Pagtubig kan Daga sa Linog, Pagbukal kan Baybay, Paglakop sa Gilid, asin Nalubong na Paglutaw nin Utility¶

Sa panahon nin katamtaman sagkod grabeng linog (Magnitude 5.5+), an madahas na pagyugyog kan gapo kabanga sana kan peligro. Sa mga kapatagan sa baybayon, mga delta nin salog, suanoy na mga salog kan danaw, asin artipisyal na mga pagtaraid na pano nin baybayon, an mga alon nin linog na nag-aagi sa maluya, pano nin tubig na balas asin may laboy na daga nagigin dahelan na an mga grano kan daga magkasararo, na nagtutulod kan presyon kan tubig sa irarom kan daga (pore-water pressure) paitaas sagkod na an mga grano nin baybay maglutaw na biyong libre sa lambang saro. Sa laog nin 10 sagkod 30 segundo nin pagyugyog, an solidong daga nawawaran nin haros 100 porsyento kan saiyang kusog nin paggupit asin nagbabago sa sarong mahibog, may presyon na liquid slurry, sarong heoteknikal na pangyayari na midbid bilang soil liquefaction. An magabat na kongkretong mga edipisyong apartment asin mga pier kan tulay naglulubog o nagkikiling sagkod sa 60 grado sa saindang mga gilid (bearing capacity failure), an mga burabod na may presyon nin maputik na tubig asin baybay nagpuputok sa mga liki sa mga natad asin sirong kan harong (sand boils), an maluyang mga bakilid nagdadalagan pasiring sa mga salog asin pantalan (lateral spreading]. Kun makaeksperyensya ka nin linog na sinusundan nin mga pag-itok kan daga, mga estruktura na nagkikiling, o an hamot nin nagtuturo na gas, apodan an saimong lokal mga numero nin emerhensya tulos asin konsultahon an samong mga giya sa mga linog: Maghulog, Tahoban, asin Magdanay, mga aftershock kan linog, paglaog giraray sa edipisyo, asin pag-untok kan gas, asin mga buho asin paglubog kan daga.

Gibohon ini ngonyan¶

1. Ihulog, Takpan, asin Kapotan sa panahon nin aktibong pagyugyog: Dai nanggad magprobar na magdalagan paluwas mantang an daga aktibong nagyugyog; an mga nahuhulog na atubangan na gibo sa gapo, an mga bintana sa itaas na eskalon na nababaak, asin an mga parapet na nagrururumpag sa luwas na perimeter kan mga edipisyo mas dakol na tawo an ginagadan kisa sa pagtubig kan daga mismo.
2. Mag-ebakwar tulos sa oras na mag-ontok an pagyugyog kun an saimong edipisyo nagkikiling, naglulubog, o may mga pinto na nakabara asin nagbabaak an mga tabla kan pundasyon: Bakong arog kan sarong edipisyo sa solidong gapo na nag-uuntok sa paghiro kun matapos an linog, an sarong estruktura na nakatukaw sa liquefied sand puedeng padagos na maglubog, mag-erok nin bakong pantay, o mag-itok sa laog nin **pirang minuto pagkatapos kan mayor na pagyugyog, asin pag-ontok an katamtaman na aftershock pwedeng magtumba nin sarong nagkikiling na edipisyo nin lubos.
3. Mag-angot asin magdangog para sa mga nabari na mga mains kan natural gas sa irarom kan daga asin isara an saimong gas meter LAMANG kun ika makaamoy nin gas o makadangog nin pag-ising: An paglakop kan daga sa gilid asin an pag-erok kan edipisyo na may pagkakaiba nag-uutol kan matagas na mga tubo nin gas na gibo sa cast-iron asin asero kun saen sinda minalaog sa mga pundasyon. Kun makamati ka nin hamot nin bulok na itlog na mercaptan o makahiling nin ati/tubig na naghuhuyop hale sa sarong nakalubong na linya nin tubo, ibaliktad an panluwas na balbula kan gas meter nin sarong quarter-turn na patindog sa tubo gamit an sarong wrench asin mag-ebakwar paitaas.
4. Mag-itaas asin magrayo sa mga pangpang kan salog, mga lanob kan kanal, mga bulkhead kan pantalan, asin mga bluff sa baybayon: An mga likidong patong nin daga sa irarom kan mga maluyang bakilid (dawa an daga na garo baga haros patag, na may bakilid na 0.5 sagkod 3 grado sana) nagdadalagan sa gilid sa higanteng mga bloke na nabari pasiring sa mga bukas na kanal nin tubig (lateral spreading), na nagbubukas nin hararom na mga labot sa daga na 1 sagkod 3 metros (3 sagkod 10 piye) an lakbang.
5. Dai nanggad magmaneho sa ibabaw kan mga tulay, mga rampa sa tinampo, o mga tinampo na natatahoban nin mga kono nin bulkan na laboy ("sand boil") o nakataas na mga takop sa manhole: An pagliquefaction nagigin dahelan na an mga embankment na gibo sa daga sa mag-ibong na poro kan sarong tulay mag-urong pababa nin 0.5 sagkod 2 metros, mantang an mga nakalubong na kongkretong manhole kan imburnal naglalataw nin 15 metros sagkod 15 metros. aspalto.
6. Tratuhon an gabos na tubig asin laboy na nagbubulos hale sa mga pagbukal kan baybay asin mga liki sa sirong kan harong bilang hilaw na imburnal asin kemikal na biohazard: Kun an liquefaction nagbubutas kan mga mains kan sanitary sewer sa irarom kan daga asin nagpapalutaw sa mga septic tank, an pressured na tubig sa irarom kan daga na nagbubulos pasiring sa mga tinampo, mga crawlspace, asin mga kwarto sa ibabang eskalon na kontaminado nin grabeng pagenE. coli, Vibrio, hepatitis A) asin mga hidrokarbon na petrolyo.

Kahoy nin desisyon: Pagtubig kan daga huli sa linog asin pagsimbag sa pagkabigo kan daga¶

flowchart TD
    Quake["Makusog na Pagyugyog nin Daga (Ihulog, Takpan, asin Kapotan Sagkod na Mag-ontok an Pagyugyog)"] --> CheckGround{"Napundo an Pagyugyog: Obserbaran an Edipisyo asin Daga sa Palibot Mo"}
    CheckGround -->|"An Edipisyo Nagkikiling, Naglulubog, Mga Pinto Nakabara, o Laboy na Nagbubulos sa Salog"| GasCheck{"Nakaamoy nin Nagtuturo na Gas, Nakadangog nin Pag-ising, o Nakakahiling nin mga Kiskis?"}
    GasCheck -->|"Iyo"| EvacNoSwitch["DAI MAGDUOT sa mga Switch nin Ilaw; Mag-ebakwar Tulos; Isara an Balbula nin Gas sa Luwas Kun Ligtas sa Paluwas"]
    GasCheck -->|"Dai"| EvacTilt["Mag-ebakwar tulos sa edipisyo sa paagi nin mga hagyanan (Dai nanggad mag-elevator); Irayo an 1.5x na langkaw kan edipisyo"]
    CheckGround -->|"Sa luwas Harani sa Riverbank, Harbour Seawall, o Reclaimed Bay Fill"| LateralCheck{"Nagbabaak an Daga na Kapareho kan Tubig, Nagbubukol an mga Lanob na Nag-aapod, o Nagpuputok an mga Bukol nin Baybay?"}
    LateralCheck -->|"Iyo"| MoveInland["Magdalagan nin Perpendikular sa Laog / Paitaas na Harayo sa Pangpang kan Salog, Kanal, o Pader kan Dagat Bago Magbagsak an Lateral na Paglakop kan Pangpang"]
    LateralCheck -->|"Dai, Harani sa Baybayon"| TsunamiRule["Tandaan an Prayoridad sa Tsunami: Kun nasa Bukas na Baybayon Pagkatapos nin Halawig/Makusog na Linog, Mag-ebakwar Tulos sa Halangkaw na Lugar"]
    EvacTilt --> HazardZone["Likayan an mga Natumba na Linya nin Kuryente, Nakataas na Manhole, Nalunod na mga Rampa kan Tulay, asin Kontaminado nin Imburnal na Buhangin na Bunga"]
    MoveInland --> HazardZone
    HazardZone --> AftershockPrep["Asahan an Re-Liquefaction sa Panahon kan mga Aftershock; Dai Mag-inom nin Tubig sa Gripo Sagkod na Dai Nakukumpirmar kan Utility na Bago an mga Prins"]

Geotechnical mechanics: Kun pano an solidong daga nagigin likidong slurry¶

Tanganing masabutan kun tano ta an nagkapirang pagtaraid nagigin quicksand sa panahon nin linog mantang an mga harong sa gilid kan bulod na duwang kilometro an rayo dai nakakaeksperyensya nin pagkaraot kan daga, an mga inhenyero nagsisiyasat nin tolong geoteknikal na sangkap na dapat gabos yaon nin sarabay: maluya na daing pagkakasararo na granular na daga, hababaw na saturasyon kan tubig sa irarom kan daga, asin shearmic searmic stress.

1. An tolong kinakaipuhan para sa pag-liquefaction kan daga¶

1. Maluya, daing pagkakasararo na baybay o bakong plastik na laboy (Holocene deposits and uncompacted hydraulic fill):
2. Sa mara o normal na napapabulos na daga, an mga indibidwal na grano nin baybay asin silt nakapatong sa lambang saro sa sarong bukas, maluyang nakabalot na skeletal framework (high void ratio). An gabat kan mga edipisyo asin an nakapatong na daga suportado nin bilog kan grain-to-grain friction sa mga punto nin pagkontak sa pag-ultanan kan mga partikulo nin baybay (effective stress, na pigtutukoy bilang sigma-prime).
3. An mga daga na mayaman sa dalipay bihirang magin likido sa klasikong kahulugan huli ta an mga mikroskopikong platelet na dalipay pinagbubugkos kan mga pwersa nin elektrikal na pagkakasararo, mantang an malinig na baybay asin mga grano nin laboy igwa nin zero na pagkakasararo asin estriktong nagsasarig sa pag-iriwal.
4. Hababaw na lebel kan tubig (Sa laog nin 1 sagkod 15 metros / 3 sagkod 50 piye kan ibabaw):
5. An lambang mikroskopikong espasyo nin mga labot sa pag-ultanan kan mga grano nin baybay sa ibaba kan lebel kan tubig 100% na pano nin dai napipirit na likidong tubig.
6. Marikas na siklikong pagyugyog nin linog (Dai naubos na pagkarga):
7. Kun an mga S-waves (shear waves) kan linog minaagi paitaas sa haligi kan daga, pig-uukit ninda an maluyang balangkas nin baybay pabalik-balik nin dinosena nin beses sa laog nin 15 sagkod 45 segundos.
8. An pagyugyog na ini nag-uuyog sa mga maluyang tipasi nin baybay paluwas sa saindang bukas na areglo asin pinipirit sinda na magprobar na mag-impake sa sarong mas mahigot, mas mahibog na kumpigurasyon (contractive behavior).
9. Alagad, huli ta an mga espasyo kan mga labot pano nin tubig asin an pagyugyog nangyayari nin marikas na gayo tanganing an tubig na iyan mag-awas sa daga, an mga nagtutumba na mga grano nin baybay pinipirit an nakukulong na tubig kan mga labot imbes.
10. Zero epektibong stress (sigma-prime = 0): Presyon kan tubig sa pore (u) nag-iitaas sagkod na ini magin katumbas kan total na pababa na gabat kan nakapatong na daga (sigma). Sa paagi kan Epektibong Ekwasyon nin Stress ni Terzaghi (sigma-prime = sigma - u), kun an presyon kan pore-water katumbas kan total na overburden stress, an epektibong pwersa nin pagkontak sa pag-ultanan kan mga grano nin baybay minababa sa zero. Sa mga tipasi na nakabitin na sa tubig na may presyon na dai nagdudutaan, an daga igwa nin zero na kusog nin pag-iriwal asin minagawe bilang sarong magabat na pluwido na may gabat na mga 1,800 sagkod 2,000 kg/m3 (112 sagkod 125 lb/ft3), na haros doble an siksik kan purong tubig.

2. Kun saen nangyayari an pag-liquefaction: Mga klase nin daga na may halangkaw na peligro¶

• Dai pa na-compact na hydraulic fill asin nabawi na daga: Mga distrito nin pantalan, mga aeropuerto, mga residensyal na development sa gilid kan dagat, asin mga artipisyal na isla na ginibo sa paagi nin pag-dredge nin maluyang baybay asin laboy hale sa salog kan baybayon asin pagbomba kaini sa likod kan sarong seawall na mayong hararom na vibratory compaction (arog kan Marina District kan San Francisco / Tokyo Bay, na-reclaim na daga, Boston Bay Bay Back Ba pun-on).
• **Mga delta nin salog, mga kapatagan nin baha, asin mga inabandonang agihan nin salog (oxbows asin point bars).
• Mga agihan nin mga bulod sa baybayon asin mga laguna na may harang na may laway: Maluya na baybay na pinapalid kan doros na nakatindog sa ibabaw kan halangkaw na lebel kan tubig sa baybayon.

Pagkumpara kan limang mayor na peligro sa pagtubig¶

Pagmidbid asin pagligtas sa pagtubig sa panahon asin pagkatapos tulos nin linog¶

Kun ano an itsura, tanog, asin pagmati kan pagtubig sa daga¶

1. An pagyugyog nagbabalyo gikan sa matarom na mga pagyugyog pasiring sa maluway, nakakasupog na "waterbed" o hiro nin pagligid sa kubyerta kan baroto: Sa oras na an sarong nakatagong layer nin baybay nagigin likido, an mga halangkaw an frekuensya na patindog asin pahalang na mga pagyugyog napaparong asin sinasalidahan nin halawig na panahon, nagliligid na mga alon sa daga (0.5 to 2 Hz) na haros imposible an paglakaw o pagtindog.
2. Mga geyser nin maputik na tubig na nagluluwas sa mga liki sa sementado asin natad: Sa laog nin 10 sagkod 60 segundo pagkatapos na magpoon an pagyugyog, an may presyon na tubig sa irarom kan daga minaabot sa ibabaw na crust. Pwede kang makahiling nin maating abohon o itom na tubig na nagbubulos nin 0.5 sagkod 2 metros (1.5 sagkod 6.5 piye) sa aire hale sa mga linear na liki sa daga, mga expansion joint sa kongkretong agihan, o sa palibot kan mga poste nin telepono asin mga poon nin kahoy.
3. Mga poste nin telepono, mga ilaw sa tinampo, asin mga nakaparadang awto na naglulubog sa atubangan kan saimong mga mata: An mga magabat na poste nin kuryente naglulubog nin diretso pababa o nagduduko sa mga anggulo na nakakaloko mantang an aspalto sa palibot kaini nag-aalon asin nagbubugkos.

Lakdang-lakdang na pag-ebakwar hale sa sarong naglulubog o nagkikiling na edipisyo¶

Kun an madahas na pagyugyog mag-ontok na tanganing ika makatindog:

1. Hilingon tulos an pagkiling kan estruktura: Hilingon an mga frame kan pinto, mga frame kan bintana, mga nakabitin na ilaw, o magbugtak nin sarong bilog na bagay/bote nin tubig sa salog. Kun an salog risang-risa na nakahilig, o kun kaipuhan mong itulod nin makusog an sarong naka-rack na kahoy na frame kan pinto tanganing piriton ining buksan, an pundasyon kan saimong edipisyo nagtios nin differential liquefaction settlement.
2. Magsulot nin matibay na sapatos, kuanon an saimong go-bag, asin magluwas tulos sa hagyanan:
3. Dai nanggad maggamit nin mga elebeytor: Dawa an 1-gradong pagkiling nakakabirik kan mga riles kan giya kan elebeytor asin nakakakulong sa mga taksi sa pag-ultanan kan mga salog.
4. Bantayan an saimong lakad sa ground-floor exit threshold: Kun an sarong magabat na edipisyo naglulubog nin 30 sagkod 90 sentimetros (1 sagkod 3 piye) sa likido na daga, an panluwas na aseras pwedeng mag-itok paitaas sa mga pintoan sa pagluwas sa ground-floor, o an panluwas na hagyanan tibaad biyong nawara sa balkonahe, na may hararom na bukas na labot nagbukal na balas.
5. Mag-iwas sa anino kan edipisyo (1.5 times building height): Kun nasa luwas na, dai magtiripon sa gilid kan tinampo sa kataid kan sarong nakahilig na multi-eskalon na edipisyo. Magbalyo sa sarong bukas na parke, mahiwas na interseksyon, o paradahan na dai mababa sa 1.5 beses an langkaw kan edipisyo na harayo sa nakahilig na atubangan.

Pamamahala kan mga utility asin peligro sa salud pagkatapos kan linog sa mga sona nin liquefaction¶

Sa mga mayor na linog sa syudad (arog kan linog sa Christchurch kan 2011, na nagluwas nin labing 400,000 tonelada nin liquefaction silt sa mga tinampo kan siyudad, o an mga linog kan 1995 Kobe asin 1989 Loma Prieta), an liquefaction rinaraot an mga nakalubong na "linya nin buhay" sa bilog na distrito nin sarabay:

1. An mga putol na linya nin tubig na ipinares sa mga putol na linya nin gas (peligro nin pagkasulo)¶

• Taano ta an mga fire hydrant nagtutuyo: An pag-liquefaction asin lateral spreading nagbubutas kan mga maluyang cast-iron asin asbestos-cement na mga tubo nin tubig kan munisipyo sa lambang kasugponan, na nagpapababa kan presyon kan tubig kan syudad sa zero sa eksaktong momento na an mga linya nin serbisyo nin natural gas na nagkabaraak nagpapalaad nin mga kalayo sa laog kan mga harong na gibo sa kahoy na pigbalyo.
• Paano maprotektahan an saimong harong:
• Dai dai awtomatikong i-off an saimong gas meter kun mayo nin hamot nin gas, mayo nin tanog nin pag-ising, asin mayo nin paglipat/pag-itok kan estruktura kan saimong harong (huli ta an mga kompanya nin utility dapat na indibidwal na mag-inspeksyon asin magsindi giraray kan lambang shut-off meter, na pwedeng maghaloy nin mga semana sa tiglipot).
• Isara mo tulos an saimong mayor na balbula nin gas kun an saimong harong nagbalyo sa pundasyon kaini, kun an mga liki sa gilid minaagi sa saimong natad harani sa linya nin gas, o kun ika nakakaamoy nin gas o nakakadangog nin pag-ising.
• Isara an saimong pangenot na balbula sa paglaog nin tubig sa harong (kun saen an tubig minalaog sa harong pagkatapos kan metro sa tinampo) tanganing ma-trap an malinig na tubig na inumon sa laog kan saimong mga tubo sa harong asin tangke kan pampainit nin tubig bago an mga liki na main kan tinampo magsupsop kan kontaminadong tubig sa irarom kan daga pabalik sa saimong tubo.

2. Naglalataw na mga septic tank, mga putol na imburnal, asin paglinig kan biohazard silt¶

• Nin huli ta haros 100% kan mga linya nin imburnal asin PVC na pinapakakan nin grabidad sa irarom kan daga an nababaak kun an liquefaction minabalyo kan daga nin labing 10 sentimetro (4 pulgada), an tubig sa irarom kan daga na nagbubulos sa baybay nagbuburak sa mga natad, tinampo, asin mga sirong kan harong nahalo sa hilaw na imburnal nin tawo.
• Dai nanggad pagtugutan an mga aki o ataman na hayop na mag-aling-aling sa baybay na nagkukukulo nin laboy o nakatindog na mga laboy nin pagtubig.
• Kun nagpapala nin liquefaction silt hale sa mga harong asin agihan:
• Magsulot nin mga botas na goma na dai nalalaog nin tubig, magabat na mga guwantes na dai nalalaog nin tubig, proteksyon sa mata, asin sarong N95 / FFP2 particulate respirator (lalo na kun an pinong glacial/alluvial rock-flour silt namara na sa airborne silica dust sa mga masunod na aldaw, na naggigibo nin grabeng peligro sa paghangos na midbid bilang " Christchfaction dustch stoch").
• Palaon an basang laboy sa mga tambak sa gilid kan tinampo (dai nanggad hugasan an liquefaction sand sa mga kanal kan harong o sa mga kanal kan bagyo kan munisipyo, nin huli ta an magabat na baybay tulos na nagsasara sa mga imburnal na solido arog kan semento asin nagigin dahelan nin grabeng pagbaha sa tinampo sa masunod na bagyo).

Paglikay bago an linog: Pagsiyasat kan mga mapa asin pagprotehir kan saimong pagsasadiri¶

Kun ika nakaistar sa sarong rehiyon na madaling maglinog sa baybayon, salog, o delta:

1. Hilingon an opisyal na mga mapa nin peligro sa heolohikong liquefaction:
2. Sa Estados Unidos, an mga surbey heolohikal kan estado (arog kan California Geological Survey CGS An mga Seismic Hazard Zones, Washington DNR, Oregon DOGAMI, asin Utah UGS) asin an USGS nagpublikar nin libre, street-by-street na Liquefaction Susceptibility Maps online.
3. Mga pag-retrofit kan pundasyon asin utility para sa mga sona nin liquefaction:
4. An pamantayan na pag-bolt sa linog (pag-bolt kan mga plato nin kahoy na sill sa sarong dai pinakusog na perimeter strip footing) parateng kulang kun an daga nagigin likido asin naglalakop sa gilid, huli ta an strip footing mismo nagbubulag. An mga harong sa mga sona na may halangkaw na liquefaction nangangaipo nin reinforced concrete mat slabs, post-tensioned grids, o hararom na mga tambak na pigtutulod pababa sa mahibog na dai pwedeng liquefiable na mga strata.
5. Magbugtak nin flexible corrugated stainless-steel o braided seismic connectors sa saimong natural gas meter, water heater, asin mayor na linya nin paglaog nin tubig tanganing an 15 sagkod 30 sentimetro (6 sagkod 12 pulgada) nin differential ground settlement sa pag-ultanan kan tinampo asin kan saimong harong dai makagupit kan mga matagas na tubo sa lanob.

Mga numero nin emerhensya sa rehiyon asin mga protocol kan ahensya¶

Mga parating pighahapot¶

Tano ta an solidong daga nagigin likido sa panahon nin linog?¶

Sa mga maluyang, balagon o may laboy na daga na namumugtak sa ibaba kan lebel kan tubig sa irarom kan daga, an gabat kan mga edipisyo asin an daga sa itaas normal na sinusuportaran nin pag-iriwal kun saen an mga indibidwal na grano nin baybay nagdudukot sa lambang saro. Kun an mga alon nin linog makusog na nag-uuyog sa daga pabalik-balik, an mga maluyang tipasi nin baybay naghihingoang mag-erok sa mas mahiwas na espasyo, na pinipirit an tubig na nakukulong sa mikroskopikong mga labot sa pag-oltanan kan mga tipasi. Huli ta an pagyugyog nangyayari nin marikas tanganing an tubig mag-awas, an presyon kan tubig nag-iitaas sagkod na itinutulod kaini an mga tipasi nin baybay. Sa mga tipasi na naglalataw sa tubig na may presyon imbes na magkadutaan, an daga nawawaran kan gabos na kusog nin pag-iriwal asin minagawe na garo sarong magabat na likidong slurry.

Ano an "mga pigsa nin baybay" o "mga bulkan nin baybay," asin delikado daw ini?¶

An mga pagbukal nin baybay (na inaapod man na mga huyop nin baybay o mga bulkan nin laboy) napoporma kun an sarong layer nin baybay na pano nin tubig na 2 sagkod 10 metros sa irarom kan daga nagigin likido sa irarom nin makusog na presyon asin nagsasabog paitaas sa paagi nin mga liki sa mas mara na ibabaw na daga o kongkretong mga slab. An tubig na ini na may presyon nagdadara nin nakabitin na abohon o kayumanggihon na baybay pasiring sa ibabaw, na nagtutugdok nin mga bulod na korteng kono nin basang laboy na poon 30 sentimetro sagkod nagkapirang metro an lakbang. Mantang malipot an temperatura kan tubig (bakong mainit na lava kan bulkan), an mga pagbukal kan baybay peligroso huli ta ini nagbuburak nin mga labot sa irarom kan mga tinampo asin pundasyon, binabaha an mga salog sa irarom kan daga nin magabat na laboy, asin parateng nakokontamina nin hilaw na imburnal hale sa mga putol na imburnal sa irarom kan daga.

Tano ta an mga nakalubong na takop kan manhole, mga septic tank, asin mga swimming pool nagluluwas sa daga sa panahon nin pagliquefaction?¶

Kun an saturated sand nagigin likido sa panahon nin linog, an nagreresultang sand-asin-tubig na slurry igwa nin halangkaw na marhay na densidad nin pluwido na mga 1,900 kilo kada metro kubiko (halos doble an gabat kisa purong tubig). Sa prinsipyo nin buoyancy ni Archimedes, an arin man na nakalubong na guwang na lalagan na an kabilogan na gabat kada metro kubiko mas magaan kisa sa nakapalibot na likidong baybay, arog kan guwang kongkretong manhole shaft kan imburnal, sarong daing laog na fiberglass septic tank, sarong tangke nin gasolina sa irarom kan daga, o sarong drained backyard, swimming pool paitaas asin pano nin float 0.5 sagkod 2 metros an rayo sa daga na garo cork.

Puede daw na an sarong tawo maglubog sa ibabaw kan saindang payo asin malunod sa liquefied quicksand sa panahon nin linog?¶

Dai, an sarong tawo dai puedeng maglubog nin lubos sa irarom kan ibabaw kan patag na likido na baybay sa paagi sana nin paglutaw. Nin huli ta an hawak nin tawo igwa nin densidad na harani sa 1,000 kg/m3 mantang an liquefied sand slurry igwa nin densidad na harani sa 1,900 kg/m3, an sarong tawo maglulutaw sa rarom na haros tuhod sagkod habayan. Alagad, an pagliquefaction pwede pa man giraray na mag-trap o maggadan sa mga pedestrian sa tolong paagi: enot, sa oras na an tubig mag-awas sa baybay magbukal, an baybay nagkukulong sa palibot kan saimong mga bitis na garo solidong semento; ikaduwa, an paglakop sa gilid nagbubukas kan hararom na mga liki sa daga harani sa mga pangpang nin salog na pwedeng mahulogan nin mga tawo o mga awto; asin ikatolo, sa mga bakilid na mas matarik pa sa 3 grado, an pagliquefaction puedeng magpukaw nin sarong halangkaw an rikas na mudflow avalanche (`flow slide`).

Ano an "lateral spreading" asin tano ta nakakaraot ini nin mga harong na harani sa mga salog asin pantalan?¶

An paglakop sa gilid nangyayari kun an sarong itaas na crust kan solidong ibabaw na daga (kun saen itinogdok an mga harong, tinampo, asin mga tubo) nagtutukaw sa ibabaw kan sarong nakalubong na layer nin baybay na nagigin likido sa panahon nin linog. Dawa kun an daga nakahilig sa haros dai naririsa na anggulo na 0.5 sagkod 2 grado sana pasiring sa sarong kanal nin salog, kanal, danaw, o lanob kan pantalan, an itaas na crust nagdadalagan pababa sa ibabaw kan likidong layer nin baybay na garo sarong bloke nin yelo na nagdadalagan sa grasa. Mantang an daga nag-uunat sa gilid nin 0.5 sagkod 5+ metros pasiring sa tubig, ini nagbubukas nin hararom na magkaparehong mga liki na naggigisi kan mga pundasyon sa kabanga asin nagbubutas kan lambang nakalubong na tubig, imburnal, asin tubo nin gas.

Kun an sakuyang edipisyo nagkikiling nin kadikit sa panahon nin linog alagad mayo nin mga lanob na nabari, ligtas daw na magdanay sa laog?¶

Dai, dapat mong iluwas an arin man na edipisyo na nahihiling na nakahilig o nakalubog sa daga sa oras na mag-ontok an pagyugyog. Dawa kun an kongkreto o kahoy na bayanan garo baga dai nabari, an sarong nagkikiling na edipisyo nagbalyo kan sentro kan masa kaini hale sa sentro (`the P-Delta effect`), na nagbubugtak nin labi-labing grabidad sa ibabang parte kan pundasyon mantang an daga sa irarom nagdadanay na pano nin tubig asin maluya. Kun an enot na makusog na aftershock minaabot pakalihis nin pirang minuto o oras, an baybay sa irarom kan hababang lado tulos-tulos na nagigin likido giraray, na pwedeng magin dahelan na an medyo nagkikiling na edipisyo matumba sa gilid kaini o biyong marumpag. Maghalat nin sarong inhenyero sa estruktura na mag-inspeksyon asin mag-plakard kan edipisyo.

Mga kaugnay na giya¶

• Mga Linog: Ihulog, Takpan, asin Kapotan an mga lakdang sa pagbuhay
• Mga aftershock kan linog, paglaog giraray sa naraot na edipisyo, asin pag-inspeksyon kan pag-shutoff kan gas
• Mga buho, paglubog kan daga, asin pagkarumpag kan pundasyon
• Mga pagguho nin daga, pagguho nin laboy, asin pag-ebakwar kan mga ati
• Mga Tsunami: pag-atras kan linog sa baybayon asin pag-ebakwar sa patindog

Mga pinagkukuanan asin opisyal na giya¶

• United States Geological Survey (USGS) - Programa sa Peligro sa Linog: Soil Liquefaction Fact Sheet, Real-Time Ground Failure Modeling, asin Lateral Spreading Hazard Assessment.
• Federal Emergency Management Agency (FEMA) & National Earthquake Hazards Reduction Programme (NEHRP, Estados Unidos): Pagbawas kan mga Peligro sa Linog kan mga Eksistidong Edipisyo asin Lifeline Infrastructure sa mga Daga na Madaling Ma-Liquefaction.
• GNS Science, Toka Tū Ake EQC, & Ministry of Business, Innovation and Employment (MBIE, New Zealand): Giya sa Pagplano asin Inhenyeriya para sa Potensyal na Liquefiable Land (Canterbury Earthquakes Royal Commission Lessons).
• California Geological Survey (CGS, Estados Unidos): Espesyal na Publikasyon 117A: Mga Giya para sa Pag-ebalwar asin Pagpagaan kan mga Peligro sa Linog (Liquefaction asin Seismic Landslides) sa California.
• National Research Council (NRC) - National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (Estados Unidos): Estado kan Arte asin Praktis sa Pagtasa kan Pagtubig kan Daga na Huli kan Linog asin an mga Resulta Kaini.