Fa'amauina ma fa'apipi'i mea mai fafo fa'amautu fesoasoani muamua falema'i¶
E eseese numera o fa'alavelave fa'afuase'i ile atunu'u. O lenei itulau e fa'aaoga ai le 911, le numera mo le Iunaite Setete ma Kanata. O le tele o isi atunuu e faʻaaoga le 112, 999, poʻo se isi numera. Su'e le numera mo lou atunuu.
O se manu'a tutu'i e tupu pe a tuia e se mea fa'aumi malō (e pei o se naifi, u'amea u'amea, pou pa laupapa, lala o le la'au, fasi tioata, au aū, po'o se mea fa'amau fao) e tuia le tino ma fa'amau i totonu o le ala manu'a. E ui o le va'aiga va'aia o se mea fa'ailo e fa'aosoina ai se fa'anaunauga malosi i le tagata manu'a ma tagata o lo'o tu mai e se'i vave i fafo, o le tosoina i fafo o se mea tu'i i totonu o le fanua o se tasi lea o auala sili ona vave e mafua ai le tafe toto vave.
I totonu o le tino, o le au o se mea fa'apipi'i e galue e pei o se polo fa'ainisinia tonu (internal tamponade), fa'apipi'i pito motumotu o alatoto maualuga, veins tetele, po'o potu fatu i aano o lo'o si'omia. I le taimi lava e tasi, o milimita taʻitasi o le gaogao i tua poʻo le faʻasolosolo faʻasolosolo e faʻaogaina i le au faʻaoso i fafo atu o le tino e faʻalauteleina i se lautele, tipi arc i le pito loloto i totonu o le fatafata, manava, ua, poʻo le ulu. O le iloaina o tulafono faʻapitoa mo falemaʻi mo le taimi e le tatau ai ona paʻi i se mea tuʻufaʻatasia, o le auala e lua e seasea faʻaolaina ai le ola ma le CPR tuusaunoaga, ma pe faʻafefea ona fau se faʻapipiʻi malosi tele poʻo se mama mama e lokaina ai le mea e le gaioi atoatoa i le taimi o felauaiga e mafai ona faauigaina le eseesega i le va o le ola ma le faʻavave vave.
Fai nei loa¶
- Tuu pea le mea na tutu'i i luga ma ta'u i le tagata manua e aua ne'i uu pe toso. Pe o se naifi umukuka i totonu o le fatafata, o se fasi tioata i le ua, o se fasi u'amea i totonu o le ogavae, po o se fao fao i le tulivae, AUA LE toso i fafo ma aua le tuu i fafo le tagata ma'i.
- **Valaau vave lau numera faʻafuaseʻi faʻapitonuʻu ma talosagaina fomaʻi Advanced Life Support (ALS) ma le Heavy Technical Rescue pe a faʻapipiʻi le tagata i se fausaga tumau. numera fa'afuase'i. Ta'u i le avefe'au pe mana'omia ni 'oti fa'ameaola e laveai afi po'o ni ili e fa'asa'oloto ai le tagata manu'a mai se pa, fa'asologa o mea, po'o se masini.
- Uu mau le mea o lo'o i luga i le lima e tasi a'o tipi ese lavalava i le manu'a i totonu. Aua ne'i tosoina se ofutino po'o se ofuvae i luga o se mea na tutu'i, a'o saisaitia e le ie le au ma toso le pito totonu i alatoto. Fa'aaoga seleulu po'o seleulu manu'a e tipi ese ai lavalava mai le pito i lalo o le mea.
- ** Pulea le tafe toto i fafo e ala i le oomi mau i le kasa mama i luga o le paʻu I LE pito i lalo o le mea, aua lava neʻi tulei i lalo le mea lava ia.** Tuu tamatamailima totinilima ma gaugau pepa i itu uma o le manuʻa ma faʻapipiʻi le mamafa i lalo i le paʻu o loʻo siomia ai ma lalo o le vaʻa e aunoa ma le faʻasaga i lalo pe faʻaosoina loloto le au na tutuʻia.
- Fausia se mea fa'amaua'i umi, ma'a'a ma'a'a (pepa mama donut, ta'avale masaga kausa, po'o se ipu puipui fa'apipi'i) e o'o atu i le afa o le maualuga o le mea o lo'o i luga. Fa'aputu fusi ta'avale, gaugau fa'afuga manu'a, po'o solo mama fa'amau i itu uma o le au, ona afifi lea o kausa lo'o i se fa'atusa-fa-valu e fa'ata'amilo ai le mea fa'ata'amilomilo i so'o se mamanu fa'ata'amilo i le itu.
- Taumau le tagata manua ia filemu, mafanafana, ma le NPO (leai se mea i le gutu) a'o mata'ituina le toto i totonu ma le te'i. Aua ne'i avatu vai, mea'ai, po'o vaila'au tu'u gutu. Taofi le vae po'o le tino ua manu'a ia aua ne'i gaioi a'o feoa'i i luga o le fata a le ta'avale a le falema'i, ma siaki toto'a mamao, lanu o le pa'u, ma le manava i le ta'i 5 minute.
Aisea o le tosoina i fafo o se naifi ua tutu'i, tootoo, po o se fasi tioata e mafua ai ona tafetotoi vave
Pe a o'o se mea ma'ai po'o se mea ma'ai i totonu o se va'a toto tele (e pei o le aorta, vena cava, femoral artery, carotid artery, po'o le vein portal) pe ati i le musele o le fatu, o le tele o le tino o le mea faitino e fa'atumuina le pu na faatoa faia. Fa'atasi ma le fa'amama fa'anatura fa'ama'i ma le ga'o o le muscular arterial wall o lo'o pipi'i fa'ata'amilo i le au, o lenei taponade i totonu e masani ona fa'atapula'aina le toto i fafo i se tafe fa'asese. O le taimi lava e toso ese ai e se tasi le mea i fafo i totonu o le fanua, e mou atu le polo, o le vaʻa faʻapipiʻi e puna matala i totonu o se tino loloto e le mafai ona oʻo atu le mamafa o tamatamailima, ma e mafai e le tagata manua ona leiloa atoa le toto o loʻo taamilo i le 60 i le 180 sekone. O mea na tutu'i e tatau ona ave'ese i totonu o le potu tipitipi a le falema'i pe a uma ona tatala e foma'i tipitipi manu'a le ana ma fa'apipi'i fa'amau i luga ma lalo o le va'a manu'a.
Laau fa'ai'uga mo fa'alavelave fa'afuase'i mo tu'i ma mea fa'apipi'i¶
flowchart TD
Start["Victim with Impaled or Embedded Foreign Object"]
StopPull["CRITICAL RULE: DO NOT PULL OUT THE OBJECT<br/>Manually steady object and call EMS + Fire Technical Rescue"]
ExceptionCheck{"Does the Object Meet One of the Two Rare Removal Exceptions?<br/>1. Piercing the cheek with catastrophic airway bleeding<br/>2. Directly blocking chest compressions during Cardiac Arrest"}
ExceptionCare["RARE CLINICAL EXCEPTION PROTOCOL<br/>- Cheek perforation blocking airway: carefully extract ONLY if needed to suction/pack oral bleeding and secure airway<br/>- Blocking CPR in confirmed cardiac arrest: remove or cut flush ONLY if required to perform life-saving chest compressions"]
PinnedCheck{"Is the Victim Impaled onto a Fixed Immovable Structure?<br/>(Rebar in concrete, iron picket fence, tree trunk, machinery)"}
TechRescue["PINNED CASUALTY / TECHNICAL EXTRICATION<br/>1. Manually support victim's full body weight so gravity cannot tear wound<br/>2. Wait for Fire Rescue to cut the structure AWAY from the body<br/>3. Cool metal with water and shield victim if saws/torches are used<br/>4. Leave a 10 to 15 cm (4 to 6 in) stub attached to transport into OR"]
LocationCheck{"Identify Anatomical Region of Free-Standing Impaled Object"}
EyeGlobe["Eye / Orbit Impalement<br/>1. Zero pressure on eyeball<br/>2. Build tall gauze collar + tape paper cup over object<br/>3. Cover BOTH eyes to stop conjugate eye movement"]
ChestNeckAbd["Neck, Chest, Abdomen, Pelvis, or Skull<br/>1. Press gauze AROUND base (never on skull fragments)<br/>2. Seal sucking chest wound around shaft with vented dressing<br/>3. Build twin-roll or doughnut stabilizer and monitor for shock"]
Extremity["Limb / Extremity Impalement<br/>1. Press gauze around base to control bleeding<br/>2. Apply bulky bolster + splint entire limb joint-to-joint<br/>3. Check distal pulse, capillary refill, and nerve function"]
Start --> StopPull
StopPull --> ExceptionCheck
ExceptionCheck -->|Yes: Airway Blocked or CPR Impossible| ExceptionCare
ExceptionCheck -->|No: All Other Cases (99.9%)| PinnedCheck
PinnedCheck -->|Yes: Pinned to Fence / Rebar / Post| TechRescue
PinnedCheck -->|No: Object Mobile with Patient| LocationCheck
LocationCheck -->|Eye or Orbit| EyeGlobe
LocationCheck -->|Head, Neck, Chest, or Abdomen| ChestNeckAbd
LocationCheck -->|Arm, Hand, Leg, or Foot| Extremity
Fa'atusatusa sone tu'i fa'aanatomi ma fa'amautu fa'aletonu¶
O fausaga i totonu e fa'amata'u i se mea fa'apipi'i ma le auala tonu e te fa'aogaina ai le mamafa fa'amautu e fa'alagolago atoa lava ile sone fa'anato na tu'ia.
| Sone fa'aletino | Tulaga Mata'utia Fa'alotoifale i Tulaga lamatia | Tulafono Fa'apitoa o le toto ma le mamafa | Fa'amautu Fa'aofuofu Tekinolosi | Fuafuaga Fa'apitoa mo Falema'i & Felauaiga |
|---|---|---|---|---|
| ** Ulupoo, Mata, ma Vault Igo** | Fai'ai parenchyma, dural venous sinuses (sagittal sinus), carotid alatoto i totonu | 'A'E LE'A fa'apipi'i malosi i lalo i luga o le ulupo'o fa'ata'amilo i le mea faitino pe'a iai ni gau o le ulupo'o fa'alotovaivai (tulaga lamatia o le fa'aosoina o fasi ponaivi i totonu o le fai'ai) | Ala mama mama po'o fa'aputu kola kasa matala o lo'o i luga o ponaivi mama'i mamao mai le mea e ulufale ai; fa'aeaea pea le ulu 30 tikeri | Va'ai mo le vai manino/lanu piniki **cerebrospinal fluid (CSF) le tafe mai le isu po'o taliga ('aua ne'i fa'apipi'i le isu); fa'atalitali e faoa po'o le si'i a'e o le mamafa o le intracranial |
| Mata & Ivi Orbit | Globe (sclera, retina, vitreous), neura mata, cavernous sinus, ma le pito i luma o le cranial fossa. | Seo omiga i le mata mata; 'aua lava ne'i pa'i pe tulei le penitala o lo'o i luga, uaea, po'o se fasi tioata | Fa'aputu fasi kaisa mafiafia fa'ata'amilo i le ivi fa'ata'amilomilo + fa'apipi'i se ipu pepa po'o se pulu palasitika umi i luga o le mea; faapipii foi le mata e le'i manu'a | Ufiufi mata e le'i manu'a e taofi *gaioiga mata'i e semanu e sasa ai le mata ua tutu'i i lea itu ma lea itu. |
| Ua (Sone I, II, ma III) | Carotid arteries, veins jugular i totonu, trachea, larynx, esophagus, uaea fa'a'a'ai, neura vagus | Fa'aoga *fa'ailo fa'aoga numera fa'atasi ma se tamatamai lima totini lima/kasi sa'o i tafatafa o le va'a toto e aunoa ma le titina o le paipa matagi. | Fa'amautu mea i ni pepa kasa lapopo'a e fa'amau i le tauau ma le auvae; Aua ne'i afifiina se fusi li'o atoa i le ua | Fa'aaogā se fa'afu'a'i i le pito i lalo e puipuia ai le fa'ama'i o le ea o le venous embolism** i totonu o le vein jugular; fa'amautu le tui fa'a'au'au lima |
| Fatafata (Oga To'a) | Loto, pericardium, aorta thoracic, vena cava, mama, alatoto intercostal | Oomi faataamilo i lalo; afai o lo'o mitiia le ea pe fa'apuna solo i le 'au (open pneumothorax), fa'amau le va i le fa'avae i le kasa suau'u po'o se fa'amaufa'ailoga fatafata. | O ta'i la'ei lapopo'a e lua e tu'u i itu uma o le lau, fa'amau i lalo a'o tu'u le tasi tulimanu e mafai ona fa'amalo le ea pe a si'itia le mamafa o le fatafata. | Aua ne'i fa'apipi'i fa'apipi'i se la'ei mālūlū i se fatafata fa'amau lea e maileia ai le ea e fa'atupu ai le tension pneumothorax; felauaiga nofonofo po'o manu'a i lalo pe a mautu |
| Manatu, Ivi, & Pelvis | Aorta o le manava, vena cava i lalo, ate, toto, va'a mesenteric, fatuga'o, ga'o ga'o. | Oomi fa'ata'amilo i le fa'avae ma ni pa'u mama; afai e fa'aoso fa'alatalafu o le manava i autafa o le mea (evisceration), ufiufi le manava fa'aalia i lafu mama masima-susu | Fa'aputu mama donut lautele po'o fa'atū fa'aputu ogalaau fa'aputu manumanu'a fa'amau fa'amau i luga o le puipui o le manava. | Fa'asusu teisi tulivae o le tagata ma'i (aluga i lalo o tulivae) e fa'amalieina ai le vevesi o le puipui o le manava; tausi lelei NPO |
| Tu'u (Suvae, Tama'i povi, Lima, Lima, Vae) | Femoral, popliteal, brachial, radial, ma ulnar arteries; ogalaau neura tele peripheral | Fa'amaua le mamafa sa'o i le latalata ma le mamao i le manu'a ulufale i luga o le alatoto; fa'aaoga se ta'amilosaga latalata NA'O pe a le mafai ona taofia le tafe toto e lamatia ai le ola e ala i le mamafa o lalo | Fa'ato'a malosi fa'ata'amilo i le mea PLUS malō malō o le vae i luga ma lalo o so'oga fa'atasi | Tusa lava pe fa'amautu le mea i luga o le pa'u, o le punou o le tulivae po'o le tulilima e fa'agaoioi ai musele totonu i le pito ma'ai; Sili le vae atoa |
O le biomechanics o le tamponade i totonu ma le leve-lima lamatiaga¶
Ina ia malamalama pe aisea e tausisi ai fomaʻi tipitipi manua i le faʻamautuina lelei o mea uma o loʻo faʻapipiʻiina, mafaufau i malosiaga faʻainisinia e lua o loʻo galue i le pito o le auupega poʻo le tootoo i totonu o le tino o le tagata maʻi:
1. Totonu Taponade ma Elastic Vessel Recoil¶
Pe a fa'apipi'i e se pa'u malo (e pei o le u'amea u'amea 12-milimita / 0.5-inisi po'o se naifi 3-senimita-lautele) se va'a toto tele po'o se totoga toto malosi (pei o le ate, spleen, po'o fatuga'o), e tolu mea e tutupu i le taimi e tasi e fa'agesegese ai le toto pe a tumau pea le mea: * Poloina fa'ainisinia: O le uamea malo po'o le fafie o lo'o i ai le fa'aletonu sa'o fa'asaga i le puipui o le va'a. * Asu lamolemole lamolemole maso: O puipui alatoto ua tipi po'o fa'aloaloa o lo'o iai alava maso lamolemole lapotopoto o lo'o fa'ata'oto fa'ata'amilo i le va'a mai fafo. * Perivascular hematoma pressure: O le toto e muamua alu atu i totonu o le va'a fufusi fa'ata'amilo i le va'a fa'afefete ma toe oomi i tua i fafo o le puipui o le va'a.
Afai e toso ese le mea i fafo pe mimimio solo, o pa puipui uma e tolu o le a malepe i le taimi lava lena: ua mou atu le polo masini, matala le va'a masaesae, ma saeese le 'a'ai vaivai.
2. O le Fulcrum ma le Lever-Arm Aafiaga¶
O se mea ua tutu'i e fai e pei o se leve-vasega muamua o lona fulcrum (tulaga pito) e nofo tonu i le manu'a e ulu atu i le pa'u: * Faapea o se laau po o se aū e sosolo 20 senitimita (8 inisi) i fafo o le fatafata po o le manava ma ulu 10 senitimita (4 inisi) i totonu o le tino. * Afai e tu'i le pito pito i fafo i le taimi e utaina ai le fata po o le galulu i le na o le 4 senitimita (1.5 inisi) i totonu o le taavale a le falema'i, o le pito maai i totonu e sasau i luga o le 2-sentimita (0.8-inisi) arc i totonu o le fatu, mama, po o le ate, e fai e pei o se tioata matagi e faia i se fasi uamea fou e le'i manu'a. * O le mea lea, o le fa'amautuina o se mea tu'ia e mana'omia ai le lokaina o le 'au ia le itiiti ifo i le afa i luga o lona umi fa'aoso ina ia le mafai ona pivote le fulcrum i luga o le pa'u.
E NA'O le lua tuusaunoaga falema'i e mafai ona aveese se mea na tutu'i¶
I le isi itu o le International Liaison Committee on Resuscitation (ILCOR), American College of Surgeons Advanced Trauma Life Support (ATLS), ma le Prehospital Trauma Life Support (PHTLS) taʻiala, e na o le lua lava tulaga e ono lamatia ai le ola** e faataga ai se tagata e tali atu muamua i le falemaʻi e aveese pe tipiina se mea na tutuʻia aʻo leʻi oʻo i le potu tipi:
Tuusaunoaga 1: O le tutu'i o alafau ma'a e mafua ai le malaia o le ea¶
Afai e ati se mea i le puipui aano vaivai o le alafau (buccal cavity) i totonu o le gutu, e mafua ai le tafe toto sa'o i tua o le fa'a'i e le mafai ona pulea pe mitiia faataamilo i le mea, ma taofia sa'o ai le tagata laveai mai le tatalaina o le ea (ma o le mea e le ** e ulu i le pito i tua, poʻo le faʻavae o le ulupoʻo i tua, poʻo le faʻavae o le ulupoʻo. * E mafai e se foma'i a'oa'oina po'o se tagata lavea'i ona aveese ma le fa'aeteete le mea mai le alafau pe'ā mana'omia e fa'apipi'i totonu ma fafo o le puipui o le alafau i kasa ma fa'amama le ala'ea ina ia aua ne'i ma'i le ma'i ile toto. * I le isi itu, afai o le tutu'i o le alafau e **e le'i lolovaia malosi ai le ea ma e mafai e le tagata ma'i ona manava ma feanu pe mitiia ma le saogalemu, pe afai foi e oo atu le mea i totonu o le gutu malo, ua, poʻo le ulupoʻo, ** tuʻu saʻo i le nofoaga ** ma faʻamautu fafo.
Tuusaunoaga 2: O se mea e puipuia sa'o ai le fa'asaoina o le fatafata o le CPR po'o le tulaga o le ea i totonu o le fa'amaonia o le fa'amauina o le Cardiac Arrest¶
- Tu'i i luma o le fatafata i le pu'eina o le fatu: Afai o se tagata manu'a ua leai se fatu ma ua le manava (fa'amaonia le pu'eina o le fatu)** ma o se mea e tu'i sa'o i le ogatotonu o le ponaivi (sternum) e le mafai ai e le tino ona tu'u lima i luga o le fatafata e fai ai le fa'aolaina o le cardiopulmonary resuscitation (CPR), ae tu'u ai le mea e le'i pa'i e mautinoa ai le 100 pasene o le ola. E tatau i tagata lavea'i ona tipiina le mea faitino i le puipui o le fatafata i le taimi lava lea, pe afai e le o maua ni meafaigaluega tipi, aveese ina ia mafai ona amata vave fa'amalosi pusa maualuga.
- ** Tu'u i tua po'o tu'i fa'alava e taofia ai le sao atu o le ea i le manava/mafaufau:** Afai o se tagata ua matapogia, ma'i ma'i e le'i iloa, o lo'o pipi'i fa'asaga i lalo pe o lo'o i ai se mea umi e sosolo mai o latou tua pito i luga e taofia ai le ta'avaleina i luga o latou tua e tatala ai le ala ea ma faia le CPR, e tatau i tagata lavea'i ona taumafai muamua e tu'u ni fa'amoe mafiafia se lua po'o fa'aputu palanikeke i le va o le ma'i e tautau i lalo i le va o le ma'i. taoto; afai e le mafai ma o le tagata maʻi o loʻo mate i le faʻalavelave o le ea poʻo le puʻeina o le fatu, faʻapuupuu pe aveese le faʻalavelave e fai ai le faʻaolaina e ave le faʻamuamua.
'Aua ne'i 'ave'esea se fatafata, ua, po'o le manava o lo'o tutu'i i se tagata ma'i manava ma se fatu
O le CPR tuusaunoaga e faʻaaoga naʻo pe a oʻo i le tagata manua ua faʻamaonia le puʻeina o le fatu (le tali, le manava masani, leai se fatu) ma o le mea faitino e poloka ai ou lima mai le oomiina o le sternum. Afai o se tagata o lo'o iai se naifi po'o se laau i lona fatafata o lo'o manava pea pe o lo'o i ai se fatu, 'aua ne'i toso i fafo.
Laasaga taʻitasi auala: faʻafefea ona fausia se laʻei faʻamautu tele¶
Aua ne'i taumafai e fa'amautu se mea na tutu'i i le na'o le tu'uina o fasi pepa fa'apipi'i i luga o le 'au e pei o se fale'ie; e fa'aloaloa le lipine ma fa'ataga ai le fa'alava e fa'asolo i tua ma luma fa'atasi ma tata'i uma o le fatu ma tu'ia le auala. Nai lo lena, fa'aaoga se tasi o metotia fa'amautu e tolu e fa'atatau ile foliga ole mea.
Metotia 1: O le Twin-Roll Bolster (sili ona lelei mo lau naifi mafolafola, tioata tioata, ma au uumi)¶
- ** Tofi le Paaga 1 e uu le mea e le gaioi:** O le Paaga 1 e u'u lemu le mea o lo'o oso mai i tamatamailima totinilima e taofia ai se fa'asaga ifo a'o saunia e le Paaga 2 le ofu.
- ** Fa'a'a'i pepa vaeluaga i le manu'a e ulu atu i le pa'u:** Ave ni fa'alavalava mafiafia ma'alia fa'amanu'alia po'o fa'aputuga 10-i-10-senimita (4-i-4-inisi) ta'i kasi. Fa'ase'e le fa'aputu se tasi i luga o le pa'u e fa'asaga i le itu agavale o le lau ma le fa'aputu lona lua e fa'asaga i le itu taumatau ina ia latou sanuisi le manu'a ulufale ma pulea le toto.
- Tu'u ni ta'avale mafiafia se lua i tafatafa o le au: Ave ni ta'avale lapopo'a se lua e le'i tatalaina o le kasa pipii, lua fusi fa'apipi'i, lua poloka foam splint, po'o lua solo solo lima. Fa'ata'atia le ta'avale e tasi i itu ta'itasi o le mea o lo'o fa'aoso (fa'ato'a i luga o fatafa'avae).
- O le maualuga o le faufale ia le itiiti ifo i le 50 i le 75 pasene o le umi fa'aoso: Afai e pipii mai le au i le 12 senitimita (5 inisi), fa'aputu se vaega lona lua o fusi ta'ai i le tulimanu 90-tikeri ("log cabin" style) se'ia o'o le paluga i le 6 i le 9 senitimita (2.5 i le 3.5 inisi i luga).
- ** Loka le fa'amau i le mea e fa'aoga ai le kausa ta'avale fa'atusa-valu ma le mea fa'apipi'i:** Ta'i le kausa ta'avale lautele po'o fusi fa'a'u'umi fa'amau i le vae po'o le tino, fa'ata'amilo i le ma le va o ta'avale lapopo'a e aunoa ma le oomi i lalo i le pito i luga o le mea na tutu'i. Fa'ai'u i le fa'amauina o lo'a i le pa'u ma ni fasi ie lapopo'a fa'afoma'i po'o se fa'amau. Fa'atoa fa'amama le ma'a le lagolago e fa'amatu'u malie atu e le Paaga 1 o latou lima.
Metotia 2: O le Donut Ring Pad (E sili ona lelei mo pu'upu'u pupuu, fao, vaotuitui, ma mea o le ulupoo/mata)¶
Afai e na o le 2 i le 6 inisi (1 i le 2.5 inisi) i luga aʻe o le paʻu, pe a tatau ona e aloese mai le oomiina i tafatafa o se ulupoo gau po o se polo mata, fai se Doughnut Ring Pad: 1. Ave se fusi tafatolu vaapiapi ua gaugau i totonu o se fata, se umi o le kausa uila, poʻo se solo ipu mama. 2. Afifi le tasi pito o le fusi fa'alua pe faatolu fa'ata'amilo tamatamai lima o lou lava lima e fai ai se matasele totonugalemu o lona pu i totonu e lautele teisi atu nai lo le mea na tutu'i. 3. Fa'asolo pea le si'usi'u o lo'o totoe o le fusi i totonu o le pu ogatotonu ma fa'ata'amilo i le au'ai, toso le afifi ta'itasi se'ia o'o ina e maua se mafiafia, ie torus (donut) 4 i le 6 senitimita (1.5 i le 2.5 inisi) mafiafia. 4. Fa'alalo malie le pu ogatotonu o le mama donut i luga o le mea o lo'o i luga ina ia fa'amau le auvae i luga o le pa'u maloloina o lo'o siomia ai le manu'a e aunoa ma le pa'i atu i le mea lava ia, ona fa'atumu lea o so'o se avanoa i le va o le mama i totonu ma le au i le kasa malūlū ma fa'amau lelei le donut.
Metotia 3: Le Ipu Puipui / Cone Talita (sili ona lelei mo penitala, uaea, po'o nila i mata po'o sooga)¶
- Fa'ata'amilo le pito i lalo o le mea i se mama kausa malūlū o lo'o tu i luga o le auivi ponaivi.
- Ave se pepa vai inu, ipu fomu, po'o se ipu vaila'au palasitika e lava lona umi e fa'amama ai e lona pito i lalo le pito i luga o le mea na tutu'i pe a ma le 2 senitimita (0.8 inisi).
- Afai e umi tele le mea mo le ipu e tasi, tipi se pu itiiti i le pito i lalo o le ipu, fa'ase'e lemu le ipu i luga o le au, fa'apipi'i solo le kasa fa'afefete i le va o le ipu ma le au e taofi ai le vibration, ma fa'apipi'i mau le auivi lautele o le ipu i le pa'u o lo'o siomia ai po o le ivi.
Puleaina o se tagata manu'a ua fa'amauina i se fausaga tumau (Rebar, Pa, La'au)¶
O nisi o fa'alavelave fa'afuase'i i le falema'i e sili ona lavelave e tupu pe a pa'u se tagata faufale i luga o le *pa fa'amalosi sima (rebar), pa'u se tamaititi po'o se tagata savali i luga o se pa u'amea u'amea, pe tutu'i fo'i se aveta'avale i se laupapa pa u'a po'o lala la'au na tu'ia i le mata o le ta'avale.
Aisea ua avea ai le kalave ma fili vave¶
Pe a tutu'i se tagata i luga o se pou pa tumau po'o se to'oto'o tu'u sa'o, o le kalave e toso i lalo le mamafa o lona tino i lalo i luga o le au, ma saeia ai le manu'a i totonu i sekone uma e tautau pe pa'u'u ai.
- ** Lagolago le mamafa atoa o le tino o le tagata manua i le taimi lava lena:** Tuu atu i ni tagata se toalua pe toatolu o loo tutu mai po o ni tagata laveai e la'a vave atu ma uu i luga le tino, sulugatiti, ma vae o le tagata i le maualuga ma le tulimanu o le tutu'i ina ia ** leai se mamafa o le tino e tautau i luga o le laau na tutu'i**. Fa'ase'e poloka laupapa, se nofoa malosi, se apefai, po'o ni laupapa fa'aputu i lalo ifo o le tagata manua e aveese ai le tiga mai lima o le au lavea'i a'o fa'atali mo se lavea'i mu.
- Aua ne'i sii i luga le tagata manua ma OFF le pa po o le pa: E tusa lava pe lamolemole le u'amea pe foliga pupuu le pa, o le siiina mai o le tagata manua mai le tui i totonu o le fanua e tutusa lelei lava ma le tosoina o se naifi mai le tino ma o le a tupu ai le toto toto e le mafai ona taofiofia.
- Oti ese le fausaga mai le tagata manua, ae tu'u le 10 i le 15 senitimita (4 i le 6 inisi): O le a tipi ese e le au laveai afi ma fa'atekinisi le pou o le pa, lala o le laau, po o le u'amea mai le fale matua ina ia mafai ai ona sii le tagata ma'i i luga o le fata ** ma le vaega na tutu'i i totonu o latou tino**.
Tulafono taua pe a tipi u'amea po'o pa u'amea tui latalata i se tagata manua¶
Afai e tatau ona tipi e laveai afi po'o tagata e tali atu i fale gaosi oloa se u'amea po'o se la'au laupapa o lo'o fa'apipi'i i se tagata manu'a, e fa lamatiaga fa'aletino e tatau ona fa'atonutonuina:
| Meafaigaluega tipi | Tulaga Tulaga Tulaga i le Tagata na Fa'asatauroina | Fa'atonu Puipuiga Puipuia |
|---|---|---|
| Oti Faasao ("Auvae o le Ola" / Tatau Fa'amau) | Sauā fa'ainisinia "sasa" ma torque i le taimi lava e pa'u ai le uamea malo, ma ta'i ai le pito i totonu i totonu o totoga o le ma'i. | Meafaigaluega fa'aauro pe a lagolagoina: E tatau i tagata lavea'i se to'alua ona fa'amauina fa'amau loka (Vise-Grips) pe uu mau le to'a i le va o auvae tipi ma le pa'u o le tagata ma'i e mitiia ai le te'i. |
| Aila'i Fa'ata'ita'i (K12 / Fa'ali'i Su'e) po'o 'ili Fa'atau (Sawzall) | Tetete maualuga fe'ave'ai le pito i totonu PLUS ** fe'avea'i le vevela** i luga o le u'amea ma timu o aloiafi vevela | Afifi se solo mafiafia susu ua tumu i le aisa pe sasaa se vai malulu faifai pea i luga o le u'amea i le va o le mata ili ma le pa'u o le tagata manua e taofi ai le mu vevela i totonu o le manu'a; puipui le tagata ma'i i se tapoleni e fa'asao ai le afi |
| Lava Fa'ailoga Manu'a | O le gaioi lemu i tua ma luma e toso ai ma tulei le tootoo i totonu o le ala manu'a | Fa'aaoga i luga ole alumini manifinifi, fiberglass, po'o fafie pe a le maua le eletise eletise; fa'apipi'i malosi le 'au i talaane o le pa'u i tui fa'apipi'i o lo'o uuina e se tagata lavea'i lona lua |
| Oxy-Acetylene Torch Tipi po'o le Plasma Cutter | TALA MATA'IA: u'amea e ave sa'o le vevela o le 1,000+ tikeri Celsius i totonu o totoga o le tagata manua i totonu o sekone ma mu ai lavalava/okesene. | ** Aloese mai so'o se taimi e i ai ni mea tipi fa'alelei po'o ni mea fa'ainisinia.** Afai e fa'aaogaina e fai ma fa'aoga mulimuli i luga o le u'amea mamafa, tipi mamao mai le tino a'o fa'asusu pea i le fa'agaau afi. |
Mea fa'apitoa fa'apipi'i fa'aoso maualuga: Matau i'a, Nail Guns, ma Taser Darts¶
E le o mea uma ua fa'apipi'i o se u'a lapo'a tele; O foma'i fa'alavelave fa'afuase'i ma tagata e tali atu i le vao e masani ona fetaia'i ma matau i'a, fao fa'ama'i fao, ma su'ega a'upega fa'aeletise (Taser).
1. Matau Fa'a¶
O le matau i'a e iai lona vae fa'au'u fa'ai'u i se mata ma'ai ma le **fa'a'ai i tua ua mamanuina e pu'e ai le aano pe a toso i tua.
- O afea e le tatau ai ona e aveese se matau i'a i le fanua:
- O lo'o fa'apipi'i le matau i totonu po'o lata ane i le mata, laumata, po'o le ponaivi fa'ata'amilo (talita ma se ipu pepa ma alu loa i se foma'i mata).
- O lo'o fa'apipi'i le matau i luga o le atoto tele po'o le neura (ua, tapulima radial/ulnar, ga'o, fossa antecubital), i totonu o le ** kapoti sooga tamatamailima po'o le fa'afu o tendon flexor**, po'o lalo ifo o le atigilima.
- Ose la'au e tele matau fa'alua* ma e sili atu ma le tasi le mata o lo'o tanumia pe sasau fa'alatalata latalata i le pa'u a'o fa'aogaina.
- E fa'afefea ona aveese e foma'i se matau pa'u papa'u e tasi:
- O le Fa'agasolo-ma-Otioti (sili ona saogalemu mo matau loloto pe mafiafia): A uma ona fa'amate le pa'u ma fa'amama i le fa'ama'i, ona tulei lea o le mata ma le pa o le matau i luma i luga o le pi'o masani o le matau se'ia o'o i fafo le pito o le pa'u i luga o le pa'u; 'oti uaea ona tipi ese lea o le pito i'a, ona fa'afo'i lea i tua le pu e ulu atu ai le vae lamolemole.
- O le Metotia String-Yank (mo matau papa'u i le pa'u aano): O se matasele o le laina fagota malosi po o se lipine umbilical e afifi i le ogatotonu o le pi'o o le matau ae oomi e le tagata laveai le **mata/matau o le matau i lalo i luga o le paʻu ** (lea e aveese ai le pa mai le dermis), sosoo ai ma le tasi itu vave o le manoa.
2. Manua Fao-Pneumatic¶
O fao fao fao faakomepiuta fa'aonaponei ma e leai se uaea e fa'amumu fao 5 i le 9 senitimita (2 i le 3.5 inisi) i le saoasaoa e oo atu i le 400 mita i le sekone (1,300 futu i le sekone). O le mea tāua, o fao faufale e masani ona fa'amama-mama (fa'afua fa'aletausaga) po'o le fa'ama'i i fasipepa palasitika/uaea (fao fa'apipi'i) ma fa'apipi'i i mea fa'apipi'i resin e liusuavai pe a a'afia ma fa'apipi'i le fao i ponaivi.
- Fesoasoani muamua mo manu'a i fana fao:
- Aua lava ne'i toso i fafo se fao fao i tui po o se samala matiuu i le mea e fai ai galuega: O le tosoina o se fao u'amea po o se fao mama i tua e mavaevae neura, ivi, ma alatoto ma tuua ai uaea palapala ma fasi kopa ua ufiufi i totonu o le ponaivi po o le va o sooga.
- Ia togafitia manu'a uma i fao i le fatafata, ulu, ua, po'o le manava e pei o se manu'a e lamatia ai le ola i le fana-tutusa: E silia ma le 25 pasene o manu'a fao fao fatu e savali muamua pe tautala a'o le'i tupu faafuase'i le oti cardiac tamponade. Valaau 911/112/999 vave.
- Mo tu'i fao lima, tamatamailima, tulivae, po'o vae: Tuu le fao e aua ne'i pa'i, fai se tamai kausa donut po'o se fao fao fao fa'ata'amilo i le ulu fao o lo o fa'aoso, fa'amalo le tapulima po'o le tulivae i le tulaga na maua, ma alu i le matagaluega fa'afuase'i mo lua-view radiographs (e siaki ai ponaivi ponaivi, so'o fa'agata), ma le fa'asao o le fao, ma le fa'asao fao, ma le fa'asao fao, ma le fa'asao fao, ma le fa'amalosi ivi, so'o fa'agata, ma le fa'amalosi ivi, fa'ama'i fao, ma fa'asao. inisiua.
3. Fa'atino Auupega Fa'aeletise (CEW / Taser) Su'e Fa'amau¶
Fa'amalosia Tulafono O su'esu'ega Taser e aofia ai se fa'au'u u'amea u'amea pito i luga ma le 9-i-12-milimita (0.35-i-0.47-inisi) fa'asa'o. O su'esu'ega o lo'o fa'apipi'i i le mata, mata, ua, fa'a'i, fatafata fafine, ga'o/itutino, po'o sa'o i ponaivi po'o fusi neurovascular e tatau ona fa'amautu ma aveese i le falema'i.
Manatua e ufiufi mata e lua pe a tutu'i se mea i le mata e tasi
Afai o se tamaititi po o se tagata faigaluega o loʻo i ai se penitala, uaea, uʻamea, poʻo se fasi tioata o loʻo tutuʻia i lona mata taumatau, o le fausiaina o se talipupuni pepa puipui i luga o le mata taumatau na manua e na o le afa o le galuega. Ona o le fai'ai o le tagata e feso'ota'i fa'atasi mata e lua i le conjugate gaze, o taimi uma lava e fanafana ai le mata agavale e le'i manu'a i le agavale, taumatau, luga, po'o lalo e va'ai i foma'i, o le mata taumatau na manu'a e taamilo i le taimi lava e tasi i le tulimanu tutusa, e olo ai le retina ma le iris e faasaga i le fa'amau tu'i. ** Ufi malie le mata e le'i manu'a i se ie malūlū po'o se ie** a'o tautala filemu e fa'amalie le ma'i.
O le fa'amautuina o le fesoasoani muamua e taofia ai le tutu'i mai le oti a'o le'i taunu'u mai foma'i, ae o le fa'ata'ita'iga fa'ama'i lima e otometi ai nei tomai i lalo o le mamafa. Mafaufau e faʻamaeʻa se fesoasoani muamua faʻamaonia, Taofi le toto, poʻo le togavao ala ala i lau Koluse Mumu poʻo Red Crescent sosaiete, le American College of Surgeons, poʻo St John Ambulance.
Fesili e fai soo¶
Why is it so dangerous to pull out a knife, glass shard, or piece of rebar that is stuck in someone?
Inside the body, the solid shaft of an impaled knife, rod, or glass shard acts like a cork in a pressurized bottle, physically plugging the holes it just cut in major arteries, veins, or organs (a physiological effect called internal tamponade). At the same time, the muscular walls of injured blood vessels spasm tightly around the shaft to slow down bleeding. If you pull the object out outside of an operating room, two deadly things happen at once: the sharp edges slice through additional blood vessels and nerves on the way out, and the plugged arteries suddenly spring wide open deep inside the body where no one can reach them with finger pressure, causing fatal internal bleeding within minutes.
Are there ANY situations where you are supposed to pull out an impaled object before the ambulance arrives?
In emergency medicine guidelines worldwide, there are only two extremely rare exceptions. First, if an object pierces through the soft fleshy wall of the cheek into the mouth and causes uncontrollable bleeding directly into the throat that blocks the airway and prevents breathing, it may be carefully removed only if necessary to pack both sides of the cheek and keep the person from choking to death on blood. Second, if a victim is in confirmed cardiac arrest (unresponsive, not breathing, no pulse) and an object impaled in the center of the chest or back physically blocks rescuers from performing life-saving CPR chest compressions, the object must be cut flush or removed so CPR can begin immediately. In all other cases, leave the object strictly in place.
How do I stop severe bleeding from a wound when there is a knife or rod sticking right out of the middle of it?
Never push down on top of the impaled object itself. Instead, put on gloves, take two thick folded sterile gauze pads or clean cloths, and place them flat against the skin on either side of the object right where it enters the body (or wrap a split gauze pad around the base like a keyhole). Press firmly downward with your fingers on the skin and soft tissue immediately surrounding the shaft to compress the bleeding blood vessels against the underlying bone or muscle, while using your other hand to make sure the protruding object does not tilt or wobble.
Why do I have to cover BOTH of the victim's eyes if a pencil or shard of glass is only stuck in one eye?
Human eyes are neurologically wired in the brainstem to move together as a pair (a reflex called conjugate gaze). It is physically impossible for a person to look left or right with their good eye while keeping their injured eye still. If you shield only the injured eye and leave the uninjured eye uncovered, every time the frightened patient looks around at rescuers, their injured eyeball pivots underneath the shield, dragging delicate internal eye structures across the sharp tip of the impaled object. Covering the uninjured eye as well (while holding the patient's hand and explaining everything you are doing so they do not panic) keeps both eyeballs completely still.
What should we do if someone falls onto an iron fence or construction rebar and is pinned in place?
First, have bystanders immediately step in and support the person's full body weight with their hands, chairs, or wooden blocks so gravity does not pull their body further down the spike and tear internal organs. Never try to lift the person up and off the fence or rebar. Call your emergency number immediately and tell the dispatcher to send both an ambulance and Fire Technical Rescue with hydraulic cutters. Firefighters will stabilize the shaft, cool the metal if saws are used, and cut the fence post or rebar rod off at the base, leaving a short 10 to 15 centimeter (4 to 6 inch) section inside the patient to be removed safely by trauma surgeons in the operating room.
Can I just pull out a nail-gun nail from my hand or knee with pliers at the job site?
No, never pull out a pneumatic nail-gun fastener with pliers or a hammer at work. Framing nailers fire nails coated in heat-activated resin glue, and most collated nails have tiny barbed wire fragments attached to the shaft or ring-shanked threads that act like fishhooks inside tissue and bone. Pulling a nail out backward can rip nerves, tendons, and arteries or leave dirty wire pieces inside a joint space, causing septic arthritis. Stabilize the protruding nail head with a gauze doughnut pad, splint the joint, and go to an emergency department for X-rays and sterile surgical removal.
Punavai ua siaki¶
- American College of Surgeons (ACS, United States): Advanced Trauma Life Support (ATLS) Student Course Manual: Penetrating Trauma, Impalement Manua, and Hemorrhage Control.
- National Association of Emergency Medical Technicians (NAEMT, United States): *Prehospital Trauma Life Support (PHTLS): Puleaina o Mea Faʻasalaina ma Faʻateʻaina Faʻatekinisi *.
- Komiti Feso'ota'i Fa'ava-o-malo mo le Toe Fa'aolaina (ILCOR, Fa'ava-o-malo) & Koluse Mumu a Amerika: Fesoasoani Muamua ma Ta'iala Fa'aola: Maua Tele ma Tu'i Mea Mai Fafo.
- ** National Health Service (NHS, United Kingdom) & St John Ambulance (United Kingdom):** First Aid Manual: Embedded Objects, Amputations, and Severed External Blooded.
- ** Nofoaga Autu mo Fa'ama'i Pulea ma Puipuiga (CDC / NIOSH, Iunaite Setete):** Saogalemu Fao-Gun ma le Pulea Fa'afoma'i o Manu'a Fa'apipi'i Fa'a'au'au Fa'asa'o Maualuga-Velocity.
- Faculty of Pre-Hospital Care, Royal College of Surgeons of Edinburgh (United Kingdom): Consensus Guidance on Prehospital Management of Thoracic and Abdominal Impalement.