Huragan katabatyczny (Bora, Piteraq, Williwaw): zimne podmuchy grawitacyjne zbocza zbocza¶

W przeciwieństwie do ciepłych, suchych wiatrów foehn i Chinook (które ogrzewają się w wyniku kompresji adiabatycznej, gdy powietrze jest przepychane nad pasmem górskim), wiatry katabatyczne (od greckiego katabasis, co oznacza „opadający”) to gwałtowne, przenikliwie zimne wichary napędzane grawitacją, które powstają, gdy ogromna pula chłodzonego radiacyjnie, bardzo gęstego powietrza gromadzi się na szczycie podwyższonej pokrywy lodowej, lodowca lub płaskowyż wysokogórski i rozlewa się po krawędzi jak woda przelewająca się przez tamę. Przyspieszając w dół przez strome doliny przybrzeżne, rynny lodowcowe i przełęcze górskie pod wpływem grawitacji i przybrzeżnego gradientu niskiego ciśnienia, podmuchy katabatyczne osiągają prędkość huraganów kategorii 3 do 5 od 150 do ponad 300 kilometrów na godzinę (95 do 190 mil na godzinę) w ciągu kilku minut, często rozpoczynając się pod zwodniczo czystym, bezchmurnym niebem z nagłą temperaturą od 15 do 25 stopni Celsjusza (27 do 27 do 25 stopni Celsjusza). 45 stopni Fahrenheita) spada temperatura. Znane regionalnie jako Piteraq na Grenlandii, Bora (Bura) wzdłuż wybrzeża Adriatyku w Chorwacji, Słowenii i Włoszech, Williwaw na Wyspach Aleuckich na Alasce i w Cieśninie Magellana/Tierra del Fuego, Mistral w południowej Francji, Tehuantepecer w południowym Meksyku i Antarktyczne burze katabatyczne Adélie Land i McMurdo, wiatry te niszczą namioty ekspedycyjne, zrzucają głośne pojazdy z przybrzeżnych wiaduktów, przewracają statki żaglowe i rybackie na kotwicę na końcach belek, a nadmorskie miasta grzeją mgłę solnego lodu lub zamieci naziemne. Jeśli ktoś utknął w katabatycznym wietrze poniżej zera, został ranny w wyniku awarii strukturalnej lub dryfuje na morzu, należy natychmiast zadzwonić pod lokalny numer alarmowy (911 w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, 112 w całej Unii Europejskiej, 999 w Wielkiej Brytanii) lub sprawdzić nasz katalog numery alarmowe. Informacje na temat sytuacji awaryjnych związanych z wiatrem i zimnem można znaleźć w naszych przewodnikach Wichury w Chinook, Foehn, Santa Ana i Diablo, zamiecie ziemne, zawieje śnieżne i liny zabezpieczające, wir polarny, wybuchy arktyczne i przetrwanie odmrożeń spowodowanych chłodem wiatru, i pierwsza pomoc w przypadku hipotermii i odmrożeń.

Zrób to teraz¶

1. Należy natychmiast zwrócić uwagę na lokalne ostrzeżenia przed wiatrem katabatycznym, systemy syren i zamknięcie mostów przybrzeżnych: Kiedy agencje meteorologiczne wydają Ostrzeżenie Piteraq (we wschodniej Grenlandii, sygnalizowane przez syreny miejskie i migające czerwone latarnie w Tasiilaq), Ostrzeżenie Red Bora (Crveni Alarm / Bura) wzdłuż chorwackiego wybrzeża Adriatyku (zamykanie mostu A1 Maslenica, mostu Krk i Jadranska Magistrala) autostrada D8) lub Ostrzeżenie przed silnym wiatrem / Williwaw na Alasce lub w Patagonii, wejdź do wzmocnionej konstrukcji, zanim nadejdzie front frontowy. Wiatry katabatyczne przyspieszają od martwego spokoju (0 km/h) do ponad 160 kilometrów na godzinę (ponad 100 mil na godzinę) w mniej niż 10 minut.
2. Jeśli biwakujesz na lodowcu, tundrze lub płaskowyżu górskim, gdy zbliża się burza katabatyczna, natychmiast zbuduj ścianę wiatrową w kształcie podkowy po zawietrznej (skierowanej w stronę lodowca) stronie namiotu: Nawet czterosezonowy namiot ekspedycyjny geodezyjny będzie miał aluminiowe lub węglowe maszty złamane przez Piteraq lub Williwaw poruszający się z prędkością 180 km/h (112 mil/h), jeśli pozostanie całkowicie odsłonięty. Przetnij lub przerzuć gęste bloki śniegu ubitego wiatrem, aby zbudować solidną ścianę chroniącą przed wiatrem Wysokość od 1,2 do 1,5 metra (4 do 5 stóp) w pozycji od 1 do 1,5 metra (3,3 do 5 stóp) pod wiatr od namiotu, zakopaj kotwy śnieżne typu „martwy” (narty, czekany, worki wypełnione śniegiem zakopanym na głębokość 50 centymetrów [20 cali]) na każdej odciągu i załaduj ponad 50 szt. kilogramów (ponad 110 funtów) sprzętu w podłodze namiotu, aby schron nie mógł zostać wyrzucony w powietrze, jeśli pęknie słupek.
3. Jeśli w nocy maszty namiotu pękną w katabatycznym podmuchu, NIGDY nie rozpinaj drzwi i nie opuszczaj namiotu w ciemności: Pozostań w zwiniętym materiale namiotu, wyciągnij śpiwór, izolowaną karimatę, paliwo do kuchenki i racje żywnościowe wokół siebie wewnątrz przypiętej nylonowej skorupy i użyj zakotwiczonego materiału namiotu jako awaryjnego worka biwakowego (bivy) do czasu, aż światło dzienne lub ustanie wiatru pozwolą ci wykopać rów śnieżny lub jaskinię śnieżną. Odejście od zawalonego namiotu podczas zamieci śnieżnej poruszającej się z prędkością 150 km/h powoduje śmiertelną dezorientację i hipotermię w ciągu 15 minut.
4. Jeśli znajdujesz się na pokładzie statku zakotwiczonego w fiordzie, zatoce lub zawietrznym wybrzeżu, gdy uderzy Williwaw lub Bora, NIE chowaj się bezpośrednio pod stromym górskim klifem: Marynarze często popełniają fatalny błąd, kotwicząc tuż przy podstawie stromego klifu zawietrznego, aby „ukryć się przed wiatrem”. W Williwaw lub Bora katabatyczny strumień powietrza wznosi się nad grzbietem górskim i opada prawie pionowo w dół (kąt zstępujący od 70 do 80 stopni) na wodę u podstawy klifu, generując wirujące podmuchy wirowe (wirniki), które zmieniają kierunek o 180 stopni w ciągu 5 sekund, uderzają żaglówkami płasko o maszty (powalenie) i wciągają kotwice na głęboką wodę. Możesz zakotwiczyć w płaskiej zatoce poza rynieną lodowcową, podwoić zasięg kotwicy (stosunek głębokości do głębokości od 7:1 do 10:1) za pomocą tłumika i silnika aktywnie reagującego na porywy wiatru lub wypłynąć w morze.
5. Jeśli prowadzisz pojazd o wysokim profilu (van, kamper, ciężarówkę, SUV z przyczepą lub motocykl), gdy katabatyczny wiatr boczny uderza w przybrzeżną drogę lub most, zjedź i zaparkuj twarzą W stronę wiatru, zanim dotrzesz do odsłoniętego wąwozu lub wiaduktu: Nigdy nie próbuj przekraczać odsłoniętego mostu przybrzeżnego lub ujścia doliny podczas frontu podmuchowego Bora, Mistral lub Tehuantepecer. Zaparkuj na szerokim, płaskim chodniku z dala od drzew, linii energetycznych i latających dachówek, skieruj przedni zderzak bezpośrednio pod wiatr, tak aby najwęższy profil aerodynamiczny był skierowany w stronę podmuchu, i zaciągnij hamulec postojowy.
6. Chroń każdy centymetr kwadratowy odsłoniętej skóry twarzy i oczu za pomocą gogli narciarskich i wiatroodpornej kominiarki: Ponieważ wiatry katabatyczne łączą ujemne temperatury powietrza z wiatrem o prędkości ponad 150 km/h i unoszącymi się w powietrzu kryształkami lodu lub mułem wulkanicznym, temperatura równoważna chłodowi wiatrowemu spada poniżej -50 do -70 stopni Celsjusza (-58 do -94 stopni Fahrenheita), powodując zamarzanie nagich rogówek i odsłoniętych rogówek Policzki twardnieją w poniżej 120 sekund.

Drzewo decyzyjne: przetrwanie katabatycznej wichury w dół zbocza¶

flowchart TD
    Start["Nadchodząca wichura katabatyczna: Bora, Piteraq, Williwaw, Mistral lub podmuch lodowcowy"] --> Location{"1. Gdzie się znajdujesz, gdy rozlegnie się sygnał ostrzegawczy lub nadejdzie front podmuchu wiatru?"}

    Location -->|"W NAMIOCIE ARKTYCZNYM/ALPEJSKIM: Lodowiec, pokrywa lodowa lub tundra"| TentProtocol["PROTOKÓŁ WZMOCNIANIA NAMIOTU WYPRAWOWEGO: 1. Rozbij wąski, aerodynamiczny koniec skierowany bezpośrednio do górnej rynny lodowca 2. Zakop kotwy śnieżne Deadman (narty / czekany / worki na śnieg) na głębokość 50 cm (20 cali) na wszystkich linach 3. Zbuduj ścianę bloków śnieżnych o grubości 1,2-1,5 m (4-5 stóp) 1,2 m pod wiatr od namiotu 4. Usyp śnieg na całym obwodzie klap przeciwśniegowych (falbany). 5. Jeśli słupki pękną: pozostań w zwiniętym materiale namiotu jako biwak; Nigdy nie odchodź w Whiteout"]

    Location -->|"NA ŁODZI LUB STATKU: Fiord, Anchorage lub Lee Coast"| BoatProtocol{"2. Czy jesteś zakotwiczony bezpośrednio pod stromym klifem lub ujściem doliny lodowcowej?"}

    BoatProtocol -->|"Tak: w strefie zrzutu pionowego rotora / Williwaw"| MoveBoat["UCIECZ ZE STREFY WIRNIKÓW POD KLIWIEM: 1. Natychmiast zrzuć wszystkie żagle i uruchom silnik 2. Jeśli jest to bezpieczne przed szczytowym wybuchem: wyjdź z rynny lodowcowej do schronu na płaskim brzegu lub do pomieszczenia na głębokim morzu 3. W przypadku unieruchomienia na kotwicy: wypuść lunetę 7:1 do 10:1, kotwicę RigTandem/Kellet i silnik do przodu w porywy, aby złagodzić zmęczenie wędki"]

    BoatProtocol -->|"Nie: w toku na otwartym kanale La Manche lub na morzu przybrzeżnym"| SeaProtocol["PRZERWA W OTWARTEJ WODZIE I PRZETRWANIE W ZMROŻAJĄCYCH ROZpryskach: 1. Gołe tyczki (żagiel zerowy) lub tylko sztormowy trysail; Zabezpiecz wszystkie luźne urządzenia pokładowe 2. Uważaj na gromadzenie się zamarzniętego rozprysku lodu na nadbudówce (ryzyko wywrócenia się góry) 3. Skieruj ćwiartkę do morza i monitoruj skok na barometrze"]

    Location -->|"W POJAZDZIE LUB MIASTECZKU PRZYBRZEŻNYM: Drogi, mosty lub budynki"| TownProtocol["PROTOKÓŁ PRZETRWANIA NA WYBRZEŻU I DROGACH: 1. Przestrzegaj wszystkich zamkniętych mostów i autostrad przybrzeżnych (nigdy nie przejeżdżaj przez wiadukty w kamperze/vanie) 2. Parkuj twarzą bezpośrednio pod wiatr, z dala od drzew, dźwigów i luźnych dachów 3. W miastach Piteraq/Arktyka: Oglądaj sygnały syreny/czerwonego światła, zamykaj okna nawietrzne i uwiązuj na zewnątrz"]

Fizyka atmosfery prądów katabatycznych napędzanych grawitacją¶

Dlaczego zimne powietrze znad płaskowyżu górskiego lub pokrywy lodowej przyspiesza szybciej niż cyklon tropikalny kategorii 4, gdy spływa w dół? Trzy siły fizyczne łączą się w orograficznym skoku hydraulicznym i kierowaniu rynny:

1. Kumulowanie promieniowania i ujemna pływalność (silnik grawitacyjny)¶

1. Chłodzenie radiacyjne na płaskowyżu: Nad pokrytą śniegiem pokrywą lodową (np. pokrywa lodowa Grenlandii lub Antarktyki o wysokości 3000 metrów) lub na wzniesieniu płaskowyżu krasowego otoczonego przybrzeżnymi górami (np. Alpy Dynarskie nad Chorwacją lub Patagońskie Pole Lodowe) spokojne, czyste noce pozwalają powierzchni śniegu emitować ciepło w przestrzeń kosmiczną. Najniższe 50 do 300 metrów (165 do 1000 stóp) powietrza znajdującego się na lodzie schładza się do -30 do -60 stopni Celsjusza (-22 do -76 stopni Fahrenheita).
2. Ekstremalny kontrast gęstości: Zimne powietrze jest znacznie gęstsze niż ciepłe (w temperaturze -40°C i pod ciśnieniem na poziomie morza suche powietrze waży 1,51 kilograma na metr sześcienny w porównaniu do 1,20 kilograma na metr sześcienny w temperaturze +20°C, czyli o ponad 25 procent cięższe). Tymczasem w odległości od 30 do 80 kilometrów (20 do 50 mil) u podnóża górskiego zbocza niezamarznięta woda oceaniczna sprawia, że ​​powietrze przybrzeżne jest łagodne (0 do +10°C).
3. Dlaczego kompresja adiabatyczna nie powoduje ogrzania: Gdy jakakolwiek porcja powietrza opada na wysokość 1000 metrów (3300 stóp), rosnące ciśnienie atmosferyczne ściska ją i ogrzewa z szybkością opadania adiabatycznego na sucho wynoszącą 9,8 stopnia Celsjusza na 1000 metrów (5,4 stopnia Fahrenheita na 1000 stóp). Przy wietrze foehn lub Chinook powietrze rozpoczynające się na grani górskiej było tylko lekko chłodne, więc po zejściu na wysokość 2000 metrów docierało do dna gorące i suche. Podczas wiatru katabatycznego powietrze startowe nad wysoką pokrywą lodową było tak bardzo zimne (-40 do -55°C), że nawet po ogrzaniu o 15 do 20°C podczas pionowego opadania w dół do poziomu morza, nadal docierało do wybrzeża o temperaturze 10 do 25 stopni Celsjusza ZIMNIEJSZE i gęstsze niż otaczające powietrze przybrzeżne, kontynuując przyspieszanie pod ujemnym wyporem tuż nad wodą.

2. Lejek zwężki Venturiego i turbulencja skoku hydraulicznego¶

• Przyspieszenie Venturiego w dolinie lodowcowej: zimne powietrze wydostające się z krawędzi płaskowyżu spływa do wąskich fiordów lodowcowych w kształcie litery V lub U oraz przełęczy górskich. Przeciśnięcie zlewni zimnego powietrza o szerokości 50 km przez gardło fiordu o szerokości 2 km zwiększa prędkość wiatru od 300 do 500 procent.
• Skoki hydrauliczne i wirniki Lee-Slope: Gdy nadkrytyczna warstwa zimnego powietrza wystrzeliwuje nad przybrzeżny klif, opada w kierunku powierzchni morza i odbija się w górę w gwałtownym atmosferycznym skoku hydraulicznym. Bezpośrednio pod skocznią, wzdłuż wybrzeża i wód wewnętrznego fiordu, poziome wiry wirnika wirują z prędkością od 150 do 250 km/h (95 do 155 mil/h), uderzając w budynki i łodzie, po czym kilka sekund później zmieniają kierunek.

Globalny profil najbardziej śmiercionośnych katabatycznych reżimów wiatrowych na świecie¶

Przetrwanie w dziczy i wyprawach polarnych: rozbijanie i ratowanie namiotu w Piteraq lub Williwaw¶

Na pokrywie lodowej Grenlandii, Svalbardzie, Wyspie Baffina, Alasce, Patagonii i Antarktydzie bardziej wyprawy polarne i alpinistyczne kończą się katabatycznym zniszczeniem namiotu niż upadkami ze szczelin. Kiedy katabatyczny wybuch o prędkości 180 km/h (112 mil/h) uderza w nieprzygotowany obóz, złamanie aluminiowych słupków, rozdarcie tropiku i zdmuchnięcie śpiworów w ciemność zajmuje mniej niż 60 sekund.

1. Pozycjonowanie kempingu przed burzą i geometria rozbijania namiotu¶

1. Poznaj katabatyczną oś drenażu (nigdy nie skręcaj burtą w kierunku pod górę): Wiatry katabatyczne wieją w dół zbocza/w dół lodowca (plus odchylenie od 15 do 30 stopni w prawo na półkuli północnej lub w lewo na półkuli południowej ze względu na siłę Coriolisa). Nawet jeśli podczas rozbijania obozu wieje wiatr w górę doliny, ustaw tunel lub namiot geodezyjny tak, aby jego najniższy, najwęższy aerodynamiczny koniec był skierowany bezpośrednio pod górę w stronę czoła lodowca, a drzwi namiotu były skierowane pod kątem 90 stopni w bok lub z wiatrem. Nigdy nie kieruj drzwi namiotu pod górę w stronę pokrywy lodowej: jeśli zamek błyskawiczny w Piteraqu rozsunie się o 2 centymetry, namiot nadmuchuje się jak spadochron i eksploduje na zewnątrz.
2. Zakop kotwice śnieżne „Deadman” (standardowe śledzie do namiotu są bezużyteczne): Standardowe 15-centymetrowe (6-calowe) kołki w kształcie litery V wyciągają się ze śniegu pod wpływem podmuchu wiatru o masie 100 kilogramów.
3. Na nawietrznym (pod górę) końcu i po bokach zakotwicz każdą odciąg za pomocą nart wbitych pionowo w śnieg na głębokość 50 centymetrów (20 cali), ** czekanów zakopanych poziomo jako czuwak w szczelinie T** na głębokość 45 centymetrów (18 cali) i solidnie wbitych, aby śnieg spieczał się przez 20 minut przed naprężeniem, lub kotwic nylonowych przywr śnieżnych zakopanych głęboko.
4. Podwójne maszty rękawów: Jeśli pozwala na to polarny namiot tunelowy, wkręć dwa zestawy aluminiowych słupków w każdy rękaw, aby podwoić sztywność zginania przed podmuchami wirnika skierowanymi w dół.
5. Skarpety śnieżne uszczelniające obwód (spódnice śnieżne): Każdy namiot polarny ma szerokie klapy z tkaniny (falbany śnieżne) wokół dolnej krawędzi zewnętrznego tropiku. Odgarnij gęste bloki śniegu na cały 360-stopniowy obwód płatów śnieżnych i ugniataj je mocno, aby zaspy śnieżne nie mogły przedostać się pod podłogę.

2. Jak zbudować właściwą katabatyczną ścianę wiatrową z bloków śnieżnych¶

• Wysokość i odległość cofania: Użyj piły do ​​śniegu, aby wyciąć gęste bloki wiatrowe (40 $ \times 30 \times 20\text{ cm}$ [\(16 \times 12 \times 8\text{ in}\)]) i zbuduj zakrzywioną ścianę w kształcie podkowy po stronie pod górę (nawietrznej) namiotu.
• Kluczowa zasada inżynieryjna: Zbuduj ścianę śnieżną 1,0 do 1,5 metra (3,3 do 5 stóp) pod wiatr od namiotu, NIE dotykaj materiału namiotu i nie buduj ściany wyższej niż 75 do 80 procent wysokości namiotu (około 1,2 metra [4 stopy] wysokości).
• Dlaczego? Ściana śnieżna wyższa od namiotu tworzy po zawietrznej wiry, które w ciągu 2 godzin zrzucają 2 metry (6,5 stopy) śniegu bezpośrednio na dach namiotu, miażdżąc słupki pod ciężarem śniegu. Utrzymanie 1-metrowej szczeliny między ścianą sięgającą do pasa a namiotem pozwala szybkiemu strumieniowi powietrza oczyścić szczelinę, jednocześnie odbijając niszczycielską siłę wiatru w górę nad koroną namiotu.
• Przypisz 60-minutową wachtę przy odśnieżaniu: Podczas aktywnej katabatycznej zamieci naziemnej jeden członek drużyny ubrany w sprzęt sztormowy, gogle narciarskie i przypięty do głównej liny kotwiącej namiotu za pomocą uprzęży wspinaczkowej i 5-metrowej liny zabezpieczającej musi wychodzić na zewnątrz co 45-60 minut, aby odgarniać zaschnięty śnieg z zawietrznego dachu.

3. Ćwiczenie awaryjne polegające na „kontrolowanym zawaleniu się namiotu”.¶

Jeśli prędkość wiatru przekracza 160 do 200 km/h (100 do 125 mil/h), a maszty namiotu wyginają się płasko i grożą przebicie tropiku: 1. Załóż buty, parki, rękawiczki, gogle i uprzęże WEWNĄTRZ namiotu, gdy jeszcze stoi. 2. Natychmiast zgaś piece i szczelnie zamknij butle z paliwem. 3. Celowo odepnij lub wysuń kije z misek od wewnątrz, aby rozpłaszczyć namiot na śniegu, zanim kije pękną i rozerwą materiał. 4. Ułóż ciężkie worki ze sprzętem na nawietrznej krawędzi spłaszczonego namiotu i połóż się w złożonej skorupie namiotu, wewnątrz śpiworów na piankowych podkładkach, oddychając przez szczelinę wentylacyjną po zawietrznej, aż Piteraq opadnie.

Przetrwanie na morzu: obsługa Williwawów, Borasów i Piteraqów na morzu i na kotwicy¶

Dla rybaków komercyjnych, załóg holowników, kajakarzy i marynarzy na Alasce, Kolumbii Brytyjskiej, Patagonii, Chorwacji, Grecji (podmuchy Meltemi na zawietrznych klifach) i Grenlandii szkwały katabatyczne stwarzają trzy sytuacje awaryjne na morzu:

1. Rozpoznanie wizualnego prekursora: „Chmury Foehn/Bora Cap Cloud” na grzbiecie góry¶

Nawet jeśli niebo nad głową jest jasnoniebieskie, przed wejściem do fiordu lub zakotwiczeniem spójrz na grzbiet górski: - Jeśli zobaczysz nieruchomą, zaokrągloną białą chmurę rolowaną lub chmurę czapkową (kapa w Chorwacji) przylegającą do szczytu z pasmami chmur opadającymi po zawietrznej ścianie klifu i znikającymi w połowie drogi, katabatyczny wodospad zimnego powietrza spływa kaskadą w dół tego zbocza. - Spójrz na powierzchnię wody w pobliżu podstawy klifu: białe smugi piany („kocie łapy” zamieniające się w białą dymiącą wodę, zwaną fumarea na Adriatyku) pędzące przez zatokę wyznaczają krawędź natarcia podmuchu Williwaw lub Bora o prędkości od 120 do 180 km/h (75 do 112 mil/h), dając 30 do 90 sekund ostrzeżenia.

2. Dlaczego zakotwiczenie blisko wysokiego klifu powoduje przewrócenie o 180 stopni¶

Przy normalnym wietrze kotwiczenie blisko nawietrznego brzegu zmniejsza przyciąganie fal. W katabatycznym Williwawie lub Bora wiatr opada z 600-metrowego klifu pod ostrym kątem w dół, uderza w wodę 200 metrów (650 stóp) od brzegu i rozdziela się: jeden podmuch leci do morza, a gwałtowny odwrotny wir (wir) pędzi do tyłu w kierunku ściany klifu. - Łódź zakotwiczona w tej strefie uderzenia zostaje uderzona od dziobu przez podmuch wiatru o prędkości 70 węzłów, kołysze się gwałtownie, a 10 sekund później zostaje uderzona w burtę z przeciwnego kierunku przez skierowany w dół wirnik o prędkości 80 węzłów, co powoduje, że maszt żaglówki zanurza się płasko w wodzie (przewrócenie) nawet przy zerowych żaglach (gołe maszty). - Prawidłowa strategia zakotwiczenia: 1. Nigdy nie kotwicz bezpośrednio w dół wąwozu lodowcowego w kształcie litery V lub ujścia kanionu; wybierz kotwicowisko za niską wyspą o płaskim szczycie lub łagodnym półwyspem, gdzie katabatyczny przepływ nie może przyspieszyć w dół rynny. 2. Załóż wszystkie dostępne łańcuchy i jedź (zakres od 7:1 do 10:1), załóż nylonową linkę tłumiącą, załóż ciężki kellet w połowie łańcucha i utrzymuj główny silnik pracujący na biegu ze stróżem kierującym w stronę podmuchów. 3. Na żaglówce zdejmij lub przymocuj zwijane żagle taśmami, aby Bora jadący z prędkością 150 km/h nie mógł rozerwać osłony UV i rozwinąć żagla.

3. Zamarzający lukier morski (przekroczenie)¶

Kiedy temperatura poniżej zera Piteraq (-20°C), Arctic Bora lub Alaskan Williwaw uderza w wodę morską, rozpyla przechłodzoną mgłę słonej wody w powietrze. Każde rozpryski wody uderzające w zimny pokład, balustradę, maszt radarowy i kabinę natychmiast zamarzają i zamieniają się w morski lód. - Pułapka wywracająca się od góry: Gromadzenie się od 10 do 15 centymetrów (4 do 6 cali) litego lodu na olinowaniu i sterówce łodzi rybackiej powoduje zwiększenie ciężaru o dziesiątki ton powyżej metacentrum statku, niszcząc jego ramię prostujące, aż łódź przewróci się i zatonie. - Natychmiastowe działanie: Zmniejsz prędkość lub zmień kurs z wiatrem w kierunku osłoniętej wody, aby zminimalizować rozpryski dziobu, i wyślij uwiązanych na uwięzi członków załogi w kombinezonach nurkowych z drewnianymi kijami baseballowymi, drewnianymi młotkami lub łopatami z włókna szklanego, aby najpierw strącili lód z najwyższej nadbudówki.

Regionalne numery alarmowe i protokoły agencyjne¶

• Grenlandia i Dania: Zadzwoń pod numer 112 lub skontaktuj się z lokalną policją / Wspólnym Dowództwem Arktycznym (Arktisk Kommando) na Kanale 16 VHF. Monitor DMI (Danmarks Meteorologiske Institut, dmi.dk / Kalaallit Nunaata Radioa KNR), aby uzyskać oficjalne Ostrzeżenia Piteraq (Piteraq-varsel) i przestrzegać sygnałów syreny miejskiej Tasiilaq.
• Chorwacja, Słowenia i Włochy (strefa Adriatyku Bora): Zadzwoń pod numer 112 (lub 195 dla MRCC Rijeka Maritime Search and Rescue w Chorwacji; 1530 dla Guardia Costiera we Włoszech). Sprawdź DHMZ (Državni hidrometeorološki zavod, meteo.hr) i HAK (autoklub Hrvatski, hak.hr) w czasie rzeczywistym Ostrzeżenia Red Meteoalarm Bora i obowiązkowe zamknięcia przed wiatrem na autostradzie A1 (Sveti Rok do Posedarje / Maslenica), A6, moście Krk, moście Pag i autostradzie adriatyckiej D8.
• Stany Zjednoczone (Alaska) i Kanada: Zadzwoń pod numer 911 lub zadzwoń do United States Coast Guard/Kanadyjskiej Straży Przybrzeżnej na VHF Channel 16 (lub aktywuj 406 MHz EPIRB / PLB / Garmin inReach). Monitoruj Krajową Służbę Meteorologiczną NOAA (NWS Anchorage / Juneau / Fairbanks) prognozy morskie dla ostrzeżeń przed wiatrem o sile huraganu, ostrzeżeń o szkwałach williwych i ostrzeżeń o silnym zamarzaniu.
• Francja (strefa Mistral i Tramontane): Zadzwoń pod numer 112 (lub 196, aby uzyskać pomoc morską CROSS Méditerranée). Monitor Météo-France (vigilance.meteofrance.fr) dla alertów Pomarańczowy/Red Vigilance Vent Violent w departamentach Bouches-du-Rhône, Var, Vaucluse, Aude i Pyrénées-Orientales.
• Chile i Argentyna (strefa Patagonii i Ziemi Ognistej Williwaw): Zadzwoń pod numer 137 (Pogotowie Morskie Armady de Chile) lub 106 (Prefektura Marynarki Wojennej w Argentynie) i monitoruj Kanał 16 VHF w Cieśninie Magellana i Kanale Beagle.

Często zadawane pytania¶

Jaka jest różnica pomiędzy wiatrem katabatycznym (jak Bora lub Piteraq) a wiatrem foehn lub Chinook?¶

Obydwa są gwałtownymi wiatrami górskimi zboczy górskich, ale mają przeciwne charakterystyki temperaturowe i mechanizmy napędowe. **Wiatr foehn lub Chinook** pojawia się, gdy burza synoptyczna wypycha stosunkowo łagodne, wilgotne powietrze w górę i nad pasmem górskim; powietrze opuszcza swoją wilgoć w postaci deszczu lub śniegu po nawietrznej stronie i ogrzewa się w wyniku kompresji adiabatycznej, gdy schodzi po zawietrznym zboczu, docierając do dna gorące i suche. **Wiatr katabatyczny (taki jak Piteraq, Bora lub Williwaw)** zaczyna się jako niezwykle zimna, gęsta kałuża radioaktywnie schłodzonego powietrza (od -30 do -60 stopni Celsjusza) osadzona na szczycie wysokiej pokrywy lodowej lub płaskowyżu kontynentalnego. Mimo że powietrze to ogrzewa się o 9,8 stopnia Celsjusza na 1000 metrów w miarę opadania do poziomu morza, na górze było tak zimne, że dociera do wybrzeża o 10-25 stopni Celsjusza zimniejsze i gęstsze niż powietrze przybrzeżne, przyspieszając w dół pod wpływem grawitacji.

Dlaczego śmiercionośny huragan Piteraq lub Bora może uderzyć, gdy niebo jest całkowicie czyste i słoneczne?¶

Wiatry katabatyczne nie pochodzą z chmur burzowych ani cyklonów tropikalnych. Znajdująca się na dużych wysokościach kałuża zimnego powietrza, która zasila burzę katabatyczną, tworzy się najszybciej w spokojne, bezchmurne noce, kiedy nie ma chmur zatrzymujących ciepło nad pokrywą lodową lub płaskowyżem. Gdy ta gęsta warstwa zimnego powietrza rozlewa się nad krawędzią i spływa w dół zbocza wybrzeża, kompresja w dół odparowuje wszelkie niskie chmury, tworząc „Czystą Bora” (*Jasna Bura*) lub czyste niebo Piteraq, gdzie podmuchy wiatru o prędkości 220 km/h (135 mil/h) uderzają pod jasnoniebieskim niebem lub gwiazdami, zmieniając powietrze na białe tylko na poziomie gruntu lub morza z powodu zawiewanego śniegu (*zamieci przyziemnej*) lub rozpylonej mgły oceanicznej.

Jeśli biwakuję na lodowcu lub w tundrze arktycznej, jak daleko od namiotu pod wiatr powinienem zbudować ścianę ze śniegu i jakiej powinna być wysokości?¶

Zbuduj zakrzywioną ścianę w kształcie podkowy z przetartych bloków śniegu, umieszczoną **1,0 do 1,5 metra (3,3 do 5 stóp) pod wiatr** od nawietrznej części namiotu i zbuduj ją tak, aby zajmowała mniej więcej **75 do 80 procent wysokości namiotu (około 1,2 metra [4 stopy] wysokości)**. Nigdy nie buduj ściany tuż przy poszyciu namiotu i nigdy nie buduj jej wyższej niż dach namiotu: zbyt duża ściana śnieżna tworzy za nią burzliwy wir, który zrzuca tony znoszonego śniegu bezpośrednio na szczyt namiotu, miażdżąc słupy pod ciężarem śniegu w ciągu godziny. Pozostawienie 1-metrowej szczeliny za ścianą sięgającą do pasa powoduje odchylenie głównego podmuchu wiatru w górę nad namiotem, jednocześnie pozwalając na przenikanie przez szczelinę szorstkiego wiatru.

Dlaczego zakotwiczenie łodzi tuż pod stromym górskim klifem jest niebezpieczne podczas Williwaw lub Bory?¶

W spokojny dzień zatoczka znajdująca się bezpośrednio pod 600-metrowym klifem wygląda jak najbardziej osłonięte miejsce w fiordzie. Jednak podczas katabatycznego Williwaw lub Bora gęste zimne powietrze wystrzeliwuje znad szczytu klifu i opada niemal pionowo w dół (pod kątem 70 do 80 stopni) na wodę u podstawy klifu, zwijając się w gwałtowne poziome wirniki. Łódź zakotwiczona blisko klifu zostaje uderzona z góry i uderzona przez podmuchy o prędkości 80 węzłów, które co kilka sekund zmieniają kierunek o 180 stopni, przewracając żaglówki na maszty nawet bez podniesionych żagli i wyrywając kotwice ze skalistego dna morskiego.

Dlaczego miałbym pozostać w namiocie, nawet jeśli słupy pękną w środku katabatycznej burzy?¶

Podczas 180 km/h (112 mph) Piteraq lub antarktycznej zamieci katabatycznej widoczność spada do mniej niż 1 metra (zaciemnienie przy zerowej widoczności), a temperatura odczuwalna spada poniżej -60 stopni Celsjusza (-76 stopni Fahrenheita). Badania ofiar śmiertelnych pokazują, że wspinacze, którzy rozpinają zepsuty namiot i próbują przejść do innego namiotu lub wykopać w ciemności jaskinię śnieżną bez przymocowanej liny, zostają zrzuceni z nóg, tracą z oczu obóz w ciągu 5 kroków i umierają z powodu hipotermii w ciągu 30 minut. Dopóki klapy przeciwśnieżne na obwodzie namiotu i kotwy czuwakowe utrzymują materiał w dół, pozostań zapięty wewnątrz śpiwora na piankowej podkładce wewnątrz spłaszczonego materiału namiotu, używając nylonowej skorupy jako wiatroszczelnego worka biwakowego.

Jaka pierwsza pomoc jest wymagana dla osoby narażonej na działanie katabatycznych wiatrów o temperaturze poniżej zera i zamarzającej bryzy morskiej?¶

Ekspozycja na wiatr katabatyczny powoduje **odmrożenia** nosa, policzków, uszu, rogówek i palców w ciągu 2 do 5 minut, wraz z ogólnoustrojową **hipotermią**. Natychmiast przenieś ofiarę z dala od wiatru, zdejmij mokrą lub pokrytą lodem odzież wierzchnią, izoluj ją grubymi piankowymi podkładkami wewnątrz suchych śpiworów i ogrzej odmrożone palce u rąk i nóg pod ciepłymi pachami partnera (lub w kąpieli wodnej o temperaturze od 37 do 39 stopni Celsjusza [98,6 do 102,2 stopnia Fahrenheita] po wejściu do stałego budynku, nigdy nie pocierając odmrożonej skóry śniegiem). Ukończenie certyfikowanego kursu pierwszej pomocy na pustyni i kursu resuscytacji krążeniowo-oddechowej organizowanego przez Czerwony Krzyż, St John Ambulance lub lokalnego dostawcę przygotowuje Cię do radzenia sobie w sytuacjach awaryjnych podczas zimnej pogody.

Powiązane przewodniki¶

• Chinook, Foehn, Santa Ana i Diablo schodzą wichury i rzucają żar
• Ziemskie zamieci, zawieje śnieżne i liny zabezpieczające
• Wir polarny, wybuchy arktyczne i przetrwanie odmrożeń spowodowanych chłodem wiatru
• Rozpoznawanie hipotermii i odmrożeń oraz udzielanie pierwszej pomocy

Źródła i oficjalne wytyczne¶

• Duński Instytut Meteorologiczny (DMI, Danmarks Meteorologiske Institut) i rząd Grenlandii (Naalakkersuisut): Piteraq Meteorologia, prognozowanie i wspólnotowe protokoły nadzwyczajne dla wschodniej Grenlandii (system ostrzegawczy Tasiilaq).
• Chorwacka Służba Meteorologiczna i Hydrologiczna (DHMZ, Državni hidrometeorološki zavod) i Chorwacki Klub Samochodowy (HAK): Silna Bora Adriatycka (Olujna i Orkanska Bura) Dynamika, turbulencja wirnika oraz normy dotyczące zamykania mostów przybrzeżnych/autostrad.
• National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), National Weather Service (NWS Region Alaska) i Straż Przybrzeżna Stanów Zjednoczonych (USCG): Wytyczne dotyczące przetrwania na morzu w przypadku szkwałów na zboczach Alaski Williwaw, wiatrów szczelinowych i silnego oblodzenia statków powodujących zamarzanie.
• Program Antarktyczny Stanów Zjednoczonych (USAP / National Science Foundation) i British Antarctic Survey (BAS): Podręcznik terenowy dotyczący biwakowania w głębokim polu polarnym: rozbijanie namiotów burzowych katabatycznych, kotwiczenie śniegu Deadman, budowa ścian śnieżnych i przetrwanie w biwaku.
• Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) i Météo-France: Systemy wiatrów orograficznych i katabatycznych (Mistral, Bora, Piteraq, Tehuantepecer): Dynamika mezoskalowa i systemy wczesnego ostrzegania.