Whitewater Raft Casize, Okukwatibwa Wansi w’Amaato, n’okutaasa abantu mu nsawo z’okusuula¶
Ennamba z’embeera ez’amangu zaawukana okusinziira ku nsi. Omuko guno gukozesa 911, ennamba ya Amerika ne Canada. Ensi endala nnyingi zikozesa 112, 999, oba ennamba endala. Funa ennamba y'ensi yo.
Okugwa mu raft y’amazzi amazungu ey’obusuubuzi oba ey’obwannannyini, cataraft, oba backcountry packraft mu Class III okutuuka ku Class V rapids kireeta obulabe busatu obw’amangu, obukwatagana mu bulamu mu sikonda 5 ezisooka: (1) Underneath-Boat Entrapment and Perimeter Line Entanglement (okujja waggulu butereevu wansi wa wansi wa kapiira enzikivu, empewo-ekendedde mu raft eyakyuse, okunyigirizibwa ku mugga ogukka wansi boulder oba canyon wall by the 200-kilogram / 440-pound hull, oba okufuna ankle oba life-jacket buckle snagged mu loose perimeter grab line oba gear strap), (2) High-Velocity Swiftwater Trauma and Foot Entrapment (okugezaako okuyimirira mu waist-dep current n’okusiba engatto wakati w’amayinja aga riverbed), era (3) Okuddamu okutambula kwa Hydraulic ("Hole / Keeper") Surf and Flush Drowning mu mazzi agannyogoga, agasaanuuse omuzira agalimu empewo. Okusinziira ku mukutu gwa American Whitewater (AW) ebiwandiiko ebikwata ku bubenje, ekibiina ekigatta abavuzi b’amaato mu nsi yonna (IRF), ne Rescue 3 International, okufa okusinga obungi mu kuvuga emmeeri enjeru kubaawo oba ng’omuwuzi agezaako okuyimirira mu masanyalaze agatambula, ng’omuwuzi asibiddwa wakati w’ekiwujjo ekikyuse n’ekiziyiza ekigumu (broach / wrap), oba omudduukirize atategekeddwa bwe yeesiba mu muguwa oba n’abuukamu nga talina bamakanika batuufu abataasa abantu mu mazzi ag’amangu.
Singa omuvuzi w’amaato oba omusaabaze mu kiseera kino taddamu, ng’asibiddwa wansi w’eryato erizingiddwa, ng’asibiddwa ekigere, oba ng’akulukutiddwa wansi mu mugga mu mazzi agannyogoga, kuba ku nnamba y’amangu mu kitundu kyo (911 mu Amerika ne Canada, . 112 okwetoloola omukago gwa Bulaaya, . 999 mu Bungereza), tandika SOS ku empuliziganya yo eya setilayiti (Garmin inReach, . ACR ResQLink PLB, oba Apple Emergency SOS via Satellite), oba weebuuze ku nsi yaffe ey’ensi yonna ennamba z’amangu dayirekita. Goberera ebikolwa eby’okwetaasa amangu, okutereeza amaato, n’okutaasa ensawo y’okusuula wansi.
Kino kikole kati¶
- Singa raft efuumuuka n'ofuluma WANSI w'eryato eryakyuka, TOSATTIRA mu nzikiza: teeka emikono gyombi nga gipapajjo ku wansi wa kapiira waggulu w'omutwe gwo era "tambule n'omukono" butereevu ng'oyolekera ekitangaala ekimasamasa ekikuli okumpi oba ng'oyolekera ttanka eya waggulu/ebbali: Wansi w'ebbaati erikyusiddwa nga wansi waliwo drop-stitch ne tubes ezisuula, ensawo y'empewo etali nnene eriwo wakati wa tubes, naye singa raft eba enaatera okugwa mu jjinja eriri wakati w’omugga, okubeera wansi oba butereevu wansi w’eryato kijja kukubetenta ku lwazi. Weenyige omukono ku mukono okuyita wansi wansi ng’oyolekera enkomerero ya waggulu oba oludda okuva ku njazi ezijja okutuusa ng’omutwe gwo gufulumye mu musana omuggule.
- TOteeka mubiri gwo wakati w'ekiwujjo ekitengejja n'olwazi olukka wansi, omwalo gw'omutala, oba bbugwe w'ekiwonvu ("High-Side / Upstream Rule"): Ekyuma ekiwanvu mmita 4.3 (fuuti 14) eky'amazzi amazungu ekijjudde amazzi ne ggiya kitwala kkiro ezisukka mu 500 ku 1,000 (pawundi 1,100 ku 2,200) ez'amaanyi. Singa otengejja ku ludda wansi olwa raft yo eyakyuka era eryato ne likuba ejjinja, tube ejja kukubetenta ekifuba oba okukusibira wansi w’amazzi ku lwazi. Amangu agowuga okwetooloola okutuuka ku oludda olwa waggulu olwa raft oba okulinnya waggulu waggulu ku wansi wa kapiira akyuse amangu ago.
- Bw’oba osenguddwa okuva ku raft n’oyingira mu rapid, snap mangu mu Defensive Whitewater Swimming Position (ku mugongo gwo, ebigere wansi w’omugga ku ngulu, NEVER standing up): Just as covered in our swiftwater river crossing, ekyuma ekisekula, n’omulagirizi w’ebbibiro ery’omutwe omutono, togezaako kuteeka bigere byo wansi ku mugga mu mazzi agawanvu okusinga amaviivi go: engatto emu eriko enkokola ereeta ebigere okusiba mu sikonda ntono. Teeka ku mugongo ng’ebigere byo bitunudde wansi ddala ku mazzi okusobola okubuuka ku mayinja, kuuma ekiwujjo kyo bwe kiba nga tekiremesa kuwuga, era tunuulira waggulu w’ekibegabega kyo oba onoonya oba omutaasa w’ensawo y’okusuula ku lukalu.
- Singa omudduukirize akusuula omuguwa gwa Throw Bag ogwa kyenvu/emmyufu, kwata omuguwa (NEVER nsawo yennyini, era NEVER okuzinga omuguwa mu ngalo yo oba mu kiwato) era osika omuguwa nnywevu ku kibegabega kyo ekya UPSTREAM (
The Pendulum Ferry Position): - Kwata omuguwa n'emikono gyombi ku kifuba kyo/eggumba ly'omu bulago omuguwa guve mu kifuba kyo waggulu w'ekibegabega kya ekibegabega ekisinga okumpi ne bbanka y'omununuzi (
upstream shoulder). - Lwaki ekibegabega eky’oku mugga kikulu: Singa omuguwa gudduka ku kibegabega kyo eky’omugga (ewala okuva ku lubalama), omugga gw’omugga gukwata omubiri gwo mu nkoona ey’ebweru ne gukubuuka ewala okuva ku lubalama oba okukufuumuula wansi wansi w’amazzi. Okuddusa omuguwa ku ekibegabega kyo eky’okungulu kikoona omubiri gwo diguli 45 okwolekera bbanka kale current pendulums ekufunira bulungi mu eddy.
- Bw’oba oli ku lukalu oba ku raft ng’osuula Throw Bag eri omuwuzi mu current, TOSIBA nkomerero y’olubalama lw’omuguwa ku muti, fuleemu ya raft, oba ekiwato kyo: Bulijjo kwata omuguwa mu ngeri ya dynamically ne Hip Belay mu stable wide-legged athletic stance osobole okuliisa slack oba okutambula wansi ku bank to cushion the massive hydro omugugu gw’okukankana ( .
V-drag) nga layini egenda nga nnywevu. - **Singa packraft eriko emiguwa gy'ekisambi efuumuuka (
Capsize in a Decked or Strapped Packraft), weesigamye mu maaso, ssika Single-Point Quick-Release Grab Loop yo (Spraydeck & Thigh-Strap Bailout); bulijjo kakasa nti emiguwa gyo egy’ekisambi gifuluma bulungi nga tonnayingira mu sipiidi yonna.
Danger
The #1 Killer of Rescuers in Whitewater: Loose Rope Coils and Fixed Tethers ("Clean Line Principle"): Tokkirizangako musipi gwa cam ogutali mu nsawo, coil y'omuguwa gw'okusuula ogutali mu nsawo, oba layini y'omusiizi w'ebifaananyi eya bow/stern ewaniridde okulengejja mu ddembe wansi mu raft oba packraft. Raft bwe yeekulukuunya mu mazzi amazungu aga Class III/IV, olukoba lumu olulengejja olw’omuguwa gwa polypropylene ogwa milimita 8 (yinsi 0.31) oba omusipi gwa cam ogwa mmita 4 (fuuti 13) guzinga enkizi oba engalo y’omuwuzi ng’omutego ate raft eya kilo 500 (pawundi 1,100) ebasika wansi w’amazzi wansi mu sipiidi. Buli muguwa ku nnyonyi y’amazzi amazungu gulina okusiigibwa obulungi munda mu Throw Bag enzigale oba nga gusibiddwa enjegere za daisy ne gusibirwa mu bumpimpi ku fuleemu, era buli muvuzi w’amazzi amazungu ku migga egy’ekikugu alina okutambula n’akambe akayitibwa River Rescue Knife akaliko ensonga ezitali nnungi nga kasaliddwa ku Personal Flotation Device yaabwe (PFD / life jacket) tab y’enviiri.
Omuti gw’okusalawo: whitewater raft oba packraft capsize okuwona n’okutaasa¶
Kozesa omuti guno ogw’okusalawo ogw’obukodyo mu kaseera ako raft, cataraft, oba packraft lw’etandika okubuuka ku lwazi oba okukyuka wansi mu bwangu:
flowchart TD
Incident["Whitewater Raft oba Packraft Okusala ku lwazi oba okufuumuuka wansi"] --> Phase{"Kiki Ekigenda Mu maaso Kati?"}
Phase -->|"1. Raft Ekuba Boulder & Etandise Oku Tip Up"| HighSide["YELL 'HIGH SIDE' -> Entire Crew Lunges & Suula Obuzito Bw'omubiri Omujjuvu Ku Tube Nga Asitula Waggulu Ku Lwazi"]
Phase -->|"2. Raft Ekyuse N’efuumuuka"| WhereAreYou{"Wa Surface Oluvannyuma Lwa Flip?"}
WhereAreYou -->|"Wansi wa Raft eyakyuka"| UnderEscape["Nywa Emikono Gyombi Ku Rubber Floor Waggulu w'Omutwe -> Hand-Tambula Mangu okutuuka ku musana Okwolekera Waggulu oba Ku Ludda Ewala Okuva ku Njazi"]
WhereAreYou -->|"Ku mabbali g’ekyuma ekiyitibwa Overturned Raft"| ClimbOrUp["Kebera Wansi w'omugga okulaba oba waliwo enjazi -> Amangu ddala Linnya WAGGULU KU WATIKKIRO ku Wansi Ogukyuse (Oba Kifuule Right-Side Up ng'oyita mu Flip Line) -> NEVER Float Between Boat & Downstream Rock"]
WhereAreYou -->|"Yasenya Downriver Okuva Ku Lyato"| SwimOrHole{"Oli mu Open Rapids, Okwatiddwa mu Kituli kya Hydraulic, oba Olaba Ensawo y’okusuula?"}
UnderEscape --> ClimbOrUp
SwimOrHole -->|"Mu kifo ekiyitibwa Open Rapids"| DefSwim["OKUWUGA OKW’OKUZIBIRA: Ku Mugongo, Ebigere Wansi ku Surface, 45-Degree Backstroke Ferry okutuuka ku lyato oba Shore Eddy"]
SwimOrHole -->|"Asibidde mu mazzi agaddamu okutambula (‘Keeper Hole’)"| HoleEscape["Wuga Laterally Okuva mu nsonda/ekibegabega ky'ekinnya OBA Ball Up & Dive Mu Deep Green Bottom Current"]
SwimOrHole -->|"Omudduukirize Asuula Ensawo Y'okusuula"| GrabRope["Noonya Whistle -> Grab Rope (Not Bag) -> Kwata Rope ku UPSTREAM Shoulder ku Back nga Penduluming to Shore"]
Omutendera 1: Okuziyiza Okukyukakyuka (The "High-Side" Command) n’Okuwona Sikonda 5 ezisooka ez’okugwa¶
Okusoba mu kitundu kya whitewater raft flips zonna, era virtually all catastrophic raft wraps (eryato gye lifuna okuzingibwa nga taco okwetoloola ejjinja erya wakati nga ttani za puleesa y’amazzi), bisobola okuziyizibwa mu seconds 2 oluvannyuma raft okukuba olwazi singa buli musaabaze akola ekiragiro kimu eky’enjawulo:
1. Engeri ne Lwaki "High-Side" Nga Raft ekubye Boulder¶
Raft bw’etomeragana ku mabbali oba mu diagonally n’olwazi oba okugwa ku mabbali mu kinnya ky’amazzi ekiwanvu: 1. Omukka gw’amazzi ogufubutuka ku upstream tube gusika tube eyo eya wansi wansi wansi w’amazzi. 2. Akaseera ttanka ey’okungulu lw’enywera wansi w’amazzi, amaanyi amajjuvu ag’omugga gatuuma ku ttanka enyweredde mu mazzi ng’ekiwawaatiro kya hydrofoil, ne gasitula mangu ekyuma ekiyitibwa raft waggulu ku mabbali gaakyo okutuusa lwe kifuumuula diguli 180 wansi (oba okusiiga ekyuma ekiwanvu ku jjinja mu ngeri ey’olubeerera). 3. Eky'okukyuka (Counter-Move) ekya "HIGH-SIDE": - Akaseera katono omukulembeze w'ebbaati aleekaana nti "HIGH SIDE" (ekitegeeza oludda lw'emmeeri olusituka HIGH up into the air, nga bulijjo ye ttanka ekwata ku lwazi oba wansi w'olukoba lw'amayengo), buli muntu omu mu raft alina okuggya obuzito bwa ttanka eya wansi waggulu w'omugga amangu ago n'asuula obuzito bw'omubiri gwe gwonna okubuna eryato ku kifo ekisinga okuba waggulu ekya ttanka egenda okulinnya. - Bw’otuuma kkiro 300 ku 500 (pawundi 660 ku 1,100) ez’obuzito bw’omubiri gw’omuntu ku ttanka empanvu ku lwazi, osika ttanka eya wansi waggulu w’omugga edda waggulu waggulu w’amazzi kale akasannyalazo ne kayita wansi eryato ne baseerera emmeeri awatali bulabe okwetoloola ejjinja.
2. Okutoloka okuva Wansi Wa Raft, Cataraft, oba Oar Frame Ekyuse¶
Singa high-side eremererwa era raft n’ekyuka waggulu wo: - Obulabe A (Oar Frames, Rowing Towers, Coolers, ne Loose Straps): - Ku ggiya raft oba cataraft eriko oar-rigged nga eriko fuleemu ya aluminiyamu ey’ekyuma, oars za mita 2.7 (fuuti 9), dryboxes, n’emiguwa gya cam, fuleemu y’ekyuma ewaniridde nga efuuse wansi w’amazzi eryato bwe lifuumuuka. - Eryato bwe ligenda waggulu, kwata ekirevu kyo, kuuma omutwe gwo munda mu nkofiira yo, era sindika okuva ku fuleemu y’okuvuba wakati emiguwa gyo egya PFD oba amagulu galeme kukwata wakati w’ebbaala y’ebigere n’ekifo ekitereka ekinyogoza. - Obulabe B (Omutego gw'okusonseka / ogw'ensawo y'empewo wansi w'ebikondo ebyeyimirirwa): - Wansi wa standard paddle raft, crosswise thwart tubes zikola 2 oba 3 ezenjawulo rectangular bays wansi. - Togezaako kubbira butereevu wansi mita 2 (fuuti 6.5) ng’oyolekera omugga ogw’amayinja okuva wansi w’eryato; mu mazzi agakulukuta amayinja agatali mawanvu, okubbira mu mazzi mu buziba kikuba amaviivi go, ffeesi, oba enkoofiira butereevu mu mayinja aganyweredde wansi ate ng’emmeeri etambulira waggulu ddala. - Wabula, sigala ddala ku ludda olwa wansi olwa raft floor, ssika engalo zombi nga zifuuse flat ku rubber ceiling waggulu w'omutwe gwo, otunule eri ekitangaala ekisinga okumasamasa ku ludda olw'okungulu oba olutaziyizibwa, era tambula n'engalo ("monkey-crawl") laterally wansi wa outer main tube okutuusa omutwe gwo lwe gugogola perimeter tube.
3. Packraft Capsize Bailout: Okutoloka mu bifo ebifuuyira, emisipi gy’ekisambi, n’ensawo z’obutaasa¶
Okwawukanako n’ebidduka eby’obusuubuzi ebiggule abasaabaze mwe bagwa mu ddembe ng’eryato likyuse, packraft ey’emabega eriko ekifo ekifuuyira amazzi amazungu (cruiser deck) n’emiguwa gy’ekisambi egy’ensonga 4 oba 2 egy’omunda gikwata omubiri gwo ogwa wansi munda mu lyato nga gufuukuuse okutuusa lw’okola okufuluma okubisi mu bugenderevu:
1. Nga Tonnayingira Rapid Yonna (Pre-Drop Cockpit Check):
- Kakasa nti Spraydeck Grab Loop yo (omukono gwa webbing ogwa kiragala oba ogwa kyenvu ogwakaayakana ku nsonga y’omu maaso ogwa sikaati ya Velcro/combings) gunyweredde EBWERU waggulu ku ddeeke, nga tegusibye wansi w’otosobola kugusanga nga gufumbiddwa mu mazzi agannyogoga.
- Bw’oba okozesa emiguwa gy’ekisambi egy’omunda, kakasa nti gikubiddwa ku Single-Point Quick-Release Buckle wakati mu kifuba kyo (oba nti okugulu kwo kuyinza okusereba munda okuva mu musipi gw’ekisambi oguggule mu sikonda 0.5 nga tokwata ku buckle).
2. Eddaala ku Mutendera Packraft Wet Exit Wansi w'amazzi:
- Eddaala A (Don't Lean Back; Tuck Forward): Akaseera katono packraft yo bw'efuumuuka wansi, weesigamye omubiri gwo n'ekyenyi mu maaso nga byolekedde amaviivi okukuuma ffeesi yo n'enkoofiira okuva ku njazi ezitali nnene eziri ku mugga.
- Eddaala B (Rip the Spraydeck Grab Loop Forward and Up): Tuukira mu maaso ng’oyita mu bisambi byo okukwata loopu ya spraydeck ey’omu maaso n’osika mu maaso/waggulu okusekula sikaati okuva ku mpeta ya coaming.
- Eddaala C (Sumulula emisipi gy’ekisambi n’onyiga ng’okuggyako empale): Sika ekiwujjo kyo ekisumulula amangu eky’omusipi gw’ekisambi wakati (oba leeta amaviivi gombi wamu ng’oyolekera layini ey’omu makkati okusumulula okuva mu nsawo z’ekisambi eziggule), teeka emikono gyombi ku ttanka z’ebbali ku mabbali g’ebisambi byo, era onyige eryato mu maaso okuva ku magulu go.
- Eddaala D (Maintain Contact with Boat and Paddle via Hand Grip Only): Omutwe gwo bwe gumala okufuluma ku oludda olw’okungulu olwa packraft, kwata bow grab loop mu mukono gumu ate paddle shaft yo mu mulala (tokozesangako wrist oba ankle paddle leash mu kutambula kw’amazzi g’omugga, anti leashed paddle ekola nga entanglement snare ku njazi n’amatabi). Swim the overturned packraft to the nearest eddy, or execute a mid-river Packraft Re-Entry: fuumuula eryato eritali ddene erya kilo 3.5 (7.7-pound) nga lyegolodde n’omukono gumu, ssika ttanka y’ebbali wansi okutuuka ku layini y’amazzi ku kifuba kyo, ssa ekigwo n’amaanyi okusimbula olubuto lwo okubuna wansi wakati ng’ossaako ekidiba ekitengejja, era owuuba amagulu go mu.
Omutendera 2: Okutereeza ekyuma ekiyitibwa Flipped Raft Mid-River (The Flip Line / Belly Strap Technique) .¶
Ekifo ekisinga obukuumi okubeera wakati mu kidduka ekiwanvu, ekitonnya ekya Class III/IV rapid kiri okudda munda munda mu raft yo egoloddwa, obutawuga okumala mmita 800 (fuuti 2,600) ng’oyita mu nsuku z’amayinja. Omukulembeze oba omuvuzi w’amaato alina obumanyirivu asobola okukyusa raft eya mmita 4.3 (fuuti 14) ng’efuuse ekyekulungirivu n’edda nga yeegolodde mu wansi wa sikonda 15 ng’atengejja wansi wakati mu mugga:
HOW TO FLIP AN OVERTURNED RAFT RIGHT-SIDE UP ("THE FLIP LINE")
[Rescuer Stands on Far Side Tube]
O <-- Leans Straight Back Over the Water
/|\ Pulling Tight Flip Line Attached to
| \ Opposite Perimeter D-Ring
/ \ \
====================== \ \======================
( Left Tube (Lifts) )___\_\( Right Tube (Pivot) ) <-- Overturned Raft
====================== ======================
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ River Surface
- Eddaala 1 (Sooka Linnya Ku Wansi Okyusiddwa):
- Tuuka waggulu, kwata layini ya perimeter D-ring oba nylon grab line eddukira ebweru wa tube enkulu, ssika ekifuba kyo ku tube, era weekulukuunye ku flat overturned rubber floor of the raft.
- Kebera nti tewali banno bakyasibira wansi wa wansi, era nyambe mangu abawuzi abali okumpi okulinnya waggulu ku kapiira akapapajjo wansi naawe.
- Eddaala 2 (Rig the Flip Line / Omusipi gw'olubuto):
- Sumulula Flip Line yo (obuwanvu bwa mita 3 ku 4 / ffuuti 10 ku 13 obuwanvu bwa sentimita 2.5 / yinsi emu nga tubular nylon webbing ng’olina karabiner esiba ng’eterekeddwa mu nsawo y’ekiwato oba esaliddwa ku PFD yo) era osibe karabiner mu side D-ring oba layini y’okukwata perimeter ku ludda olumu olwa raft.
- (Bw’oba tositula Flip Line eyetongodde, kozesa layini ya raft’s bow painter oba omusipi ogunywezeddwa enjegere za daisy ogusaliddwa ku ludda olulala, tositula muguwa gwa nsawo ya mita 20 ogw’okusuula oguggule ogujja okutabula ebigere byo ng’eryato lifuuse.)
- Eddaala 3 (Yimirira ku Tube Okwolekera Okwesigamira Emabega Okwolekera Oludda olwa Wansi):
- Tambula wansi akyuse okutuuka ku opposite tube (bulijjo weeteeke nga bw’ogalamira emabega n’ogwa mu mazzi, ogwa ku ludda waggulu olwa raft oba okuva ku njazi zonna ezikujja).
- Sima ebigere byombi nga binywevu ku kkoona ery’ebweru erya ttanka eriraanyewo, ssika flip webbing nnywevu mu mikono gyombi, era sigama obuzito bw’omubiri gwo bwonna butereevu emabega mu nkoona ya diguli 45 ebweru ku mazzi ng’osika okuva ku jjinja.
- Nga ttanka ey’ewala bw’esitula waggulu mu bbanga ng’eyise diguli 90 mu nneekulungirivu, leka layini ya flip weesika emabega / ku mabbali okuva ku lyato (oba tuck wansi w’ekisenge ekigenda waggulu) olwo ttanka ya raft enzito n’etekuba wansi ku mutwe gwo nga bw’egwa ku ludda olwa ddyo waggulu.
- Eddaala 4 (Ekyuma kya PFD Shoulder-Strap Lift okusika abawuzi abakooye okudda mu lyato):
- Omuwuzi ng’anyiga nnyo ng’ayambadde engoye ezijjudde amazzi ne PFD tasobola bulungi kwesika ku ttanka ya kapiira eya kapiira efuumuuka obuwanvu bwa sentimita 50 (obuwanvu bwa yinsi 20).
- Okusika omuwuzi okudda mu raft mu sikonda 2:
- Kyuusa omuwuzi omugongo gwabwe gutunule mu raft tube (oba face-in bwe baba basobola okukuba n'okukwata thwart).
- Yimirirako ng'onywedde munda mu raft, kwata ebibegabega byombi ebya PFD y'omuwuzi obulungi ng'engalo zo zitunudde munda, gamba omuwuzi "Kick and bounce deep into the water on Three: 1, 2, 3", ate ku 3, tuula butereevu emabega mu wansi mu raft, ng'okozesa amagulu go n'okugwa torso weight to the ebisambi by’omuwuzi n’omugongo nga biweweevu waggulu ne waggulu wa ttanka ya kapiira esereba ng’ensawo y’obuwunga.
Omutendera 3: Okutoloka mu mazzi agava mu mazzi amazungu agaddamu okutambula ("Keeper Hole / Reversal") .¶
Okwawukanako ne ddaamu eriko omutwe omutono (ebuna omugga gwonna okuva ku lubalama okutuuka ku lubalama nga lirina bbugwe wa seminti), amazzi amazungu ag’obutonde Hydraulic ("Hole", "Stopper", oba "Keeper") gatondebwa amazzi we gayiwa ku ledge oba shelf y'amayinja aganyweredde wansi, ne gakola amayengo amazungu agafuumuuka aga backwash agaddamu okutambula ebintu ku ngulu::
| Ekintu ekiyitibwa Hydraulic Ekintu | Engeri Y'okukitegeera Okuva Waggulu | Enkola Entuufu ey'Okudduka Omuwuzi |
|---|---|---|
1. Ekinnya ekimwenya (Corners Point Downstream) |
Enkomerero (enkoona/ebibegabega) by’entuumu y’ekifuba enjeru zikoona wansi okwetooloola olwazi ng’akamwenyumwenyu \_/. Amazzi mu butonde gakulukuta enjuyi zombi. |
Swim Laterally to Either Corner: Tolwanyisa center backwash. Kyukira ku mabbali ng’okwatagana n’olukoba era owuge emirundi 3 oba 4 egy’amaanyi ng’oyolekera buli nsonda esonga wansi, awali side-chute eya kiragala ejja kukufuuwa amangu ago. |
2. Ekinnya ekifuukuuse (Corners Point Upstream / "Omukuumi") |
Ebiwaawaatiro eby’ebweru ebya ledge curve upstream nga frown /‾\, okufunela buli kintu ekiri kungulu okudda wakati mu kiyungu ekibuguma. |
Dive Into the Deep Green Bottom Current: Singa okuwuga okw’ebbali tekusobola kumenya kuyita mu nsonda ezikoona waggulu, ssa omukka omungi nga ekifuumuuka eky’okungulu kikusika okudda mu kateni eya kiragala egwa, tuck mu mupiira omunywevu (oba kwata wansi n’emikono gyo/paddle okukwata deep green water jet flowing downstream along the riverbed), era ovuga wansi outflow out past layini y’okufumba. |
Omutendera 4: Engeri y’okukolamu okununula mu nsawo y’okusuula nga tobbira mubbi oba ggwe kennyini¶
Throw Bag (ensawo y’ebintu eya nayirooni eya kyenvu oba emmyufu eyakaayakana nga erimu mita 15 ku 23 / ffuuti 50 ku 75 ez’okutengejja 8-to-9.5-millimeter / 0.31-to-0.37-inch polypropylene oba Dyneema-core rope) kye kimu ku bisinga obukulu okutaasa amazzi ag’amangu ku mugga gwonna. Kyokka okugisuula okuva mu kifo ekikyamu oba okugisiba kiyinza okufuula okununula okwa bulijjo okubbira mu mazzi emirundi ebiri:
1. Omununuzi w’alina Okuyimirira ku Lubalama (Downstream of the Hazard, Above a Clean Eddy) .¶
- Laba omuwuzi w'anawuuba ng'omuguwa gunywezeddwa (
The Pendulum Path): - Omuwuzi bw’akwata omuguwa gwo mu mid-channel, current ebawuuba mu arc ennene ennyo eya quarter-circle (
pendulum) nga radius yaayo yenkana obuwanvu bw’omuguwa okufuluma. - Kebera pendulum arc nga tonnasuula: Singa wabaawo omuti ogugudde wansi (strainer) oba olwazi olusaliddwa wansi wakati w’omuwuzi ne banka wansi w’omugga gwo, okusuula omuguwa okuva waggulu w’omuti ogwo kijja pendulum omuwuzi butereevu mu muti ogugwa wansi ku tight tether, n’ozisibira wansi w’amazzi we zitasobola kudduka. Bulijjo tambula wansi w’ebisengejja oba tambula ku layini okubilungamya mu nkulungo ennyonjo.
- Ensimbi y'omudduukirize & Hip Belay (NEVER Tie Off):
- Kwata loopu/enkomerero y’omuguwa mu omukono gwo ogw’okungulu (tozingibwangako ku mukono gwo oba engalo), oyisa omuguwa emabega w’omugongo/ebisambi byo (
Hip Belay) kale okusikagana mu kiwato kyo kunyiga omugugu, era osuule ensawo n’omukono gwo omukono gwo ogwa wansi ng’okozesa okukuba wansi, waggulu, oba sidearm toss ng’ogenderera butereevu oba mita emu (fuuti 3) waggulu w’omutwe gw’omuwuzi. - Lekaanira oba fuuwa okukuba okumu okusongovu ku nfuufu yo (
1 Blast = "Attention / Look Here") akaseera katono nga tonnasuula kale omuwuzi n’akyusa omutwe n’alaba omuguwa nga gufuumuuka mu kifuba kyabwe. - Engeri y'okusuula Omulundi ogw'okubiri (
Re-Throw) Bwoba Osubwa: - Totera kuba na sikonda 60 okuddamu okusiba omuguwa ogwa mmita 20 (fuuti 65) okudda mu nsawo entono eya nayirooni ng’omuwuzi tannaanaaba ku kkoona.
- Wabula, koola omuguwa omubisi mu bwangu mu loopu ennene era ennongooseemu mu ngalo yo etasuula, ssika ekitundu kya liita y’amazzi g’omugga mu nsawo ya nayirooni etaliimu kintu kyonna mu mukono gwo ogw’okusuula okusobola okufuna obuzito, era osuule ensawo ezitowa amazzi sooka ogoberere ekitundu kya sikonda oluvannyuma ng’osuula koyilo eziggule okuva mu mukono gwo omulala (
The Split-Coil Re-Throw). - Enkola ya "Vector Pull" ey'okwanguyiza omuwuzi okuyita mu layini ya Eddy:
- Singa omuwuzi aba ng’awaniridde ku muguwa gwo ogw’okusuula mu kasasiro ow’amaanyi era ng’awuubaala mpola ng’ayolekera bbanka, omudduukirize owookubiri ku lukalu asobola okukwata wakati w’omuguwa ogw’okusuula omunywevu n’a sika mu mabbali mu nkoona ya diguli 90 (
Vector Pull) oba dduka butereevu munda mu lukalu okulinnya ku bbiici, okukubisaamu emirundi ebiri sipiidi y’omuwuzi ey’omunda okuzipopa okuyita mu layini ya eddy etabuse nga tezinnaba kunaaba mu sipiidi eya wansi.
2. Ky'olina Okukola Singa Raft "Ezingibwa" Okwetoloola Boulder Mid-River (N'engeri y'oku Rig a 3:1 Z-Drag)¶
Singa raft, canoe, oba cataraft efuna pinned broadside ku jjinja mu fast current:
1. Ssengula abantu bonna ku lwazi (oba okutuuka ku lukalu ng'oyita mu nsawo y'okusuula) SOOKA nga tonnaba kweraliikirira lyato.
2. Totuuka wansi mu ludda olw’okungulu olw’eryato erizingiddwa wansi n’emikono oba amagulu go obwereere ng’amazzi gakulukuta: singa eryato likyuka sentimita 10 (yinsi 4) ku lwazi, liyinza okutega omukono gwo oba okugulu kwo n’amaanyi g’amazzi aga kkiro 1,000 (pawundi 2,200).
3. Linda Okusala Emiguwa oba Okufuuwa Tubes Okutuusa Nga Bitebenkedde: Tosalako ttanka ya raft ng’eggule ng’ekifo ekisooka; ttanka efuukuuse etuwa okubuuka okwetaagisa oluvannyuma lw’okusekulwa ku lwazi. Wabula, sooka oteeke layini y’obukuumi ku maaso oba ku mugongo eryato lireme kunaaba Unmanned once popped free, olwo osike okuva ku lukalu ku high end oba furthermost D-ring ng’okozesa 3:1 Z-Drag mechanical advantage system:
- Siba ennanga ekyuma ekiyitibwa static webbing sling okwetooloola omuti omugumu ku lubalama lw’ennyanja (Anchor) era osibe karabini esiba ne Single Pulley #1.
- Dduka omuguwa gwo ogw'okununula ogutakyukakyuka okuva ku Wrapped Boat's Bow/Stern D-Ring, okuyita mu Pulley #1 ku muti, era oddeyo ebweru ng'oyolekera omugga (The Haul Line).
- Siba Prusik hitch ku main tension strand egenda ku lyato, clip Pulley #2 mu Prusik loop eyo, era owuzibwe omukira gw’okusika okuyita mu Pulley #2 okukola 3:1 mechanical advantage, okukubisaamu 3-person shore pull mu kumpi kilograms 700 (1,500 pounds) of steady peeling force.
Oluvannyuma lw’okuwuga kwonna mu mazzi agannyogoga mu mazzi amazungu, amangu ago ggyamu layers za ppamba ennyogovu, teekako ebyoya by’endiga ebikalu/entuumu n’ekisusunku ekiziyiza empewo, liisa ssukaali alimu kalori nnyingi singa okukankana kuba kutono, era ojjanjabe olw’okubeera mu nnyonta ng’okozesa yaffe obulwadde bw’okuwangaala mu ddungu n’obunnyogovu obulagirira.
Tip
Bw’oba ovuga ebidduka ebiyitibwa whitewater rafts, kayaks, canoes, oba packrafts, kwata 2-day Swiftwater Rescue (SRT-1 / . Whitewater Rescue Technician) course okuva mu kibiina ekigatta amaato mu Amerika (ACA), Rescue 3 International, Sierra Rescue, oba ekibiina kyo eky’eggwanga eky’okuvuga amaato, wamu n’omusomo gw’obujjanjabi obusookerwako ogw’omugaso ne CPR okuva mu Red Cross oba St John Ambulance. Okwegezangamu okufuluma okubisi okuva mu miguwa gy’ekisambi, okukuba raft eyakyuka wakati mu sipiidi, n’okukwata pendulums z’ensawo ezisuula obulamu mu current entuufu kizimba reflexes ezitaasa obulamu okusoma kwokka ze tosobola kudda mu kifo kyazo.
Ebibuuzo ebitera okubuuzibwa¶
Lwaki omuwuzi afuna ensawo y’okusuula yandibadde akwata omuguwa ku kibegabega kye ekya UPSTREAM mu kifo ky’okukwata ekibegabega kyabwe ekya wansi?¶
Bw’oba olengejja ku mugongo ng’ebigere byo bitunudde wansi era ng’okwata omuguwa ogw’okutaasa ogunywezeddwa nga gusibiddwa oba nga gusibiddwa okuva ku lubalama lw’omugga, ekifo omuguwa we guli okubuna ekifuba kyo y’efuga enkoona y’omubiri gwo mu mugga (ggwe Enkoona y’ekidyeri). Singa omuguwa guyita ku ggwe ekibegabega eky’okungulu (ekibegabega ekisinga okumpi n’omudduukirize ku lukalu), okusika omuguwa kukyusa omutwe gwo n’ebibegabega byo diguli 45 nga byolekera olubalama, ne kisobozesa omugga gw’omugga okusika ku ludda lwo ne gukubuuka mu nnyonyi okusomoka omugga mu bbanga erikkakkamu. Bw’oba okwata omuguwa ku... wansi w’omugga ekibegabega, omugga gukwata oludda olukyamu olw’omubiri gwo ne gukubuuka ebweru mu makkati g’omugga nga bwe gukulungula mu mazzi ng’otunudde wansi.
Lwaki tolina kukwata nsawo ya nayirooni ku nkomerero y’omuguwa ogw’okusuula?¶
Omudduukirize bw’asuula ensawo y’okusuula ey’obuwanvu bwa mmita 20 (fuuti 65) emitala w’omugga, ensawo ya nayirooni eri ku nkomerero ekyalimu omuguwa ogusigaddewo ogutaliiko kkoolaasi munda. Singa okwata ensawo ya nayirooni yennyini mu kifo ky’okukwata omuguwa ogwa kyenvu waggulu ddala w’ensawo, omuguwa ogusigaddewo gusigala gusasula okuva mu kamwa k’ensawo okumala mmita eziwerako ng’ogenda weeyongera okusesema wansi, era ensawo ya nayirooni ennyogovu ennyogovu nnyangu okukutuka okuva mu ngalo ennyogovu ng’enkomerero ya layini ekutuse mu bwangu. Bulijjo kwata ku... omuguwa gwennyini ng’emikono gyombi gikutte mu kifuba.
Kiba kya bulabe okwambala ensawo y’omu mugongo ng’opakinga, oba okusiba ensawo y’omu mugongo ku butaasa bwa packraft?¶
Toyambalangako nsawo ya mugongo ku bibegabega ng’ovuga packraft ku mazzi agatambula oba ku mazzi amazungu. Singa weekulukuunya ng’oyambala ensawo y’omu mugongo, paaka eno ekwata amazzi agakulukuta wansi w’amazzi, n’esaanyaawo obusobozi bwo obw’okuyiringisibwa oba okuwuga mu kifo ekiyitibwa Defensive Swimming Position, n’ekwata ku mayinja oba ebisekula ebinywera wansi, era n’eziyiza okubuuka waggulu okw’ekyuma kyo eky’okuwuga (PFD) okusika ffeesi yo wansi w’amazzi. Bulijjo oba teeka ggiya yo munda mu packraft’s internal zippered hull tubes (Ennyonyi y'emigugu / TiZip) oba kwata ekipapula ekissiddwaako ssimu bulungi era nga kinywevu ku ddeeke y’obutaasa nga olina emikira egy’omusipi egy’ekika kya zero loose dangling strap tails.
Enfuufu y’amazzi amazungu mu nsi yonna n’obubonero bw’emikono bitegeeza ki mu kiseera ky’embeera ey’amangu ey’omugga?¶
Wansi w’eby’obutonde bwonna Ekibiina ekigatta abavuzi ba Rafting mu nsi yonna (`IRF`) n’ekibiina ekigatta abavuzi b’amaato mu Amerika (`ACA`) . obubonero bwa swiftwater: Okubwatuka kw’enfuufu emu kitegeeza "Attention / Tunuulira mu ngeri eno".; Okubwatuka kw’enfuufu ssatu kitegeeza "EMERGENCY / Obuyambi bwetaagisa mu bwangu".. Ku bubonero bw’omukono/omukono ogulabika: okukwata ekiwujjo oba omukono butereevu waggulu mu vertikal kitegeeza "Byonna bitangaavu / Safe okugenda mu maaso / Goberera layini eno".; okuwuuba ekiwujjo oba emikono horizontally overhead okuva ku ludda olumu okudda ku lulala kitegeeza "YIMIKA / Obulabe mu maaso / Eddy out mangu".; era okusonga ekipande oba omukono mu diagonally ku 45-degree angle kisonga eri obulagirizi oba oludda lw’omugga olutaliiko bulabe okutwala (tosongako ku bulabe bwennyini; bulijjo songa eri ekkubo eddungi eritaliiko bulabe).
Ensonda zeekebeddwa¶
- Amazzi Amazungu g’Amerika (
AW) National Accident Database & Safety Code of American Whitewater: Okwekenenya abantu abafa mu Whitewater Rafting, Kayaking, ne Packrafting, Entrapment Mechanics, n’enkola z’okununula. - Ekibiina ekigatta abavuzi b’amaato mu Amerika (
ACA) & Rescue 3 International: Omukugu mu kudduukirira abantu mu mazzi amayonjo (SRT) Ekitabo: Makanika wa Throw-Bag Belay, Okuzzaawo Raft Flip, n’okutoloka mu bituli mu mazzi. - Ekibiina ekigatta abavuzi ba Rafting mu nsi yonna (
IRF): Okutendeka & Okusomesa Okulungamya (GTE) Omutindo: Obukodyo bwa High-Siding, Flip Line, Whistle/Hand Signals, n’okutebenkeza amaato agazingiddwa. - Ekibiina ekigatta abavuzi b’ebintu mu Amerika (
APA): Ebiragiro ku bukuumi bw’ebintu ebipakiddwa: Enkola ezifulumya amangu mu bisambi, Enkola enyonjo ey’okusiba amaato, n’okukuuma okunnyika mu mazzi agannyogoga.
Ebiragiro ebikwatagana nabyo¶
- Emigga egya Swiftwater egy’okusala, okusiba ebigere, ebyuma ebisengejja, n’ebigoma ebirina emitwe emitono
- Okuvuga amaato okugwa n’okuwona amazzi agannyogoga
- Sea kayak ne paddleboard offshore empewo okufuuwa okuwona
- Obulwadde bw’ebbugumu mu ddungu, okukoowa ennyo n’okubuguma
- Okubbira mu mazzi: okutaasa amazzi n’okuzuukusa
- Ennamba z’amangu okusinziira ku nsi