Skip to content

Monster ya Gila mpe ba morsures ya koswa ya lizard perles mexicain: Prying mécanique ya mbanga, Anaphylaxie ya Exendin-4, mpe Angioédème ya voie respiratoire

Mituya ya mbalakaka ekeseni na mikili. Lokasa oyo esaleli 911, nimero ya États-Unis mpe Canada. Bikólo mosusu mingi esalelaka 112, 999, to motángo mosusu. Luka nimero ya mboka na yo.

Gila monstre (Heloderma suspectum, oyo ebotamaka na ba déserts ya Sonoran, Mojave, mpe Chihuahuan ya sud-ouest ya Etats-Unis mpe nord-ouest ya Mexique) mpe lizard ya perles ya Mexique (Heloderma horridum mpe espèce Heloderma oyo ezali na boyokani na yango na Mexique mpe Guatemala) ezali kaka ba lizards ya poison classique na Amerika oyo ezali na équipement na yango ba glandes spécialisées ya poison ya mbanga ya nse mpe mino oyo ezali na ba rainures mozindo. Na bokeseni na ba rattlesnakes to ba cobras, oyo ekɔtisaka ngɛngɛ na mwa ndambo ya segɔnde na nzela ya mino ya nse ya mbanga ya likoló oyo ezali na mabulu mpe ebimisaka mbala moko nyama oyo elyaka, ba lizards Heloderma ezangi ba mécanismes ya misisa oyo ekangamaka na ngɛngɛ mpe mino oyo ezali na mabulu. Na esika na yango, ngɛngɛ esopanaka likoló na nzela ya mosala ya capillaire oyo euti na ba glandes submandibulaire oyo ezali na nse ya mbanga na nzela ya ba rainures ya polele pembenipembeni ya mino ya nse mpe ya likoló ntango nsɛlɛlɛ ekangamaka na nse na misisa ya mbanga oyo ezali lokola bulldozer mpe etafunaka na ndenge ya rythme na mosuni ya moto. Segɔnde nyonso oyo ebakisami oyo monstre ya Gila to lizard oyo ezali na biliki etikali kokangama epesaka nzela na ngɛngɛ mingi ekɔta na ba capillaires ya loposo oyo epasuka, mpe kotika nsɛlɛlɛ ya kilo ekangama kozanga lisungi na mosapi to na lobɔkɔ ebimisaka lock ya koswa oyo ezali konika mino oyo ezali na ba rainures tii na périoste mpe na ba tendons. Soki ngɛngɛ ekɔti na makila, hélodermine, hélospectine, gilpaterine, ba proteases oyo ekokani na kallikreine, mpe ba peptides ya exendine (na kati na yango exendin-4 na H. suspectum) ebandisaka mpasi ya kozika oyo ezali kotungisa, œdème oyo epalangani nokinoki, vasodilation profonde médiée par kallikreine mpe choc hypotensif, mpe na 15 to 30 % ya ba envenomations systémiques, angioédème fulminant ya bomoi na likama ya monoko, ya mbɛbu, ya uvula, mpe ya larynx pembeni ya anaphylaxie ya solo oyo esalemi na IgE. Soki moto aswami na monstre ya Gila to lizard ya perles, benga ya esika ofandi banimero ya mbalakaka mbala moko. Talá mpe batambwisi na biso ya bandeko na ntina na ba réactions allergie mpe anaphylaxie, . nyoka eswami, mpe kobanga.

Priorité na yo ya mbala moko ezali ya kosunga kilo mobimba ya nzoto ya lizard mbala moko mpo ete ekangama na mpota te, kofungola mbanga na kati ya ba secondes na kosalelaka eloko ya plat rigide to nzete oyo etie sima ya mino ya liboso tango ozali kobenda enama libanda ya peto (kosimba ata moke te moto na nse ya nsuki ya motó mpe kozindisa lizard na mai ata moke te), kopesa épinephrine intramusculaire auto-injector mbala moko soki monoko evimbi, koganga, stridor, to kizunguzungu ebandi, mpe komema moto oyo azwi mpasi na departema ya lisalisi ya nokinoki mpo na kobatela nzela ya mopɛpɛ nokinoki, kozongisama na bomoi na mai isotonique, mpe kosala ba rayons X na filme ya pamba mpo na koyeba mino oyo esopani oyo ebukani.

Sala boye sikoyo

  1. Sporta kilo ya nzoto ya lizard mbala moko mpe tia yango plat na mabele, na mesa, to liboso ya loboko na yo ya ofele. Kotika ata moke te monstre ya Gila to lizard ya perles ya Mexique ekangama na mopepe uta na mosapi, loboko to loboko oyo eswami, mpe komeka ata moke te koningisa to kobwaka yango. Kokangama ebendaka na mpota, epasola ba tendons, mpe e activaka réflexe ya serrage défensif ya lizard mpo ete etafuna na mozindo mpe e pompe pompe ya poison sousmandibule mingi na ba lacerations.
  2. Kabola mbanga na kati ya ba secondes na kosalelaka levier plat rigide, mpe benda eteni ya nzoto oyo eswami semba libanda. Katisa nzete ya makasi, manzaka ya cuillère, mbeli ya manteka, spatule ya bibende, ebele ya carte de crédit, to hémostat kati na sima to mopanzi ya mbanga, tinda mbanga efungwama ntango ozali kosimba nsima ya motó ya nsɛlɛlɛ makasi (kolata ba gants ya mposo ya nyama to eloko oyo ekangami soki mbala moko na lobɔkɔ), mpe bimisa mosapi oyo eswami na mbangu moko. Kosimba ata moke te mwinda to mɔ́tɔ na nse ya nsuki ya nsɛlɛlɛ, mpe kozindisa ata moke te nsɛlɛlɛ mpe lobɔkɔ na yo na kati ya seau ya mai; molunge mpe mitungisi ya kozinda esalaka ete moto abɛtabɛta mpe atafuna na nsɔmɔ.
  3. Benga mbala moko nimero ya urgence ya esika ofandi mpe tala soki nzela ya mopepe ezali kovimba to choc anaphylactique. Benga 911 na Etats-Unis mpe na Canada, 911 na Mexique, 112 na Union européenne mobimba, 999 na Royaume-Uni, 000 na Australie, to tala na répertoire mondial na biso ya banimero ya mbalakaka. Yebisa dispatcher que victime azali na poison Heloderma lizard bite na risque makasi ya monoko ya mbangu mpe angioédème laryngé mpe choc hypotensive; ezali na antivenom ya mombongo te mpo na envenomation ya Heloderma, yango wana soins ya lopitalo ya liboso ezali na ntina mingi.
  4. Ko injecter Auto-Injecteur intramusculaire ya Epinephrine (EpiPen, 0,3 mg adult / 0,15 mg mwana) na kati ya cuisse ya libanda mbala moko soki bilembo ya angioédème, anaphylaxie, to hypothénormose ya voie respiratoire ebimi. Botala malamu mpo na kozoka to kovimba ya mbɛbu mpe monoko, mongongo "pomme de chaud" oyo ekangami, stridor inspirateur ya mongongo makasi, mpasi ya komela malulu, ba ruches diffuses, kopema, to kozala na motó makasi. Lokola ngɛngɛ ya Héloderme ezali na kallikreines oyo ebimisaka bradykinine mpe protéines immunogènes (na kati na yango exendin-4 mpe phospholipase A2), kokangama nokinoki ya nzela ya mopɛpɛ ya likoló ekoki kosalema na boumeli ya miniti 15 to 45 nsima ya koswama.
  5. Longola ba rings nionso, ba montres, ba bracelets, na bilamba ya seresere na nsuka oyo eswami mbala moko, sima kosopela mpota malamu na mayi ya peto ya kotanga mpe sabuni ya pete. Kovimba ebandi na kati ya 5 to 15 minutes mpe ekende liboso na loboko mpe liboso ya loboko na kati ya ngonga moko, kobongola bague nionso na tourniquet ischémique. Bomba enama oyo eswami na niveau ya motema neutre (etomboli likolo likolo ya motema te to pe ekangami na nse te).
  6. Kopakola JAMAIS tourniquet artériel, Bandage d’immobilisation de pression (PIB), ba paquets ya glace, cryothérapie, ba incisions, to ba appareils ya aspirateur. Na bokeseni na ba nyoka ya elapide ya Australie to ba araignées ya monyama ya entonnoir, poison Héloderma ezali na hyaluronidase, phospholipase A2, mpe ba métalloproteases hémorragiques. Kokanga ngɛngɛ yango na esika na yango na bandage to tourniquet oyo ekangami makasi esalaka ete ba enzymes oyo ebebisaka ezala mingi na misapi mpe na lobɔkɔ, mpe yango esalaka ete ezala syndrome ya compartiment mpe nécrose ya ba tissus profonds.

Mpo na nini angioédème ya voie respiratoire ezali mobomi ya mbangu ya nimero moko na ba morsures ya Heloderma

Na bokeseni na koswama ya pit viper esika coagulopathie mpe nécrose tissulaire ezali mingi, urgence ya mbala moko oyo ezali na likama ya bomoi na envenomation ya monstre ya Gila (Heloderma suspectum) to ya lizard ya perles ya Mexique (Heloderma horridum) ezali obstruction fulminant ya voie supérieure à partir ya monoko, pharyngeal, mpe angioédeme laryngealesangani na hypotension vasodilatoire profonde. Ba séries cliniques ya Centre d’information ya poison et drogue ya Arizona elakisaka que jusqu’à un tiers ya ba malades oyo bazali na ba morsures ya Héloderme ya significatif bazuaka toxicité systémique, mpe kovimba monene ya monoko mpe épiglottis ekoki kokende liboso kobanda na kozoka ya mbɛbu ya pete kino na incapacité complete ya ko intuber na kati ya 30 à 60 minutes. Soki mongongo ya moto oyo azwi mpasi ebongwanaki, monoko evimbi, to mpema ekomi makelele, pesa mbala moko épinephrine intramusculaire mpe yebisa ba paramédicaux mpo monganga ya urgence amibongisa mpo na intubation fibreoptique ya kolamuka to cricothyrotomie chirurgicale yambo ete ba sceau ya nzela ya mopepe ekangama.

Nzete ya mokano: Gila monstre mpe lizard perles morsure rescue mpe triage lopitalo

flowchart TD
    A["Gila Monstre to Morsure ya Lizard ya Perles ya Mexique"] --> B{"Nzoku ekangami naino na loposo?"}
    B -->|Yes: Jaws locked and chewing| C["Soutenir kilo ya nzoto ya lizard plat na surface mbala moko; KOTIKA JAMAIS ekangama to kopakola moto/mai"]
    B -->|No: Lizard already detached| D["Bokende na ntaka ya mɛtrɛ 3; longola mbala moko mpɛtɛ nyonso, bamontre mpe manzaka oyo ekangami makasi na enama oyo eswami"]
    C --> E["Wedge nzete ya makasi, manzaka ya cuillère, to pry bar na kati ya mbanga; levier efungwama mpe benda limb semba libanda"]
    E --> D
    D --> F{"Kovimba ya monoko/mbɛbu, mongongo ya koganga, stridor, kopema, kolɛmba nzoto, to kolɛmba nzoto?"}
    F -->|Yes: Airway Angioedema or Anaphylactic Shock| G["Benga 911 / Numéro d'urgence SIKOYO; kokɔtisa IM Epinephrine 0,3 mg na libándá ya loketo; lala patatalu na makolo etombolami soki kizunguzungu"]
    F -->|No: Severe local burning pain and swelling only| H["Kosopela mpota mai na sabuni mpe mai; kobatela enama na nzoto na nivo ya motema; KOSALELA JAMAIS tourniquet, PIB, to glace"]
    G --> I["Transport ya EMS ya mbala moko : intubation endotrachée ya liboso liboso ya ba sommets ya œdème laryngé + ba cristalloïdes IV + ba vasopresseurs"]
    H --> J["Transport na Département d’urgence ya lopitalo mpo na observation ya toxicologie ya ngonga 6 kino 12 na moke"]
    I --> K["Soins ya lopitalo: Blocage nerveux régional to fentanyl IV mpo na mpasi + Rayons X ya tissus doux mpo na mino oyo ekangami na rainure + Tétanos & antibiotiques"]
    J --> K

Comparaison clinique ya mutu na mutu: Ba lizards ya Heloderma vs ba Pit Vipers ya Amérique du Nord vs ba Lizards oyo ezali na ngɛngɛ te

Lokola ba victimes mpe ba répondants ya terrain na ba installations ya Sud-Ouest ya Amerika, Mexique, mpe ya ba reptile mbala mingi ba confondre ba morsures ya poison Heloderma na ba frappes ya rattlesnake to ba morsures ya lizard oyo ezali na poison te, différenciation biomécanique mpe toxicologique ezali critique :

Ezaleli ya Clinique Monstre Gila (Heloderma suspectum) & Nzoku ya biliki (Heloderma horridum) Nzoku ya mabulu ya Amerika ya Nɔrdi (Crotalus, Agkistrodon) . Ba Nzoku ya kokangama oyo ezali na ngɛngɛ te (Iguana Iguana iguana, Tegu Salvator)
Morphologie ya libanda Nzoto ya kilo, oyo etambolaka malɛmbɛmalɛmbɛ (30 kino 90 cm [12 kino 35 in]) oyo ezali na ba écailles ya osteoderme ya mikuwa ya mabangamabanga na ba bandes orange/rose-et-noir (Gila) to ba taches ya noir-et-jaune (Beaded) mpe na monoko ya rond ya kokangama te. Motó ya triangle oyo ezali na mabulu ya molunge ya loréal, ba pupilles elliptiques, ba écailles ya quélé, mpe rattle ya mokila (ba nyoka ya koganga). Crête dorsale ya pete to ya nsɔngɛ, mokila molai oyo ezali lokola fimbo; ezangi bibundeli ya osteoderme oyo ezali na biliki na tronc dorsal.
Mécaniciens ya livraison ya poison Ba glandes ya poison ya mbanga ya se (submandibulaire) oyo efungwamaka na nse ya mino oyo ezali na ba rainures mozindo, oyo ezali kobukana. Makambo ya mabulu te mpe compresseur ya glande te: esengaka kokangama ya seko mpe kotafuna na rythmique mpo ete poison capillaire ekende na kati ya tissus oyo epasuka. Ba mensa hypodermiques creuses pliantes ya mbanga ya likolo oyo ekangami na ba glandes temporelles pressionnées; a injectaka poison na na se ya 0,2 secondes na tango ya grève rapide mpe ebimaka mbala moko. Apareyi ya poison oyo ezali na tina te na médecine: mino ya serraté (Iguana) to mino ya konyata (Tegu) oyo esalaka ba lacérations mécaniques sans envenomation systémique.
Po na nini Mino Epasuka Mino ya Héloderme ezali cimenté na ndenge ya kokangama te na mokuwa ya mbanga ya kati (subpleurodont) na ba rainures ya poison ya mozindo; 30% à 50% ya ba morsures ya ko tafuna etikaka biteni ya mino oyo ebukani na kati ya mpota ya moto. Ntango mosusu, mino epasukaka soki mokuwa ebɛti, mpe etikaka bilembo 1 to 2 oyo etɔbɔlami na esika ya kozala na molɔngɔ ya mino oyo epasukaka na tafuna. Mino ekoki kokatama soki moto oyo azwi mpasi abimisi lobɔkɔ na ye ntango nsɛlɛlɛ ekangami, mpe yango esɛngaka kolukaluka mpota.
Ba Toxines ya Poison ya Clé Gilatoxine & Toxine ya Horridum (protéases ya kallikreine) oyo ebimisaka bradykinine; Hélodermine & Helospectin (ba vasodilateurs oyo ezali lokola VIP); Exendin-4 & Exendin-3 (ba agonistes ya GLP-1); Phospholipase A2 mpe Hyaluronidase. Ba métalloprotéases, ba enzymes oyo ezali lokola thrombine, phospholipase A2, ba myotoxines, mpe ba neurotoxines présynaptiques. Bactérie ya flore ya monoko (Salmonella, Serratia, Pseudomonas, Staphylococcus) oyo ezangi ba toxines peptides vasoactifs.
Ba menaces ya vie dominant Angioédème ya monoko mobimba, ya uvulaire, mpe ya laryngé (bradykinine + IgE médiée); choc hypotensive profond oyo ewutaka na vasodilation; kosanza, diaphorése, mpe anaphylaxie. Esala rarement coagulopathie makasi to nécrose profonde. Coagulopathie consommatrice (défibrination, thrombocytopénie), bullae hémorragique, kovimba lokola compartiment, rhabdomyolyse, mpe choc hémorragique. Ba lacérations profondes ya tendon/nerf, ba fractures numériques, mpe ba infections secondaires polymicrobiennes ya ba blessures.
Antivenom ya sikisiki EZALI TE. Traitement esalemi na protection ya voie respiratoire ya liboso, épinephrine IM/IV, ba cristalloïdes IV, ba vasopresseurs ya norépinéphrine, mpe ba blocs nerveux régionaux. CroFab to Anavip epesami na IV na lopitalo. Moko te azalaki na mposa na yango; kobongisa bampota na lipaso, kopekisa tetanos, mpe bankisi oyo ebomaka mikrobe soki azali na maladi yango.

Anatomie ya morsure ya Heloderma mpe mpo na nini ba secondes ezali na ntina na tango ya détachement ya mbanga

Ndenge mino ya nse oyo ezali na rainure mpe ba mécaniciens ya kotafuna pompe pompe

Mpo na koyeba ntina oyo esengeli kokata nyama mabe ya Gila to ya nyamankɛkɛ oyo ezali na biliki ya Mexique na boumeli ya mwa basegɔnde ya liboso, kokanisá ebongiseli na yango ya ngɛngɛ na oyo ya nyoka:

  1. Architecture ya glande sous-mandibulaire: Na Heloderma suspectum mpe Heloderma horridum, ba glandes poison ezali ba glandes submandibulaire modifiées oyo ezali na mbanga ya se (mandibule), kosala bulge pembeni ya nsuki ya motó. Glande mokomoko ekabolami na ba lobes misato to minei, mpe lobe mokomoko ekɔtaka na nzela na yango moko mpo na kofungwama na nse ya muqueuse ya monɔkɔ pembeni ya nse ya mino ya libándá ya mandibule.
  2. Mino oyo ezali na rainure mpe Action capillaire: Monstre ya Gila ezali na mino soki 35 to 40 ya makasi, oyo ebaluki na kati ya mbanga na yango. Mino ya nse mpe ya likolo ememaka ba rainures longitudinales ya mozindo na likolo na yango ya liboso mpe ya sima, na ba canaux ya poison ya mozindo mingi na mino ya nse ya liboso mpe ya katikati. Tango lizard eswa, poison esanganaka na mbanga ya se mpe ebendamaka na likolo na ba rainures ya mino na action capillaire directement na derme ya moto oyo epanzani.
  3. Mpo na nini kokangama mpe kotafuna ebakisaka dose ya ngɛngɛ: Lokola ezali na piston ya misisa te mpo na kosopa ngɛngɛ na nzela ya tube oyo ezali na mabulu, nip oyo ezali kotala nokinoki ekɔtisaka pene na ngɛngɛ moko te (taux ya koswa ya kokauka ya 20 to 30 % na ba nips ya mokuse). Kasi, ntango Heloderma ekangami na mosapi, misisa na yango ya mbanga ya pterygoïde mpe ya temporalis ekangamaka. Nzoku esalaka konika ngambo na ngambo mpe mouvement ya kotafuna na rythmique, kokata mino oyo ezali na ba rainures na mozindo na loposo mpe na ba vaisseaux numériques tango azali kofina ba glandes submandibulaires mpo na ko pomper pompe ya sika na mbeto ya ba mpota.
================================================================================
   MECHANICAL JAW DETACHMENT PROTOCOL FOR CLAMPED HELODERMA LIZARDS
================================================================================

  [WRONG: Letting Lizard Hang]          [RIGHT: Support + Flat-Lever Pry]

       Bitten Hand                           Bitten Hand (Held Steady)
          |                                       |
      (Wound) <--- Gravity pulls down:        (Wound) <--- Pry stick / spoon
          |        Teeth saw into bone;           |        handle wedged behind
     [Lizard Head] reflexive jaw lock        [Lizard Head] front teeth to open
          |        pumps more venom               |
     [Heavy Body]                            [Heavy Body]
     (Dangling in                            ===============================
      mid-air)                               Supported FLAT on ground/table
                                             (Stops reflexive chewing lock)
================================================================================

Détachement mécanique ya mbanga étape par étape

Soki ekangami na monstre moko ya Gila to lizard ya biliki ya Mexique na mosapi, loboko, loboko to makolo na yo, landá molɔngɔ oyo ya sikisiki:

  1. Etape 1: Kosunga nzoto ya nsoso na esika ya patatalu mbala moko (Second 0 to 2):
  2. Simbá nzoto ya nsɛlɛlɛ to tia lobɔkɔ na yo oyo eswami mbala moko na nse na mabele, na libanga, na mesa, to na libɔlɔngɔ na yo moko mpo ete libumu mobimba ya nsɛlɛlɛ mpe makolo nyonso minei epema na esika moko ya makasi.
  3. Mpo na nini yango esalaka: Soki kaka nsɛlɛlɛ ayoki makolo na yango esimbami na mabele ya makasi mpe etiki kokangama na mopɛpɛ, soki 30 to 40 % ya nsɛlɛlɛ ya Heloderma ekofungola yango moko mpe ekoluka kopumbwa mosika mpo na kozipa.
  4. Etape 2: Kokanga levier plat rigide sima ya mino ya liboso mpe kofungola (Second 2 to 10):
  5. Soki nsɛlɛlɛ etikali kokangama, sɛngá moto ya mibale (to salelá lobɔkɔ na yo ya bonsomi) akanga nsɛlɛlɛ yango makasi kaka nsima ya esika oyo motó/nkingo ekutani na mopanzi mpo ete ebalusaka nzoto na yango te na mopanzi (kobalusa na mopanzi ba cisailles oyo ezali kobukana na mino oyo ebukani na kati ya ba gaines ya misisa na yo).
  6. Zwá esaleli nyonso ya makasi mpe ya patatalu oyo ekoki kozwama mbala moko: nsinga ya mabaya ya makasi, mbɛki ya bibende to mokaba ya fourchette, mbeli ya manteka, tournevis ya motó ya patatalu, ebele ya bakarte mibale to misato ya kredi, to ba hémostats ya monganga.
  7. Glissé levier na coin ya mopanzi ya monoko (nsima ya mino ya liboso oyo ekangami makasi), balola to levier ba mandɛfu ekabwani na verticalement, mpe na mbala moko mino elongoli loposo, benda mosapi oyo eswami semba libanda mpe kokende ata na 3 mètres (10 feet) mosika.
  8. Etape 3: Soki ozali yo moko na esobe na bisaleli te:
  9. Tia nsɛlɛlɛ yango patatalu na mabele, finá nzoto na yango na malɛmbɛ na libɔlɔngɔ to na sapato na yo, simbá nsima ya motó na lobɔkɔ na yo ya bonsomi, mpe salelá nzete ya makasi ya esobe to libanga ya patatalu mpo na kofungola mbanga na makasi liboso ya kobimisa lobɔkɔ na yo semba.
  10. Pourquoi ba Remèdes Folklorique Ezali Dangeres pe Epekisami:
  11. SIMBA JAMAIS lolemo ya pete, ya match, to ya polele na se ya nsuki ya motó ya nyamankɛkɛ: Kozikisa mbanga ya nsɛlɛlɛ esalaka ete lobɔkɔ na yo moko ezika na degré ya misato mpe ebimisaka kobɛtabɛta na nsɔmɔ mpe kotafuna na mozindo.
  12. ZALA JAMAIS kozindisa lizard na loboko na yo oyo eswami na mayi: Ba lizards Heloderma ekoki kokanga pema na bango na se ya mayi pendant 15 à 30 minutes sans kotika, alors que mayi ezo sukola bactérie ya monoko na poison oyo esangisi na ba lacerations na yo ya polele.
  13. SOPA JAMAIS masanga ya kopangusa, essence, to ammoniac na monoko ya lizard: Ba produits chimiques oyo esopaka semba na ba rainures ya mino na mpota na yo ya brut, kosala nécrose ya tissus chimique makasi.

Physiopathologie ya ngɛngɛ ya Héloderme: Anaphylaxie ya Kallikreins, Hélodermine, mpe Exendin-4

1. Pasi ya esika oyo ezali kotungisa mpe œdème oyo epalangani nokinoki

Na boumeli ya miniti 2 kino 5 nsima ya koswama oyo ezali kopesa ngɛngɛ, bato oyo bazwi mpasi bayokaka mpasi makasi ya kozika mpe ya kobɛtabɛta na esika oyo baswaki yango mpe ekɔtisaka lobɔkɔ to makolo mobimba na boumeli ya miniti 15 to 30. - Po na nini mpasi ezali makasi boye: Héloderme poison ezali na phospholipase A2, hyaluronidase ("facteur de diffusion" oyo epanzani acide hyaluronique na matrice extracellulaire), sérotonine, mpe glycoprotéines oyo ezali lokola kallikreine (gilatoxine na H. suspectum mpe toxine ya horridum na H. horridum) oyo ekabolaka kininogène na bradykinine. - Ezali komonana na clinique: Mpota elakisaka mingi mingi motindo ya semi-circulaire to na forme ya V ya ba perforations ya mino ebele oyo ebimisaka makila mpe ba lacérations ya kopasola, mbala mingi na décoloration bleue zingazinga ya bilembo ya mino. Édème tensionné epalanganaka noki kobanda na mosapi oyo eswami na loboko mpe likolo ya liboso ya loboko na boumeli ya ngonga ya liboso 1 kino 4, elongo na lymphadénopathie régionale tendre na coude mpe na mabolongo. Pasi makasi ya kobɛtabɛta mbala mingi ekómaka na nsɔngɛ na ngonga 1 to 4 mpe ekoki koumela na boumeli ya ngonga 12 kino 48.

2. Kallikrein-bradykinine mpe choc hypotensive lokola VIP

Na 15 kino 30 % ya ba morsures ya monstre ya Gila mpe ya lizard perles, poison ekoki ekoti na système vasculaire mpe lymphatique mpo na ko déclencher syndrome vasodilateur systémique et cardiotoxique oyo ekoki koboma bomoi na kati ya 15 à 90 minutes: - Gilatoxine / Kallikrein Bradykinin Storm: Ba kallikreins ya poison ebimisaka ba explosions systémiques massives ya bradykinine, vasodilatateur endothélial ya makasi mpe facteur ya perméabilité vasculaire oyo esalaka que muscle lisse artériel ezala relaxation mpe fuite ya fluide capillaire. - Hélodermine na Hélospectine (Péptides lokola VIP): Nyonso mibale H. suspectum mpe H. ba poisons horridum ezali na hélodermine na hélospectine, ba peptides oyo ezali ba homologues structurels ya Peptide intestinal vasoactif (VIP) ya moto. Ba peptides oyo ekangamaka na ba récepteurs VIP vasculaires, e activaka adénylate cyclase, ematisaka AMP cyclique intracellulaire (cAMP), mpe esalaka vasodilation artérielle systémique profonde, hypothénormose makasi (tansion systolique ekiti na se ya 70 à 80 mmHg), tachycardie sinus réflexe, diaphorése drenchant (sweating), flushing, intractable kosanza, mpe syncope orthostatique. - Ischémie directe ya myocardique mpe ba arrhythmies: Ba rapports ya cas ekomaka dépression ya myocardique transitoire, ba anomalies ya segment ST mpe ya mbonge T na ECG ya 12 plomb, retard ya conduction, mpe esengaka rarement infarctus myocardique to vasospasme coronaire déclenché na hypothénormose combinée mpe liberation ya médiateur anaphylactique.

3. Angioédème fulminant ya voie respiratoire mpe anaphylaxie Exendin-4 IgE

Likama moko ya clinique ya elembo ya envenomation ya Heloderma oyo ekangaka ba cliniciens ya urgence na mbalakaka ezali angioédème ya mbangu, ya monene ya monoko, mbɛbu, uvula, palate doux, mpe larynx: - Mecanisme double (Bradykinine + Dégranulation ya ba cellules ya mast igE): 1. Angioédème médié par bradykinine: Kaka ndenge moko na angioédème induit par inhibiteur ya ACE, activation ya kallikreine ya poison e inondaka ba mbeto ya capillaire sublingual mpe laryngé na bradykinine, esalaka extravasation ya fluide non pitting rapide na monoko mpe na voie respiratoire supraglottique ata na victime very first morsure. 2. Exendin-4 mpe Anaphylaxie ya proteine ya poison: Heloderma suspectum poison ezali source naturelle ya exendin-4, agoniste ya récepteur ya peptide-1 (GLP-1) oyo ezali lokola acide aminé 39 (oyo esalemaki na ndenge ya synthétique na kisi ya diabète ya moto exenatide), nzokande Heloderma horridum ezali na ngɛngɛ exendin-3 oyo ezali na kati. Elongo na phospholipase A2 ya ngɛngɛ mpe hyaluronidase, ba peptides yango ya bapaya esalaka lokola ba allergens ya makasi. Ba gardiens ya ba reptile, ba herpétologues ya zoo, to ba collecteurs privés oyo ba mordre liboso bakoki kozala na choc anaphylactique médié par IgE explosif, urticaire généralisé, bronchospasme, mpe œdème laryngé na kati ya ba minutes. - Hypoglycémie / Effet insulinotropique ya Exendin-4: Lokola exendin-4 ezali agoniste ya récepteur GLP-1 ya makasi na demi-vie ya plasma ya molayi koleka GLP-1 ya moto native, envenomation systémique ekoki ko stimuler sécrétion ya insuline ya ba cellules bêta pancréas dépendantes ya glucose, ko retarder vidé gastrique, mpe ko contribuer na nausea profonde, kosanza, mpe tango na tango hypoglycémie réactive oyo esengaka ba vérifications sérieuses ya glucose na makila na département ya urgence.

Mpo na nini ba bandages ya immobilisation na pression (PIB) mpe glace ezali strictement contre-indiqué

Kozinga ata moke te monstre ya Gila to koswama ya lizard perles na Bandage ya Immobilisation ya pression (PIB) ya lolenge ya Australie, kopakola ata moke te tourniquet artériel, mpe ko pakola loboko na glace ata moke te: - Pourquoi PIB na Tourniquets esalaka Mabe: Poison Héloderme ezali na ba enzymes locales oyo ebebisaka ba tissus (hyaluronidase, phospholipase A2, na ba proteases hémorragiques) oyo esalaka fuite microvasculaire noki pe kovimba na kati ya ba compartiments fasciales serrés ya misapi na loboko. Ko compresser membre ekanga ba enzymes wana na ba chiffres mpe ematisaka pression intracompartiment, na risque ya nécrose numérique ischémique mpe syndrome ya compartiment chirurgical. - Po na nini glace esalaka mabe: Kozindisa loboko oyo eswami na mayi ya glace esalaka que vasoconstriction périphérique makasi likolo ya ba blessures microvasculaires induites na poison, e multiplier ischémie tissulaire na nécrose ya gel.

Bokambi ya departema ya secours ya liboso ya lopitalo mpe ya urgence ya lopitalo

Liste ya vérification avant lopitalo (Minite 60 ya liboso) .

  • Kolongola lizard na bozangi likama na kati ya ba secondes na kosimbaka kilo ya nzoto na yango plat na esika moko mpe kofungola mandɛfu na nzete ya makasi, na manzaka ya cuillère, to nsɔngɛ ya carte de crédit; salelá ata moke te mɔtɔ, biloko oyo bazindisaka na mai, to biloko ya kosala nkisi.
  • Koboma to komema lizard ya poison vivant TE na salle d’urgence ya lopitalo. Photo ya smartphone oyo ezuami na 3 mètres (10 pieds) ekoki pona confirmation, pe lokola antivenom spécifique ya espèce ezali te, komema Heloderma ya bomoi na kati ya récipient esala kaka likama ya koswa ya mibale pona basali ya lopitalo.
  • Tala Nzela ya Mopepe, Pema, mpe Circulation (ABC) nsima ya miniti 5 nyonso: Tala na kati ya monoko mpo na kovimba ya uvulaire to ya monoko, yoka soki ezali koganga to stridor, mpe tala makasi ya pulsation radiale.
  • Kopesa Epinephrine intramusculaire (0,3 mg ya mokóló / 0,15 mg ya mwana na kati ya cuisse anterolatérale) mbala moko na elembo ya liboso ya kovimba ya monoko/mbɛbu, kokangama ya zolo, stridor, kopema, ba ruches diffuses, to kizunguzungu hypotensive. Zongela na miniti 5 kino 15 soki bilembo bizali kokende liboso.
  • Tia mobeli na nse (plat na mokɔngɔ) na makolo oyo etombolami na 30 centimètres (12 pouces) soki ayoki kolɛmba, kizunguzungu, pâle, to kosukola, longola se soki azali kosanza na makasi to azali kobunda mpo na kopema semba mpo na œdème ya nzela ya mopepe.
  • Longola bijoux nionso (ba bague, ba montres, bracelets) na enama oyo eswami, sukola mpota na malembe na savon na mayi ya kotanga, zipa yango na pansement stérile ya kokauka, pe ko immobiliser enama na splint to sling na niveau ya motema neutre.

Toxicologie ya lopitalo mpe protocole ya kisi ya urgence

Lokola antivenom ya mombongo ezali te mpo na Heloderma suspectum to Heloderma horridum, soins d’urgence ya lopitalo etali kobatela nzela ya mopepe na ebandeli, kozongisama na bomoi na hémodynamique, kokanga mpasi na etuka, mpe kolongola mino ya nzoto ya bapaya:

  1. Bobateli ya mbala moko nzela ya mopepe (Likambo ya liboso):
  2. Mobɛli nyonso oyo azali komonana na kovimba ya monoko, œdème sublingual, mongongo oyo ekangami, kobwaka mai, dysphagie, to stridor asengeli kopesa nokinoki épinephrine IM/IV, antihistamines H1/H2 (diphenhydramine + famotidine), corticostéroïdes IV (méthylprednisolone 125 mg IV to dexaméthasone 10 mg IV), mpe consultation ya anesthésie/ORL ya nokinoki mpo na intubation endotrachée na ebandeli.
  3. Pearl critique: Lokola angioédème Héloderme esangisi composante ya kallikrein-bradykinine ya monene en plus ya histamine, ba antihistamines standards na ba stéroïdes ekoki kozanga kopekisa expansion ya monoko. Intubation na ebandeli na kosalelaka laryngoscopie vidéo to intubation fibreoptique éveillé na setup double prêt pona cricothyrotomie chirurgicale d'urgence avant que ouverture glottique ekangama.
  4. Reanimation hémodynamique pona Choc ya Kallikrein/Hélodermine:
  5. Kosala ba lignes intraveineuses mibale ya ba forages minene mpe ko infuser bolus cristalloïde isotoniques (20 à 30 mL/kg ya Normal Saline to Lactated Ringer’s) mpo na kotondisa lisusu mbeto ya vasodilaté mpe ko contrer fuite capillaire ya troisième espace.
  6. Soki hypothénormose ewumeli atako réanimation ya fluide, kobanda infusion continue ya vasopresseur adrénergique direct : norépinephrine to épinephrine titraté mpo na kobatela pression artérielle moyenne (MAP) likolo ya 65 mmHg.
  7. Contrôle définitif ya mpasi: Pourquoi ba blocs nerveux régionaux ebetaka ba opioïdes ya dose makasi yango moko:
  8. Pasi ya kozika ya koswa ya Heloderma ekoki kosenga ba doses ya likolo ya ba opioïdes intraveineux (oyo ebimisaka histamine mpe ekoki kobebisa hypothénormose).
  9. Soki examen neurovasculaire mpe tendon ya malamu ya mosapi to loboko oyo eswami ekomami, analgésie ya lopitalo ya standard ya or ezali bloc nerveux numérique local to bloc nerveux régional ya poignet/avant bras guidé par ultrason (bloc radial, médiane, to ulnaire) na kosalelaka bupivacaïne to ropivacaine 0,5% oyo esalaka na boumeli ya ntango molai SANS OUT épinéphrine (ko injecter jamais épinephrine na bloc nerveux numérique zinga zinga ya ba artéries ya misapi). Bloc régional ebomaka mpasi makasi na boumeli ya miniti 5 to 10 kozanga ete tansiɔ ekita.
  10. Rayons X ya Tissu Doux obligatoire mpe Exploration mpo na mino oyo ezali na rainure ya shed:
  11. Lokola mino ya Heloderma ezali fragile mpe ezali subpleurodont, biteni ya mino oyo ekangami ezali na 30 kino 50% ya ba morsures ya kotafuna.
  12. Kozwa radiographies ya tissus doux na film ya pamba (rayons X) mpe/to échographie ya point de soins ya fréquence ya likolo ya mosapi to loboko oyo eswami na ba maladi nionso, mpo mino ya Héloderme oyo ezali na calcifié ezali radiopaque.
  13. Soki osali anesthésie ya loboko na bloc nerveux régional, irriger mpota mingi na saline normale stérile mpe explorer na malembe ba traits ya perforation na ba pinces fines mpo na kobimisa ba fragments nionso ya mino oyo ekangami (kosala jamais ba incisions profondes aveugles to ba fasciotomies prophylactiques longola se soki syndrome ya compartiment emonisami na manométrie oyo eleki 30 mmHg).
  14. Pannel ya laboratoire, ECG, na Prophylaxie:
  15. Kozwa ECG ya 12 plomb mpe bolandi ya motema oyo ezali kolandana, compte complet ya makila (CBC), panneau métabolique complète (CMP) na glucose ya makila ya point de soins sérieux (mpo na kolandela hypoglycémie médiée par exendin-4 to hypoperfusion rénale), profil ya coagulation (PT/INR, PTT, fibrinogène, plaquettes), mpe créatine kinase (CK) oyo ezali na kati.
  16. Kopesa toxoïde tétanos / Tdap booster soki esengeli, mpe kopesa cours ya mikolo 5 kino 7 ya antibiotiques oraux ya spectre large oyo ezipaka ba fimbo Gram-négatifs oraux ya reptile (Salmonella, Pseudomonas, Aeromonas, Serratia) mpe ba cocci Gram-positifs ya loposo, mingi mingi amoxicilline-clavulanate (875/125 mg PO mbala mibale na mokolo) to ciprofloxacine bakisa clindamycine / doxycycline.
  17. Tala ba maladi nionso oyo bazali na bilembo te to oyo bazali na bilembo ya moke na boumeli ya na moke te ngonga 6 kino 12 na departement ya urgence, mpe ndima ba maladi nionso oyo bazali na bilembo ya système, hypothénormose, angioédème, to kovimba ya maboko oyo ezali kokende liboso na unité oyo elandami to na ICU na boumeli ya ngonga ata 24.

Bobateli ya esobe mpe mpo na nini babateli ya banyama oyo ebendanaka na mabele oyo bakangami bakutanaka na likama mingi

Ba monstres ya zamba ya Gila (Heloderma suspectum) balekisaka koleka 90% ya bomoi na bango na nse ya mabele na mabulu ya esobe mpe batambolaka malembe mpe basalaka makasi te longola se soki bazwaki yango, banyati yango makolo ngulu, to batungisami na loboko oyo esimbaki na nse ya libanga. Tika ba lizards ya zamba Heloderma strictement bango moko (babatelami na mibeko na état nionso na range na bango), bomba ba mbwa na nsinga na tango ya tongo ya esobe ya printemps, mpe soki ozali kobatela Heloderma captive na esika oyo ezali na licence, bomba toujours spatule ya métal plat to outil ya pry mpe ba Auto-Injecteurs mibale ya Epinephrine oyo ekangami libanda ya enclos.

Mituya ya mbalakaka ya etuka mpe ba protocoles ya agence

  • Etats-Unis na Canada: Benga 911 mbala moko pona monstre nionso ya Gila to lizard perles oyo eswami. Bokutana na Contrôle ya poison ya Etats-Unis na 1-800-222-1222 (ko connecter na Sud-Ouest na Centre d’information ya poison et drogue ya Arizona na Tucson to na Centre d’information ya poison et drogue ya banner na Phoenix) to Centre ya poison province ya Canada pona ba protocoles ya lopitalo.
  • Mexique mpe Amérique centrale (Guatemala): Benga 911 na Mexique mobimba to 122 / 123 na Guatemala. Na Mexique, minganga bakoki kotala RETOMEX (Red Toxicológica Mexicana) mpo na lisungi ya Heloderma horridum mpe Heloderma suspectum. Ba antivenomes ya scorpion to ya pit viper ya Mexique te neutraliser poison Heloderma mpe esengeli te kopesa yango.
  • Royaume-Uni: Benga 999 mpo na ambulance soki mobateli na zoo to na collection ya ba reptile oyo ezali na licence aswami. Ba cliniciens basengeli kotuna NPIS / TOXBASE na Eteyelo ya Liverpool ya Médecine Tropicale.
  • Union européenne: Benga 112 mpo na ba services médicaux ya urgence sima ya ba morsures ya collecte captive, mpe benga centre national na yo ya contrôle ya poison mpo na ba protocoles ya toxicologie ya lisungi.
  • Australie mpe Nouvelle-Zélande: Benga 000 na Australie to 111 na Nouvelle-Zélande mpo na kokutana na ba reptile oyo ekangami, mpe benga Centre d’information ya ba poisons ya Australie na 13 11 26 (to Centre national ya poisons ya Nouvelle-Zélande na 0800 764 766). Na bokeseni na banyoka ya Australie ya mboka, esengeli TE kopakola Bandage ya Immobilisation ya pression (PIB) na koswa ya exotique Heloderma.

Mituna oyo batunaka mingi

Mpo na nini monstre moko ya Gila esimbaka mpe etafunaka na esika ya kobɛta mpe kotika lokola nyoka ya koganga?

Na bokeseni na banyoka oyo babengi rattlesnakes, oyo ezali na mino ya nse ya mbanga oyo ezali na mabulu oyo ekangisami na ba glandes ya ngɛngɛ oyo ezali na pression oyo ekɔtisaka ngɛngɛ na mwa ndambo ya segɔnde, banyama minene ya Gila mpe ba lizards ya Mexique oyo ezali na biliki ezalaka na ba glandes ya ngɛngɛ na mbanga na bango ya nse oyo ezali na ba compresseurs ya misisa te. Ngɛngɛ na yango ekɔtaka na monɔkɔ na nse ya mino oyo ezali na ba rainures mozindo mpe ebendamaka likoló na mpota na nzela ya misisa ya mikemike. Mpo na kopesa dose ya ngɛngɛ oyo ekoki komibatela, nsɛlɛlɛ esengeli kokanga na mbanga na yango ya nguya mpe kotafuna na loposo na ndenge ya rythme mpo na kosala ngɛngɛ yango pembenipembeni ya bansinga ya mino mpo ekóma ba capillaires oyo ezali kobimisa makila.

Nini ezali lolenge ya mbangu mpe ya libateli mpo na kosala ete monstre ya Gila atika loboko na yo?

Ya liboso, mbala moko soutenir kilo ya nzoto mobimba ya lizard na mabele, na mesa, to na loboko na yo ya ofele mpo ete ekangama na midair te na mosapi na yo, mpo ko pendant e déclenchaka lock ya mbanga oyo ezo réfléchir mpe kotafuna na mozindo. Na nsima, tyá eloko moko ya patatalu oyo ezali makasi lokola nzete ya makasi ya mabaya, mokaba ya mbɛki, mbeli ya manteka, tournevis ya motó ya patatalu, to liboke ya bakarte ya kredi na mopanzi ya monɔkɔ nsima ya mino ya liboso, fungola mbanga mpe benda lobɔkɔ na yo semba libanda. Kosimba ata moke te mɔ́tɔ na nse ya nsuki ya motó mpe kozindisa yango ata moke te na nse ya mai, mpamba te nyonso mibale esalaka ete moto abɛta na nsɔmɔ mpe apasola misisa ya mabe koleka.

Ezali na antivenom mpo na monstre ya Gila to koswa ya lizard ya perles ya Mexique?

Te. Ezali na antivenome moko te oyo endimami na FDA to ya mokili mobimba oyo ekoki kotɛkama mpo na kosalela yango na minganga mpo na kobundisa maladi ya Heloderma suspectum (monstre Gila) to Heloderma horridum (lizard ya biliki ya Mexique). Lokola matomba ya koboma ezali mingi te na lisalisi ya nokinoki ya mikolo na biso, lisalisi ya lopitalo etalelaka mingimingi kobatela nzela ya mopɛpɛ nokinoki na angioédème ya monoko mpe ya zolo, épinephrine oyo ekɔtisami na misisa to na misisa, mai ya cristalloïde oyo ekɔtisami na misisa mpe ba vasopresseurs mpo na tansiɔ ya nse, kokanga misisa ya etúká mpo na mpasi makasi, mpe kosala ba rayons X mpo na kolongola mino oyo ebukani.

Pourquoi ba docteurs ba commander toujours rayon X ya loboko na yo après morsure ya monstre ya Gila?

Ba monstres ya Gila mpe ba lizards oyo ezali na biliki ezalaka na mino oyo ebukani mpe oyo ezali na ba rainures mozindo oyo ekangami na siment na nse ya kati ya mokuwa ya mbanga na esika ya kokangama na ba sockets ya mikuwa ya mozindo. Ntango nsɛlɛlɛ ezali kotafuna to ntango moto oyo azali kobɛtama abendi lobɔkɔ na ye mosika, 30 to 50 % ya mino oyo eswami etikaka eteni moko to mingi ya mino oyo ebukani oyo ekɔtisami na mozindo na kati ya loposo to na kati ya ba gaines ya misisa. Lokola mino yango oyo ekómi na calcium emonanaka polele na ba rayons X ya misisa ya pɛtɛɛ, minganga bazwaka ba radiographies mpe balongolaka biteni nyonso oyo ezali na nse ya bloc nerveux mpo na kopekisa ba granulomes ya makasi ya nzoto ya bapaya mpe ba infections ya mozindo ya bactérie.

Ndenge nini ngɛngɛ ya Gila monstre ezali na boyokani na bankisi oyo ekitisaka kilo ya diabɛti, mpe mpo na nini yango ezali na ntina soki moto asili koswa?

Na bambula ya 1990, balukiluki bamonaki peptide moko oyo ekokani na hormone na ngɛngɛ ya monstre ya Gila oyo babengi exendin-4, oyo emekolaka peptide-1 oyo ekokani na glucagon ya moto (GLP-1) mpe ekómaki moboko ya exenatide oyo esalemi na nkisi ya diabète (mpe epesaki nzela na kelasi ya ba agonistes ya récepteur GLP-1). Na koswa ya solosolo ya monstre Gila, exendin-4 elongo na phospholipase A2 mpe kallikreins ekoki kotinda insuline ebima (ntango mosusu kosala ete sukali ekita na makila mpe kosanza makasi) mpe ekoki kobimisa anaphylaxie makasi oyo euti na IgE mpe kovimba monene ya monoko, mingimingi na bato oyo basimbaka banyama oyo babengi reptile oyo bazwaki sensibilisation mpo na koswa to kokutana na yango liboso.

Nasengeli kozinga Bandage ya Immobilisation ya Pression to kotia glace na morsure ya monstre ya Gila?

Te. Kopakola ata moke te tourniquet, Bandage d’immobilisation à pression (PIB), to paquet ya glace na monstre ya Gila to na morsure ya lizard ya perles ya Mexique. Lokola ngɛngɛ ya Heloderma ezali na phospholipase A2 mpe ba enzymes hyaluronidase oyo ebebisaka misisa oyo esalaka ete esika yango evimba nokinoki, kozinga lobɔkɔ makasi ekangaka ngɛngɛ yango na misapi mpe ebakisaka pression na kati ya bisika ya mabɔkɔ, nzokande zɛlo esalaka ete misisa ya misisa ekangama makasi mpe ebebisaka malili likoló ya ngɛngɛ yango.

Maziba mpe bokambi ya Leta

  • Centre d’information ya poison mpe ba kisi ya Arizona (Université ya Arizona, Etats-Unis): Gestion clinique ya Envenomation ya Heloderma suspectum (Gila Monster): Angioédème ya voie respiratoire, Hypotension, Blocage nerveux régional, mpe extraction ya mino.
  • Association américaine ya ba centres ya contrôle ya poison (AAPCC) & ACMT (Etats-Unis): Pharmacologie ya poison ya hélodermatidae (Gilatoxine, Hélodermine, Exendin-4) mpe Triage ya ICU ya lisungi (Cantrell et al.; Hooker & Caravati, Annals of Urgency Medicine).
  • Lisanga ya monganga ya esobe (WMS): Mabongisi ya misala mpo na kosalisa ba envenomations na bisika ya esobe ya Amérique du Nord.
  • Centres ya contrôle mpe prévention ya bokono (CDC / NIOSH, Etats-Unis): Ba reptiles venomous ya Etats-Unis: Identification mpe soutien ya liboso mpo na ba Monstres ya Gila.
  • Toxicológica rouge Mexicana (RETOMEX, Mexique): Guía de Tratamiento de Mordedura de Lagarto Enchaquirado (Heloderma horridum) y Monstruo de Gila.

Zwá cours ya secours ya liboso oyo ezali na certificat mpe consulter ba professionnels

Buku oyo epesaka mateya ya boyebi ya mbalakaka mpe ya lisalisi ya yambo mpe ezwi esika ya lisalisi ya monganga ya monganga, ya toxicologie, to ya lipaso te. Mpo na koyekola mayele ya kosalela mpo na koswama, koswama, anaphylaxie, mpe makambo ya mbalakaka ya nzela ya mopepe, sala cours ya secours ya liboso oyo endimisami na nzela ya Croix-Rouge, Ambulance ya St John, to mopesi lisalisi ya mboka.

Ba guides oyo etali yango