Dialysis Fistula Bleed (Bottle-Cap Protocol) Kple Dialysis Kpata Siwo Wobu¶
Xexlẽme kpatawo toa vovo le dukɔ ɖesiaɖe me. Axa sia zã 911, si nye xexlẽdzesi na United States kple Canada. Dukɔ bubu geɖewo zãa 112, 999, alo xexlẽdzesi bubu. Di xexlẽdzesi si le miaƒe dukɔa me.
Le amesi le beléle na ʋu si woɖena le ayiku ƒe dɔmawɔmawɔ ta (End-Stage Renal Disease, alo ESRD) gome la, woƒe arteriovenous (AV) fistula, AV graft, alo central venous dialysis catheter nye woƒe ŋutilã me agbemɔ, gake enye ʋuka si me ʋu sina tona vevie hã si ate ŋu ana ʋu si dona le ame ŋu si wua ame le aɖabaƒoƒo 3 va ɖo 5 teti me ne aŋe si wotsɔ doa aŋe ƒe ʋuʋudedi aɖe ƒoa ya doa goe. AV fistula tsitsi aɖe doa ka kple ʋuka aɖe kple ʋuka aɖe le alɔnu tẽ, eye wòtsɔa ʋu si me ʋukawo le \(600\text{ va ɖo }2,000\text{ mililita}\) (\(0.6\text{ va ɖo }2.0\text{ lita}\)) le aɖabaƒoƒo ɖeka ɖesiaɖe me, si wu ŋutilãa ƒe dzitodzito bliboa ƒe akpa etɔ̃lia. Le ɣeyiɣi ma ke me la, ʋumenugbagbeviɣidɔ ɖeka alo eve gɔ̃ hã ƒe anyimanɔmanɔ (le ahom, elektrikŋusẽ ƒe nutsotso, alo dɔléle me) hea amewula eve siwo meƒoa nu kabakaba o vɛ: hyperkalemia (ʋu me potassium si me aɖi le) si ate ŋu atɔ te dzia nuxlɔ̃ame manɔmee, si ate ŋu atɔ te dzia nuxlɔ̃ame manɔmee, kple acute uremic fluid overload (flash pulmonary edema) si yɔa lãkusiwo me fũ. Kpekpeɖeŋu gbãtɔ bia be woabi ɖe Pinpoint One-Finger / Bottle-Cap Pressure me (womatsɔ afɔkpa gã gã aɖeke abla ɖe ʋuka si me ʋu le dodom le ŋu gbeɖe o), akpɔ dialysis alɔa ta tso ʋu ƒe sisi ƒe asibide alo tourniquets me, eye woade dzesi hyperkalemia ƒe gbɔdzɔgbɔdzɔ kaba hafi dzidɔ nadze egɔme.
MÈGATSA afɔkpa gã si lolo ŋutɔ ɖe ʋumenugbagbeviɣidɔ ƒe ʋuka si me ʋu le dodom le ŋu GBEÐE o: zã asibidɛ ÐEKA alo AKPAÐEKA ƑE KPƆKPƆ
Vodada ɖeka kolia si wua ame wu si eteƒekpɔlawo wɔna ne ʋumenugbagbeviɣidɔ ƒe AV fistula alo AV si wodo ɖe ʋu me dze ʋu sisi gɔmee nye be wole tsilele ƒe afɔkpa ɣi aɖe xatsa ɖe abɔta bliboa ŋu. Afɔkpa gã aɖe ɣlaa \(2\text{-millimeter}\) aŋe ƒe do sue la be wòagakpɔe o eye wòkaka nyaƒoɖeamenu ɖe alɔ bliboa dzi afɔku aɖeke manɔmee, si wɔnɛ be dɔnɔa te ŋu ʋuna le afɔkpa si ƒo tsi la me vaseɖe esime wòku le aɖabaƒoƒo ʋɛ aɖewo ko me. Ke boŋ, lé ŋku ɖe ʋu ƒe sisi ŋu tẽ eye nàzi Asibidɛ alo asibidɛ ÐEKA si le dzadzɛ (alo aŋetu si le dzadzɛ ƒe aŋetu/si le gbadzaa ƒe tame) sesẽe eye tẽe le do si tututu woɖo dzesi na la dzi hena miniti 15 va ɖo 20 siwo metso o esime nèle ka ƒom na 911 / 112 / 999.
Wɔ esia fifia¶
- Na AV fistula alo graft si me ʋu le dodom le: Te asibidɛ ÐEKA alo plastic-tuɖedzi ƒe nutsyɔnu dzadzɛ aɖe ɖe do si me woɖea nu le la dzi tẽ. Mègagblẽ sɛkɛnd 10 anɔ aŋetu dim o. Da wò asibidɛ ƒuƒlu alo asibidɛ si wotsɔ fiaa nu (alo gauze sue si le dzogoe ene me / plastic-tuɖedzi ƒe nutrenu si le dzadzɛ) ɖe do si tututu wotsɔ do aŋe alo abi si me ʋu le dodom le la tame tẽ. Tsɔ nyaƒoɖeamenu sesẽ, si ƒe susu le nu ŋu yi anyime, si sɔ gbɔ ko be wòatɔ te ʋua esime nègale ʋu si le sisim to fistula si le wò asibidɛ te ƒe ʋuʋu si le ɖiɖim ("dzidzɔ") sem, eye nàlée ɖe asi atraɖii evɔ màɖe ŋku ɖe eŋu o hena aɖabaƒoƒo 15 va ɖo 20.
- Ƒo ka na wò nutoa me xexlẽdzesi kpata enumake le nuƒomɔ̃ dzi eye nàkɔ alɔnu ɖe dzi wu dzi ƒe sesẽme. Ƒo 911 le United States kple Canada, 112 le Europa Dukɔwo ƒe Habɔbɔ bliboa me, 999 le United Kingdom, alo kpɔ wo katã xexlẽdzesi siwo wozãna kpata. Na dɔnɔa mlɔ anyi ɖe eƒe akɔta ɖe anyigba alo aba dzi (ale be wòagagbɔdzɔ o eye wòahe eƒe alɔ ɖa le wò asibidɛ ŋu) eye nàlé alɔ si le ʋu ɖum la kɔ ɖe dzi wu woƒe dzi ƒe kɔkɔme. Ne ʋu si dona le lãme na ame si woɖena fiana le aɖabaƒoƒo 15 megbe le aƒeme gɔ̃ hã la, ele be woada ʋu si dona le ʋuka me ƒe ʋuʋu alo ʋuʋudedi ƒe gbagbã ɖesiaɖe si woate ŋu akpɔ le ʋumenugbagbeviɣidɔ megbe la akpɔ le Dɔwɔƒe si Kpɔa Nudzɔdzɔ Kpatawo Gbɔ, elabena ʋuka si me ʋu sina tona ƒe gli tsɛ si keke (pseudoaneurysm) ate ŋu agbã wòaku le alɔ̃dɔdɔ me le gaƒoƒo ʋee aɖewo megbe.
- MÈGAZE tourniquet o negbe ɖe dɔnɔa le kukum le ʋu si le dodom si dzi womate ŋu aɖu o ta eye tẽe pinpoint pressure do kpo nu keŋkeŋ. Tourniquet alo ʋu ƒe sisi ƒe cuff sisi ɖe dialysis access arm dzi la tsia eye wògblẽa dɔnɔa ƒe amekoko ƒe agbe ka. Ke hã, "Agbe Va Do Ŋgɔ Na Afɔ alo Fistula": ne fistula ƒe ʋuka si gblẽ la gbagbã eye nyaƒoɖeamenu si fia nyuie mate ŋu aɖu ʋuka me ʋu si ate ŋu ade ame ƒe agbe afɔku me dzi o dzidziƒoame, tsɔ windlass tourniquet si le fistula la tame (te ɖe) ŋu ɖo ta abɔta be wòaɖe dɔnɔa ƒe agbe (kpɔ ʋu si le dodom).
- Na Central Venous Dialysis Catheter (Permcath / Vas-Cath le akɔta alo kɔ me) si ƒe kadodoa metso alo wometsɔ nutsyɔnu o): Kpla mɔ̃a eye nàtsɔ dɔnɔa mlɔ woƒe MIAME enumake. Ne nutsyɔnu la ge tso akɔta alo kɔ ƒe ʋuka si me woɖea ʋu le alo plastik-mɔ̃a gbã la, woate ŋu ami ya ɖe dzia me (venous air embolism) esime ʋu le dodom:
- Enumake tsɔ wò asibidɛwo ƒo catheter tubing la tutu (alo tsɔ plastic slide clamp si le catheter la dzi la tu, alo ƒo tubing la/kloe sesĩe ɖe afã me).
- Mlɔ dɔnɔa ** gbadzaa ɖe woƒe MIAME akpa eye woƒe ta nabɔbɔ ɖe anyi vie** (Durant ƒe / miame ƒe axadzi Trendelenburg ƒe nɔnɔme) be wòalé ya ƒe kuɖɔ ɖesiaɖe dedie le ɖusime ʋuka me le adzɔge tso lãkusia gbɔ, eye nàƒo ka na 911 / 112 / 999.
- Na dɔnɔ si to ʋuɖɔɖɔdɔ si ƒe afɔ gbɔdzɔ kpata, eƒe lãme ʋuʋu, eƒe ʋu ƒe sisi blewu, alo akɔta ƒe dzesiwo: Ƒo ka na 911 / 112 / 999 hena "Wosusu be Hyperkalemia." Ne potassium dzi ɖe edzi wu \(6.5\text{ va ɖo }7.0\text{ mmol/L}\) (\(mEq/L\)) le ʋuɖɔɖɔdɔ si bu vɔ megbe la, e... enaa afɔ ƒe lãmekawo tu eye wòdea aɖi dzia ƒe elektrikŋusẽ ƒe dɔwɔwɔ me. Mègana dɔnɔa naɖu nu alo ano naneke o, eye nàbia kpekpeɖeŋunalawo enumake kple 12-lead ECG kple calcium gluconate / calcium chloride si wodona ɖe ʋuka me.
- Na dɔnɔ si me woɖea tsi le si bu si le gbɔgbɔm be yeaxɔ ya si me tsi sɔ gbɔ ɖo: Na woanɔ anyi ɖe wo nɔewo dzi woanɔ tsitrenu le dzidzenu 90 dzi eye afɔwo natsi anyi. Mègazi ʋuɖɔɖɔdɔléla si me tsi sɔ gbɔ ɖo dzi gbeɖe be wòamlɔ anyi gbadzaa o. Ne wobɔbɔ nɔ tsitrenu eye afɔwo le xɔxlɔ̃m la, tsi si sɔ gbɔ ɖe afɔawo me la ƒoa ƒu ɖe lãkusiwo gbɔ esime dɔnɔdzikpɔʋua tsɔa wo ƒua du yia ʋumenugbagbeviɣidɔ kpata gbɔ.
Emergency triage kple dialysis ƒe kuxi ŋuti nyametsotsoti¶
Zã dɔdaƒe ƒe ɖoɖowɔɖi sia nàtsɔ awɔ nu ɖe ʋukawo ƒe gege ɖe ʋukawo me ƒe nɔnɔme kpata alo lãmenugbagbeviwo ƒe dɔwɔwɔ ƒe kuxi ɖesiaɖe ŋu le dɔnɔ si woɖea ʋu le ʋuka me alo le ʋuka me ʋu me.
flowchart TD
Start["Kpata le Dɔnɔ si Woɖea Ʋuʋudedi Me<br/>(Ʋudɔdamɔnu AV Fistula, Graft, Catheter,<br/>alo Dialysis Session si Wobu)"] --> CrisisType{"Nukae nye nudzɔdzɔ kpata vevitɔ fifia?"}
CrisisType -->|"1. Ʋu si dona le Arm AV Fistula alo Graft me"| FistulaBleed["ƲUƲU ƑE ƲUƲU ƑE ƲUƲU ƑE NUÐEÐEŊUTI:<br/>1. Zi ONE FINGER alo BOTTLE CAP dzi tẽ le pinpoint hole dzi<br/> (MÈXƆ tsilele ƒe afɔkpa gã aɖe ɖe alɔnu GBEÐE o)<br/>2. Mlɔ dzigbɔɖia ɖe anyi gbadzaa; kɔ alɔ ɖe dzi wu dzi ƒe kɔkɔme<br/>3. Ƒo ka na 911 / 112 / 999 le nuƒomɔ̃ dzi<br/>4. Lé nyaƒoɖeamenu si metso o me ɖe asi 15-20 mins (NO PEEKING)<br/>5. Yi ER hena Ʋukawo ƒe Amekoko ƒe dodokpɔ ne ʋu si dona le ame ŋu nu tso gɔ̃ hã"]
CrisisType -->|"2. Akɔta/Kɔdzi ƒe Ka si Woʋu, Si Gblẽ, Alo Ʋu Le dodom"| CathEmerg["CENTRAL DIALYSIS CATHETER EMERGENCY:<br/>(Afɔku si le Venous Air Embolism & Ʋudodo me)<br/>1. Kpla plastic slide clamp ALOO kink/pinch tube sesĩe<br/> (Clack le crack/open end kple dɔnɔa ƒe akɔta dome)<br/>2. Tsɔ gaze si me dɔlékui mele o tsyɔ hub la dzi; MÈGAZÃ lãgbalẽŋudɔwɔnu si te ɖe tube<br/>3 ŋu GBEÐE o. Mlɔ dɔnɔa ɖe MIAME eye ta nabɔbɔ ne ya mimi ɖe eme<br/>4. Ƒo ka na 911 / 112 / 999 Enumake"]
CrisisType -->|"3. Missed Dialysis + Heavy/Weak Legs,<br/>Tingling Lips/Fingers, Slow/Irregular Pulse"| HyperK["HYPERKALEMIA (Potassium si sɔ gbɔ wu):<br/>1. Ƒo ka na 911 / 112 / 999: Gblɔe be ‘Dɔnɔ si woɖea ʋu le lãme na ame si ƒe ʋumenugbagbeviɣidɔ sɔ gbɔ’<br/>2. Bia ALS Ambulance na 12-Lead ECG + IV Calcium Xɔname<br/>3. Strictly NPO (Nuɖuɖu/detsiƒonu zero); tsɔ Emergency Resin Binder KO<br/> ne ènyɔ eye wogblɔe tẽ le Afɔkuwo Ŋuti Ðoɖowɔɖi me"]
CrisisType -->|"4. Dialysis si Wobu + Ya Gbɔgbɔ,<br/>Kɔdzi Pink Froth, Mate Ŋu Mlɔ Gbadzaa O"| FluidOverload["FLASH PULMONARY EDEMA (Tsi ƒe Agbatsɔtsɔ Sesẽ):<br/>1. Ƒo ka na 911 / 112 / 999 Enumake<br/>2. Nɔ anyi dzigbɔɖitɔ BOLT UPRIGHT (90 degrees) kple afɔ siwo le ƒoƒom ɖe anyi<br/>3. Na oxygen si sina fũu / sublingual nitroglycerin ne woŋlɔe nɛ"]
CrisisType -->|"5. Dzoxɔxɔ/Vɔvɔ̃ + Catheter Dzĩ ALOO<br/>Alilikpo si le Peritoneal Dialysis Drain Bag + Ƒodo Vevesese"| DialSepsis["CATHETER SEPSIS ALOO PD PERITONITIS:<br/>Dɔwɔƒe Kpata FIFIA na Ʋu/PD Lãmetsi Dekɔnuwo<br/>kple Dɔlékuiwutike siwo wodona enumake le ʋuka me alo esiwo wodona ɖe dɔgboa me"]
Akpa 1: AV Fistula alo Graft Bleed si Dea Agbe Afɔku Me Nutsitsi (Pinpoint Finger & Bottle-Cap Protocol) .¶
Nusita Dialysis Fistulas Doa Ʋu Ŋutasesẽtɔe Aleae (kple Nusitae Aŋɔka Siwo Klẽna Nye Ɣeyiɣi Bɔmbwo)¶
Le ʋumenugbagbeviɣidɔ me zi etɔ̃ le kwasiɖa me la, wotsɔa \(14\text{- va ɖo }16\text{-gauge}\) ƒe aŋe gã eve dea dɔnɔa ƒe amekoko ƒe arteriovenous (AV) fistula (ʋuka si wotso tẽ ɖe ʋuka si le asibidɛ alo alɔnu si le etame ŋu tẽ) alo AV graft (PTFE plastic tube si wowɔ si tsɔa ʋuka aɖe kple... vein), eye wonaa heparin si naa ʋu nɔa lãme na ame la dɔnɔa ale be woƒe ʋu nagatsi le ʋumenugbagbeviɣimɔ̃a me o.
Fistula ƒe ʋu si dona le ame ŋu ƒomevi vovovo eve dzɔna le atikewɔƒea godo: 1. Early Post-Dialysis Needle-Site Re-Bleed (First 1 to 6 Hours Home): Ne wodzo le dialysis dɔwɔƒea vɔ la, ʋumenugbagbevi dzĩ ƒe plug yeye si xea aŋea ƒe do eveawo dometɔ ɖeka nu la dona ne dɔnɔa kɔ nuɖuɖudzraƒewo, bɔbɔ eƒe alɔnu, kɔ akɔta, alo ƒo kasɛt la le vo me, esime heparin gakpɔtɔ le tsatsam le woƒe ʋu me. 2. Late Spontaneous Aneurysm / Pseudoaneurysm Rupture (The "Shiny Black Scab" Emergency): Le ɣleti alo ƒe geɖe ƒe aŋedodo enuenu le teƒe ɖeka me la, fistula alo graft ƒe gli ateŋu akeke azu aneurysm alo pseudoaneurysm si le dodom. Ne ŋutigbalẽ si le ʋuʋudedi ma tame va zu **pepa tɔ, si le kpekpem, si le keklẽm, eƒe amadede le dzo dam, si biã, alo eƒe ŋutigbalẽ yibɔ doviviti aɖe (eschar) si mehaya kwasiɖa geɖe o la va do la, ke ʋuka ƒe gli si me ʋukawo le la le ʋuʋum to ŋutigbalẽa me ŋutɔŋutɔ. Ne aŋɔ yibɔ ma ge le tsileƒe alo wòvuvu le alɔ̃ me la, ʋu ƒe sɔti si ƒe nyaƒoɖeamenu sesẽ aɖe sina toa xɔa me.
Afɔɖeɖe ɖesiaɖe: Asibidɛ Ðeka Kple Aŋetu-kplu Ƒe Mɔnu si Wozãna¶
Wɔ ɖe ʋuka me ʋu ƒe dodo ƒe ɖoɖo si dziɖuɖua fia si Dukɔa ƒe Ayiku Habɔbɔ (NKF), Ayiku Dzikpɔkpɔ UK / UK Ayiku Habɔbɔ, kple Ayiku ƒe Mɔɖeɖe Habɔbɔ fia dzi:
- Ðe Do Tutɔa Ðe Go (Ðe Afɔkpa Siwo Me Ʋu Le Siwo Le Ʋuʋu Me):
- Màte ŋu atɔ te pinpoint jet si ƒe nyaƒoɖeamenu sesẽ ne èle avɔ xɔdzo gbogbo aɖe tem ŋkuagbãtɔe o. Lé ŋku ɖe fistula ƒe ŋutigbalẽ ŋu tẽ be nàkpɔ \(1\text{- vaseɖe }3\text{-millimeter}\) do si tututu ʋu le dodom le.
- Tsɔ Asibidɛ ÐEKA, Asibidɛ, alo Plastik-tuɖedzi Dzadzɛ ƒe Nyaƒoɖeamenu De Pinpoint Pressure:
- Tiatia A (Asibidɛ ƒe nugbɔ / Asibidɛ): Klo gauze sue ɖeka si me dɔlékui mele o (alo zã wò asibidɛ si le ƒuƒlu dzadzɛ/sibidɛ si wotsɔ fia asibidɛ ne gauze aɖeke mele asiwò o) eye nàzi ** tẽe ɖe do si le pinpoint la tame**.
- Tiatia B (The Clean Plastic Bottle-Cap Technique): Dialysis dɔwɔƒe geɖe naa Fistula Clamp tɔxɛ aɖe dɔnɔwo alo wofiaa Clean Plastic Bottle-Cap Method (wozãa kpo si le dzadzɛ si wozãna tsɔ trɔa asi le tsi alo soda ƒe aŋetu me, alo * HemCon / Celox* hemostatic pad si wozãna kpata):
- Ne èzi aŋetu dzadzɛ aɖe dzi tẽ ɖe gaze sue aɖe si le teƒe si wodoe le la, enaa nyaƒoɖeamenu sesẽ si sɔ ɖe enu ƒoa xlã nusi gblẽ la ƒe asigɛ si nye \(2\text{-centimeter}\) evɔ màgbã alɔa ƒe kekeme bliboa o, eye wòɖea asibidɛ ƒe ɖeɖiteameŋu dzi kpɔtɔna ne èle aɖabaƒoƒo 15 lalam be dɔnɔdzikpɔʋua nava.
- (De dzesii: Nɔ dɔnɔa gbɔ ɣesiaɣi eye nàtsɔ asi alé aŋetu ƒe nugbɔ alo asibidɛa ɖe teƒea madzudzɔmadzudzɔe; mègabla nu sesẽ aɖeke ɖe alɔnu ƒe go kemɛ dzi sesĩe gbeɖe o eye nàdzo, elabena ʋu ate ŋu akplɔe ayi axadzi le ŋutigbalẽa te wòazu ʋumenugbagbeviɣi gã aɖe ne nutsyɔnu la ƒu du le titina.)
- Calibrate Wò Nyaƒoɖeamenu ("Dzudzɔ Ʋu, Na Dzidzɔkpɔkpɔa Nanɔ Eŋu"):
- Miae sesĩe ale gbegbe be ʋu zero nado tso wò asibidɛ te.
- Ne anya wɔ la, zi edzi sesĩe ko be nàte ŋu atre do si le fistula la ƒe gli si le etame la nu evɔ màte gli si le ete la keŋkeŋ o: le nɔnɔme nyuitɔ me la, ele be nàgase ʋuʋudedi fafɛ si le ɖiɖim (dzidzɔkpɔkpɔa) le wò asibidɛ te. Ke hã, ne ʋu yi edzi le dodom la, te edzi sesĩe vaseɖe esime ʋu si dona katã natɔ, elabena ʋu ƒe sisi nutsitsie nyea nu gbãtɔ ɣesiaɣi.
- Tsɔ Dɔnɔa Da Ðe Woƒe Akɔta Gbadzaƒe eye Nàkɔ Abɔa Ðe Dzi:
- Na dɔnɔa namlɔ anyigba alo sofa dzi enumake. Ʋu ƒe gege kabakaba nana wòtsia dzodzodzoe kpata (vasovagal alo hemorrhagic syncope); ne dɔnɔa le tsitre ɖe tsileƒe ƒe tsinyegoe ŋu esime wòtsi dzodzodzoe la, woaɖe woƒe alɔnu ɖa le wò asi ŋu eye woaƒo ta.
- Do dialysis alɔ ɖe dzi wu dzia ƒe seƒe be wòaɖe ʋukawo kple tsi ƒe nyaƒoɖeamenu si le fistula la me dzi akpɔtɔ.
- Lé Nyaƒoɖeamenu Si Metso O Me Aɖabaƒoƒo 15 Va ɖo 20 Blibo (Mègakpɔe Kaba Gbeɖe O):
- Kpɔ gaƒoɖokui aɖe ɖa. Lé wò asibidɛ ɖe teƒea aɖabaƒoƒo 15 va ɖo 20 ya teti madzudzɔmadzudzɔe vaseɖe esime kpekpeɖeŋunalawo nava eye woaxɔ dɔa.
- Kɔdzi ƒe Dɔdamɔnu si Wobia tso Ame Ŋu Ne Ʋu Dodo Ðe Eme Kpekpeɖeŋunana gɔ̃ hã:
- Mègate fli ɖe dɔnɔdzikpɔʋua me alo nɔ aƒeme gbeɖe ne fistula ƒe ʋu si dona le eɖokui si nu tso o. Ne pseudoaneurysm si ƒe gli tsɛ alo ʋuka si me dɔlékui le ye na ʋua do la, ʋuka si mebɔbɔ o si wowɔ le wò asibidɛ te la gagbɔna enuenu le gaƒoƒo 2 megbe eye ʋu dona wò wua ame. Ele be ʋukawo ƒe amekola nada alesi woate ŋu age ɖe eme la akpɔ enumake hena amekoko ƒe gbugbɔgaɖɔɖo, stent-graft dede, alo ligation.
Nuxlɔ̃amedzesi siwo fia be Fistula ƒe gbagbã si gbɔna (Ɣekaɣie Nàyi ER Hafi Ʋu Nado)¶
Kpɔ dialysis AV fistula alo graft la ɖa gbesiagbe. Yi Dɔwɔƒe si Kpɔa Nudzɔdzɔ Kpatawo Gbɔ alo nàƒo ka na wò Vascular Access Surgeon gbemagbe ke (hafi wòagbã) ne èkpɔ "Pre-Rupture Red Flags" atɔ̃ siawo dometɔ aɖe:
| Fistula / Graft Dodokpɔ ƒe Nɔnɔme | Normal Lãmesẽ AV Fistula / Graft | AFLA DZIDZI SI GBƆNA ALOO NU KPƆKPƆ KPƆKPƆ (Yi Kɔdzi Egbea) |
|---|---|---|
| Ŋutilã Le Bulge Dzi (Aneurysm) | Ŋutilã ƒe titrime falɛfalɛ si sɔ; eʋãna bɔbɔe le nugoa dzi; ŋutigbalẽ ƒe amadede si sɔ. | Ŋutilã si le tsɛ abe pepa ene, si le sesẽm, si le keklẽm, si le keklẽm si màte ŋu aƒo vie o; blɔ/aɖabɛ alo dziku dzĩ ƒe amadede le dome la dzi. |
| Scabs le Needle Puncture Teƒewo | Aŋɔ suesuesue siwo le dzedzem nyuie siwo hayana eye wovuvuna dzadzɛ le ŋkeke 2 va ɖo 4 me. | Aŋɔ yibɔ doviviti, si me kuku (eschar) \(>5\text{ mm}\) keke, aŋɔ si nɔa anyi kwasiɖa geɖe, alo avifafa blewu/ʋu alo tsi si me kɔ si ƒo xlã lãgbalẽ ƒe goawo. |
| Bulges ƒe lolome kple Tsitsi | Contour si li ke, falɛfalɛ le aŋea ƒe cannulation teƒea; mu blewuu ne wodo alɔ ɖe dzi ɖe ta dzi. | Bulge si kekena kabakaba, hard tense non-collapsible lump, alo vevesese si le ƒoƒom. |
| Ʋuʋuʋu ("Dzidzɔkpɔkpɔ") & Gbeɖiɖi ("Bruit") | Ʋuʋudedi si yia edzi, fafɛ, si ƒe gbeɖiɖi le bɔbɔe (dzidzɔkpɔkpɔ) si wosena le eɖokui me kple asibidɛ, kple gbeɖiɖi si le ɣli dom (bruit). | Dzidzɔkpɔkpɔ nu yina keŋkeŋ kasia (clotted access: needs kpata thrombectomy le 24h me) ALOO trɔna zua sesẽ, kɔkɔ, ƒoƒo tsi-hammer pulse (ʋuka siwo le anyime ƒe ʋuʋu sesẽ si hea megbe-nyaƒoɖeamenu si me afɔku le vɛ). |
| Dzesi siwo fia be dɔléle alo "Steal Syndrome" | Ŋutilã ƒe dzoxɔxɔ si sɔ; asi kple asibidɛ pink dzodzoe siwo me seselelãme si sɔ le. | Dɔlékui: Dzoxɔxɔ, dzoxɔxɔ, ʋuʋudedi, alo dzoxɔxɔ/dzoxɔxɔ (afɔku si gbɔ eme be dɔlékuiwo nagbã). Dialysis-Associated Steal Syndrome (DASS): Asi kple asibidɛ siwo le fistula ƒe akpa dzi va zua tsikpe fafɛ, blɔ/blɔ, lãmetutudɔ, gbɔdzɔgbɔdzɔ, alo vevesesetɔe zua ʋuʋudedi (fistula la le ʋukawo me ʋu "fim" ɖa tso asi gbɔ). |
"Etɔ̃awo Medea Se Gbeɖe O" hena Dialysis Access Arm Takpɔkpɔ¶
Be fistula nagagbã alo atsi o le atikewɔwɔ alo kpekpeɖeŋunana gbãtɔ ƒe nɔnɔme ɖesiaɖe me: - MÈGAzã ʋu ƒe sisi ƒe xexlẽdzesi le alɔ si ŋu AV fistula alo graft le la dzi GBEÐE o (eye mègaxɔ BP le alɔ si ŋu woɖoe be yeawɔ fistula le etsɔme le gbeɖe o). - MÈGAɖe ʋu alo adze ʋuka me (IV) ka gɔme le ʋumenugbagbeviɣidɔ ƒe mɔnu ƒe alɔnu me GBEÐE o. - MÈGAɖe mɔ gbeɖe be woatsɔ gaƒoɖokui sesẽwo, abɔta siwo te ŋu trɔna, gakotokuwo, nuɖuɖukotokuwo, alo alɔ̃dɔdɔ kple ta aɖo alɔ ma dzi o.
Akpa 2: Dialysis Kpata Siwo To: Hyperkalemia kple Flash Pulmonary Edema¶
Ayiku siwo le lãmesẽ me ɖea ʋu lita 150 va ɖo 180 gbesiagbe, eye woɖea potassium (\(K^+\)), tsi, sodium, acid, kple uremic toxins si sɔ gbɔ ɖe nuɖuɖu me la doa goe. Dɔnɔ si woɖea aɖuɖɔ le ʋu me si meɖea aɖuɖɔ sue aɖe ko alo meɖea aɖuɖɔ aɖeke kura o (anuric) nɔa te ɖe woƒe ʋu si woɖena le ʋu me gaƒoƒo 4 zi etɔ̃ le kwasiɖa me (Memleɖa/Braɖa/Dzoɖa alo Kuɖagbe/Yawoɖa/Megbe) dzi bliboe. Ne dɔnɔ aɖe to ʋumenugbagbeviɣidɔ ɖeka alo eve gɔ̃ hã me (alo le gaƒoƒo 72 ƒe kwasiɖanuwuwu ƒe vovototo didi si le Dzoɖa/Memleɖa kple Memleɖa/Kuɖa dome) la, nudzɔdzɔ kpata eve siwo ate ŋu ade eƒe agbe afɔku me la doa mo ɖa kabakaba:
1. Hyperkalemia si Dea Agbe Afɔku Me (Ʋu me Potassium si sɔ gbɔ, si nye "Dzi ƒe Mɔxexe Ðe Ðoɖo Nu") .¶
Ʋu me potassium si sɔ la blana sesĩe le \(3.5\text{ kple }5.0\text{ mmol/L}\) (\(mEq/L\)) dome. Ne potassium lia dzi wu \(6.0\text{ va ɖo }6.5\text{ mmol/L}\) le ʋumenugbagbeviɣidɔ si woto megbe (alo le nuɖuɖu siwo me potassium sɔ gbɔ ɖo ɖuɖu, abi siwo wotsɔ gbã lãmekawo, ʋu si dona le dɔgboa me, alo ACE inhibitors/spironolactone/NSAIDs nono vɔ megbe) la, eɖea elektrikŋusẽ si le lãmekawo kple dzitodzito me si le ɖiɖim la ɖa lãmeka me lãmenugbagbeviwo (dzitodzito me lãmenugbagbeviwo).
Nusita Hyperkalemia Nye Afɔku Aleae: To vovo na dɔléle akpa gãtɔ la, hyperkalemia ate ŋu ana dzi natɔ kpata si wua ame (sine-wave ventricular fibrillation alo asystole) evɔ womexlɔ̃ nu wo do ŋgɔ o kloe, alo ate ŋu asrɔ̃ ahɔhɔ̃mekawo ƒe nɔnɔme kpata abe Guillain-Barre ƒe dɔléle ene: - Ahɔhɔ̃mekawo ƒe Nuxlɔ̃amedzesiwo Kaba (Zi Zi geɖe la, wotoa wo ŋu): - Tingling alo "pins and needles" (paresthesias) ƒo xlã nuyiwo, aɖe, asiwo, kple afɔwo. - Afɔ ƒe gbɔdzɔgbɔdzɔ sesẽ si yia dzi kabakaba (Hyperkalemic Flaccid Paralysis): Kasia dɔnɔa sena le eɖokui me be yewoƒe afɔwo "tsɔ lifi wɔe," mete ŋu tsi tre tso zikpui alo aba dzi o, eye gbɔdzɔgbɔdzɔ lia yia akɔta kple abɔwo gbɔ. - Ʋuʋudedi sesẽ, ʋuʋudedi, alo ƒodo ƒe ʋuʋu. - Dzitodzito ƒe Nuxlɔ̃amedzesiwo: - Dzi ƒe tsotso blewu kpata (bradycardia), dzi ƒe tsotso si wodzo, dzi ƒe tsotso, taɖuame, alo alɔ̃madɔmadɔ. - Le kpekpeɖeŋunala ƒe 12-lead ECG dzi la, potassium si le dzi yim la wɔa ŋgɔyiyi si wonya nyuie: "T-ƒutsotsoe siwo ƒe kɔkɔƒe le agbadɔ me" \(\rightarrow\) P-ƒutsotsoe siwo le gbadzaa/manɔ anyi o kple PR dometsotso didi \(\rightarrow\) QRS complex si keke \(\rightarrow\) si wua ame "sine wave" ƒe nɔnɔme sɛkɛnd ʋɛ aɖewo ko hafi dzia natɔ ƒoƒo.
Alesi Kpekpeɖeŋunalawo Kple Kɔdziwo Ðea Dɔnɔ Si Ŋu Ʋusɔgbɔdɔ Le Le Aɖabaƒoƒo ʋɛ aɖewo Me: Ne ègblɔ na 911 / 112 / 999 dispatcher "Dialysis dɔnɔ si to atikewɔwɔ me le afɔ ƒe gbɔdzɔgbɔdzɔ ta eye wòsusu be hyperkalemia," kpekpeɖeŋunalawo kple ɖɔkta siwo kpɔa nudzɔdzɔ kpatawo gbɔ wɔa afɔɖeɖe etɔ̃ ƒe agbeɖeɖe ƒe ɖoɖo: 1. Na Dzi ƒe Lãmetsia nali ke le Aɖabaƒoƒo 1 va ɖo 3 me: Calcium Gluconate (\(10\%\), \(10\text{ to }30\text{ mL}\)) alo Calcium Chloride dodo ɖe ʋuka me meɖea potassium si le ʋua me dzi kpɔtɔna o, gake ekpɔa dzitodzito ƒe lãmeka ƒe elektrikŋusẽ ƒe lãkusi ta enumake le 60 me sɛkɛnd ale be dzia nagatɔ esime wole potassium kɔm o. 2. Trɔ Potassium le Lãmenugbagbeviwo Me le Aɖabaƒoƒo 15 Va ɖo 30 Me: Insulin si wodona edziedzi (\(10\text{ units}\)) si wodona ɖe ʋuka me tsɔ kpe ɖe dextrose (glucose) si wodona ɖe ʋuka me ŋu, albuterol si wotsɔ nebulized si ƒe agbɔsɔsɔme sɔ gbɔ (salbutamol, \(10\text{ va ɖo }20\text{ mg}\)), kple sodium si wodona ɖe ʋuka me bicarbonate (ne acid le eme) kplɔa potassium doa goe le ʋukawo me trɔna yia ŋutilã ƒe lãmenugbagbeviwo me hena ɣeyiɣi aɖe. 3. Ðe Potassium ɖa le Ŋutilãa Me Tegbee: Potassium-nu siwo wotsɔ blaa dɔgbo kple dɔgbo me (sodium zirconium cyclosilicate [Lokelma], patiromer [Veltassa], alo sodium polystyrene sulfonate [Kayexalate]) kple emergent hemodialysis (atike si ŋu kakaɖedzi le).
2. Lãmetsi ƒe Agbatsɔtsɔ Kpuie (Flash Pulmonary Edema) kple Uremic Pericarditis¶
Ne ayiku me aɖuɖɔ medona o la, tsi, mɔli, tsikpe, alo atikutsetse kplu ɖesiaɖe si dɔnɔ si woɖea ʋu le la ɖuna la nɔa woƒe ʋukawo kple lãkusiwo me tẽ. Ne ʋumenugbagbeviɣidɔdamɔnu 1 va ɖo 2 bu la, tsi si sɔ gbɔ lita 3 va ɖo 6 ate ŋu atrɔ ayi dzitodzito me (acute cardiogenic/volume pulmonary edema) kple ƒo xlã dzia (uremic pericarditis / cardiac tamponade): - Flash Pulmonary Edema ƒe dzesiwo: - Gbɔgbɔtsixe si gbɔ eme si wɔnɛ be mate ŋu amlɔ aba dzi gbadzaa o (orthopnea). - Ya ʋuʋu, ʋuʋudedi ("dzitodzito me asrã"), gbɔgbɔ ƒe gbeɖiɖi siwo le ɣli dom alo le ʋuʋum, kple kɔdzidede ʋuʋudedi si le pink, si me ʋuʋudedi le. - Ʋuʋudedi sesẽ (edema) le afɔkpodzi, afɔwo, akɔta, kple ŋkuwo ŋu, si kpe ɖe ʋu ƒe sisi ƒe dzidziɖedzi si wu \(180/110\text{ mmHg}\) zi geɖe. - Uremic Pericarditis ƒe dzesiwo: - Akɔtave sesẽ si ƒoa ame le akɔta ƒe megbe si gena ɖe edzi ne mlɔ anyi ɖe akɔta eye wònyona ɖe edzi ne èbɔbɔ nɔ anyi hebɔbɔ ɖe ŋgɔ. - Kpekpeɖeŋunana Gbãtɔ ƒe Ðoƒe Enumake na Tsi ƒe Agbagbɔdzɔ: - Na dɔnɔa ƒe gavi nanɔ tsitrenu le dzogoe si nye dzidzenu 90 dzi eye wò afɔ eveawo natsi anyi ɖe aba alo zikpui la ƒe axadzi. Nuheŋusẽ léa ʋuka me ʋu si ade \(500\text{ va ɖo }800\text{ mililita}\) ɖe afɔ siwo le ete la me tsɔ wu be wòana wòatsi ɖe lãkusi siwo xaxa la me. - Mègakɔ afɔ ɖe dzi gbeɖe o na dɔnɔ si woɖea tsi le lãme na ame si me tsi sɔ gbɔ ɖo, eye nàxe mɔ ɖe tsi siwo katã woano nu ne èle dɔnɔdzikpɔʋu lalam.
Afɔku me agbetsitsi: "Ŋkeke 3 ƒe Nuɖuɖu Kpata Si Me Potassium Mesɔ O, Tsi Si Woxe Mɔ Na".¶
Le ahom sesẽwo, tsiɖɔɖɔwo, ahom sesẽwo, alo elektrikŋusẽ ƒe nutsotso me ne wotu ʋumenugbagbeviɣidɔdaƒewo hena ɣeyiɣi aɖe gaƒoƒo 48 va ɖo 72, le Dukɔa ƒe Ayiku Habɔbɔ (NKF) kple Dɔlélewo Dzi Kpɔkpɔ Kple Mɔxexe Ðe Enu Dɔwɔƒe (CDC) "Ŋkeke 3 ƒe Ayiku Nuɖuɖu Kpata" si nana potassium kple lãkusi me tsi nɔa agbɔsɔsɔ si woate ŋu atsi agbe me vaseɖe esime dialysis gadze egɔme:
| Nuɖuɖu Ŋuti Se Le Dialysis Si Wobu Me | Nuɖuɖu Siwo Woxe Mɔ Na Kpuie (Potassium Si Mesɔ Le / Sodium Sɔ / Tsi Si Me Wome Nu Le) . | Nuɖuɖu Kpata Siwo Le Dedie (Potassium Si Mebɔ O / Sodium Si Mebɔ O) . |
|---|---|---|
| 1. Lãmetsi ƒe Seɖoƒe Sesẽ: TOTAL tsi si sɔ gbɔ wu \(500\text{ va ɖo }700\text{ mL}\) (\(16\text{ va ɖo }24\text{ ounces}\), alo kplu 2 va ɖo 3) le gaƒoƒo 24 ɖesiaɖe me (tsikpe, mɔli, gelatin, kple kɔfi hã le eme). |
Tsi kplu gãwo, kamedefefewo (Gatorade/electrolyte powders), lãmi, mɔli, tsitsetse, kple tsikpe siwo wotsɔ ƒoa ƒui. (Ayemɔ si dzi nàto aɖu tsikɔwuame dzi: Mi no akpɔnɔ sesẽ siwo me wodea amii, mia aŋe, alo tsɔ tsi fafɛ klɔ nu me eye nàɖe ta ɖe eme.) | Wodzidze \(60\text{ mL}\) (\(2\text{ oz}\)) tsi nono be woami gbesiagbe atikekui siwo hiã ko. Da ɖokuiwò ŋdi sia ŋdi: viɖe si wu \(0.5\text{ va ɖo }1.0\text{ kg}\) (\(1\text{ va ɖo }2\text{ lbs}\)) gbesiagbe. |
| 2. Potassium ƒe Seɖoƒe Sesẽ: Na potassium ƒe agbɔsɔsɔ nanɔ anyi wu \(1,500\text{ mg}\) gbesiagbe. |
Akɔɖu, amititsetse, amititsetse me tsi, tomatos, tomatos-mi, mɔli, mɔli vivi, avocado, aŋanyi, cantaloupe, atikutsetse ƒuƒu (waintsetse/aŋɔ/date), nukuwo, atikutsetse bɔta, gbe/lãmelã, tsokolet, notsi, yogurt, kple bran nukuwo. | Akɔɖu, akɔɖumi, pears alo peaches siwo le gaze me (siwo me tsi le), blueberries, strawberry, bli ɣi, abolo ɣi, pasta gbadzaa, crackers siwo me dze mele o, bli/bli si wofu, cucumber, cabbage, carrots, kple green beans. |
| 3. MÈGAZÃ "Dze Teƒenɔlawo" GBEÐE O | Potassium Chloride Dze Teƒenɔlawo (NoSalt, Nu-Salt, Lite Salt, LoSalt): Dze si wotsɔ potassium wɔe ƒe teaspoon ɖeka me \(2,500+\text{ mg}\) potassium dzadzɛ le eye ateŋu awu dɔnɔ si woɖe ʋu me le gaƒoƒo geɖe me. | Tsɔ atadi yibɔ, galik-mi (menye galik-dze o), sabala-mi, lime-tsi, vinegar, alo gbe ƒuƒu do vivi ɖe nuɖuɖu ŋu. Ƒo asa na lã siwo katã le gaze me siwo me dze le, bacon, ham, soya-mi, kple nuɖuɖu siwo woɖana kabakaba (sodium naa tsikɔwuame si womate ŋu ado dzi atsɔ o). |
| 4. Protein si sɔ gbɔ & Binders siwo woŋlɔ ɖi | Lãgbalẽ gãwo, protein shake, alo nyinotsibabla (woma zua urea kple acid). | \(60\text{ va ɖo }85\text{ gram}\) (\(2\text{ vaseɖe }3\text{ oz}\)) ƒe akpa sue siwo nye koklozi, koklozi, tuna (si woklɔ le tsi me), alo azi tutu siwo womede dze o. No phosphate binders si woŋlɔ na wò kpe ɖe nuɖuɖu ŋu eye nàlé potassium binder packets (Lokelma / Veltassa / Kayexalate) si woŋlɔ na wò la ɖe asi kpata. |
Nudzɔdzɔ kpata tɔxɛwo le Peritoneal Dialysis (PD) dɔnɔwo me: Cloudy Bag Peritonitis¶
Dɔnɔ siwo wɔa Peritoneal Dialysis (PD) le aƒeme tsɔ zãa silicone catheter falɛfalɛ aɖe le woƒe ƒodo me (Tenckhoff catheter) dzea ŋgɔ nɔnɔme kpata tɔxɛ aɖe si woyɔna be PD Peritonitis: - Alesi nàwɔ ade dzesii enumake: Kpɔe to plastik-kplo si me kɔ si me tsi sina tona me le asitɔtrɔ ɖesiaɖe megbe. Zi geɖe la, tsi si woɖe le dɔgboa me (efluent) dzena kɔte keŋkeŋ abe aɖuɖɔ ɣi dzẽ ene (ele be nàte ŋu axlẽ nyadzɔdzɔgbalẽ me nyawo nyuie to akplo bliboa me). Ne tsi si woɖe le eme la dze abe alilikpo, notsi ene, blukɔ, alo pink, ALOO ne dɔnɔa ƒe ƒodo le veve sem, eƒe lãme le veve sem, eƒe lãme le ʋuʋum, alo eƒe lãme xɔ dzo la, tsɔe be Acute Bacterial Peritonitis. - Afɔɖeɖe Enumake: 1. Dzra alilikpo me tsidzɔƒe ƒe akploa ɖo (blae eye nàtsɔe ayi kɔdzi alo PD ƒe atikewɔƒe ale be dɔnɔdzikpɔlawo nate ŋu aɖe tsi tso akploa me tẽ hena lãmenugbagbeviwo ƒe xexlẽme kple dɔlékuiwo ƒe dekɔnu). 2. Ƒo ka na wò gaƒoƒo 24 ƒe Peritoneal Dialysis Dɔnɔdzikpɔla / On-Call Nephrologist alo yi Dɔwɔƒe si Kpɔa Nudzɔdzɔ Kpatawo Gbɔ enumake hena dɔlékuiwutike siwo wodona ɖe dɔgboa me (IP) alo esiwo wodona ɖe ʋuka me. 3. Ne PD catheter la lã le vo me alo transfer set la metso kadodoa me dzadzɛ alo le ɖi me: Kpla plastic ɣi Beta-Clamp la enumake (alo nàbla/klɔ catheter tube falɛfalɛa sesĩe le break kple wò dɔgbo ƒe ŋutigbalẽ dome), tsɔ gauze si me dɔlékui mele o tsyɔ eƒe nuwuwu si le ʋuʋu ɖi la dzi, mègakɔ tsi ɖe tube si le ʋuʋu ɖi la me gbeɖe o, eye nàyi wò PD unit alo emergency room enumake hena titanium adapter/transfer-set si me dɔlékui mele o ƒe tɔtrɔ kple dɔlékuiwutike siwo xea mɔ na dɔlélea.
Kadodo ƒe nuŋɔŋlɔ si sɔ pɛpɛpɛ na 911 / 112 / 999 kple Kɔdzi Triage¶
-
Na AV Fistula alo Graft Bleed:
"Mehiã dɔnɔdzikpɔʋu kpata le [Adrɛs Teƒe]. Dɔnɔa nye ʋumenugbagbeviɣidɔléla si ƒe alɔnu AV [fistula / graft] gbã eye ʋu le dodom vevie. Mele asibidɛ ɖeka ƒe nyaƒoɖeamenu tẽ lém ɖe asibidɛ ɖeka ƒe nyaƒoɖeamenu tẽ ɖe aŋea teƒe tẽ, metsɔ dɔnɔa mlɔ anyi gbadzaa, eye mekɔ alɔ ɖe dzia tame. Míehiã agbetsitsi ƒe ʋuɖoɖo deŋgɔ yi kɔdzi si wowɔ dɔ na ʋukawo le."
-
Na Dɔnɔ Si Wobu Dialysis Si Wosusu be Hyperkalemia alo Tsi ƒe Agbɔsɔsɔme:
"Mehiã dɔnɔdzikpɔʋu kpata le [Adrɛs Teƒe] na dɔnɔ si woɖe ʋu na si ƒe ʋumenugbagbeviɣi mamlɛtɔ nye [X] ŋkeke siwo va yi le [Ŋkeke] dzi. [Eƒe/Eya] le [afɔ ƒe gbɔdzɔgbɔdzɔ sesẽ kple ʋuʋudedi / dzi ƒe tsotso blewu / gbɔgbɔtsixe tsia ƒo sesĩe eye mate ŋu amlɔ anyi gbadzaa o]. Taflatse míesusu be Hyperkalemia si ate ŋu ade eƒe agbe afɔku me [kple/alo Flash Pulmonary Edema]. dɔ kpekpeɖeŋunala siwo ate ŋu awɔ ECG si me lifi 12 le eye woana calcium gluconate si wodona ɖe ʋuka me enumake."
Dialysis dɔnɔ kpata go-bag checklist¶
- Wò Hemodialysis Treatment Sheet yeyetɔ ƒe kɔpiwo ("Run Sheet"): Fia wò Dry Weight (target weight), dialyzer filter ƒe lolome, ʋu ƒe sisi ƒe agbɔsɔsɔ, dialysate potassium bath ƒe agbɔsɔsɔ, kple heparin ƒe agbɔsɔsɔme ale be kɔdzi ɖesiaɖe si kpɔa nudzɔdzɔ kpatawo gbɔ nate ŋu awɔ dialyze na wò dedie.
- Aŋetu dzadzɛ 2 va ɖo 3, \(4\times4\) gauze pads siwo me dɔlékui mele o, kple ʋumenugbagbeviɣitike si wodzrana (ChitoGauze / Celox) le wò kotoku alo gakotoku me ɣesiaɣi.
- A smooth plastic vascular clamp (catheter clamp) ne akɔta alo kɔ Permcath le asiwò, alo Beta-Clamp ɣi ne èle Peritoneal Dialysis zãm.
- Ŋkeke 3 ƒe nusiwo wotsɔ blaa nu siwo woŋlɔ na be woaɖe potassium dzi akpɔtɔ (sodium zirconium cyclosilicate [Lokelma] alo patiromer [Veltassa]) kple phosphate binders nana kpata.
Wɔ nusɔsrɔ̃ aɖe
Kpekpeɖeŋunadɔ gbãtɔ, CPR, kple Ʋuʋu Dzudzɔ ƒe nusɔsrɔ̃ si ŋu woɖo kpee wɔwɔ tso Atitsoga Dzĩ Habɔbɔ, Amerika Dzi Habɔbɔ, St John Ambulance, alo nutoa me dɔnɔdzikpɔlawo gbɔ naa kakaɖedzi ƒomea me tɔwo kple dɔnɔdzikpɔlawo be woawɔ ʋu si dona le ame ŋu ƒe mɔxexeɖedɔléle nu ŋudɔ nyuie eye woawɔ CPR ne ʋumenugbagbeviɣidɔ si gbɔ eme na dzidɔ kpata.
Nya siwo wobiaa amewo enuenu¶
Nukatae ne woxatsa afɔkpa ɖe ʋumenugbagbeviɣidɔ si me ʋu le dodom le ŋu nana ʋu dona le dɔnɔwo me vaseɖe esime wokuna?¶
Ʋuka me ʋu ƒe sisi (AV) tsɔa ʋukawo me ʋu le nyaƒoɖeamenu sesẽ me le mililita 600 va ɖo 2,000 le aɖabaƒoƒo ɖeka me to do sue aɖe si didi milimeta 1 va ɖo 2 le ŋutigbalẽa me. Ne wobla tsileƒe ƒe afɔkpa ɣi aɖe ɖe alɔnu la, eɣlaa afisi ʋua le dodom le eye wòkakaa nyaƒoɖeamenu gbɔdzɔgbɔdzɔ ɖe teƒe gbadza aɖe tsɔ wu be wòaxe do sue la. Le miniti 3 va ɖo 5 me la, dɔnɔa ate ŋu aɖiɖi woƒe ʋu ƒe afã ɖe afɔkpaa me eye dzi natɔ te si wua ame. Lé ŋku ɖe abi la ŋu tẽ ɣesiaɣi eye nàzi asibidɛ ÐEKA, asibidɛ, alo aŋetu dzadzɛ aɖe dzi tẽ ɖe doa tututu dzi aɖabaƒoƒo 15 va ɖo 20 madzudzɔmadzudzɔe.
Ne ʋu si dona le ʋuka me ƒe ʋuka me ʋu si dona le lãme na ame la dzudzɔ ʋu le dodom le asibidɛwo tete ɖe aƒeme aɖabaƒoƒo 15 megbe la, nukatae wògahiã kokoko be mayi xɔ si me wowɔa dɔ kpata le?¶
Zi geɖe la, ʋu si dona le eɖokui si tso ʋumenugbagbeviɣidɔ alo ʋuka si wodo ɖe atikewɔƒea godo me tsoa ʋuka me ʋu ƒe gli si le ete ƒe ƒuƒu kple eƒe vuvu alo ʋuka me dɔlékui ɣaɣla aɖe gbɔ. Ne ʋuka si me ʋu sina tona hena ɣeyiɣi aɖe xe do si le wò asibidɛ te si me ʋu sina tona la nu gɔ̃ hã la, ʋuka siwo me ʋu sina tona le fistula la me ƒe nyaƒoɖeamenu sesẽ nana ʋuka ma gagbɔna doa goe enuenu le gaƒoƒo ʋɛ aɖewo megbe, zi geɖe ne dɔnɔa le alɔ̃ dɔm le aba dzi. Ele be ʋukawo ŋuti nunyala bibi aɖe nalé ŋku ɖe ʋu ɖesiaɖe si dona le aƒeme fistula ŋu enumake le dɔwɔƒe si kpɔa nudzɔdzɔ kpatawo gbɔ.
Aleke mawɔ anya ne potassium si sɔ gbɔ si me afɔku le (hyperkalemia) le ame aɖe si to ʋumenugbagbeviɣidɔ me?¶
Potassium si sɔ gbɔ ɖe ʋu me dea aɖi lãmekawo kple lãmekawo ƒe elektrikŋusẽ ƒe dzodzo hafi wòtɔa dzia. Kpɔ egbɔ be afɔ eveawo ƒe gbɔdzɔgbɔdzɔ sesẽ kpata (tsitretsitsi alo azɔlizɔzɔ sesẽ), nuyiwo, aɖe, asiwo, alo afɔwo ƒe ʋuʋu alo ʋuʋudedi le nuyiwo, aɖe, asiwo, alo afɔwo ŋu, ʋuʋudedi si womate ŋu aɖe o, alo ʋu ƒe sisi blewu alo esi mewɔ ɖeka o zi ɖeka. Esi wònye be hyperkalemia ate ŋu ana dzi natɔ kpata le ɣeyiɣi ɖesiaɖe me ta la, ƒo ka na 911 / 112 / 999 enumake ale be kpekpeɖeŋunalawo nate ŋu awɔ ECG eye woado calcium si akpɔ dzia ta le ʋuka me.
Nukae wòle be mawɔ ne aŋɔ yibɔ doviviti aɖe va do ɖe ʋuʋudedi si le ʋumenugbagbeviɣidɔ si woyɔna be dialysis fistula dzi la dzi?¶
Aŋɔ yibɔ doviviti (eschar), ŋutigbalẽ si le keklẽm abe pepa ene, abi, alo ʋu suesuesue siwo le sisim ƒo xlã aŋɔ xoxo aɖe le AV fistula alo graft si le dodom dzi nye amekoko ƒe nuxlɔ̃amedzesi enumake be afɔku gã aɖe ƒe gbagbã gbɔna. MÈGAÐE aŋea, aƒoe, alo aklɔe sesĩe o, MÈGAɖe mɔ ame aɖeke natsɔ aŋe si wotsɔna tsia ʋu me ato aŋe ma me alo le egbɔ o, na aŋetu ƒe nutsyɔnu dzadzɛ kple gaze nanɔ asiwò, eye nàyi dɔwɔƒe si kpɔa nudzɔdzɔ kpatawo gbɔ alo wò ʋukawo ƒe amekola gbɔ tẽ gbemagbe ale be woate ŋu adzra gli la ɖo hafi wòagbã.
Wolé ŋku ɖe dzɔtsoƒewo ŋu¶
- Dukɔa ƒe Ayiku Gɔmeɖoanyi (NKF, United States): KDOQI ƒe Dɔdamɔnu ƒe Mɔfiame na Ʋukawo ƒe Mɔɖeɖe: Ƒe 2019 ƒe Nya yeye (Lok et al., American Journal of Kidney Diseases, AV fistula/graft ʋusɔgbɔdɔ, pseudoaneurysms, kple bottle-cap / pinpoint pressure mɔnu dzi kpɔkpɔ kpata) kple NKF Planning for Emergencies: A Guide for Ame siwo ŋu Ayikudɔléle si Nɔa Anyi le.
- UKA Ayiku Habɔbɔ (UKKA), Ʋukawo ƒe Habɔbɔ si le Great Britain kple Ireland (VSGBI), kple Britaintɔwo ƒe Habɔbɔ si Kpɔa Kekeliŋutinunya ƒe Nuwɔnawo Gbɔ (BSIR): Ʋu si dona le ʋukawo me si ate ŋu ade ame ƒe agbe afɔku me: Bottle-Cap / Pinpoint Pressure Patient Safety Alert and Clinical Guidelines.
- Europa ƒe Gbɔgbɔyɔyɔ ƒe Aɖaŋuɖoha (ERC) kple Amerika Dzi Habɔbɔ (AHA): Mɔfiamewo na Dzitodzito me Gbugbɔgagbɔ kple Dzitodzitowo ƒe Beléle Kpata: Electrolyte ƒe Masɔmasɔwo Kple Agbe Afɔku ƒe Hyperkalemia le Dialysis Dɔnɔwo me.
- Dukɔwo Dome Habɔbɔ si Kpɔa Aɖuɖɔtoemedɔléle Gbɔ (ISPD): ISPD ƒe Akɔtadɔléle Ŋuti Mɔfiamewo ƒe Aɖaŋuɖoɖowo: Ƒe 2022 ƒe Mɔxexeɖedɔléle Nu Kple Edada Ŋuti Nyatakaka yeye (Li et al., Peritoneal Dialysis International).
- Dɔlélenutsitsi Kple Mɔxexe Ðe Enu Dɔwɔƒewo (CDC, United States) & Ayiku Habɔbɔ ƒe Nudzɔdzɔ Kpata (KCER): Dzadzraɖo Kpata Kple Ŋkeke 3 ƒe Ayiku ƒe Afɔku Nuɖuɖu na Ʋumenugbagbeviɣidɔlélawo.
Mɔfiame siwo do ƒome kplii¶
- Ʋudodo dzi ɖuɖu sesẽ, abi babla, kple tourniquets
- Ayiku ƒe abixɔxɔ sesẽ, rhabdomyolysis, kple aɖuɖɔtoe ƒe agbagbadzedze viviti ƒe vovototodedeameme
- Sepsis kple septic shock ƒe dzesidede kple nuwɔwɔ kpata
- Dzidziƒoame ƒe dzesidede kple kpekpeɖeŋunana gbãtɔwo dzi kpɔkpɔ
- Dzi kple aklã ƒe gbɔgbɔ (CPR) kple AED ƒe mɔfiame