Paglikido han Tuna ha Linog, Pagbukal han Balas, Pagsarang ha Ligid, ngan Paglutaw han Utility nga Ginlubong¶

Durante han kasadangan ngadto ha grabe nga linog (Magnitude 5.5+), an madarahog nga pag-uyog han bato nga pundasyon katunga la han peligro. Ha tabok han mga kapatagan ha baybayon, mga delta han salog, kadaan nga mga ligid han danaw, ngan artipisyal nga mga lugar nga puno hin bay, an mga balud han linog nga naagi ha maluwag, puno hin tubig nga baras ngan lapok nga mga tuna nagigin hinungdan nga magkaurosa an mga lugas han tuna, nga nagduduso han presyon han tubig ha ilarom han tuna (pore-water pressure) tipaigbaw tubtob nga an mga lugas han baras bug-os nga nalutaw nga waray magkaupod. Ha sulod hin 10 tubtob 30 ka segundo han pag-uyog, an solido nga tuna nawawarayan hin haros 100 porsyento han kusog han pag-utod ngan nababag-o ngadto hin madakmol, gin-ipit nga likido nga tapok, usa nga panhitabo ha geoteknikal nga kilala sugad nga pag-likido han tuna. An mabug-at nga semento nga mga tinukod ngan mga pantalan han tulay nalunod o nakikiling tubtob ha 60 ka grado ha ira mga ligid (bearing capacity failure), an gin-ipit nga mga burabod han malapok nga tubig ngan baras nagbubuto pinaagi han mga liki ha mga bungsaran ngan mga sirong (sand boils), an malumo nga mga bakilid nagdadalagan ha ligid tipakadto ha mga salog ngan mga pantalan (lateral spreading), ngan an buho nga mga tangke han hugaw ha ilarom han tuna, mga buho, ngan mga tangke han gasolina nalutaw tipaigbaw tipagawas ha sementado nga dalan pariho hin mga tabko ha kariguan, nga nagbubungkag han natural nga gas ngan mga ligid han tubig. Kon makaeksperyensya ka hin linog nga ginsusundan hin pag-utod han tuna, pagkiling hin mga istraktura, o baho hin nagtuturo nga gas, tawagi ha imo lokal nga . mga numero han emerhensya dayon ngan konsultaha an amon mga giya ha . mga linog: Paghulog, Pagtabon, ngan Pag-undong ., mga linog katapos han linog, pagsulod utro ha tinukod, ngan pagsara han gas ., ngan mga buho ngan paglunod han tuna ..

Buhata ini yana .¶

1. Ihulog, Takpan, ngan Kaptan ha panahon han aktibo nga pag-uyog han linog: Ayaw gud pagsari pagdalagan tipagawas samtang aktibo nga pag-uyog an tuna; an nahuhulog nga mga atubangan nga hinimo ha bato, nabungkag an mga bintana ha igbaw nga andana, ngan nahuhulog nga mga bara ha gawas nga palibot han mga tinukod nakakamatay hin mas damu gud nga tawo kay han paglikido mismo han tuna.
2. Pag-ebakwet dayon ha oras nga umundang na an pag-uyog kon an imo tinukod nakikiling, nalunod, o may-ada mga purtahan nga nag-uulang ngan nagbubuak an mga papan han pundasyon: Diri pariho han tinukod ha matig-a nga bato nga naundang ha pagkiwa kon matapos na an linog, an istraktura nga nalingkod ha likido nga balas mahimo magpadayon paglunod, mag-ukoy ha bawbaw han panguna nga pag-uyog ha seurs, o naundang, ngan an kasadangan nga linog mahimo bug-os nga matumba an usa nga nakikiling nga tinukod.
3. Simhot ngan pamati para han mga busi nga mga tubo han gas ha ilarom han tuna ngan sarahi an imo metro han gas kun nakakabaho ka hin gas o nakakabati hin pag-ising: An pagsarang han tuna ha ligid ngan pag-ukoy han pagkaiba-iba han tinukod pag-utod hin matig-a nga mga tubo nga gas nga hinimo ha puthaw ngan asero diin mismo ini nasulod ha mga pundasyon. Kun mayda ka baho nga dunot-itlog nga mercaptan o nakakakita hin hugaw/tubig nga naghuhuyop tikang hin iginlubong nga linya han tubo, ibalik an balbula han metro han gas ha gawas hin usa ka-kuwarto nga pagliko nga patindog ha tubo gamit an llave ngan mag-ebakwet tipaigbaw han hangin.
4. Pasagka ngan pahirayo ha mga pangpang han salog, mga pader han kanal, mga balkon han pantalan, ngan mga balbag ha baybayon: An mga sapaw han tuna nga likido ha ilarom han malumo nga mga bakilid (bisan an tuna nga baga hin haros patag, nga may-ada bakilid nga mas 0.5 tubtob 3 ka grado la) nagdadalagan tipakadto ha ligid ha higante nga mga bakilid ngadto ha higante nga mga bakilidlateral spreading), nga nag-aabri hin hilarom nga mga liki ha tuna nga 1 tubtob 3 ka metro (3 tubtob 10 ka piye) an kahilapad.
5. Ayaw gud pagmaneho ha bawbaw han mga tulay, mga rampa han pag-abot ha haywey, o mga kalsada nga natatabonan hin lapok nga mga cone han bulkan ("sand boil") o mga gin-alsa nga mga tabon han buho: An pag-likido in nagigin hinungdan han pag-ubos han mga tuna nga mga tambak ha duha nga tumoy han tulay nga mag-ubos tipaubos hin 0.5 ngadto ha 2 ka metro, samtang an mga iginlubong nga mga semento in naglulutaw ngadto ha igbaw ngadto ha 1 me5 ngadto ha 2 ka metro. an aspalto.
6. Tratara an ngatanan nga tubig ngan lapok nga nagbubuga tikang ha mga hubag han balas ngan mga liki ha sirong sugad nga hilaw nga hugaw ngan kemikal nga biohazard: Kon an pag-likido nagbubuak ha ilarom han tuna nga mga imburnal ngan naglulutaw ha mga septic tank, an gin-ipit nga tubig ha ilarom han tuna nga nagbubuto ngadto ha mga kalsada, mga espasyo han tuna, ngan mga hugaw ha tuna.E. coli, Vibrio, hepatitis A) ug mga hidrokarbon sa petrolyo.

Puno han desisyon: Paglikido han tuna han linog ngan baton han kapakyasan han tuna¶

flowchart TD
    Quake["Makusog nga Pag-uyog han Linog (Ihulog, Takpan, ngan Kapti Tubtob nga Umundang an Pag-uyog)"] --> CheckGround{"Naundang an Pag-uyog: Obserbari an Pagtukod & Tuna ha Imo Palibot"}
    CheckGround -->|"Pagkiling han Tinukod, Paglunod, Pag-ulang han mga Purtahan, o Pag-awas han Lapok ha Salog ."| GasCheck{"Nabaho hin Nagtuturo nga Gas, Nakabati hin Pag-ising, o Nakakita hin mga Kidlat?"}
    GasCheck -->|"Oo"| EvacNoSwitch["AYAW Pagkapti han mga Switch han Suga; Pag-ebakwet Dayon; Pagsara han Balbula han Gas ha Gawas La kon Talwas ha Paggawas"]
    GasCheck -->|"Diri"| EvacTilt["Pag-ebakwet Dayon ha Building pinaagi han Hagdan (Diri Gud Elebeytor); Ibalhin an 1.5x nga Kahitaas han Tinukod"]
    CheckGround -->|"Ha Gawas Harani ha Bangbay han Salog, Pader han Dagat han Pantalan, o Ginbawi nga Pagpuno han Bay"| LateralCheck{"Pag-upak han Tuna nga Katugbang han Tubig, Pag-ulpot han mga Pader nga Nagpupugong, o Pagbuto han mga Hubag han Balas?"}
    LateralCheck -->|"Oo"| MoveInland["Dalagan nga Patindog ha Sulod / Pagsagka Hirayo Tikang ha Pangbang han Salog, Kanal, o Pader han Dagat Antes an Pagsarang ha Ligid Maghuhugno han Pangpang"]
    LateralCheck -->|"Diri, Harani ha Baybayon"| TsunamiRule["Hinumdumi Prayoridad han Tsunami: Kun aada ha Bukas nga Baybayon Katapos han Maiha/Makusog nga Linog, Pagbalhin Dayon ha Hitaas nga Lugar"]
    EvacTilt --> HazardZone["Likayi an Nahulog nga Linya han Kuryente, Nag-alsa nga mga Buho, Nalunod nga mga Rampa han Tulay, ngan Hugawan nga Balas nga Hugawan nga Lapok"]
    MoveInland --> HazardZone
    HazardZone --> AftershockPrep["Laumi an Utro nga Pag-likido Ha Panahon han mga Katapos han Linog; Ayaw Pag-inom hin Tubig ha Gripo Tubtob nga Makumpirma han Utility nga waray maruba an Mains"]

Geoteknikal nga mekaniko: Kon paonan-o an solido nga tuna nagigin likido nga hugaw .¶

Basi masabtan kon kay ano nga an pipira nga mga kahigrani nagigin makusog nga balas durante han linog samtang an mga balay ha ligid han bungtod nga duha ka kilometro an kahirayo diri gud nakakaeksperyensya hin kapakyasan ha tuna, gin-uusisa han mga inhinyero an tulo nga sangkap ha heoteknikal nga kinahanglan dungan nga aada ngatanan: maluwag nga waray pagkaurosa nga granulado nga tuna, **mabaw nga tubig ha tuna,**mabaw nga tubig ha tuna.

1. An tulo nga kinahanglanon para han paglikido han tuna .¶

1. Maluwag, waray pagkasumpay nga balas o diri plastik nga lapok (Holocene deposits and uncompacted hydraulic fill):
2. Ha mamara o normal nga gin-aawasan nga tuna, an tagsa nga lugas han baras ngan lapok nagpapahuway ha usa kag usa ha abrido, maluwag nga putos nga tul-an (high void ratio). An kabug-aton han mga tinukod ngan han nakapalibot nga tuna ginsusuportahan hin bug-os han pag-abri han lugas-ha-lugas ha mga punto han pagkontak ha butnga hini nga mga partikulo han balas ( ).effective stress, nga ginpapasabot nga . sigma-prime).
3. An mga tuna nga hura hin lapok talagsa la magin likido ha klasiko nga kahulogan tungod kay an mikroskopiko nga mga platelet nga lapok ginbubugkos han mga pwersa nga nagkakaurosa han koryente, samtang an malimpyo nga mga lugas han balas ngan lapok waray pagkaurosa ngan nasarig gud ha pag-abri.
4. Mabaw nga tubig (Ha sakob hin 1 ngadto ha 15 ka metro / 3 ngadto ha 50 ka piye han bawbaw):
5. An kada mikroskopiko nga espasyo han mga buho ha butnga han mga lugas han balas ha ubos han tubig in 100% nga puno hin diri-mapipirit nga likido nga tubig.
6. Madagmit nga siklo nga pag-uyog han linog (Waray pag-awas nga pagkarga):
7. Kon an mga S-waves han linog (mga balud han pag-utod) naagi tipaigbaw ha harigi han tuna, gin-uutod nira an maluwag nga balas nga balangkas tipabalik-balik hin dinosena ka beses ha sulod hin 15 tubtob 45 ka segundo.
8. Ini nga pag-uyog nag-uuyog han maluwag nga mga lugas han baras tikang ha ira abrido nga kahikayan ngan nagpipirit hito nga sarihan nga mag-impake ngadto ha mas mahugot ngan mas madakmol nga pagkahimo (contractive behavior).
9. Kondi, tungod kay an mga espasyo han mga buho napuno hin tubig ngan an pag-uyog nahitatabo hin malaksi hinduro basi ito nga tubig makaawas tipahirayo ha tuna, an nahuhugno nga mga lugas han baras nagpipirit lugod han na-trap nga tubig han mga buho.
10. Waray epektibo nga tensyon (sigma-prime = 0): Presyur han buho-tubig (u) nagtitikahitaas tubtob nga katugbang ito han kabug-osan nga tipaubos nga kabug-aton han nasasakupan nga tuna ( ).sigma). Pinaagi han Epektibo nga Ekwasyon han Pag-ipit ni Terzaghi (sigma-prime = sigma - u), kun an presyon han tubig han buho in katugbang han kabug-usan nga tensyon han sobra nga kabug-at, an epektibo nga pwersa han pagkontak ha butnga han mga lugas han balas in nahuhulog ngadto ha zero. Tungod kay an mga lugas yana nakabitay ha gin-ipit nga tubig nga diri nagkakapot ha usa kag usa, an tuna may-ada zero nga kusog ha pag-utod han pag-ipit ngan nagios sugad hin mabug-at nga likido nga may-ada yunit nga kabug-aton nga haros 1,800 ngadto ha 2,000 kg/m3 (112 ngadto ha 125 lb/ft3),

2. Kun diin nahitatabo an paglikido: Mga klase hin tuna nga dako an peligro .¶

• Uncompacted hydraulic fill and reclaimed land: Port districts, airports, waterfront residential developments, ngan mga artipisyal nga isla nga ginhimo pinaagi hin pag-ukad hin maluwag nga balas ngan lapok tikang hin usa nga salog han bay ngan pagbomba hini ha luyo hin usa nga pader ha dagat nga waray hilarom nga pag-uyog nga pag-uyog (sugad han Marina Franciscobe Kora District U Port Island, ug Boston Back Bay fill).
• Mga delta han salog, mga kapatagan han baha, ngan mga ginbayaan nga mga aragian han salog (oxbows ngan point bars): Batan-on nga alluvial nga baras ngan lapok nga nahulog han mga salog nga nagliliko-liko ha naglabay nga 10,000 ka tuig (sugad han agianan han Christchurch Avon River ha New Zealand, an Sacramento-San Joaquin Delta, an Mississippi River New Madrid seismic zone, ngan an Fraser River Verver Delta hirani ha Vanco).
• Mga agianan han mga bungdo ha baybayon ngan mga laguna nga laway han ulang: Maluwag nga balas nga ginhuhuyop han hangin nga nalingkod ha igbaw han hitaas nga mga tubig ha baybayon.

Pagtanding han lima nga dagko nga peligro han paglikido .¶

Pagkilala ngan pagtalwas han paglikido durante ngan katapos gud han linog .¶

Ano an hitsura, tunog, ngan pag-abat han paglikido ha tuna .¶

1. An pag-uyog nagbabag-o tikang ha matarom nga mga pag-uyog ngadto ha mahinay, nakakasuka nga "higdaan han tubig" o pagkiwa han pagligid han kubyerta han baluto: Ha takna nga an usa nga ilarom nga layer han balas nagigin likido, an hitaas-ka-agsob nga patindog ngan pinahigda nga mga pag-uyog nababad ngan ginsasaliwnan hin maiha nga panahon, nagliligid nga mga balud ha tuna (0.5 to 2 Hz) nga nagigin haros diri na mahihimo an paglakat o pagtindog.
2. Mga geyser hin malapok nga tubig nga nagpupusil tikang ha mga liki han aseras ngan balilihan: Ha sakob hin 10 ngadto ha 60 segundos katapos magtikang an pag-uyog, an presyur nga tubig ha ilarom han tuna in nabungkag han bawbaw nga crust. Bangin makita mo an mahugaw nga abohon o itom nga tubig nga nag-aawas hin 0.5 tubtob 2 ka metro (1.5 tubtob 6.5 ka piye) ha hangin tikang ha linya nga mga liki ha tuna, mga lutahan han pagpahaluag ha konkreto nga mga aragian, o ha palibot han mga poste han telepono ngan mga puno han kahoy.
3. Mga poste han telepono, mga suga ha kalsada, ngan mga nakaparada nga awto nga nalulunod ha imo atubangan: An mabug-at nga mga poste han utility nalunod hin diretso tipaubos o naduko ha mga lurong nga anggulo samtang an aspalto ha palibot hito nagbabalod ngan nagbubutok.

An pitad-ha-pitad nga pag-ebakwet tikang ha nalunod o nakikiling nga tinukod .¶

Kon an madarahog nga pag-uyog mag-ubos na igo na basi makatindog ka:

1. Susiha dayon kun mayda pagkiling han istraktura: Kitaa an mga bayanan han purtahan, mga bayanan han bintana, mga nakabitay nga mga suga, o pagbutang hin lingin nga butang/botelya hin tubig ha salog. Kon an salog makikita nga bakilid, o kon kinahanglan mo magduso hin makusog ha may-ada rack nga kahoy nga purtahan basi piriton ito nga abrihan, an pundasyon han imo tinukod nag-antos hin magkalainlain nga pag-ukoy han pag-ukoy.
2. Magsul-ot hin marig-on nga sapatos, kuhaa an imo go-bag, ngan gumawas dayon pinaagi han hagdan:
3. Ayaw gud paggamit hin mga elebeytor: Bisan an 1-ka-grado nga pagkiling nakakabaliko han mga riles han giya han elebeytor ngan nakakalit-ag han mga taksi ha butnga han mga salog.
4. Bantayi an imo pitad ha nga ganghaan ha paggawas ha ubos nga salog: Kon an mabug-at nga tinukod nalunod hin 30 tubtob 90 ka sentimetro (1 tubtob 3 ka piye) ha likido nga tuna, an gawas nga aseras bangin mag-ipit tipaigbaw ha tabok han mga purtahan ha paggawas ha ubos nga salog bangin may-ada bug-os nga hagdan, bukas nga lat-ang nga puno hin nagbubukal nga balas nga slurry.
5. Pagpabilin nga klaro ha lambong han pagbaliskad han tinukod (1.5 times building height): Kon aadto na ha gawas, ayaw pagtirok ha aseras sapit mismo han naduko nga tinukod nga damu an andana. Bumalhin ha abrido nga parke, haluag nga gintatapoan, o paradahan nga diri maminos 1.5 ka pilo an kahitaas han tinukod nga hirayo tikang ha nakaduko nga atubangan.

Pagdumara han utilidad katapos han linog ngan mga peligro ha panlawas ha mga sona han paglikido¶

Ha dagko nga mga linog ha syudad (sugad han 2011 nga linog ha Christchurch, nga nagbuga hin sobra 400,000 ka tonelada hin likiwasyon nga lapok ngadto ha mga kalsada han syudad, o an mga linog han 1995 ha Kobe ngan 1989 ha Loma Prieta naglubong hin mga linog hin "liquifaction destroys" dungan:

1. Nabari nga mga linya han tubig nga ginpadis hin mga nabuak nga linya han gas (Peligro hin sunog)¶

• Kay ano nga an mga fire hydrant nagmamara: An paglikido ngan pagsarang ha ligid nagbubulag han mga tubo han tubig nga munisipyo nga hinimo ha puthaw ngan asbestos-semento ha kada dugtong, nga nagpapaubos han presyon han tubig ha syudad ngadto ha zero ha eksakto nga takna an mga linya han serbisyo han natural nga gas naglalarab hin mga kalayo nga kahoy ha sulod han mga balay nga ginbalhin.
• Paano protektahan an iyo panimalay:
• Ayaw ayaw pag-awas hin awtomatiko nga pagparong han imo kuntador hin gas kun waray baho hin gas, waray tunog hin pag-ising, ngan waray pagbalhin/pagkiling han istraktura han imo balay (kay an mga kompanya hin utility in kinahanglan tagsa-tagsa nga mag-inspeksyon ngan magsiga utro han kada kuntador nga ginpaparong, nga pwede umabot hin mga semana ha panahon han katugnaw).
• BUHATA pagsara dayon han iyo panguna nga balbula han gas kun an iyo balay in nagbalhin ha iya pundasyon, kun an mga liki nga nagsasarang ha ligid natabok ha iyo bungsaran hirani ha linya han gas, o kun nakakabaho kamo hin gas o nakakabati hin pag-iring.
• Sarahi an iyo panguna nga balbula han pagsulod han tubig ha balay (kun diin nasulod an tubig ha balay katapos han metro ha kalsada) para ma-trap an malimpyo nga irimnon nga tubig ha sulod han iyo mga tubo ha panimalay ngan tangke han pagpainit han tubig antis magsupsop an mga liki nga mains han kalsada han kontaminado nga hugaw nga tubig ha ilarom han tuna tipaatras ngadto ha iyo tubo.

2. Mga nalutaw nga septic tank, mga guba nga sewer mains, ngan biohazard silt nga paglimpyo¶

• Tungod kay haros 100% han ilarom han tuna nga ginpapakaon han grabidad nga lapok ngan PVC nga mga linya han imburnal in nabubuak kun an pag-likido in nagbabalhin han tuna hin sobra 10 ka sentimetro (4 ka pulgada), an tubig ha ilarom han tuna nga nagbubuga tipaigbaw pinaagi han mga balas nga nagbubukal ha mga bungsaran, kalsada, ngan sirong in ginhaloan hin hilaw nga imburnal.
• Ayaw gud tuguti nga magmulay an kabataan o mga alaga ha balas nga magbukal hin lapok o natindog nga mga puddle hin likido.
• Kun nagpapala han likido nga lapok tipagawas han mga balay ngan mga aragian:
• Pagsul-ot hin mga botas nga goma nga diri nahuhulog ha tubig, mabug-at nga mga gwantes nga diri nahuhulog ha tubig, panalipod ha mata, ngan usa nga N95 / FFP2 particulate respirator (labi na kon an pino nga glacial/alluvial rock-flour silt magmara na ngadto ha tapotapo nga silica ha kahanginan ha masunod nga mga adlaw, nga naghihimo hin grabe nga peligro ha pagginhawa mga bagyo").
• Pala an basa nga lapok ngadto ha mga tambak ha ligid han kalsada (ayaw gud paghugas han likido nga balas ha mga kanal han mga panimalay o ha mga kanal han bagyo han munisipyo, kay an mabug-at nga balas in dayon nga nagsasara han mga imburnal han bagyo nga solido sugad hin semento ngan nagigin hinungdan han duro nga pagbaha ha kalsada durante han sunod nga bagyo).

Pag-iban han linog antes han linog: Pag-usisa han mga mapa ngan pagpanalipod han imo propyedad .¶

Kon naukoy ka ha lugar nga madali maglinog ha baybayon, salog, o delta:

1. Suhaha an opisyal nga mga mapa han peligro han paglikido han heolohiya:
2. Ha Estados Unidos, an mga surbey han heyolohiya han estado (sugad han California Heological Survey CGS An mga Seismic Hazard Zones, Washington DNR, Oregon DOGAMI, ngan Utah UGS) ngan an USGS nagpublish hin libre, kalsada-by-kalye Liquefaction Susceptibility Maps ha online.
3. Mga pag-ayad han pundasyon ngan mga utility para han mga sona han paglikido:
4. An sumbanan nga pag-ipit han linog (pag-ipit hin mga plato han kahoy nga sill ngadto hin diri-ginpakusog nga tiil nga tiil han palibot) agsob nga diri igo kon an tuna nagigin likido ngan nagsasarang ha ligid, tungod kay an tiil mismo nagbubulag. An mga balay ha mga sona nga hitaas an pagkalikido in nagkikinahanglan hin mga slab nga banig nga ginparig-on nga semento, mga grid nga gin-ipit katapos han tensyon, o hilarom nga mga tambak nga ginduduso tipaubos ngadto ha madakmol nga diri-likido nga mga sapaw.
5. Pagbutang hin mabag-o nga mga konektor nga diri-nadudunot nga asero o mga tirintas nga mga konektor ha imo natural nga metro han gas, pampainit han tubig, ngan panguna nga linya han pagsulod han tubig basi an 15 tubtob 30 ka sentimetro (6 tubtob 12 ka pulgada) han pagkaiba-iba han pag-ukoy han tuna ha butnga han kalsada ngan han imo balay diri mag-utod han mga ligid.

Mga numero han emerhensya ha rehiyon ngan mga patakaran han ahensya¶

Agsob igpakiana .¶

Kay ano nga an solido nga tuna nagigin likido durante han linog?¶

Ha maluwag, baras o lapok nga tuna nga nahimumutang ha ubos han tubig ha ilarom han tuna, an kabug-aton han mga tinukod ngan han tuna ha igbaw kasagaran nga ginsusuportahan han pag-ipit diin an tagsa nga mga lugas han balas nagpipirit ha usa kag usa. Kon an mga balud han linog madarahog nga nag-uuyog han tuna tipabalik-balik, an maluwag nga mga lugas han baras nangangalimbasog nga umukoy ha mas mahugot nga espasyo, nga nagpipirit han tubig nga nakukulong ha mikroskopiko nga mga buho ha butnga han mga lugas. Tungod kay malaksi hinduro an pag-uyog salit diri na umawas an tubig, nagtitikahitaas an presyon han tubig tubtob nga nagduduso hito an mga lugas han baras. Tungod kay an mga lugas nalutaw ha tubig nga may presyur imbes nga magkapot ha usa kag usa, an tuna nawawarayan han ngatanan nga kusog ha pag-ipit ngan nagios pariho hin mabug-at nga likido nga slurry.

Ano an "mga hubag han balas" o "mga bulkan han balas," ngan delikado ba ini?¶

An mga hubag han balas (tinatawag liwat nga mga huyop han balas o mga bulkan han lapok) naporma kon an usa nga sapaw han balas nga puno hin tubig nga 2 tubtob 10 ka metro ha ilarom han tuna nagigin likido ilarom han duro nga presyon ngan nabuto tipaigbaw pinaagi han mga liki ha mas mamara nga tuna ha bawbaw o ha konkreto nga mga papan. Inin gin-ipit nga tubig nagdadara hin nakabitay nga abohon o brown nga balas ngadto ha bawbaw, nga nagtutukod hin porma-hin-kono nga mga bungdo han basa nga lapok nga tikang ha 30 sentimetro tubtob ha pipira ka metro an kahilapad. Samtang mahagkot an temperatura han tubig (diri mapaso nga lava han bulkan), peligroso an mga hubag han baras tungod kay nagbubuho ito hin mga buho ha ilarom han mga kalsada ngan mga pundasyon, nagbabaha han mga salog ha tuna hin mabug-at nga lapok, ngan agsob nga mahugawan hin hilaw nga hugaw tikang ha guba nga mga imburnal ha ilarom han tuna.

Kay ano nga an mga iginlubong nga mga tabon han buho, septic tank, ngan mga linaw naulpot tikang ha tuna durante han paglikido?¶

Kon an saturated nga baras nagigin likido durante han linog, an resulta nga baras-ngan-tubig nga slurry may-ada hitaas hinduro nga densidad han likido nga mga 1,900 ka kilogramo kada metro kubiko (haros doble an kabug-aton kay han puro nga tubig). Pinaagi han prinsipyo ni Archimedes han paglutaw, an bisan ano nga iginlubong nga buho nga surudlan nga an kabug-osan nga kabug-aton kada metro kubiko mas magaan kay han nakapalibot nga likido nga baras, sugad han buho nga semento nga baras han imburnal, waray sulod nga tangke han septic nga fiberglass ngan tangke han gasolina ha ilarom han tuna, o tangke han gasolina ha ilarom han tuna, o usa nga drain nalutaw hin 0.5 tubtob 2 ka metro tikang ha tuna pariho hin cork.

Mahimo ba malunod an usa nga tawo ha bawbaw han ira ulo ngan malumos ha likido nga balas durante han linog?¶

Diri, an tawo diri makakalunod hin bug-os ha ilarom han bawbaw han patag nga likido nga baras pinaagi la han paglutaw. Tungod nga an lawas han tawo mayda densidad nga harani ha 1,000 kg/m3 samtang an likido nga balas in mayda densidad nga harani ha 1,900 kg/m3, an usa nga tawo in maglulutaw ha ginbabanabana nga knee-to-waist depth. Kondi, an paglikido mahimo pa gihapon makalit-ag o makamatay ha mga nagbabaktas ha tulo nga paagi: siyahan, pag-awas gud han tubig tikang ha pagbukal han baras, an baras nagtratrangka ha imo mga bitiis pariho hin marig-on nga semento; ikaduha, an pagsarang ha ligid naggigisi hin hilarom nga mga liki ha tuna hirani ha mga pangpang han salog nga mahimo mahulog an mga tawo o mga awto; ngan ikatulo, ha mga bakilid nga mas hagmubo hin 3 ka grado, an pagin likido mahimo mag-aghat hin malaksi nga pag-awas han lapok (`flow slide`).

Ano an "lateral spreading" ngan kay ano nga nakakaruba hin mga balay hirani ha mga salog ngan pantalan?¶

An pagsarang ha ligid nahitatabo kon an igbaw nga panit han solido nga tuna ha bawbaw (diin gintutukod an mga balay, kalsada, ngan mga tubo han utility) nalingkod ha igbaw han iginlubong nga sapaw han balas nga nagigin likido durante han linog. Bisan kon an tuna nahilig ha diri gud nakikita nga anggulo nga 0.5 tubtob 2 ka grado la tipakadto ha aragian han salog, kanal, ligid han danaw, o pader han pantalan, an igbaw nga panit nagdadalagan hin pinahigda tipaubos ha igbaw han likido nga layer han baras pariho hin bloke han yelo nga nagdadalagan ha grasa. Samtang an tuna nag-uunat ha ligid hin 0.5 tubtob 5+ ka metro tipakadto ha tubig, gingigisi hito an hilarom nga magkatugbang nga mga liki nga naggigisi han mga pundasyon ha katunga ngan nag-uutod han tagsa nga iginlubong nga tubig, imburnal, ngan tubo han gas.

Kon an akon tinukod nakiling hin gutiay durante han linog kondi waray guba nga mga bungbong, talwas ba an pagpabilin ha sulod?¶

Diri, kinahanglan mo bumaya ha bisan ano nga tinukod nga nakikita nga nagkiling o nalunod ha tuna ha pag-undang gud han pag-uyog. Bisan kon an semento o kahoy nga bayanan baga hin diri nabari, an usa nga nakikiling nga tinukod nagbalhin han sentro han masa hito tikang ha sentro (`the P-Delta effect`), nga nagbubutang hin sobra nga tensyon han grabidad ha ubos nga bahin han pundasyon samtang an tuna ha ilarom nagpapabilin nga puno hin tubig ngan maluya. Kon umabot an siyahan nga makusog nga linog paglabay hin mga minuto o mga oras, an baras ha ilarom han hamubo nga bahin nagigin likido utro haros dayon, nga mahimo magin hinungdan nga an medyo nakiling nga tinukod matumba ha ligid hito o matumba hin bug-os. Hulat hin usa nga structural engineer nga mag-inspeksyon ngan magplakard han tinukod.

Mga may kalabutan nga giya .¶

• Mga Linog: Ihulog, Tabuni, ngan Kaptan an mga pitad ha pagtalwas
• Mga linog katapos han linog, pagsulod utro han nadaot nga tinukod, ngan pag-usisa han pagsara han gas .
• Mga buho, paglunod han tuna, ngan pagkarumpag han pundasyon .
• Mga pag-ubos han tuna, pag-ubos han lapok, ngan pag-ebakwet han mga basura .
• Tsunami: coastal earthdown drawdown ngan vertical nga pag-ebakwet

Mga surok ngan opisyal nga giya .¶

• Subey han Heolohiya han Estados Unidos (USGS) - Programa han Peligro han Linog: Papel han Kamatuoran han Paglikido han Tuna, Pagmodelo han Kapakyasan han Tuna ha Tinuod nga Panahon, ngan Pag-usisa han Peligro han Pagsarang ha Ligid.
• *Pag-iban han Peligro han Linog han Naeksister nga mga Tinukod ngan Imprastraktura han Lifeline ha mga Tuna nga Malibo.
• GNS Science, Toka Tū Ake EQC, & Ministery of Negosyo, Innovation and Employment (MBIE, New Zealand): Planning and Engineering Guidance for Potencial Liquifiable nga Tuna (Canterbury Earthquakes Royal Commission Lessons).
• California Geological Survey (CGS, Estados Unidos): Espesyal nga Publikasyon 117A: Mga Giya ha Pag-ebalwar ngan Pag-iban han mga Peligro ha Linog (Pag-liquid ngan Seismic Landslides) ha California.
• Nasudnon nga Konseho han Pagsaliksik (NRC) - Nasudnon nga Akademya han Siyensya, Inhenyeriya, ngan Medisina (Estados Unidos): Kahimtang han Arte ngan Praktis ha Pag-usisa han Paglikido han Tuna Tungod han Linog ngan han mga Sangputanan Hini.