Henndu ɓuuɓndu katabatik (Bora, Piteraq, Williwaw) : Henndu ɓuuɓndu ɓuuɓndu ɓuuɓndu ɓuuɓndu¶
Limɗe emergency ina ceerti e nder leydi. Ngolɗoo hello huutortoo ko 911, woni limoore wonande leyɗeele dentuɗe Amerik e Kanadaa. Leyɗe goɗɗe keewɗe ina kuutoroo 112, 999, walla limoore woɗnde. Yiytu limoore leydi maa.
Nandugol e henndu foehn e Chinook ngulndu, yoorndu (ndu ngulnata ko e ɓuuɓol adiabatik nde henndu doole dow tulde), henndu katabatik (ummorii e ɗemngal Gerek katabasis, firti ko "jippagol") ko henndu ɓuuɓndu, ɓuuɓndu-ɓuuɓndu, **henndu ɓuuɓndu ɓuuɓndu, **huunde ɓuuɓnde ina doga e dow ŋoral henndu cooyndu, ɓuuɓndu no feewi ina moofta e dow ŋoral toowngal, walla e dow ŋoral toowngal, ina ɓuuɓtoo e dow ŋoral no ndiyam ɓuuɓɗam e dow baraas nii. Yaawnaade les rewrude e falndeeji daande maayo, e ŋoral ŋoral, e ŋoral koɗli les ɓuuɓol e ŋoral ŋoral ŋoral, ɓuuɓol katabatik ina yettoo Categori 3 haa Categori 5 njaaweeki henndu 150 haa ɓura 300 kiloomeeteer perhour, mi9hour) heewi fuɗɗoraade ko e les asamaan laaɓɗo, mo alaa duule e ɓuuɓol ɓuuɓngol 15 haa 25 degere Celsius (27 haa 45 degere Fahrenheit) e nguleeki. Anndaa e diiwaan oo ko Piteraq to Greenland, Bora (Bura) e daande maayo Adriyatik to Korowasi, Sloveni, e Itali, Williwaw to duuɗe Aleutian, Alaska, e ŋoral Magellan/Tierra del Fuego, Mistral to fuɗnaange Farayse, to fuɗnaange-rewo Meksik Heeñere katabatik Antarktik nde Adélie Land e McMurdo, ɗeen henndu ina ɓuuɓna laylayti renndo, ina ɓuuɓna otooji toowɗi e dow laabi daande maayo, ina ɓuuɓna laanaaji diwooje e laanaaji liɗɗi ina ɓuuɓna e dow ŋoral mum en to ankere, ina udda gure daande maayo e les ɓuuɓol lamɗam walla g. So tawii won gonɗo e henndu katabatik subzero, gaañiiɗo e ɓuuɓri structural, walla adrift e nder geec, noddu limoore emergency nokku maa ɗoon e ɗoon (911 to Amerik e Kanadaa, 112 e nder Dental Orop, 999 to Angalteer) walla ƴeewto regginorde amen of... limooje caɗtuɗe. Ngam ko yowitii e henndu e nguleeki, janngu binndanɗe amen e... Chinook, Foehn, Santa Ana, e Diablo ina njillondiri e henndu dowri, ɓuuɓol leydi, ɓuuɓol danewol, e laabi tether hoɗorde, vortex polar, ɓuuɓri arktik, e nguurndam ɓuuɓri henndu, e hipotermi e ballal gadanal ɓuuɓngal.
Waɗde ɗum jooni¶
- Heeɗto jeertinaango henndu katabatik nokkuyankeewu, njuɓɓudi sireneeji, e uddugol ponti daande maayo ɗoon e ɗoon: So tawii gollorɗe meteoroloji njaltinii Jeertinaango Piteraq (to Fuɗnaange Greenland, ko sireneeji wuro e lampaaji boɗeeji ɓuuɓɗi e nder Tasiilaq hollirta), **Bora Boɗeejo (Jeertinaango Crveni A1 Pont Maslenica, Pont Krk, e laawol mawngol Jadranska Magistrala D8), walla Jeertinaango Henndu Toowndu / Williwaw to Alaska walla Patagonia, naata e nder galle e nder mbaydi tiiɗndi hade yeeso fuɗɗorde ndee fiyde. Henndu katabatik ina yaawi gila e calminaali maayɗi (0 km/h) haa 160+ kiloomeeteer e waktu (100+ kiloomeeteer e waktu) e nder hojomaaji 10.
- So aɗa woni e hoɗde e dow ŋoral, tundra, walla dow ŋoral koɗorɗe nde henndu katabatik ɓadtii, mahde ŋoral henndu ɓuuɓngal no puccu nii, e dow ŋoral ŋoral (ɓurngal ŋoral) e bannge laylaytol maa ɗoon e ɗoon: Hay ŋoral 4-season geodesic have 180 km/h Piteraq walla Williwaw so tawii ko e ɓuuɓde haa laaɓi. Saw walla ɓuuɓna ɓuuɓri ɓuuɓndi henndu ngam mahde mahol tiiɗngol ɓuuɓngol henndu 1,2 haa 1,5 meeteer (4 haa 5 meeter) toowngol, joɗɗinaangol 1 haa 1,5 meeter (3,3 haa 5 meeter) dow henndu laylaytol ngol, ɓuuɓna "deadman" anchors nees sacexed,nowskilleed 50 santimeeteer [20 inch] luggiɗde) e kala guyline, e jolnude 50+ kiloo (110+ pounds) geɗe nder laylaytol laylaytol ngol mbele ɓuuɓri ndii waawa fuɗde so leggal ɓuuɓii.
- So tawii jolɗe laylaytol maa ina njuuti e ɓuuɓol katabatic jamma, WOTO MEƊƊU udditde damal ngal e accude laylaytol ngol e nder niɓɓere: Jokku e nder laylaytol laylaytol ngol, ƴettu saak ɗanngal maa, laylaytol laylaytol insulated, petroŋ laylaytol, e ñamri taariindi maa e nder laylaytol pinned ngol an sabiu naylon shell, e (bivy)** haa ñalawma walla ɓuuɓol henndu ina addana-ma ɓuuɓde ɓuuɓol walla ɓuuɓol ɓuuɓol. Yahde e laylaytol ɓuuɓngol e nder ɓuuɓol leydi 150 km/h ina addana neɗɗo ustaade no feewi e ɓuuɓde e nder hojomaaji 15.
- So aɗa woni e laana ndiwoowa njoorndi e nder fjord, bay, walla lee coast nde Williwaw walla Bora yani, WOTO suuɗto les kaaƴe ɓutte: Mariners ina keewi waɗde majjere bonnde e jolneede e dow ŋoral kaaƴe ɓutte ngam "yaltude e dow haayre winnde." E nder Williwaw walla Bora, henndu katabatik ina ɓuuɓtoo e dow ŋoral tufnde ndee, ina ɓuuɓtoo fotde dow (70-80-degereeji) e dow ndiyam ɗam to les ŋoral kaaƴe, ina addana ɓuuɓol gonngol e dow ŋoral (rotors) gonngol e dow ŋorol ŋorol ngol (rotors) gonngol e dow ŋorol ŋorol ngol, ngol wayla ŋorol ŋorol ngol e dow 180 dow masiŋaaji mum en (knockdown), e jolnude ankereeji e nder ndiyam luggiɗam. So tawii ko ankere e nder ŋoral leydi ɓuuɓndi tawa ko e yaasi ɓuuɓol glacial, softina njuuteendi ankere maa (7:1 haa 10:1 ratio rode-to-depth) e snubber e motor e nder gusts, walla daraade e maayo.
- So aɗa diwa oto toowɗo (van, kammu, kammu kaɓirgal, SUV jolnuɗo mooftirgel, walla moto) nde henndu katabatik yani e laawol walla e ponto, ƴettu, ndarto-ɗaa fa’de e henndu nduu hade maa yettaade ŋoral walla ŋoral gonngal e ŋoral to. Never cross a valley Bora, Mistral, walla Tehuantepeser ina ɓuuɓna yeeso. Park e dow pavement yaajɗo, ɓuuɓɗo woɗɗitaade leɗɗe, laabi kuuraa, e kaɓirɗe ɓuuɓɗe, toɗɗaa bumper yeeso oo to bannge henndu mbele mbaydi aerodinamiik ɓurndi famɗude ina fadi ɓuuɓol ngol, e waɗde fereeji parking.
- Reento kala santimeeteer kaaree ɓalndu yeeso e gite peeñɗe e gite ski e balaklava mo henndu waawataa: Sabu henndu katabatik ina hawra e nguleeki henndu les zero e njaaweeki henndu 150+ km/h e kiristaaluuji ɓuuɓɗi walla ɓuuɓri ɓuuɓndi, nguleeki equi-vange to.5 -70 degere Celsius (-58 haa -94 degere Fahrenheit), ɓuuɓnude ƴiye ɓutte e gite peeñɗe tiiɗɗe e nder les 120 leƴƴannde.
Ko waɗi henndu Katabatik ina fija e les asamaan laaɓɗo ɓuuɓɗo walla hoodere tawa duule henndu alaa
Ko ɓuri heewde e yimɓe ina njokkondiri e henndu ɓuuɓndu 200 km/h (125 mph) e duule ɓuuɓɗe cumulonimbus e toɓooli ɓuuɓɗi. Heeñere katabatik ko luutndiinde ɗum : cooyngal radiyeewal e dow ŋoral toowngal walla e dow ɗaŋre ɓurnde tiiɗde e jammaaji cooyɗi laaɓtuɗi, ɗi ngalaa duule nde nguleeki infrared juutki dogata e weeyo tawa haɗataa ɗum. No ndeeɗoo laylaytol henndu teddundu, teddundu 100 haa 300 meeter (330 haa 1 000 meeter) ɓuuɓtortoo, ɓuuɓol mawngol, ngol ɓuuɓol ɓuuɓol ngol ina ɓuuɓtoo les ɓuuɓol ngol feewde e daande maayo, ɓuuɓol ɓuuɓol seeɗa ina jokki e ɓuuɓde haa heewi ngam ɓuuɓnude duule **clearsky,Praq-, ("White") Bora, walla Hurricane katabatic Antarctique ina heewi yaltude e asamaan koode walla naange tawa toɓo alaa, ina wumna mborosaaji ɗii no feewi e nees leydi-ɓuuɓri walla ɓuuɓri geec ɓuuɓndi ɓuuɓndi e dow leydi.
Lekki kuulal : nguurndam henndu dowri katabatic¶
flowchart TD
Start["Henndu Katabatik ina ɓadii : Bora, Piteraq, Williwaw, Mistral, walla Henndu Gilaas"] --> Location{"1. Hol to ngonɗaa so jeertinaango ngoo ina diwa walla ina ɓuuɓtoo yeeso ?"}
Location -->|"E NDER TENTAL ARKTIK / ALPINE : Ɓoornugol, Ɓoornugol, walla Tundra"| TentProtocol["POROTOKOOL ƳEƳƳINDE TENTE ƊEƊƊE: 1. Pitch Narrow Aerodynamique Finnde Toɗɗaande to dow-Glacier Chute 2. Ankereeji nees Deadman (Skis/Axes nees/Saakuuji nees) 50 cm (20 in) Luggiɗde e dow Guylid kala1 m4-2ft. Wall Snow-Block 1.2 m Dow henndu laylaytol 4. Pack nees dow kala perimeter Ɓoornugol nees (Valances) 5. So Poles Snap: Heddo e nder laylaytol laylaytol ɓuuɓngol no Bivy nii; Hoto meeɗ yahde e Whiteout"]
Location -->|"E LAAWA WALLA LAAWA: Fjord, Ankora, walla Lee Coast"| BoatProtocol{"2. Mbele aɗa anndira les ɓuuɓri ɓuuɓri walla hunduko falnde glacial ?"}
BoatProtocol -->|"Eey: E nder Rotor Vertikal / Zone Toɓɓere Williwaw"| MoveBoat["DOƊƊO ZONE ROTOR CLIFF-BASE: 1. Jippin Laanaaji ɗii fof ɗoon e ɗoon, Fuɗɗoo Motorde 2. So tawii ko kisal hade Peak Blast: Yaltu e Chute Glacial feewde e nokku ɓuuɓɗo walla suudu maayo luggiɗngo 3. So tawii ko Pinnuɗo e Anchor: Let Out toKe1:7 Anchor, e Motor yeeso e nder Gusts ngam ustude Rode Strain"]
BoatProtocol -->|"Alaa: Ina jokki e Kanaal Udditiiɗo walla Geec Coastal"| SeaProtocol["OPEN-WATER KNOCKDOWN & FREEZING SPRAY SURVIVAL: 1. Bare Poles (Zero Sail) or Storm Trysail Only; Secure All Loose Deck Gear 2. Yeewtude ngam ɓuuɓnude geec ɓuuɓɗo e dow ŋoral (Risk Capsize Top-Heavy) 3. Steer Quartering e nder geec e Monitor Barometer Jump"]
Location -->|"E nder MOTO WALLA WURO COASTAL: Laabi, Pontooji, walla Mahdiiji"| TownProtocol["ƊOOƊO WUURDE E LAABI E LAABI: 1. Ɗoofto denndaangal uddugol pont e laabi mawɗi (Hoto meeɗ taƴde jolɗe e nder kammu/Van) 2. Park ina fadi haa henndu ina woɗɗi leɗɗe, karaŋuuji, e cuuɗi loowɗi 3. E nder Piteraq WatsRe/Arctic Light Windooji henndu, e Tether Yaasi"]
Fisik weeyo ngo ɓuuɓol katabatik ngol doole guubiliiji njiylotoo¶
Hol ko waɗi henndu ngulndu dow tulde walla dow ŋoral ina yaawi ɓurde yaawde e henndu ɓuuɓndu cate 4 nde ndu ɓuuɓnata les ? Doole tati ɓalliije ina kawri e diwgol hidrolik orogaraafi e jolngo chute:
1. Poolgu radiyee e ɓuuɓol bonngol (Motor Gravité)¶
- Coowal ɓuuɓngal toowngal: Dow ɓuuɓol ɓuuɓngol (hono ɓuuɓol ɓuuɓngol Greenland walla Antarktik ngol 3 000 meeteer) walla ɓuuɓol karst toowngol ngol taarotoo koye laaɓɗe daande maayo (hono Alpes Dinaric Pagom jammaaji ina addana dow nees oo yaltinde nguleeki e nder weeyo. Henndu ɓurndu lesɗude 50 haa 300 meeteer (165 haa 1 000 meeteer) jooɗiiɗo e dow ŋoral ina ɓuuɓta haa -30 haa -60 degere Celsius (-22 haa -76 degere Fahrenheit).
- Ceerno Denndaangal : Henndu ɓuuɓndu ɓuri henndu ngulndu ɓuuɓde no feewi (e -40 °C e tolno nguleeki weeyo, henndu yoorndu ina teddi 1,51 kiloo e nder meeteer kuuɓtodinɗo, so yerondiraama e 1,20 kiloo e nder meeteer kuuɓtodinɗo e +20 °C, ko ɓuri he teemedere). E nder ɗuum, 30 haa 80 kiloomeeteer (20 haa 50 miil) to les ŋoral, ndiyam geec ɗam ɓuuɓnaaka ina jokki e henndu daande maayo (0 haa +10 °C).
- Ko waɗi ɓuuɓri adiabatik waɗataa ɗum ɓuuɓde: No kala parsel henndu jippirta 1 000 meeteer (3 300 meeteer) toowɗo nii, ɓeydagol nguleeki weeyo ina ɓuuɓna ɗum e ɓuuɓde ɗum e ɓuuɓri adiabatik yoorndi 9,8 degereeji Fahe.040 Celsius kala 1 000 meeteer). E henndu foehn walla Chinook, henndu fuɗɗotoondu e dow tulde ndee ina ɓuuɓi tan, ko ɗuum waɗi caggal nde jippii 2 000 meeter ina ara e les ina wuli ina yoori. E nder henndu katabatik, henndu fuɗɗotoondu e dow ŋoral toowngal ina ɓuuɓi no feewi (-40 haa -55 °C) haa hay caggal nde ndu ɓuuɓtii fotde 15 haa 20 °C e nder ɓuuɓol mum gonngol e dow ŋorol maayo, ngol **haa jooni ina yettoo e daande maayo 10 haa 25 degereeji COLDer e C. jokkude yaawde e les ɓuuɓol bonngol haa yalta e dow ndiyam ɗam.
2. Funngo Venturi e ɓuuɓri diwgol ndiyam¶
- Yaawre Venturi Falnde Glacial: No henndu ngulndu nduu ɓuuɓtortoo e ŋoral ŋoral nii, ina ɓuuɓtoo e nder ŋoral ŋoral ŋoral ɓuuɓngal, ngal ŋoral ɓuuɓngal, ngal ŋoral ɓuuɓngal, ngal ŋoral ŋoral ŋoral ŋoral ŋoral. So aɗa ɓuuɓna ɓuuɓol henndu toowndu 50 kiloomeeteer e nder ŋoral fjord 2 kiloomeeteer, ina ɓeyda njaaweeki henndu fotde 300 haa 500 e nder teemedere.
- Lee-Slope Hydraulic Jump and Rotors: No laral henndu toowndu ɓurndu tiiɗndu nduu ɓuuɓtortoo e dow kaaƴe coñce nii, ngal ɓuuɓtoo feewde e dow geec, ngal ruttotoo dow e nder diwgol ndiyam weeyo tiiɗngol. To les ɗoo, ɗoon e ɗoon diɗɗal e dow daande maayo e ndiyam fjord nder, vortices rotor gonɗi e dow ŋoral ina njirloo e 150 haa 250 km/h (95 haa 155 mph), ina njirloo les e dow mahaaɗe e laanaaji hade mum en ruttaade laawol leƴƴanɗe seeɗa caggal ɗuum.
Profail winndereyankeewo laamuuji henndu katabatik ɓurɗi maayde e winndere ndee¶
| Innde Diiwaan | Nokku leydi | Iwdi Plateau & Joometiri Kanaal | Peak Gusts winnditaaɗi & Duuɓi Tipikal | Haɗeeji Emergency nokkuuji puɗɗiiɗi |
|---|---|---|---|---|
| 1. Piteraq (Genland: "Ko ƴattata on") | Fuɗnaange-rewo leydi Greenland (haa teeŋti e Tasiilaq / Duunde Ammassalik e Fjord Sermilik) | Ɓoornugol ƴiiƴam Greenland (\(3,000\text{ m}\)) ina ɓuuɓtoo e dow fjorduuji ɓuuɓɗi so tawii ko ɓuuɓol ɓuuɓngol rewi hakkunde Greenland e Islande | \(180\binndi{ to }327\binndi{ km/h}\) (\(112\binndi{ haa }203\binndi{ mph}\)) (6 feebariyee 1970 musiiba Tasiilaq yani est. \(325\binndi{ km/h}\)); ina duumoo waktuuji 12 haa 36 | Ina ɓuuɓna cuuɗi leɗɗe; ina werloo laanaaji e konte laaɗe diwooje e weeyo ; ina ubbi kippuuji ekspedisiyoŋ e dow daande maayo ; ɓuuɓri ɓurndi heewde. |
| 2. Bora (Bura) | Fuɗnaange-rewo Adriyatik (Korowasi: Senj, Kanal Velebit, Maslenika, Makarska; Sloveni: Falnde Vipava; Itali: Tiriyeste) | Duunde toownde toownde e dow ŋoral Balkan/Pannonian ina ɓuuɓtoo e dow Alpes Dinarik (\(800\tekst{ haa }1 700\tekst{ m}\) ina rewa) e nder maayo Adriyatik ngulngo | 160\(\binndi{ haa }304\binndi{ km/h}\) (100\(\binndi{ haa }189\binndi{ mph}\)) (304 km/h winndaa ko e Sveti Rok / Maslenica, Korowasi); ina duumoo balɗe 1 haa 5 | Ina ɓuuɓna semi-kaamuuji e kammu e dow ponte daande maayo ; duuɗe ɓuuɓɗe e nder ɓurɗo ɓuuɓde (ledena bura); ina ɓuuɓna laanaaji diwooje e laanaaji diwooje. |
| 3. Wiliyaw | Duunde Aleutiyankoore, Kodiak, Cook Inlet & Alaska Fuɗnaange-rewo; Daande Magellan, Kanaal Beagle e Tierra del Fuego (Siili/Arjantiin) | Laddeeji neesuuji ɓuuɓɗi e daande maayo, laddeeji ɓuuɓɗi, e ɓulli ɓuuɓɗi ina njippoo fotde dow e nder ŋore subpolar juutɗe | \(130\binndi{ haa }220\binndi{ km/h}\) (\(80\binndi{ haa }135\binndi{ mph}\)); fiyi e bulletinuuji ɓuuɓɗi 30 leƴƴannde haa 20 minit tawa jeertinaango alaa | Koppi laanaaji diwooje e dow bempeƴƴe mum en joofni e ankere; rips mooringuuji ummoraade e les fjord kaaƴe; ina addana icing spray froid e dow laanaaji karaŋ/liɗɗi. |
| 4. Mistral e Tramontaan | Falnde maayo Rhône, Provence, Golf Lion, e Languedoc (Fuɗnaange Farayse) e nder Mediteraane worgo-fuɗnaange | Henndu ngulndu ummoraade e Massif Central e Alpes ina ɓuuɓtoo e dow ŋoral Rhône ɓuuɓngal hakkunde Alpes e Cévennes | \(110\binndi{ haa }190\binndi{ km/h}\) (\(68\binndi{ haa }118\binndi{ mph}\)) (Mont Ventoux / Cap Béar); ina fuɗa les asamaan naange jalboowo fotde balɗe 3 haa 9 | Diwta ɓuuɓol juutngol, juutngol \(6\binndi{ haa }9\binndi{ m}\) (\(20\binndi{ haa }30\binndi{ ft}\)) e nder Golf Lion; ina fuɗa yahooɓe e lummbotooɓe e maayo; fuels jaawɗo ndunngu/duuɓi brushfires. |
| 5. Tehuantepeser (Worgo) | Paas Chivela e Golf Tehuantepek (Oaxaca/Chiapas, Fuɗnaange Meksik) e Papagayo (Kosta Rika/Nikaraguwaa) | Kosam mawɗam Amerik worgo/Golf Meksik toowɗam ina ummoo e nder ŋoral tufnde Chivela \(250\text{ m}\)-lowre e nder Pasifik (Gulf of Mexico) | \(120\binndi{ haa }220\binndi{ km/h}\) (\(75\binndi{ haa }135\binndi{ mph}\)); jet henndu nannduɗo e fannu ina yaaji \(500\tekst{ km}\) (\(310\tekst{ mi}\)) yalta e nder geec Pasifik | Sanɗaaji ina penta e ina gila e kamiyoŋaaji e laawol mawngol Pan-Amerik to La Ventosa ; ina addana geec ɓuuɓɗo \(8\text{ m}\) (\(26\text{ ft}\)) les asamaan laaɓɗo. |
| 6. Katabatik Antartik ("Galle ɓuuɓol") | Antarktik daande maayo (Kap Denison / Bay Commonwealth, Leydi Adélie, Bay Terra Nova, Falndeeji yoorɗi McMurdo) | Fuɗnaange Antarktik ɓuuɓol (\(3 500\text{ haa }4 000\text{ m}\)) ina hawra e ɓulli ɓuuɓɗi daande maayo | \(150\binndi{ haa }320\binndi{ km/h}\) (\(95\binndi{ haa }200\binndi{ mph}\)) (Njaaweeki henndu hakkunde hitaande kala to Kap Denison ko \(80\binndi{ km/h}\) [\(50\binndi{ mph}\)]) | Hakke ɓuuɓol leydi ngol yiyataa no feewi (daneejo) e \(-40\text{ °C}\); seertude ɗoon e ɗoon e hoɗorde tawa alaa ɓoggol teddeendi ɓanndu. |
Wuurde e ladde e yah-ngartaa polaar : udditde e hisnude laylaytol e nder Piteraq walla Williwaw¶
E dow ŋoral ƴiye Greenland, Svalbard, duunde Baffin, Alaska, Patagoni, e Antarktik, yah-ngartaaji polaaruuji e dow koye mum en ɓuri joofde ko e halkaare laylaytol katabatik, ɓuri joofde e ɓuuɓol crevasse. So 180 km/h (112 mph) ɓuuɓol katabatik yanii e kampaañ mo peewnaaka, ina ɗaɓɓi ko famɗi fof leƴƴanɗe 60 ngam ɓuuɓnude jolɗe aluminium, ɓuuɓna ɓuuɓol ngol, ɓuuɓna saakuuji ɗanngal e nder niɓɓere.
1. Ko adii henndu, jokkere enɗam e joometiri jokkere enɗam¶
- Anndu Axis Drainage Katabatic (Hoto meeɗ pittaali yaajɗi haa dow ŋorol dow): Henndu Katabatic fuɗɗu dow / les-glacier (ina ɓeyda heen 15 haa 30 degere ɓuuɓol to bannge ñaamo e nder Hemisfere Fuɗnaange walla nano e nder Hemisfere FuɗnaangeCoris ngamario). Hay so henndu ina fuɗa dow-waande nde mbaɗata kampaañ, orient tunnel maa walla laylaytol geodesic mbele les, ɓurngol famɗude e koyngal aerodynamique mum ina toɗɗii toɓɓere UPHILL feewde e hoore glacier, e damal laylaytol ngol ina fadi 90 degere to bannge walla les henndu. Hoto meeɗ yiyde damal laylaytol dow feewde e ŋoral : so zipper oo feccii santimeeteeruuji 2 e nder Piteraq, laylaytol ngol ina fuɗa no parachute nii, ina futta haa yaasi.
- Bury "Deadman" Ankereeji Nees (Peɗe tendaaji gonɗi e mbaydiiji ɗii ngalaa nafoore): V-stakes gonɗi e 15 santimeeteer (6-inch) ina njalta e nees e les ɓuuɓri 100 kiloo.
- E dow henndu (dow) e banngeeji, ankere kala guyline huutortoo skis dogdu 50 santimeeteer (20 inch) dow e nder nees, axes glace udditaa dow no maayɗo T-slot 45 santimeeteer tesionin ko adii s now solide so ankereeji ɓuuɓɗi naylon udditaa haa luggiɗi.
- Double-pole the sleeves: So tawii laylaytol maa tunnel polar ina jaɓi, jolnu setuuji ɗiɗi jolɗe aluminium e nder kala junngo ngam ɓuuɓnude tiiɗnaare flexural e dow ɓuuɓri rotor dow.
- Siiltu Ɓoggi Nees Perimeter (Snow Skirts): Kala tente polaar ina jogii ɓulli jaajɗi (ɓulli nees) e saraaji les ɓuuɓri flysheet yaajndi. Softinde bolokaaji nees denndaaɗi e dow denndaangal 360 degereeji perimeter nees flaps e stomp ɗi tiiɗde haa nees spindrift waawa jet les leydi.
2. No mahru-ɗaa Wall henndu Katabatic Snow-Block no haanirta nii¶
- Toowgol e woɗɗude: Huutoro sawru nees ngam taƴde bolokaaji ɓuuɓɗi (\(40 \laabi 30 \laabi 20\binndol{ cm}\) [\(16 \laabi 12 \laabi 8\binndol{ in}de\)]) e mahde ɓuuɓol, **pewin the wa-lld) laylaytol ngol.
- Kuulal Innjiniyaaruuji teeŋtuɗi: Mahde mahdi nees 1.0 haa 1.5 meeter (3.3 haa 5 feet) dow henndu laylaytol ngol, WOTA memo mbaydi laylaytol ngol, e **woto maha mahdi ndii ko ɓuri 75 haa 80 e nder teemedere e tooweeki laylaytol ngol [1 feet.2)
- Hol ko waɗi? Koɗorɗe nees mahaaɗe ɓurɗe toowde e laylaytol ngol ina mbaɗa eddy drift leeward, ina ɓuuɓna meeteruuji 2 (6,5 feet) nees to dow ŋoral laylaytol ngol e nder waktuuji 2, ina ɓuuɓna jolɗe ɗee e les teddeendi nees. Waɗde 1 meeter hakkunde mahol toowngol e laylaytol ngol ina addana henndu yaawndu ɓuuɓnude luggere ndee tawa ina ɓuuɓna doole halkaare henndu nduu dow dow ŋoral laylaytol ngol.
- Hokku waktuuji 60 ngam ƴeewde : E nder ɓuuɓol leydi katabatik, tergal gootal e fedde ndee ɓoorniima comci ɓuuɓɗi, gite ski, ina taƴaa e laylaytol ankere mawngol laylaytol ngol e kaɓirgal ŋoral e ŋoral ŋoral 5 meeter ina foti yaltude yaasi kala minitaaji 4 to05 dow suudu.
3. Emergency "Koolaaɗo kuuɓal" Drill¶
So tawii henndu nduu ɓurii 160 haa 200 km/h (100 haa 125 km/h) tawa jolɗe laylaytol ngol ina ɓuuɓtoo, ina jogori ɓuuɓde e nder weeyo ngo : 1. Waɗde bottaari, parkaaji, mittens, goggles, e harnesses NDER laylaytol ngol tawa ina darii. 2. Mumtude ƴulɓe ɗoon e ɗoon e uddude butelaaji petroŋ ɗii no moƴƴi. 3. Anniyaade ɓuuɓnude walla ɓuuɓnude leɗɗe ɗee e nder koppi mum en gila e nder ngam ɓuuɓnude laylaytol ngol e dow nees hade leɗɗe ɗee ɓuuɓde e ɓuuɓnude mbaydi ndii. 4. Pile saakuuji geɗe teeŋtuɗe e dow ŋoral henndu dow laylaytol ngol e lelnude e nder ŋoral laylaytol ɓuuɓngol ngol e nder saakuuji maa ɗanngal dow ŋoral foam, foofa e nder ŋoral henndu leeward haa Piteraq ɓuuɓtoo.
Tooke karbon e nder laylayti katabatik ɓuuɓɗi e nees
So nees spindrift ina ubbi les ɓuuɓol nees e ɓuuɓol tendaaji polaar e nder ɓuuɓol, mbaydi naylon coktiindi ndii ina ɓadii henndu. Doggol ƴulɓe kammu e nder laylaytol ɓuuɓngol ina ñaama oksijen, ina addana ɗum warde monoksiid karbon (CO) ko ɓuri 1 000 feccere e miliyoŋ e nder hojomaaji 10. Pooɗee ski e nder ɓuuɓol toowngol ngol e nder hojomaaji 15 kala ngam ustude ɓuuɓol ɓuuɓol ngol no fiɗtaandu nii, woto meeɗ ɓuuɓnude ɓuuɓol ngol e ɗaanaade, kadi uddu ɓuuɓol ngol ɗoon e ɗoon so tawii ɓuuɓol ngol wayliima walla so neɗɗo heɓii ɓuuɓri hoore.
Wuurde e maayo : jogaade Williwaws, Boras, e Piteraqs e nder maayo e nder ankere¶
Wonande liɗɗi njulaagu, gollotooɓe laanaaji diwooje, yahooɓe e laanaaji diwooje, e yahooɓe e laanaaji ndiwoowa to Alaska, Kolommbi, Patagoni, Korowasi, Geres (Meltemi lee-cliff gusts), e Greenland, ɓuuɓol katabatik ina addana maayo caɗeele tati :
1. Anndude ƴoogirde yiytere : "Duule Foehn/Bora Cap" e dow ŋoral tufnde¶
Hay so asamaan dow ina jalba, ƴeewto dow ŋoral tufnde hade maa naatde e fjord walla jolnude : - So a yiyii duule daneeje roll walla duule cap (kapa e nder leydi Korowasi) ina ndarii, ina taarii e dow ŋoral ina waɗi ɓuuɓri ruulde ina ɓuuɓtoo e dow yeeso kaaƴe gonɗe e dow ŋoral, ina majja e feccere les, ɓuuɓri katabatik henndu toowndu ina ɓuuɓtoo e dow oon ŋoral. - Ƴeewee dow ndiyam ɗam saraaji ŋoral kaaƴe : ɓalndu daneeru ɓuuɓndu ("paɗe cattuɗe" ina mbaɗta ndiyam danejam cumu, ina wiyee fumarea e nder maayo Adriyatik) dogdu e nder maayo ina maantinira ŋoral ardorde gu57to-180 km/h (120-180 km/h) hokkude 30 haa 90 leƴƴannde jeertinaango.
2. Hol ko waɗi ankru ɓadiiɗo les kaaƴel toowngel ina addana 180 degere ɓuuɓde¶
E henndu no woorunoo, jolngo ɓadiiɗo daande maayo ina usta jolngo. E nder Wiliwaw walla Bora katabatic, henndu nduu ina jippoo e dow kaaƴe 600 meeteer (2 000 meeter) e dow ŋorol les, ina fawa e ndiyam 200 meeter (650 meeter) to bannge maayo, ina fecca : henndu wooturu ina doga ina yalta e maayo, tawi henndu nduu ina doga ina yalta e maayo, tawi henndu nduu ina doga ina yalta e maayo, tawi henndu nduu ina doga ina yalta e maayo, ina fadi haa reverse face toliff - Laana njoorndi e ndeeɗoo nokku ɗo jolni ɗoo, ina fiyee gila e ŋoral, ina ɓuuɓtoo no feewi, leƴƴanɗe 10 caggal ɗuum, ina ɓuuɓtoo e dow ŋorol ngol, ina fawee e ŋorol 80 ŋorol les, ina fawa ŋorol laana ndiwoowa ina fawee e nder ndiyam (**ven hore saireles). - Peeje Anchorage moƴƴe: 1. Hoto meeɗ ankere dow dow ŋoral glacial walla hunduko canyon ; cuɓo-ɗaa ankara caggal duunde lesre, ɓuuɓnde walla duunde ɓuuɓnde ɗo doggol katabatik waawaa yaawde les ɓuuɓol. 2. Yaltin denndaangal kaɓirɗe e rode (7:1 haa 10:1 scope), rig naylon line snubber, waɗ kellet teeŋtuɗo e feccere les caɗeele, e jogaade moteri mawɗo oo ina doga e geɗe tawa ko ƴeewoowo steering e nder gusts. 3. E nder laana ndiwoowa, ƴettu walla ɓuuɓna hoore laana njoorndi e jolɗe webbing mbele Bora 150 km/h waawa udditaade ɓuuɓri UV ndii, ɓuuɓna laana ndiwoowa kaa.
3. Ɓoornugol maayo ɓuuɓri (Overising)¶
So Piteraq (-20 °C), Bora Arktik, walla Williwaw Alaska ina ɓuuɓtoo e dow ndiyam geec, ina atomize ɓuuɓol ndiyam ɓuuɓɗam ɓurɗam ɓuuɓde e nder weeyo. Kala ɓuuɓol ngol fiyi e deki, railing, mast radar, e kabine ina ɓuuɓta ɗoon e ɗoon haa wonta glaas marin. - The Top-Heavy Capsize Trap: Moftude santimeeteeruuji 10 haa 15 (4 haa 6 inch) ice tiiɗɗo toowɗo e dow ŋoral laana njoorndi e ŋoral laana ndiwoowa ina ɓeyda tonngooɗe sappo teddeendi dow metasenter laana kaa, ina halka bo at rolls mum haa dow e. - Golle ko yaawi: Ustu njaaweeki walla waylude laawol dow henndu feewde e ndiyam ɓuuɓɗam ngam ustude ɓuuɓol bow, e neldude terɗe ekipaaji jokkondirɗi e kostimuuji ɓuuɓɗi yaltude e bats baseball leɗɗe, mallets leɗɗe, walla fiberglass shovels ngam fiyde ice e dow dow ɓurɗo toowde ko adii.
No Tasiilaq, leydi Greenland huutortoo sireneeji colour ngam daɗde e henndu Piteraq 300 km/h
To Tasiilaq (Fuɗnaange Greenland), ɗo henndu Piteraq ɓuri doole henndu cate 5, wuro ngoo ina gollina Sistem Jeertinaango e Siren Piteraq municipaal e Duɗal Danemark ko faati e weeyo (DMI): - So DMI yiytii dome toowɗo toowɗo e dow ŋorol Greenland ina wondi e ŋorol luggiɗngol e nder ŋorol Danemark, wuro ngoo ina sooma Siren Piteraq, ina yayna Annoore Jeertinaango. - Hoɗɓe ina uddita jolɗe henndu yaajɗe e dow windooji gonɗi e dow falnde glacier, ina kaɓɓa laanaaji e kaɓirɗe njamndi, ina keddii e nder galleeji gonɗi e ŋoral haa All-Clear Siren ina diwa. Yahde yaasi e nder sahaa ɓuuɓɗo Piteraq ina waawi addude batte bonɗe ummoraade e weeyo ngo njamndi mboɗeeri ndi diwata e 200 km/h (125 mph).
Limooje emergency diiwaan e porotokolle agence¶
- Greenland e Danemark: Noddu 112 walla jokkondir e Polis nokku oo / Komando Arktik (Komando Arktisk) e Kanaal VHF 16. Monitor DMI (Duɗal ganndal weeyo to leydi Danemark,
dmi.dk/ Rajo Kalaallit Nunaata KNR) ngam Jeertinaango Piteraq (Piteraq-varsel) laawɗungo e ɗooftaade maandeeji sireneeji wuro Tasiilaq. - Korowasi, Sloveni, e Itali (Nokku Bora Adriyatik): Noddu 112 (walla 195 ngam njiylawu e hisnude geec MRCC Rijeka to Korowasi; 1530 ngam Garde Costiera to Itali). Ƴeewto DHMZ (Državni,
meteo.hr) e HAK (fedde otooji Hrvatski,hak.hr) ngam wakkati goonga Jeertinaango Bora Meteoalarm Boɗeejo e uddugo henndu doole dow Laawol mawngol A1 (Sveti Rok haa Posedarje / Maslenica), A6, Ponto Krk, Ponto Pag, e laawol mawngol Adriyatik D8. - Leyɗeele dentuɗe Amerik (Alaska) e Kanadaa: Noddu 911 walla mbeltin Reenoowo konu Amerik / Reenoowo konu Kanadaa e Kanaal VHF 16 (walla softina EPIRB / PLB / Garmin inReach 406 MHz). Yiylo Serwiis weeyo ngenndiijo NOAA (NWS Anchorage / Juneau / Fairbanks) limtooji maayo ngam Jeertinaango henndu doole, jeertinaango ɓuuɓol Williwaw, e jeertinaango ɓuuɓol teeŋtungol.
- Farayse (Nokku Mistral e Tramontane): Noddu 112 (walla 196 ngam hisnude CROSS Méditerranée e nder maayo). Monitor Meteo-Farayse (
vigilance.meteofrance.fr) ngam Jeertinaango Ɓoornugol Oraas/Boɗeejo e nder departemaaji Bouches-du-Rhône, Var, Vacluse, Aude, e Pirénées-Orientales. - Siili e Arjantiin (Zone Williwaw Patagonie & Tierra del Fuego): Noddu 137 (Armada de Siili Hisnude Maritime) walla 106 (Prefektuur Naval Arjantiin) e ƴeewtaade Kanaal VHF 16 e nder ŋoral Magellan e Kaanal Beagle.
Naamne keewɗe naamneede¶
Hol ko seerndi henndu katabatik (hono Bora walla Piteraq) e henndu foehn walla Chinook ?¶
Kamɓe ɗiɗo fof ko henndu dowri ɓuuɓndu, kono eɓe njogii siynooji nguleeki luurondirɗi e laabi diwtuɗi. **Henndu foehn walla Chinook** ina waɗa so henndu sinoptik ina doga henndu ɓuuɓndu, ɓuuɓndu, dow e dow tulde ; henndu nduu ina ɓuuɓna ɓuuɓri mum no toɓo walla nees nii to bannge henndu nduu, ina ɓuuɓna e ɓuuɓri adiabatik nde jippotoo e dow ŋorol henndu nduu, ina ara les ina ɓuuɓna ina yoora. **Henndu katabatik (hono Piteraq, Bora, walla Williwaw)** fuɗɗotoo ko e ɓuuɓol keewngol, ɓuuɓngol, ɓuuɓngol henndu ɓuuɓndu (-30 haa -60 degere Celsius) jooɗiiɗo dow ŋoral toowngal walla dow ŋoral duunde. Hay so tawii noon ndee henndu ina ɓuuɓta fotde 9,8 degere Celsius e nder 1 000 meeter nde nde diwtata les, nde fuɗɗorii ko toowde haa nde yettii e daande maayo haa jooni nde 10 haa 25 degere Celsius ɓuri henndu daande maayo ndu ɓuuɓde e ɓuuɓde, nde yaawna les les ɓuuɓol.
Hol ko waɗi henndu Piteraq walla Bora maayndu ina waawi fiyde tawa asamaan ina laaɓi no feewi, ina naange ?¶
Henndu katabatik ummoraaki e duule ɓuuɓɗe walla e ɓuuɓol ɓuuɓngol. Poolgu toowngu henndu toowndu, ñamlotoondu henndu katabatik, ɓuri yaawde feeñde ko e jammaaji deeƴɗi, laaɓtuɗi, tawi duule ngalaa ngam nanngude nguleeki dow ŋoral walla dow ŋoral. No ndeen laylaytol henndu toowndu ɓuuɓndu ɓuuɓtortoo e dow rimre ndee, ruttii e dow ŋoral daande maayo nii, ɓuuɓol les ngol ina ɓuuɓna kala duule leslese, ina waɗa "Clear Bora" (*Jasna Bura*) walla Piteraq laaɓɗo asamaan ɗo 220 km/h (135 mph) ɓuuɓol ngol ɓuuɓnata e les ɓuuɓol ground tan ai blue skies toɓɓere e nees fufɗo (*ɓuuɓri leydi*) walla ɓuuɓri geec atomize.
So miɗo jooɗii e dow ŋoral (glacier) walla e dow ŋoral (tundra) arktik, hol to dow henndu am pot-mi mahde ŋoral nees, hol no ngal foti toowde ?¶
Mahde koɗorɗe ɓuuɓɗe, nannduɗe e puccu, ɗe ɓuuɓɗe, ɗe ɓuuɓɗe, ɗe njuumri **1,0 haa 1,5 meeteer (3,3 haa 5 feet) dow henndu** to bannge henndu, mahde ɗe haa ko ina tolnoo e **75 haa 80 e nder teemedere tooweeki laylaytol maa (fotde me**ll)2t. Hoto meeɗ mahde mahdi ndii haa dow ŋoral laylaytol ngol, kadi hoto meeɗ mahde ndi ɓurndi toowde e ŋoral laylaytol ngol : ŋoral nees mawngal ina waɗa ɓuuɓol ɓuuɓngol caggal maggol, ngol ɓuuɓnata tonngooɗe neesuuji ɓuuɓɗi to dow ŋoral laylaytol maa, ina ɓuuɓna jolɗe ɗee e les teddeendi nees e nder waktu gooto. Accude luggere 1 meeter caggal mahol toowngol haa ɓalewol ina ɓuuɓna henndu mawndu nduu dow laylaytol ngol tawa ina addana henndu ɓuuɓndu rewde e luggere ndee.
Hol ko waɗi jolnude laana ndiwoowa les ŋoral ŋoral ina bonna e sahaa Williwaw walla Bora ?¶
Ñalnde deeƴre, ɓuuɓol gonngol les 600 meeteruuji (2 000 meeteer) ina nanndi e nokku ɓurɗo ɓuuɓde e nder fjord. Kono e nder Williwaw walla Bora katabatic, henndu toowndu ina fiyra dow ŋoral, ina ɓuuɓtoo fotde dow (e dow 70 haa 80 degere) e dow ndiyam ɗam to les ŋoral, ina ɓuuɓtoo e nder ŋoral ɓuuɓngal. Laana ndiwoowa njoorndi ɓadiiɗo les kaaƴe ina heɓa ɓuuɓde gila dow, ina fiyee e ɓuuɓol 80 njuuteendi, ina wayloo 180 degere e nder leƴƴanɗe seeɗa kala, ina ɓuuɓna laanaaji diwooje ina ɓuuɓtoo e dow ŋoral mum en hay so tawii alaa ko ŋoral dow, ina ɓuuɓna ŋoral e nder maayo kaaƴe.
Hol ko waɗi miɗo foti heddaade e nder laylaytol am hay so tawii jolɗe ɗee ina njuuti e hakkunde henndu katabatik?¶
E nder 180 km/h (112 mph) Piteraq walla Antarktik katabatik, yiytere ina ustoo haa ɓura meeteer gooto (yiyngo zero-whiteout) e nguleeki henndu ɓuuɓndu ina ustoo les -60 degere Celsius (-76 degere Fahrenheit). Wiɗtooji maayɓe ina kollita wonde alpiniste en udditooɓe laylaytol ɓuuɓngol, etaade yahde laylaytol goɗngol walla ɓuuɓnude ŋoral nees e nder niɓɓere tawa alaa ko woni e mum so wonaa jolngo, ina ɓuuɓtoo e koyɗe mum en, ina njiyloo kammu e nder 5 step, ina maaya e hipotermi e nder hojomaaji 30. So tawii ko ɓuuɓri nees perimeter tente e ankereeji maayɓe ina njogii mbaydi les, jokku zip e nder saak ɗanngal maa e dow pad maa foam nder mbaydi tenda flattened, huutoraade koɗorɗe naylon no saak bivouac mo henndu waawataa.
Hol ballal gadanal potngal huutoreede e neɗɗo gonɗo e henndu katabatik subzero e ɓuuɓri geec ɓuuɓndi ?¶
Henndu katabatik ina addana **ɓuuɓri henndu** e dow nofru, e gite, e noppi, e gite, e koppi e nder hojomaaji 2 haa 5, wondude e **hipotermi** sistemik. Moƴƴin ɓiɗɗo oo e henndu ɗoon e ɗoon, ittu comci yaajɗi ɗi ɓuuɓɗi walla ɗi ɓuuɓɗi, ɓuuɓna ɗi e dow paɗe ɓuuɓɗe e nder saakuuji ɗanngal joorɗi, ɓuuɓna koppi walla koyɗe ɓuuɓɗe e nder ɓuuɓri ɓuuɓndi sehil maa (walla e nder 37 haa 39 degere Farenheit Celsius to18.2 lootde laawol gootol e nder galle duumotooɗo, meeɗaa ɓuuɓnude ɓalndu ɓuuɓndu e nees). Ƴettude kursus ballal gadanal e CPR ladde seedtinaangal ummoraade e Croix-Rouge, St John Ambulance, walla ballal nokkuure ina hebbina on ngam ƴellitde caɗeele e nder dumunna toowɗo.
Ardiiɓe jokkondirɓe¶
- Chinook, Foehn, Santa Ana, e Diablo ina njippoo e henndu e ɓuuɓri ɓuuɓri
- Blizzards leydi, fufde whiteouts nees, e laabi tether ɓoggi hoɗorde
- Vortex polar, ɓuuɓri arktik, e nguurndam ɓuuɓri henndu
- Hipotermiya e ɓuuɓri anndinde e ballal gadanal
Fuɗɗoode e ardorde laawɗunde¶
- Duɗal Danemark ko faati e weeyo (DMI, Duɗal weeyo Danemark) e laamu leydi Greenland (Naalakkersuisut): Ko faati e weeyo Piteraq, ko faati e weeyo, e porotokolle urgence wonande Fuɗnaange Greenland (Sistem jeertinaango Tasiilaq).
- Sarwiis weeyo e ndiyam Korowasi (DHMZ, Državni hidrometeorološki zavod) e fedde otooji Korowasi (HAK): Dinamiik Bora Adriyatik (Olujna i Orkanska Bura) tiiɗɗo, ɓuuɓol rotor, e uddugol pont/laawol mawngol.
- Njuɓɓudi ngenndiwal ko feewti e weeyo e weeyo (NOAA) Sarwiis ngenndiijo toppitiiɗo ko fayti e weeyo (NWS Alaska Region) e Gardiiɗo koɗki Amerik (USCG): Laabi nguurndam e nder geec ngam ɓuuɓde dow ŋoral Williwaw Alaska, henndu gap, e ɓuuɓol laanaaji ɓuuɓɗi teeŋtuɗi.
- Porogaraam Antarktik Amerik (USAP / Fooyre Ganndal Ngenndiire) e Wiɗto Antarktik Biritaan (BAS): Deftere Ladde ngam Kampaañ Polar Luggiɗngo: Ƴeewndo Tente Katabatik, Ƴeewndo Nees Deadman, Mahngo Mahol Nees, e Wuurde Bivouac.
- Fedde winndereere toppitiinde weeyo (OMS) e Météo-Farayse: Siistem henndu orogaraafi e katabatik (Mistral, Bora, Piteraq, Tehuantepecer): Dinamiik mesoskaal e Siistem jeertinaango arano.