Leptospirose (Bokono ya Weil) Nsima ya kopumbwa na mai ya mpela to na mai ya pɛto: Miso ya motane oyo ezangi pus, Pasi ya ngɔmbɛ, mpe jaunisse¶
Mituya ya mbalakaka ekeseni na mikili. Lokasa oyo esaleli 911, nimero ya États-Unis mpe Canada. Bikólo mosusu mingi esalelaka 112, 999, to motángo mosusu. Luka nimero ya mboka na yo.
Ntango mopepe makasi, monsoon, mpela ya mbalakaka, to sauvegarde ya canalisation ebongoli balabala ya quartier mpe ba sous-sols na mayi ya marron oyo ekoki kokoma na mabolongo - to tango mopoti mbangu, kayak, triathlete, mosali bilanga, to mopoti mbangu ya aventure azali koleka na ba ruisseaux ya mayi ya polele ya molunge, ba canaux, to potopoto ya mayi oyo ebebisami na makila ya foso, ba soso, bangɔmbɛ, ngulu, mbwa, to zamba ba mammifères - bactérie microscopiques ya forme ya bouchon oyo babengaka Leptospira interrogans ekoki ko percer droit na loposo oyo e douxir mayi, ba gratters ya mike mike, to ba membranes muqueuses ya miso, zolo, na munoko. Soki moto azwi fièvre makasi ya mbalakaka, malili ya koningana, motó mpasi ya liboso/rétro-orbital oyo ezali kobɛtabɛta, mpasi makasi na bana ya ngɔmbɛ mpe na nse ya mokɔngɔ, mpe miso motane makasi SANS pus collage (conjunctival suffusion) esika nyonso uta ** .2 to 30 days (typically 5 to 14 days)** sima ya contact ya mayi ya mpela to ya mayi ya polele - to ekomi na loposo/miso ya jaune-orange (jaundice), makila ya langi ya moindo lokola tii to oyo ezali mingi te, makila ebimaka na zolo, to makila oyo ezali kosukosu (Weil's Disease) - benga nimero ya urgence ya esika ofandi na nzela ya biso banimero ya mbalakaka annuaire to kende mbala moko na Departema ya Urgence ya lopitalo. Consulter pe ba guides na biso na Vibrio vulnificus (infection ya mayi ya molunge ya mbu "oyo elyaka mosuni") ., . Syndrome pulmonaire ya Hantavirus oyo euti na bosoto ya ba rodent, . kozoka ya makasi ya rein, rhabdomyolyse, mpe triage ya makila ya moindo, mpe sepsis mpe koyeba choc septique.
Engebene na Organisation mondiale de la santé (WHO), ba Centres ya contrôle mpe ya prévention ya bokono (CDC), mpe Ebongiseli ya bokolongono ya Panaméricain (PAHO), leptospirose ezali bokono ya bactérie zoonotique oyo epalangani mingi na Mabele, ko infecter likolo 1.03 million people mpe kosala makambo 58,900 deaths mbula na mbula - na bopanzani ya monene sima ya mopepe makasi mpe sima ya mpela oyo ekomamaki na mikanda na Puerto Rico, Floride, Hawaii, Texas, Royaume-Uni, Europe continental, Brésil, Inde, Philippines, Japon, mpe nord ya Australie. Lokola eteni ya yambo ya leptospirose ezali lokola fièvre dengue, grippe, to bokono ya virus oyo esalemaka mbala na mbala, mbala mingi bato ya maladi bazangaka fenetre ya ebandeli ya Doxycycline orale to Azithromycine (Days 1 to 5), emonani ete ezongaka nzoto na boumeli ya mokolo moko kino 3, mpe na nsima ezokwea na Phase 2 Ictéric Leptospirosis (Weil's Disease) to Syndrome ya hémorragie pulmonaire leptospirale (LPHS), esika wapi liwa emati uta < 1% kino na ** .10% to 50%+** mpo na insuffisance rénale aiguë non oligurique/oligurique oyo esangani, hyperbilirubinémie conjuguée (orange jaundice), thrombocytopénie, mpe kobima makila mingi ya mimpululu ya alvéolaire. Koyeba ba indices mibale ya examen physique pembeni ya mbeto (Conjunctival Suffusion + Severe Calf Squeeze Tenderness) mpe koyebisa ndenge ozali na mai ya mpela efungolaka mbala moko nkisi ya antibiotique oyo ekoki kobikisa.
Sala boye sikoyo¶
- Soki ozwi fièvre makasi ya mbalakaka (
>= 38.5 C / 101.3 F), malili, motó mpasi makasi, mpe misisa mpasi na kati2 to 30 daysya kopumbwa na mai ya mpela, kosukola sous-sol oyo etondi na mpela, kobɛta mai na laki/ebale, to kosimba makila ya ferme/nyama ya ndako: kende na monganga to kende na Departema ya lisalisi ya nokinoki ya lopitalo LELO mpe koyebisa polele ndenge oyo ozali na mai/mpela. Kobanda na monɔkɔ Doxycycline (100 mg twice daily for 7 days) to Azithromycine ( .500 mg daily for 3 days) na mikolo 5 ya liboso elongolaka noki ba spirochètes na makila mpe epekisaka bokoli na bokono ya Weil oyo ezali na likama ya binama. - Tala na talatala ba pembe ya miso na yo (
sclera/conjunctiva) mpe finá na malɛmbɛ misisa ya ngɔmbɛ na yo ya nse ya makolo (gastrocnemius): - Elembeteli #1 (
Conjunctival Suffusion): Est-ce que mindele ya miso mibale ezali rouge rose à crimson ya kongenga na misisa ya makila oyo epanzani, SANS pus jaune collants, croûte, to démangeaison? Suffusion conjonctive esalemaka na tii na55%ya bato oyo bazali na maladi ya leptospirose (appearing on Days 3 to 4) mpe emonanaka mpenza jamais na grippe ya momesano, malaria, to typhoïde. - Elembeteli #2 (
Severe Calf & Lumbar Myalgia): Esalaka kaka kosimba to kofina mokɔngɔ ya bana na yo ya ngɔmbɛ to kofina na nse ya mokɔngɔ na yo (erector spinae) cause tendresse makasi, ya ko clignoter? Kosangisa oyo (Fever + Flood/Freshwater Contact + Red Eyes Without Pus + Severe Calf Pain) ezali tétrade classique diagnostique ya leptospirose aiguë. - Benga na 911 / 112 / 999 / 000 to kende na Departema ya Urgence ya Lopitalo MBALA MBANGU soki MOKO TE ya Phase 2 "Bokono ya Weil" to Ba Drapeaux Rouges Hémorragiques ebimi (
often after a deceptive 1-to-3-day dip in fever around Day 5 to 7): - Teinte jaune to orange ya kongenga na mindele ya miso to ya loposo (
Jaundice), . - Ekiti ya kobima ya makila (
not urinating for > 8 hours) to makila ya langi ya motane makasi/ya tii, . - Kosukosu makila (
hemoptysis), mputulu ya langi ya rozɛ oyo ezali na mopɛpɛ, to kopema mokuse na mbalakaka (Leptospiral Pulmonary Hemorrhage Syndrome - 50%+ mortality), . - Pinpoint ba taches ya loposo ya rouge/violet (
petechiae), makila oyo ezali kobima na mino, makila oyo ebimaka na zolo, to biloko ya kolya oyo ezali na goudron ya moindo, OR - Nkingo makasi, photophobie makasi (
light hurts eyes), mobulungano, to motema kobeta mbala na mbala te (aseptic meningitis or myocarditis). - Lobá maloba oyo ya sikisiki na Infirmier mpe Monganga ya Triage ya Salle d’urgence na 30 secondes ya liboso:
"I waded in floodwater / freshwater ___ days ago and now have fever, calf pain, and red eyes/jaundice. Please evaluate immediately for Leptospirosis / Weil's Disease, start IV Ceftriaxone (or IV Penicillin G / Doxycycline), and check serum Creatinine, Potassium, Bilirubin, CPK, Platelets, and a Chest X-Ray."** . - KOBOMA Ibuprofène (
Advil/Motrin), Naproxen (Aleve), Aspirine, mpe bankisi mosusu ya kosilisa mpasi ya AINE soki ozali na fièvre nsima ya mai ya mpela to ya kokutana na bisika ya molunge. Ezala Leptospirose mpe Fièvre Dengue esalaka ete plaquettes ekita makasi (thrombocytopenia) mpe kozoka ya rein interstitiel aigu: komela ba AINE ekangaka ba prostaglandines ya rénaux (precipitating complete kidney shutdown) mpe ekómisaka baplaquettes oyo etikali paralyze (triggering fatal gastrointestinal or lung hemorrhage). Salelá kaka ba dose ya bokebi ya acétaminophène/paracétamol KAKA soki mosala ya foie/jaunisse elongolami na monganga, to salelá bilamba ya malili ya nzoto tii ntango bakotalela yango. - Soki ozali sikawa kosukola sima ya mpela to mopepe makasi: JAMAIS koleka makolo ngulu to na ba tenis/sandale na kati ya mayi ya kotelema to potopoto. Lata intact ba bottes ya caoutchouc oyo ekoki kokangama na mabolongo (
wellingtons) to ba waders ya ntolo mpe ba gants ya kilo ya caoutchouc/nitrile oyo ekoki kokɔtisa mai te, zipa esika nyonso ya mikemike oyo bakati to oyo ngungi eswami na bandage hydrocolloïde/Tegaderm oyo ekoki kokɔta mai te, mpe sukola loposo na sabuni mpe na mai ya pɛto mbala moko nsima ya kokutana na yango.
Danger
Keba na "Biphasic Fake Recovery" vers jour 5 à 7 (Why Patients Crash Into Weil's Disease Just When They Think They Are Cured): Leptospirose classique ezali biphase (two-phase) maladi. Nsima ya mikolo 4 to 7 ya fièvre makasi, malili, mpasi ya ngɔmbɛ, mpe miso motane (Phase 1: the Leptospiremic / Septicemic Phase), mbala mingi fièvre ya mobɛli ebukanaka mobimba na boumeli ya mokolo moko to misato, mpe bayokaka malamu mpo na kobima na mbeto. Kokosama TE soki bilembo ezongi: que lull ya 48 heures ezo marquer transition na Phase 2 (the Immune Phase), tango ba anticorps anti-Leptospira IgM esali ba complexes immunitaires oyo e attaquer ba reins, foie, poumons, miso (uveitis), mpe ba méninges. Na 10% to 15% ya ba maladi, Phase 2 epanzani lokola Bokono ya Weil (jaundice + renal failure + hemorrhage) to Syndrome ya hémorragie pulmonaire leptospirale (LPHS, oyo ekoki kosala makila ya poumons intra-alvéolaire oyo ebomaka ata sans jaunisse na moins de 24 heures).
Nzete ya mokano : Triage ya fièvre sima ya mayi ya mpela pe ya mayi ya polele pona Leptospirose¶
Landa nzete oyo ya mokano ya kliniki ntango ozali kotala bokono nyonso ya fièvre na kati ya mikolo 30 sima ya bopanzani ya mayi ya mpela, potopoto, bosoto, to mayi ya polele ya kominanola.
flowchart TD
Exposure["Kozala na kati ya mikolo 2 kino 30 (Moyenne 5 à 14 jours): - Kokende na mayi na mayi ya mpela sima ya mopepe makasi/mopepe makasi, bobateli ya mayi ya bosoto, to potopoto ya mayi - Kosala natation, kayak, triathlon, to rafting na ba lacs ya mayi ya polele, bibale, to ba canaux - Bokutani na mosala na makila ya soso, ngombe, ngulu, to ya mbwa (basali bilanga, basali ya canalisation/bopeto, ba vétérinaires) ."] --> SxCheck{"Fièvre, Malili, Motó mpasi to Misuni Pasi ezali?"}
SxCheck -->|"EZALI Naino Bilembeteli TE (Kozala na mai ya mpela oyo ezali na likama mingi euti kosalema to ezali kokoba)"| ProphyBox["DECONTAMINATION & TRIAGE CHEMOPROPHYLAXIS: 1. Kosukola loposo na sabuni & mayi ya peto; kosopela bokati nyonso na povidone-iode 2. Lata ba bottes & gants ya caoutchouc oyo ekoki kokɔtisa mai te mpo na bopeto nyonso ya mpela oyo ezali kosalama 3. Soki ekoki kopengolama te kopumbwa na mpela oyo ezali na likama mingi na boumeli ya ntango molai na esika oyo bokono ezali -> Kotuna monganga/santé publique mpo na OMS/CDC Chimioprophylaxie orale Doxycycline (200 mg PO mbala moko na poso na tango ya exposition)"]
SxCheck -->|"PHASE 1 LEPTOSPIROSE ANICTERIC (Mikolo 1 kino 7): Fièvre makasi (>38,5 C), Rigors, Pasi makasi ya ngɔmbɛ & ya nse ya mokɔngɔ, Motó mpasi ya liboso, Nausea/Vomitation, MPE Suffusion conjonctival (Miso ya motane ya kongenga sans pus)"| OutpatientVsER{"Est-ce que ba drapeaux rouges ya organe-failure to ya maladie ya Weil ezali?"}
OutpatientVsER -->|"NO Drapeaux Rouges (Bokono ya pete to ya moyenne, Sortie normale ya urine, Jaunisse te, Pema normale)"| EarlyAbx["FENRERE ANTIBIOTIQUE CURATIVE YA LIBOSO (Epekisaka bokono ya Weil): 1. Evaluation médicale ya mokolo moko -> Kosala PCR ya makila/Urine (soki Mikolo 1-7) & IgM ELISA + CBC, Créatinine, LFTs, CPK 2. Kobanda Doxycycline orale (100 mg PO BID x mikolo 7) TO Azithromycine orale (500 mg PO mokolo na mokolo x mikolo 3) to Amoxicilline (na zemi/bana mike) 3. Bokima ba AINE nionso (Ibuprofène/Naproxen/Aspirine) + Bobatela Hydration Oral"]
OutpatientVsER -->|"OUI - MALADI YA WEIL TO LPHS BA DRAPPEAUX ROUGE: - Miso to Loposo ya jaune/Orange (Jaunisse) - Sortie ya makila moke (<400 mL/jour) to Urine ya ti ya moindo - Kosukosu makila (Hémoptyse), Pema mokuse, to SpO2 <94% - Petechiae, Kobima na zolo, Confusion, Kingo ya makasi, to Hypotension"| EmergencyICU["MALADI YA WEIL OYO EZALI NA MAKASI YA BOMOI / HÉMORRHAGE PULMONIRE URGENCE: 1. Benga 911 / 112 / 999 -> Kokɔta nokinoki na lopitalo / ICU 2. STAT Ceftriaxone intraveineuse (1 à 2 g IV q24h) TO IV Pénicilline G (1,5 millions d’unités IV q6h) TO IV Doxycycline (100 mg IV q12h) 3. Botala Réaction ya Jarisch-Herxheimer na kati ya ngonga 2 kino 6 sima ya dose ya antibiotique IV ya liboso 4. Thérapie ya remplacement rénale ya liboso (Hémodialyse) + Gestion ya potassium/fluide + Ventilation protecteur poumons soki hémorragie alvéolaire"]
Eteni ya 1: Ndenge nini Leptospira Ekotaka na Nzoto (And Why You Do Not Need an Open Cut to Get Infected) .¶
1. Spirochète ya bouchon na réservoir ya ba soso ya bingumba/mboka¶
Ba interrogants ya Leptospira (with over 250 pathogenic serovars, notably *Icterohaemorrhagiae* carried by brown rats, *Canicola* in dogs, *Pomona* in pigs and cattle, and *Hardjo* in cattle) ezali mikrobe ya spirochéte oyo ebalukaka makasi, oyo ezali na aérobie mpe ezali na bansuka na yango oyo ekangami na nsinga mpe ebalukaka zingazinga ya ba filaments na yango ya axiale lokola vis ya bouchon oyo ezali na motɛ́lɛ.
- Ndenge nini ba soso mpe banyama oyo ememaka mabɛlɛ ebotaka mai ya mpela: soso ya motane (Rattus norvegicus) oyo ezwami na bokono oyo eumelaka, ba soso ya toit, ba soso, bibwele, mpe mbwa oyo ezwaki mangwele te ebombaka Leptospira mpo na libela na kati ya ba tubules convolués proximales rénaux na bango** kozanga ete emonanaka lokola ete ezali na maladi, esopaka bamilio ya ba spirochètes ya bomoi na mililitre moko ya makila.
- Kobika na zinga zinga na mayi pe potopoto: Alors que Leptospira ekufaka noki na pavement ya kokauka, oyo etumbami na moyi to na mayi ya océan oyo ezali na salinité makasi, na mayi ya molunge, neutre à un peu alcalin (pH 6.8 to 7.6, molunge makasi 20 to 32 degrees Celsius / 68 to 90 degrees Fahrenheit), mai ya mpela oyo etɛlɛmi, mabele ya mai, mpe pɔtɔpɔtɔ ya nsima ya mopɛpɛ makasi, Leptospira etikali na bomoi mpe ezwamaka na maladi mpo na weeks to several months **.
2. Ba porte minei ya bokoti ya bato (Including Waterlogged "Pruney" Skin) .¶
Na bokeseni na bactérie mingi oyo esengaka mpota ya mozindo ya perforation mpo na kokatisa barrière ya loposo, motilité ya bouchon ya Leptospira mpe ba enzymes ya collagenase/hyaluronidase ya membrane ya libanda epesaka yango nzela ya kokota na makila ya moto na nzela ya portals minei ekeseni:
1. Kokata na microscopique, kokatakata, koswama na ngungi, to kobukana na makolo: Ata a 1-millimeter kokatakata na matiti, na bitika, to na basapato etikaka bankóto ya ba spirochètes ekɔta mbala moko na ba capillaires ya loposo.
2. Loposo oyo esalemi na mai ("Ezali na mai / Pruney") Loposo oyo ebebi te: Tango mofandi to mosali ya kobikisa azali kozindisama na mai ya mpela to alati ba chaussettes mpe ba tenis ya mayi, oyo etondi na mpela na boumeli ya koleka miniti 30 kino 60, couche ya libanda ya stratum corneum ya loposo evimbaka mpe elɛmbisaka (maceration), kopesa nzela na Leptospira kobuka semba na loposo oyo ebebi te, oyo ebukani te oyo etondi na mai.
3. Conjonctive ya miso (Eyes) mpe Membranes Muqueuses Nasale/Orales: Kosopa mayi ya mpela ya potopoto na miso na yo (while clearing storm drains or pressure-washing a flooded garage - NEVER pressure-wash flood mud without unvented goggles and an N95 mask) to kopangusa elongi na yo na mabɔkɔ oyo ezali na ba gants oyo ezali na mai, ekɔtisaka mbala moko na conjonctive.
4. Komela Mai oyo ebebisami: Komela mai ya ebale to ya laki ntango ozali kobɛta mai, kobalusa kayak, to komɛla mai ya libulu oyo ebebisami na mpela.
Eteni ya 2: Ba signes mibale ya classique ya pembeni ya mbeto mpe chronologie clinique biphasique¶
Po sérologie ya laboratoire (Test microscopique d'aglutination / MAT mpe IgM ELISA) ekoma positif te kino Mokolo ya 5 kino 10 ya bokono, minganga ya urgence ba diagnostiquer leptospirose aiguë pembeni ya mbeto na koyeba ba signes physiques pathognomique mibale na yango mpe cours clinique biphasique na yango:
1. Ba indices mibale ya ekzamɛ ya nzoto oyo ezali na ntina mingi (Conjunctival Suffusion + Gastrocnemius Myalgia) .¶
+-------------------------------------------------------------------------+
| HOW TO SPOT LEPTOSPIROSIS AT THE BEDSIDE IN 60 SECONDS |
| |
| 1. CONJUNCTIVAL SUFFUSION (RED EYES WITHOUT PUS - DAYS 3 TO 4): |
| - Pull down the lower eyelid and look at the bulbar and palpebral |
| conjunctiva (the covering over the white of the eye). |
| - In Leptospirosis, spirochetal vasculitis dilates the pericorneal |
| and conjunctival blood vessels, turning the eyes BRIGHT RED OR |
| PINK-ORANGE (often with subconjunctival hemorrhages) - character- |
| istically WITHOUT purulent yellow discharge, sticky eyelids, or |
| itching (unlike viral or bacterial pinkeye). |
| |
| 2. EXCRUCIATING CALF & LUMBAR TENDERNESS (RHABDOMYOLYTIC MYOSITIS): |
| - Leptospira directly invades skeletal muscle fibers, causing |
| focal myofibrillar necrosis and elevated Creatine Kinase (CPK). |
| - Gently squeezing the patient's CALF MUSCLES (gastrocnemius), |
| thighs, or lower back muscles elicits disproportionate pain |
| (patients often say walking feels like their calves were beaten |
| with a baseball bat), and abdominal wall myalgia can mimic an |
| acute surgical abdomen. |
+-------------------------------------------------------------------------+
2. Molongo ya ntango ya biphasique classique (Phase 1 Septicemic vs. Phase 2 Immune / Weil's Disease) .¶
- Période ya incubation:
5 to 14 daysnsima ya kokutana na mai/potopoto (full range: 2 to 30 days). - Eteni ya liboso: Eteni ya Leptospirémique aigu (Septicemique) (
Lasts 4 to 7 Days): - Ba spirochètes Leptospira ya bomoi etambolaka na kati ya makila mobimba mpe na mayi ya cerveau-spinal (
CSF). - Ebandeli ya mbalakaka ya fièvre makasi (
39 to 40 C / 102 to 104 F), rigors, mpasi makasi ya motó mpasi ya retro-orbital/frontal, photophobie, myalgie makasi ya ngɔmbɛ mpe ya nse ya mokɔngɔ, suffusion conjonctival, nausea, kosanza, diarrhee, mpe ntango mosusu eruption maculaire/pétechiale oyo eumelaka na makolo ("pretibial fever"). - Note ya diagnostic: Na Mikolo 1 kino 7, PCR na tango ya solo ya makila mpe LCR ezali POSITIVE, nzokande ba test ya anticorps (
IgM) ekoki kozala kaka mabe. - Loleur ya Interphase ya 1 à 3 jours ya bokosi (
Around Day 5 to 8): - Fièvre ekiti na ndenge ya malamu mpe mobɛli ayokaka malamu mpo na mwa ntango mokuse lokola ba anticorps elongolaka ba spirochètes na makila (
though spirochetes now hide in the kidney tubules and begin shedding in the urine).85% to 90%ya ba cas "anicteriques" ya pete ezo se récupérer libela sima ya récurrence ya mutu pasi ya pete ya mokuse. - Phase 2: Phase immunitaire & Maladi ya Weil ictérique (
Starts Day 6 to 10 and Lasts Weeks): - Na
10% to 15%ya ba maladi (mingimingi baye bazwaki bokono ya sérovar Icterohaemorrhagiae to baye bazwaki antibiotiques ya ebandeli te), Phase 2 ebimaka lokola Bokono ya Weil (the classic triad of **Orange Jaundice + Acute Kidney Injury + Hemorrhage**) mpe/to Syndrome ya hémorragie pulmonaire leptospirale (LPHS):- "Jaunisse Orange" ya Maladi ya Weil (
Cholestatic Hepatic Dysfunction Without Massive Liver Necrosis): - Miso mpe loposo ya mobɛli ekómaka jaune-orange mozindo (
rubinic icterus) lokola sérum bilirubine conjuguée emati na15 to 40+ mg/dL(because bright red conjunctival suffusion + yellow scleral icterus = orange eyes), nzokande ba transaminases ya foie ( .AST and ALT) etombwami bobele mwa moke (typically 100 to 250 U/L, mbala mingi te> 500 U/L), oyo ekesenisaka mbala moko maladi ya Weil na hépatite aiguë virale A/B/E (where AST/ALT exceed 1,000 to 3,000 U/L). - Unique Hypocalémique Non Oligurique -> Oligurique Bazoka Aiguë ya Rein (
AKI): - Leptospira proteines ya membrane ya libanda epekisaka directement Na+-K+-2Cl- (
NKCC2) cotransporteur na limbe ascending épaisse ya Henle mpe ebebisaka tubule proximal. - Na yango, insuffisance rein leptospirale ya ebandeli ezali uniquement non-oligurique mpe potassium-wasting (
causing normal or LOW blood potassium / hypokalemiaatako créatinine ezali komata) - liboso ya kokende noki na nécrose tubulaire aiguë oligurique/anurique (ATN) na hypercalémie oyo ekoki koboma ye, urémie, mpe œdème pulmonaire oyo esengaka hémodialyse ya nokinoki. - Syndrome ya hémorragie pulmonaire leptospirale (
LPHS- Ntina #1 ya Liwa Noki): - Ba blessures ya toxine médiée par immunité ebukaka ba membranes ya sous-sol capillaire alvéolaire na kati ya ba poumons nionso mibale, epesaka ** hémorragie alvéolaire diffuse (
DAH)**. Bato ya maladi bakómaka na dyspnée ya mbalakaka, tachypnée, hypoxie, ba infiltrés alvéolaire patchy bilatéraux na rayons X ya ntolo, mpe hémoptise (coughing up bright red blood), oyo ekoki kosala asphyxiation mpe liwa na kati ya 24 à 48 heures ata na ba malades oyo bazui nanu jaunisse te.
- "Jaunisse Orange" ya Maladi ya Weil (
Eteni ya 3: Tableau ya diagnostic différentiel ya maître: Ba imimiques ya fièvre après mpela & tropicale¶
Nsima ya mopepe makasi ya tropical, monsoon, to mpela, ba salles ya urgence emonaka ba surges ya Leptospirose, Fièvre Dengue, Malaria, Typhoïde, Hantavirus, mpe Vibrio Sepsis na mbala moko. Kokanisa ba empreintes ya misapi na bango ya clinique mpe ya laboratoire:
| Ezaleli ya Clinique to ya Laboratoire | Leptospirose / Maladi ya Weil (Leptospira interrogans) | Fièvre ya Dengue / Dengue makasi (Flavivirus - Ba ngungi) |
Hépatite Virale aiguë A to E (Mai ya mpela ya Fecal-Oral) | Malaria (Plasmodium falciparum - ngungi) |
|---|---|---|---|---|
| Vecteur ya exposition & Incubation | Kopumbwa na mai ya mpela, potopoto, bosoto, to mai ya pɛto (rat/animal urine); 2 to 30 days (avg 5-14 d). |
Aedes aegypti/albopictus ngungi oyo eswaka mokolo; 4 to 10 days. |
Komela mai oyo ebebisami na bosɔtɔ to bilei oyo balambi te; 15 to 50 days. |
ngungi Anopheles oyo eswa butu; 7 to 30 days. |
| Examen ya miso & ya misisa | Suffusion conjonctival rouge clair (Pas de Pus) + Tendresse ya kofina ya ngɔmbɛ ya makasi + mpasi ya lombaire. | Pasi makasi ya retro-orbital ("na sima ya miso") + mpasi ya mikuwa/ya articulation généralisée ("fièvre ya mikuwa ya kobukana"), suffusion conjonctival te. | Sclérae ya langi ya jaune ( .jaundice), mpasi ya misisa ya moke, suffusion conjonctival rouge te. |
Conjonctives ya langi ya motane ( .anemia) + icterus scléraux ya pete, malili/suki ya généralisé. |
Motango mobimba ya Makila (WBC & Ba Plaquettes) |
WBC oyo emati (Leukocytosis 12,000 to 25,000/uL na >80% ya ba Neutrophiles) + Ba Plaquettes ya nse (Thrombocytopenia). |
WBC YA SE (Leukopenia < 4,000/uL) + Hématocrite oyo ezali komata (Hemoconcentration) + Ba Plaquettes ya nse mingi. |
WBC ya momesano to ya nse; ba plaquettes normales (soki te insuffisance foie fulminant). | WBC normal/basse + Anémie hémolytique (dropping hemoglobin) + Ba Plaquettes ya nse. |
Foie (Bilirubin vs. AST/ALT) & Misuni ya nzoto ( .CPK) Profil |
Bilirubine Conjuguée ya likolo mingi (10 to 40 mg/dL) na KAKA AST/ALT oyo etombwami mwa moke (< 200-300 U/L) + Kinase ya Créatine YA MAKASI ( .CPK > 500 to 5,000 U/L). |
AST/ALT oyo etombwami (100 to 1,000+ U/L) na bilirubine oyo ezali malamu to oyo emati mwa moke. |
AST & ALT oyo emati makasi (1,000 to 5,000+ U/L) + Bilirubine ya likolo + CPK ya normal. |
Ezali na boyokani te (Indirect) Bilirubine oyo euti na hémolyse + LDH ya likolo. |
Mosala ya ba reins (Creatinine & Potassium) |
Créatinine oyo ezali komata noki (Acute Kidney Injury), na ebandeli na K+ ya nse/ya momesano sima hypercalémie; ba casts granulaires ya marron potopoto & ba WBCs na makila. |
Azotémie prérénale soki choc; insuffisance rénale intrinsèque ezalaka mingi te. | Fonctionnement normal ya rein (soki syndrome hépatorénale te). | Hémoglobinurie ("fièvre ya mayi ya moindo") & nécrose tubulaire aiguë na P makasi. falciparum oyo ezali na kati. |
| Traitement oyo etalisami | Na ebandeli: Doxycycline ya monoko (100 mg BID x 7d) to Azithromycine. Ya makasi/Bokono ya Weil: IV Ceftriaxone ( .1-2 g q24h) to IV Pénicilline G + Dialyse ya liboso. |
Titration cristalloïde IV isotrope ya lisungi + acétaminophène (strictly NO antibiotics and NO NSAIDs). |
Soins ya lisungi (strictly avoid hepatotoxic drugs). |
STAT IV Artesunate (mpo na malaria makasi) to Thérapie Combinaison à base de Artemisinine orale (ACT). |
Eteni ya 4: Bosalisi na lopitalo, Kebisi ya Jarisch-Herxheimer, mpe Bopekisa bopeto ya Mpela¶
1. Ba régimes ya antibiotiques ya ligne ya liboso ( .CDC / WHO Guidelines) mpe Ntango nini osengeli kosala komande ya Momekano Moko na Moko¶
- Ntango ya kosala ba tests ya diagnostic (
Why Blood PCR Works in Week 1 and Urine PCR/IgM Works in Week 2): - Mikolo 1 kino 7 ya Fièvre (
Phase 1): Ordre Makila mobimba (mpe LCR) Leptospira PCR na tango ya solo (positive from Day 1 before antibodies exist) bakisa mpe Échantillon ya sérum IgM ELISA / MAT. - Mokolo ya 7 Kobanda (
Phase 2 / Weil's Disease): Ba spirochètes elimwaka na makila mpe ekendeke na kati ya ba reins; ordre PCR Leptospira ya makila bakisa Sérum Anti-Leptospira ELISA ya IgM mpe Test ya agglutination microscopique convalescent (MAT). - Boponi ya antibiotique ya kobikisa:
- Léptospirose Anictérique ambulatoire ya pete to ya moyenne:
- Mikóló (Bazali na zemi te): Doxycycline ya komela
100 mgmbala mibale na mokolo mpo na7 days(Bonus: Doxycycline ebikisaka mbala moko ba infections rickettsial co-endémiques lokola Scrub Typhus, Typhus Murine, mpe fièvres taches), TO Azithromycine Oral500 mgmbala moko na mokolo mpo na3 days, TO Amoxicilline ya monoko500 mgmbala misato na mokolo mpo na7 days**. - Basi ya zemi & Bana
< 8 Years: Azithromycine ya monoko (10 mg/kg Day 1, then 5 mg/kg/day Days 2-3) to Amoxicilline (50 mg/kg/day divided TID).
- Mikóló (Bazali na zemi te): Doxycycline ya komela
- Leptospirose ya makasi oyo ezwami na lopitalo / Maladi ya Weil / Hémorragie pulmonaire:
- Ceftriaxone oyo epesamaka na misisa (
1 to 2 grams IV every 24 hours for 7 days), TO Pénicilline G oyo ekɔtisami na misisa (1.5 million units IV every 6 hours for 7 days), TO Céfotaxime oyo ekɔtisami na misisa (1 gram IV every 6 hours), TO Doxycycline oyo ekɔtisami na misisa (100 mg IV every 12 hours).
- Ceftriaxone oyo epesamaka na misisa (
2. Botala ndenge oyo Jarisch-Herxheimer azali kosala (2 to 6 Hours After the First Antibiotic Dose) .¶
Po Leptospira ezali spirochéte (related to the bacteria that cause syphilis and Lyme disease), kopesa dose ya liboso ya Pénicilline G to Ceftriaxone oyo ebomaka mikrobe esalaka ete bamilio ya ba spirochètes e lyse mbala moko, mpe ebwakaka ba lipoprotéines oyo ekokani na endotoxine na makila:
- Na kati ya ** .1 to 6 hours ya dose ya liboso ya antibiotique**, mobɛli akoki kokutana na mbalakaka Jarisch-Herxheimer Reaction: rigours ya koningana ya mobulu, a 1 to 2 C komata ya fièvre, kopumbwapumbwa, tachycardie, mpe kokita ya mbalakaka ya tansiɔ (hypotension).
- Mobeko ya motuya: Réaction ya Jarisch-Herxheimer ezali Raction allergie TE na pénicilline/céftriaxone. Minganga basengeli kotika ata moke te antibiotique oyo ebikisaka bomoi; na esika na yango, balandaka mobɛli na ER/ICU mpe basungaka tansiɔ na nzela ya ba cristalloïdes intraveineux mpe ba vasopresseurs ya bokebi ntango réaction yango esila na boumeli ya ngonga 12 kino 24.
3. Okoki komɛla bankisi oyo ebomaka mikrobe mpo na kopekisa maladi yango (Chemoprophylaxis) Soki Batindi ye na makasi ete bázinda na mai ya mpela?¶
- Eloko ya komibatela ya moto ye moko eyaka liboso: Kolata ba bottes ya caoutchouc intacts oyo ekoki tii na genoux, ba gants imperméables, na ba lunettes epekisaka
> 90%ya ba expositions ya mayi ya mpela. - Prophylaxie ya Doxycycline ya ntango mokuse liboso/nsima ya exposition (
CDC / WHO Guidance for High-Risk Responders): Mpo na basoda, ba équipes ya kobikisa na mayi ya mbangu, to bavandi oyo bazali kopengola koleka na mayi ya mpela oyo etondi na ba soso na tango ya bopanzani ya mosala sima ya mopepe makasi, ba études cliniques randomisées elakisaka ete Doxycycline oral200 mgezwamaka mbala moko na pɔsɔ (two 100-mg capsules taken together once a week with food and a full glass of water) na eleko ya bopanzani ya mayi ya mpela oyo ezali na likama mingi ekitisaka mingi bokono ya leptospirose clinique.
Mituya ya mbalakaka ya etuka mpe ba protocoles ya agence¶
Leptospirose ezali bokono ya kozwama oyo eyebisami na ekolo mobimba na ba jurisdictions minene ya bokolongono ya bato banso:
- Etats-Unis (Elongo na Porto Rico, Bisanga Vierges ya U.S., Hawaii, Floride, & Golfe/Atlantique Côtes):
- Botindiki na mbalakaka: Benga 911 mpo na fièvre nionso sima ya mpela oyo esanganaka na jaunisse, pema mokuse, makila ya kosukosu, to bokiti ya kobima ya makila.
- Bokambami ya Santé publique & Laboratoire: Etambwisami na nse ya Filiale ya ba pathogènes spéciaux bactériens ya CDC (
bspb@cdc.gov/ Centre ya misala ya mbalakaka ya CDC770-488-7100), oyo esalaka référenceMATsérologie mpelipL32PCR na tango ya solo. - Canada:
- Benga na 911. Bomekoli ya diagnostic esalemi na boyokani na nzela ya ba Laboratoires ya Santé publique ya bituka mpe na Laboratoire national ya microbiologie (
NMLWinnipeg). - Royaume-Uni:
- Benga 999 mpo na bilembo ya makasi to NHS 111 mpo na botali ya nokinoki ya bilembo lokola grippe na kati ya mikolo 30 ya natation na mayi ya polele (
Thames/river triathlons, rowing, kayaking), mosala ya kokanga canal, bopeto ya mpela, to kozala na soso. Agence ya bokengi ya bokolongono ya Royaume-Uni (UKHSA) Laboratoire ya ba pathogènes oyo emonanaka mingi te mpe oyo eyaka na mboka mopaya (RIPLPorton Down) epesaka ba test ya PCR na sérologie na ekolo. - Union européenne:
- Benga na 112. Elandami na Centre européen ya prévention mpe contrôle ya bokono (
ECDC) ( ) .with seasonal peaks after summer flash floods, agricultural harvesting, and freshwater triathlons in France, Germany, the Netherlands, Italy, and Spain). - Australie na Nouvelle-Zélande:
- Australie: Benga na 000. Endemique mingi na tropical Nord Queensland (
banana and dairy farming, sugar cane, and post-cyclone flooding) mpe Territoire ya Nord; bomekoli ya référence na nzela ya **Centre collaborateur ya OMS/FAO/OIE mpo na botali mpe bolukiluki na ntina ya leptospirose (Queensland Health Forensic and Scientific Services, Brisbane). - Nouvelle-Zélande: Benga na 111. Bangɔmbɛ ya miliki, bampate, mpe basali ya nyama ya zamba/ya koboma nyama bakutanaka na moko ya makambo oyo esalemaka mingi na mosala na mikili oyo ekoli (Te Whatu Ora / WorkSafe NZ Leptospirosis Guidelines).
- Inde, Philippines, Brésil, Japon, mpe Asie-Pacifique:
- Na tango ya mpela ya monsoon na typhoon na Indie (
Kerala, Mumbai/Maharashtra, Tamil Nadu, Gujarat- Makambo ya mbalakaka : .112 / 108), Ekólo Philippines (Metro Manila- Makambo ya mbalakaka : .911), mpe Brésil (Rio Grande do Sul, Sao Paulo, Rio de Janeiro- Makambo ya mbalakaka : .192 SAMU), ba ministères ya santé ba déployer communauté masse ba stations ya prophylaxie ya doxycycline mpe ba protocoles ya Dialyse ya Maladi ya Weil & ba protocoles ya ICU ya mbangu**. Talá banimero ya mbalakaka.
Mituna oyo batunaka mingi¶
"Suffusion conjonctival" ezali ndenge nini, mpe ndenge nini ekeseni na pinkeye (conjonctivite) ya mbala na mbala?¶
**Suffusion conjonctival** ezali moko ya ba indices ya pembeni ya mbeto oyo ekoki kotyelama motema mpo na leptospirose, emonanaka pene na Mokolo ya 3 to 4 ya fièvre. Ntango otali mpɛmbɛ ya miso ya moto ya maladi, misisa mikemike ya makila oyo ezali na ngámbo mosusu ya miso evimbaka mpe ekómaka motane makasi to langi ya rozɛ-orange (`often most intense around the edges of the cornea`), **kasi na bokeseni na pinkeye ya virus to ya bactérie (`conjunctivitis`), ezali na ZERO pus jaune/vert collant, ZERO croûte ya cils na tongo, mpe démangeaison gritty te**. Ntango jaunisse ekómi na Phase 2 (`Weil's disease`), kosangisa misisa ya makila ya motane ya miso likoló ya scléra ya jaune epesaka miso **kongenga ya langi ya orange ya kongɛnga** oyo ekeseni.
Mpo na nini ezali likama mingi komɛla Ibuprofène (Advil), Naproxen (Aleve), to Aspirine mpo na fièvre mpe mpasi ya ngɔmbɛ nsima ya kopumbwa na mai ya mpela?¶
Bilembeteli mibale oyo ekoki koboma moto na likama ya maladi ya leptospirose (`as well as dengue fever, which often circulates at the same time after tropical storms`) ezali **ba blessures aiguë ya rein (`interstitial nephritis and tubular damage`)** mpe **kobwaka ba plaquettes ya makila (`thrombocytopenia`)**. Komela Ba kisi oyo ezo anti-inflammatoires non stéroïdales (`NSAIDs like ibuprofen, naproxen, diclofenac, or aspirin`) ekangamaka misisa ya makila afferente oyo ezali koleisa ba reins - oyo ekoki kotinda rein oyo ezali na bokono na **insuffisance rénale aiguë complete** - nzokande en même temps e bloquer fonctionnement ya coagulation ya ba plaquettes, oyo ekoki ko déclencher **hémorragie pulmonaire fatale (`hemoptysis`) to kobima makila na libumu**. Luká ntango nyonso kotalela monganga mpo na koyeba soki ozali na ba antibiotiques oyo etalisami (`Doxycycline or Azithromycin`) liboso ya komɛla bankisi oyo ekitisaka mpasi.
Nakoki kozwa maladi ya Leptospirose epai ya mbwa na ngai moko ya ndako ata soki mpela ezalaki te?¶
**Ee.** Ba mbwa ya ndako bakoki kozwa *Leptospira* (`serovars Canicola, Grippotyphosa, Pomona, or Icterohaemorrhagiae`) na komɛlaka na mabulu ya nsima ya lopango, na maziba, to matiti ya mai epai bafololo ya zamba, ba raccoons, ba opossums, to ba skunks bazokisaki makila. Ata soki mbwa yango ezali komonana kaka ete azali na maladi ya pɛtɛɛ (`or after it recovers`), ekoki kosopa bactérie *Leptospira* ya bomoi na makila na yango na boumeli ya bapɔsɔ mingi. Soki osukoli makila ya mbwa na kati ya ndako na maboko mpamba to okati na maboko, okoki kozwa bokono. Lata ntango nyonso ba gants ya caoutchouc/nitrile tango ozali kosukola makila ya banyama ya ndako, sukola maboko malamu na sabuni mpe mayi, mpe senga monganga na yo ya nyama mpo na **Vaccine ya Leptospirose Canine** ya mbula na mbula 4-serovar.
Mpo na nini fièvre ya mobɛli esilaki mikolo mibale mpe na nsima ezongaki koganga na miso ya jaune mpe makila ya moindo?¶
Yango ezali motambo ya classique **biphase ("deux phases") ya leptospirose**. Na boumeli ya **Eteni 1 (`Days 1 to 7`)**, mikrobe yango etambolaka na makila, epesaka fiɛvrɛ makasi, malili, miso motane, mpe mpasi ya ngɔmbɛ. Penepene na Mokolo ya 5 kino 7, système immunitaire ebimisaka ba anticorps oyo elongolaka bactérie na makila, yango wana **fièvre ekiti mpo na mwa ntango moke na normal na boumeli ya mikolo 1 kino 3**. Na nsima **Eteni 2 (`the Immune Phase`)** ebandi: na makambo ya makasi (`Weil's Disease`), kovimba makasi oyo ebundisaka maladi ebɛtaka foie, na ba reins mpe na mimpululu, mpe epesaka **jaunisse ya mbalakaka (`yellow/orange eyes`), kozanga kosala malamu ya rein ( .`scant or dark tea urine`), méningite, to kosukosu makila**. Kokanisa ata moke te ete fiɛvrɛ nsima ya mpela esili tii ntango monganga akosalisa yango na nkisi mobimba oyo ebomaka mikrobe.
Mai ya mungwa ya océan ememaka Leptospira?¶
*Leptospira* spirochètes ezali **ba organismes ya mayi ya peto pe ya mabele ya humide**: ekoki kobika tango molayi te na mayi ya mbu ya mbu oyo ezali na makasi mobimba, oyo ezali na salinité mingi (`35 parts per thousand`). **Nzokande**, sima ya mbula makasi ya libongo to mipepe makasi, bopanzani ya mayi ya polele ya ebale mpe ba drains ya mopepe makasi esopaka mayi ya makila ya soso oyo ebebisami na **ba baies ya libongo, na minoko ya ebale, na ba estuaires, ba plages, mpe mayi ya mpela ya balabala ya salite**, esika nyonso mibale **mai ya pɛto *Leptospira*** mpe **maine [*Vibrio vulnificus* ezali na nzoto.](hemorrhagic-bullae-vibrio-vulnificus-warm-seawater-wound-infection-and-raw-oyster-septicemia-in-liver-disease.md)** ekoki kopesa bokono na ba nager mpe babiki na mpela na mbala moko.
Buku oyo epesi sango ya mateya ya monganga ya mbalakaka mpe ezwi esika ya te soins d’urgence ya lopitalo ya professionnel, évaluation ya maladie infectieuse, to gestion ya néphrologie/ICU. Lokola bokono ya Weil mpe hémorragie pulmonaire leptospirale ekoki kosala insuffisance rénale noki mpe kokangama ya mpema, tosengi makasi ozwa cours ya secours ya liboso ya maboko mpe ya CPR oyo epesameli mokanda ya Croix-Rouge, Ambulance St John, to mopesi formation ya mboka oyo andimami.
Ba guides oyo etali yango¶
- Vibrio vulnificus (mai ya molunge ya mbu "oyo elyaka mosuni" mpe bokono ya huître brute)
- Syndrome pulmonaire ya Hantavirus (HPS): bopeto ya javel na mayi vs. bosoto ya ba rodent oyo ekauki
- Kozoka ya rein aigu, rhabdomyolyse, mpe triage ya exercision ya urine ya molili
- Hémoptyse : kosukosu makila mpe makila mingi ya nzela ya mopepe
- Mituya ya mbalakaka
Maziba mpe bokambi ya Leta¶
- Ebongiseli ya mokili mobimba mpo na bokolongono (
WHO) & Société internationale ya maladi ya léptospirose (ILS): Leptospirose ya moto: Bokambami mpo na diagnostic, surveillance, mpe contrôle (Triage clinique biphasique, maladie ya Weil, Syndrome ya hémorragie pulmonaireLPHS, mpe ba Protocoles ya Antibiotiques). - Ba centres ya contrôle mpe ya prévention ya bokono (
CDCFiliale ya ba pathogènes spéciaux bactériens, Etats-Unis): Fiche ya makambo ya clinique ya leptospirose mpo na baye bapesaka lisalisi ya bokolongono: Bokutani na mayi ya mpela sima ya mopepe makasi, PCR ya diagnostic vs. Tango ya MAT, mpe Traitement ya Doxycycline/Ceftriaxone (cdc.gov/leptospirosis). - Organisation pan américaine ya santé (
PAHO): Guide ya terrain ya leptospirose na ba urgences ya likama mpe sima ya mpela: Bisaleli ya bobateli moto mpe bilembeteli ya chimioprophylaxie. - Agence ya bokengi ya bokolongono ya Royaume-Uni (
UKHSA) & Service ya bokolongono ya ekolo (NHS, Royaume-Uni): Leptospirose (Bokono ya Weil): Gestion clinique ya ba expositions ya mayi ya polele ya kominanola mpe ya ba rodents na mosala. - Centre ya boyokani ya Queensland Santé / OMS mpo na botali mpe bolukiluki na ntina ya leptospirose (Australie): Mabongisi ya kliniki mpo na boyangeli leptospirose ya moto mpe syndrome hémorragique pulmonaire makasi.