisal (HSE, Royaume-Uni) & Resooji Tagooji Kanadaa (NRCan Division Regulatory Explosives): *Gollaade e kisal e kollirgol e kuutorɗe (Taƴre jokkere enɗam, jokkere enɗam, e jokkere enɗam categori F2/F3/F4)Separation.