Vag tenis, Jetty Sweeps, ak Pyèj Fazay Tide k ap rantre¶
Nimewo ijans yo diferan selon peyi. Paj sa a sèvi ak 911, nimewo pou Etazini ak Kanada. Anpil lòt peyi itilize 112, 999, oswa yon lòt nimewo. Jwenn nimewo pou peyi w.
Yon vag tenis (ki rele tou vag sleeper, vag wa, oswa vag enfragravite) se yon vag kotyè ki disproporsyonelman ki monte byen lwen pi wo ak pi vit moute sou yon plaj, yon kwen wòch, oswa yon jete pò pase plizyè douzèn pi piti vag ki te vin anvan li pou 15 a 45 minit. Kondwi pa yon peryòd long lanmè lanmè houle (14 a 22 + segonn ant krèt vag) ki te pwodwi pa tanpèt byen lwen fon lanmè a, vag tenis transfere enèji atravè entèferans vag konstriktif ak shoaling vag enfragravite pou kreye yon fèy dlo blan k ap deplase rapid ki monte 50 a 165 pye pi lwen plaj. sab pase liy mouye-sab etabli. Paske vag la apwoche san yon figi vètikal imans jiska segonn final yo, plaj, pechè, ak fotogwaf ki kanpe toupre bò dlo a oswa sou etajè wòch bò lanmè yo tonbe nan pye yo nan dlo ki rive nan je pye yo ak jenou yo epi yo trennen nan jele navige pa backwash la.
Egalman letal sou litoral wòch yo se roch kòtyè ak jete bale ak pyèj mare k ap rantre. Lè pechè yo, moun ki fè touris yo, oswa moun k ap veye tanpèt yo kanpe sou ban bazalt natirèl yo, sou tèt grè yo, oswa sou brike wòch yo (riprap ak dolose jet), yon sèl krèt vag ki anlèv lage plizyè milye kilogram fòs idwodinamik pou chak mèt kare, sa ki baleye viktim yo nan lis ki kouvri ak alg yo anpeche wòch ki kouvri ak dlo blan kote boulo ki kouvri ak alg yo. grenpe tounen soti. Pandan se tan, moun k ap mache k ap eksplore plaj pòch yo, twou wòch lanmè yo, oswa mare labou pandan mare ba yo souvan jwenn wout retounen yo alantou yon promonyè wòch ki submerje pa mare k ap monte a, pyèj yo kont falèz lanmè vètikal kòm navige tanpèt slam nan baz bluff la. Dapre Sèvis Meteyo Nasyonal Etazini (NWS), Ajans Maritim ak Gad Kòt Wayòm Ini (MCA), Surf Life Saving Australia (SLSA), ak Royal National Lifeboat Institution (RNLI), vag tenis, bale wòch, ak koupe mare yo reprezante yon gwo pati nan dlo frèt nwaye bò lanmè atravè lemond, prensipalman ki pa janm gen entansyon antre nan oseyan yo.
Pa janm vire do ou sou oseyan an epi pa janm sote apre yon viktim baleye oswa bèt kay
Sou plaj ak kòt wòch ki gen tandans pou yon peryòd tan ki anfle, yon kalm 20 minit se yon pèlen, se pa yon siy sekirite. Vag tenis yo woule doub distans sou plaj 50 vag anvan yo, mòso bwa k ap flote ki peze 1,000 a 5,000 kilogram (2,200 a 11,000 liv) ki kraze nenpòt moun ki kanpe bò lanmè oswa sou tèt pil bwa flote. Si yon timoun, yon granmoun, oswa yon chen baleye nan navige la, pa sote nan dlo a apre yo. Chen souvan kouri tounen nan rivaj pou kont yo pandan y ap pwopriyetè a ki te kouri dèyè yo nwaye nan shorebreak ak chòk dlo frèt. Rele nimewo ijans lokal ou imedyatman, jete nenpòt bagay ki flote, epi kenbe je ou fèmen sou moun ki nan dlo a.
Fè sa kounye a¶
- Sprint tou dwat andedan oswa kouri ale nan pi wo pwent wòch soubasman an enstantane ou wè yon orizon nwa anfle oswa dlo toudenkou desann. Si navige la rale byen lwen dèyè pant plaj la ekspoze wòch mouye ak sab, oswa si ou wè yon liy nwa orizontal monte pi wo pase kasè deyò yo, yon seri vag tenis te rive. Depoze soulye, kamera, dra, ak machin pou lapèch, epi kouri pèpandikilè ak bò lanmè a nan direksyon liy dun sèk la oswa pi wo afloreman wòch.
- Sote sou yon mòso bwa flote bò lanmè a imedyatman si dlo blan k ap monte rive nan mòso bwa a. Pa janm chita, kanpe, oswa mache sou mòso bwa flote plaj ki kouche nan rive nan sab mouye oswa kim k ap antre. Se sèlman 10 a 15 santimèt (4 a 6 pous) dlo blan ki monte ki nesesè pou flote yon bwa sèd satire 3 tòn oswa bwa pichpen, woule l sou janm ou, basen, oswa pwatrin lè vag la monte epi trennen li tounen soti.
- Lage kò w plat epi kwense kò w nan yon twou wòch byen fon oswa dèyè yon gwo wòch si yon vag pral kraze dirèkteman sou yon rebò wòch oswa yon jete epi ou pa ka depase li. Kanpe dwat kont yon vag ki depase, sipèfisi maksimòm dlo ap deplase a 30 a 50 kilomèt pa èdtan (19 a 31 mil pa èdtan). Lage ba, pwan fant wòch fiks yo, fant barnacle, oswa mare an asye ak tou de men, lonje tèt ou oswa pye ou nan vag la, epi kenbe souf ou pou 5 a 15 segonn pandan krèt vag la pase sou ou, Lè sa a, grenpe nan pi wo tè anvan vag pwochen an rive 14 a 20 segonn pita.
- Si yo baleye nan oseyan an soti nan yon plaj oswa yon rivaj wòch, kontwole chòk dlo frèt pou premye 60 segonn yo, koule bòt lou yo si w trennen ou desann, epi naje LWAYEN nan wòch dente. Reflèks souf la ak ipèventilasyon nan chòk dlo frèt nan dlo anba a **15 degre Sèlsiyis (59 degre Fahrenheit) ** ka fatal si figi ou. Woule sou do ou, panche figi ou soti nan espre a, anbrase nenpòt angrenaj k ap flote, epi kontwole respire ou pou 60 segonn. Si yo baleye sou yon etajè wòch oswa yon jete, pa eseye monte tou dwat tounen sou fas a wòch ki te bat vag la kote vag k ap kraze yo frape ak barnacles ak gwo wòch; olye de sa, pagaye 30 a 50 mèt (100 a 165 pye) bò lanmè pi lwen pase zòn ki kraze a epi naje paralèl ak kòt la nan direksyon yon plaj sab, ranp bato, oswa kou kalm.
- Si yon mare k ap vini koupe l nan yon ans kotyè oswa sou yon falèz lanmè, SISPANN eseye pate oswa naje alantou promonn ki submerged la. Wading nan ren rive nan yon pwen wòch nan surf k ap monte se yon kòz prensipal nan bale fatal. Rele nimewo ijans lokal ou a (911 nan Etazini ak Kanada, 112 atravè Inyon Ewopeyen an, 999 nan Wayòm Ini a ak Iland, 000 nan Ostrali, 111 nan New Zeland, oswa gade nimewo ijans) epi mande pou Gad Kòt la anvan siyal mobil ou a echwe oswa dlo rive nan ou. Monte sou ban wòch ki pi wo ki estab ki anlè nwa ki mouye mare wo ak liy barnacle, epi pa janm eseye monte ajil friz, ajil feyte, oswa falèz grè.
- Si w se yon moun k ap gade w k ap wè yon moun k ap baleye nan navige la, rele sèvis ijans yo dabò, voye flote, epi bay yon moun k ap gade devwe. Pa janm antre nan gwo shorebreak oswa nan dlo blan san yon tablo sekou ak najwar. Voye yon bag sovtaj, yon glasyè, yon kawotchou rezèv, yon sakado k ap flote, oswa yon krich plastik ki vid ki mare ak yon liy, epi chwazi yon moun ki kanpe sou yon tè wo, lonje dwèt sou tèt viktim nan san rete jiskaske elikoptè Gad Kòt oswa bato sovtaj la rive.
Vag tenis, bale wòch, ak pye bwa desizyon mare yo¶
Sèvi ak organigram sa a pou pran desizyon sou teren an pou w chwazi bon repons pou siviv nan kèk segonn lè yon vag inatandi nan kòt oswa yon mare k ap monte.
flowchart TD
Start["Kot Kot, Jetty, Rock Shelf, oswa Tidal Cove Danje"] --> Scenario{"Ki ijans ki<br/>ap pase kounye a?"}
Scenario -->|"1. Vag tenis monte sou Beach<br/>oswa frape w desann nan navige"| BeachSurge{"Èske w toujou sou tè<br/>oswa ou deja frape?"}
BeachSurge -->|"Sou Beach / Toupre Driftwood"| RunInland["1. abandone tout ekipman, kamera, ak soulye imedyatman<br/>2. PA JANM kanpe dèyè oswa anlè mòso bwa plaj la<br/>3. Sprint dwat monte nan dun sèk / santye bò lanmè<br/>4. Si w ap kouri dèyè yon chen nan navige: KANPE epi rete sou tè sèk"]
BeachSurge -->|"Frape desann nan Backwash"| BackwashSurvival["1. Fouye pinga'w ak men yo nan sab SÈLMAN pandan premye glise ralanti<br/>2. Yon fwa trennen nan gwo twou san fon shorebreak: SISPANN goumen ak aktyèl la<br/>3. Woule sou do, kenbe chemen pou respire yo klè pandan 60-segn chòk frèt<br/>4. Flote soti nan brekè yo, Lè sa a, naje paralèl ak rivaj"]
Scenario -->|"2. Wave sou Overtop<br/>Rock Ledge oswa Stone Jetty"| JettyChoice{"Èske w te deja<br/>bale nan dlo a?"}
JettyChoice -->|"Toujou sou wòch la / Jetty<br/>(Enpak nan 1 a 3 segonn)"| BraceOnRock["1. PA eseye depase vag la sou yon jete etwat mouye<br/>2. Lage plat dèyè yon gwo wòch oswa andedan yon twou wòch<br/>3. Grip twou wòch fon oswa bag asye fiks ak tou de men<br/>4. Apre vag pase, grenpe imedyatman sou tè wo"]
JettyChoice -->|"Bale Wòch / Jetty<br/>nan dlo blan k ap bouyi"| SweptOffRock["1. PA eseye monte fas a wòch ki kraze vag la<br/>2. Naje oswa choute 30 a 50 m (100 a 165 ft) WÒD LÈ nan yon gwo dlo vèt<br/>3. Kontwole chòk dlo frèt (flote sou do pou 60 segonn)<br/>4. Naje paralèl ak kòt nan yon plaj Sandy oswa pò bato kalm"]
Scenario -->|"3. Kwennen pa mare k ap rantre<br/>nan yon Pocket Cove oswa yon twou lanmè"| TideTrap["1. PA pa mache oswa naje alantou tèt wòch ki submerje a<br/>2. Rele 911 / 999 / 112 / 000 KOUNYE A epi mande pou GAD KÒT la<br/>3. Monte pi wo pase liy nwa ki mouye gwo mare, alg, ak barnacles<br/>4. PA JANM monte falèz vètikal pousyè tè / grè (rete sou kornich solid)"]
Konpare 5 danje ki pi danjere sou rivaj wòch ak surf-runup¶
Konprann mekanis fizik diferan ki dèyè vag tenis yo, bale wòch, shorebreak, ak koupe mare yo ede vizitè bò lanmè yo rekonèt siy avètisman yo anvan yo mache sou sab la oswa wòch yo.
| Danje kòt | Mekanis fizik ak peryòd vag | Siy Avètisman Prensipal yo | Poukisa yo kenbe viktim yo | Kontre mezi siviv imedyat |
|---|---|---|---|---|
| 1. Vag tenis (Vang enfragravite) | Onè oseyan ki dire lontan (14 a 22+ segonn ant krèt yo) kreye yon onn enfragravite ki gen yon longèdonn long (2 a 5 minit peryòd) ki piggybacks sou vag k ap kraze epi monte byen lwen sou plaj ki dousman an pant. | 20 a 45 minit navige twonpeman kalm; prevwa Deklarasyon Danje Plaj; peryòd anfle nan 14 segonn oswa pi long; sab mouye oswa liy kim pwolonje nan baz falèz la oswa mòso bwa flote. | Vizitè yo gade oseyan an pou 15 minit, jije kote vag yo sispann, epi mache sou sab plat mouye, san yo pa konnen entèferans konstriktif kreye yon vag fikse 2 a 3 fwa pi wo chak 20 a 40 minit. | Rete sou gwo sab sèk ki pi wo a pi wo liy bwa flote a ak rache; kenbe omwen 30 mèt (100 pye) nan tanpon chape soti nan liy sab mouye a; pa janm vire do ou sou navige la. |
| 2. Rock Shelf & Breakwater Jetty Sweep | Oseyan gwo twou san fon anfle deplase nan dlo fon lanmè san yo pa kraze kont yon sab, frape ak 100% nan enèji sinetik san kraze li yo dirèkteman nan yon etajè wòch bò lanmè, tèt, oswa jete pò. | Sifas wòch mouye, klere anwo nivo dlo aktyèl la; vèt fonse oswa nwa leti lanmè glise (Ulva) ak varech kouch wòch la; espre tire wo sou kwen wòch la. | Pechè yo ak fotogwaf yo wè wòch ki sanble sèk pandan yon vag kalme epi yo soti pou yo jete yon liy oswa pran yon foto, san yo pa reyalize yon sèl vag mete pral mete 1 a 3 mèt (3 a 10 pye) nan dlo vèt sou rebò sa a. | Pa janm mache sou rebò wòch ki mouye oswa ki kouvri ak alg; mete yon vès sovtaj (PFD) ak bòt wòch ki kloure metal lè w ap fè lapèch nan wòch; si baleye, naje bò lanmè lwen wòch yo. |
| 3. Driftwood Log woule & kraze | Bòn bwa ki satire bò lanmè (Pipen Douglas, Redwood, Spruce, bwa sèd) ki peze 1 a 10 tòn metrik flote nan jis 10 a 20 santimèt (4 a 8 pous) nan dlo blan k ap monte, woule monte desann pant plaj la. | Gwo mòso bwa blanchi oswa nwa mouye ki poze sou sab mouye, nan zòn swash la, oswa ki montre mak fre sab fre anba yo; mòso bwa yo deplase lè ti vag touche pwent yo. | Fanmi yo chita sou mòso bwa yo pou yo manje manje midi oswa kite timoun yo monte sou yo paske yon mòso bwa 5 tòn santi yo imobilye lè yo repoze sou sab sèk. | Pa janm chita, kanpe, oswa mache sou oswa dèyè nenpòt bwa bwa ki sitiye tou pre sab mouye oswa anba liy mare wo a; sote nan direksyon tè a si bave apwoche. |
| 4. Gwo Shorebreak (Plonje vag pil fatra) | Pwofil plaj sab koryas oswa gravye ki gen yon pant apik lakoz houle k ap rantre an tansyon an pi devan epi kraze dirèkteman sou sab ki pa fon, ki pa fon cheviy-jenou-fon olye ke woule atravè yon sab. | Plaj apik depoze bò dwat nan bò dlo a; krak ki gen gwo bri kre pandan vag yo kraze sou sab prèske sèk; ajite backwash rale gravye desann pant lan. | Waders panse ke dlo nan cheviy-fon inofansif, pa reyalize yon shorebreak plonje 1.5 mèt (5-pye) leve yon moun vètikal epi kondui yo tèt premye nan sab di (ka zo kase kolòn vètebral kòl matris). | Evite patoje nan lèv yon shorebreak apik; si yon vag plonje kenbe, plonje anba baz lèv la ak bra pwolonje pi devan pwoteje tèt ou ak kou ou. |
| 5. Tide Cove k ap rantre ak Pyèj labou | Lalin semidyour oswa diurnal monte 2 a 12+ mèt (6.5 a 40+ pye) sou apeprè 6 èdtan, inonde tèt tè ki ba yo, ranpli kanal mare labou (ravin) soti dèyè, ak sele twou wòch lanmè yo. | Bann wòch nwa mouye, barnacles, moules, ak liy varech bloke vizib byen wo sou miray falèz la anlè tèt ou; etwat plaj plaj ki pa gen okenn sòti santye monte; mare ap apwoche fennèt akselerasyon Règleman Douzyèm mitan-mare an. | Beachcombers mache alantou yon pwen wòch nan mare ba lè sab la se 50 mèt lajè, pase 2 èdtan eksplore yon Cove, epi retounen jwenn pwen an submerged anba 2 mèt nan navige. | Tcheke tab mare lokal yo anvan ou mache nan nenpòt ki promonn oswa sou labou; kòmanse mache retounen ou omwen 1 a 2 èdtan anvan mare ba vire oswa byen anvan mare a rive nan pwen an. |
Fizik vag tenis: Poukisa 20 minit ti vag se yon ilizyon ki ka touye moun¶
Kontrèman ak yon tsunami sismik (gade tsunami), ki te koze pa yon tranblemanntè fay rupture, yon vag tenis se yon fenomèn vag oseyanografi ki rive pi souvan pandan otòn, sezon fredi, ak prentan sou kòt ki fè fas a lwès ki ekspoze a gwo basen oseyan, tankou Nòdwès Pasifik Etazini ak Nò Kalifòni (Oregon, Washington, Redwood Coast), Izwazini, Blackland. Columbia, Lwès Ewòp (Iland, Cornwall, Scotland, Pòtigal, Espay, Lafrans), Chili, Lafrik di sid, Ostrali, ak Nouvèl Zeland.
1. Peryòd anfle kont wotè vag: Poukisa yon vag 1.5 mèt nan 18 segonn pi mòtèl pase yon vag 3 mèt nan 8 segonn¶
Pifò moun ki fè plaj yo gade sèlman wotè vag lè yo tcheke yon previzyon maren oswa lè yo gade oseyan an. Sepandan, oseanograf mezire flux enèji vag total kòm yon fonksyon tou de wotè vag kare ak peryòd vag (tan an segonn ant krèt vag):
- Koupe Van Kout (6 a 9 segonn): Van lokal ki te kreye toupre kòt la. Menm nan 2.5 mèt (8 pye) wotè, vag sa yo apik ak byen espace, kraze byen lwen lanmè sou sab deyò epi pouse ti dlo moute plaj la sèk.
- Long-Period Forerunner Swell (14 a 22 segonn): Te kreye pa tanpèt entans 1,500 a 4,000 kilomèt (900 a 2,500 mil) deyò nan lanmè. Paske anfle ki gen longèdonn long vwayaje pi vit atravè oseyan an (dispèsyon vag), anfle ki gen yon distans 16 a 22 segonn depase tanpèt la epi yo rive nan yon jou plaj solèy, san van anvan move tan an chanje. Nan dlo fon, yon anfle 1.5 mèt (5 pye) ak yon peryòd 20 segonn gen yon longèdonn 624 mèt (2,047 pye) epi li pote twa fwa momantòm avanse ak volim dlo yon vag van 8 segonn.
2. Gwoup Onn, Entèferans Konstriktif, ak Enfragravite "Bound Wave" la¶
Poukisa oseyan an rete tann 20 a 40 minit anvan li voye yon sèl vag jeyan tenis? 1. Wave Grouping (Sets and Lulls): Lè de tren anfle ak peryòd yon ti kras diferan (pa egzanp, 16 segonn ak 17.5 segonn) vwayaje ansanm, yo detanzantan tonbe defaz (pwodwi 15 a 30 minit nan vag plat, dou) epi answit bloke nan faz (**), ajoute entèferans yo nan wotè ak volim yo. 3-a-5-vag set. 2. Enfragravity Wave Runup (Asansè Envizib la): Anba chak gwoup gwo vag seri ki dire lontan vwayaje yon onn enfragravite (ak yon peryòd 60 a 300 segonn). Lè gwoup vag la kraze sou sandbar deyò a, vag enfragravite mare sa a degaje nan direksyon plaj la tankou yon mare wo toudenkou 5 minit, ki ogmante nivo dlo zòn navige la pa 0.5 a 1.5 mèt (1.5 a 5 pye) pou 60 segonn. 3. Efè Piggyback Double-Wave: Lè premye vag nan seri a lave moute plaj la, dlo li pa ka drenaj tounen soti anvan dezyèm ak twazyèm vag yo rive sou tèt vag enfragravite ki wo. Monte sou dlo vag anvan an olye pou yo sab sèk, twazyèm oswa katriyèm vag la wokèt 50 a 150 mèt (165 a 490 pye) moute plaj la, bale pase liy sab mouye a epi k ap flote chak boutèy demi lit nan chemen li.
3. Poukisa Sneaker Wave Backwash frape adilt yo desann nan jenou-fon dlo¶
Dlo oseyan k ap deplase se dans (1,025 kilogram pou chak mèt kib, oswa 64 liv pou chak pye kib, plis 10 a 20 pousan pwa siplemantè ki soti nan sab ak gravye sispann). Yon vag tenis ki koule desann nan yon plaj an pant akselere a 3 a 6 mèt pou chak segonn (10 a 20 pye pou chak segonn, oswa 7 a 14 kilomèt alè) pandan y ap fwote sab anba bòt ou yo (**likefaksyon **). Yon fwa ke jenou ou bouke epi rad sezon fredi ou, abako, ak bòt yo ranpli ak dlo ak sab (ajoute 15 a 25 kilogram [33 a 55 liv]), ou pa ka leve kanpe anvan backwash la trennen ou nan rivaj la epi soti nan yon rip kouran.
Etap-pa-etap siviv si kenbe pa yon vag tenis sou yon plaj¶
- Pandan vag la ap monte anndan, kouri pèpandikilè nan direksyon tè wo: Moman ou wè kim ap kouri pase liy sab mouye a oswa tande yon vag gwonde, lage sakado, trépied, baton lapèch, ak bokit, epi kouri nan direksyon dun yo, dig lanmè, oswa santye blòf. Netwaye tout mòso bwa flote nan direksyon tè a; pa janm kache dèyè yon boutèy demi lit, paske li pral leve epi kraze ou kont bank la.
- Pandan inisyal glise pa fon an sou sab mouye, fouye nan ba ak lajè: Si dlo cheviy-to-shin-fon rale ou bak desann pant plaj la, gaye bra ou ak janm lajè, mete pwent dwèt ou, koud, jenou, ak talon bòt nan sab la, epi grif dyagonal monte ant vag.
- Si w rale pase etap shorebreak la nan dlo fon, SISPANN goumen kont lavaj la: Naje dwat kont yon vag sniker-vag ki ap desann fòs ou fin itilize nan 20 segonn epi li lakòz rale dlo lè pwochen vag la kraze.
- Egzekite Pwotokòl Chòk Dlo Frèt 60-Segond ("Flote to Live"): Nan dlo anba a 15 degre Sèlsiyis (59 degre Fahrenheit), imèsyon deklannche yon refleks soufle envolontè ak ipèventilasyon. Panche tèt ou tounen pou bouch ou ak nen ou rete lwen espre, pwolonje bra ou ak janm ou, epi panche tounen nan yon pwèstans etwal-flote pou 60 segonn jiskaske respire ou ralanti. Kenbe jakèt sezon fredi ou sou (lè kwense nan zepòl yo flote pwatrin ou), epi sèlman choute waders lou oswa bòt si yo rale pye ou vètikal.
- **Escape lateral tankou yon kouran dechire: ** Yon fwa ou respire ralanti, flote oswa naje paralèl ak plaj la soti nan kanal lave ki koule deyò a, Lè sa a, monte pi piti vag dlo blan dyagonalman tounen sou sab dousman an pant.
Pyèj ki ka touye moun pou sekou bèt kay sou plaj Vag Sneaker
Gad Kòt Etazini, Sèvis Pak Nasyonal, ak UK RNLI analiz ensidan yo montre ke plis pase yon tyè nan nwaye adilt sneaker-vag kòmanse lè yon chen fanmi kenbe pa yon vag oswa kouri nan navige la pou kouri dèyè yon boul oswa yon baton. Chen gen traction kat janm, flotan natirèl, izolasyon fouri epè, ak sant gravite ki ba; an vas majorite de ensidan, chen an naje soti nan backwash la ak trot tounen sou plaj la san danje 2 minit pita, pandan y ap pwopriyetè a rad ki te kouri nan navige la pou konsève pou chen an rale lanmè ak mouri. Kenbe chen yo sou yon laisse kout tou pre oseyan an, epi si yo bale yon bèt kay nan navige la, PA JANM antre nan dlo a apre yo. Rele sèvis ijans epi rele chen ou a soti nan gwo sab sèk.
Rebò wòch bò lanmè ak jete pò siviv bale¶
Lapèch wòch (ki rele * lapèch ledge * nan Amerik di Nò ak Ewòp, oswa * lapèch wòch * nan Ostrali ak Nouvèl Zeland) se youn nan aktivite lwazi ki pi gwo fatal pou chak èdtan nan mond lan. Kontrèman ak yon plaj sab kote baton sab bò rivaj fòse gwo vag yo kraze 100 mèt lanmè, platfòm wòch kotyè yo ak jete pò wòch yo tonbe tou dwat nan 5 a 20 mèt (16 a 65 pye) nan dlo gwo twou san fon nan kwen wòch la.
Poukisa platfòm wòch ak jete yo twonpeman letal¶
- Zero Vag Offshore Breaking & Low-Friction Algs: Paske dlo ki devan yon rebò wòch oswa yon jete a fon, anfle ki dire lontan frape fas wòch la san kraze ak enèji plen oseyan. Wòch entèrtid ki kouvwi ak alg maren (leti lanmè ak syanbakteri) yo pi bon pase glas mouye, sa ki lakòz tenis estanda oswa soulye pil glise imedyatman.
- Aere "Whitewater Soup" & Riprap Cavities: Navigasyon nan baz falèz la gen 30 a 50 pousan bul lè pa volim, sa ki redui dansite dlo pou viktim ki pa gen gilets sovtaj yo koule malgre yo foule dlo. Sou ponto ki te fèt ak moun ki te konstwi ak beton dolosse oswa gwo wòch granit (riprap), vag ki depase yo koule desann nan twou vid ki genyen ant gwo wòch, kwense branch yo anba dlo.
Siviv etap pa etap si yo kenbe sou yon etajè wòch oswa jete¶
- Si yon vag pral kraze sou wòch oswa jete a (1 a 4 segonn anvan enpak): Si ou pa ka rive nan tè sèk ki wo nan de etap, PA vire epi kouri ak do w bay vag la, ki pral lanse ou atravè wòch dente a 10 a 15 mèt pa segonn (22 a 33 kilomèt alè). Lage plat IMEDYATMAN dèyè yon etap wòch solid, gwo wòch, oswa twotwa konkrè, kwense nan yon fant wòch, kenbe yon twou gwo twou san fon oswa bag anmaraj asye ak tou de men, kenbe tèt ou desann, epi kite dlo a pase sou do ou anvan ou grenpe nan tè wo.
- Si w bale sou yon platfòm wòch oswa yon jete nan oseyan an: Boukle nan yon boul ak bra pwoteje tèt ou pou 3 premye segonn toubisyon yo. PA JANM eseye naje tounen nan menm fas wòch la oswa jete a pou monte soti, kote pwochen vag ki rive 14 segonn pita pral kraze zo bwa tèt ou ak kolòn vètebral ou kont wòch ki kouvri ak barnacle. Olye de sa, naje 30 a 50 mèt (100 a 165 pye) SEAWARD nan yon gwo dlo vèt san kraze andeyò zòn kraze a. Yon fwa nan dlo fon kote anfle pase anba ou san yo pa kraze, flote sou do ou, siyal temwen sou falèz la, epi naje paralèl ak kòt la nan direksyon yon plaj sab oswa ranp bato kalm, oswa rete tann pou yon bato sekou oswa anvwaye elikoptè.
Fazay mare k ap vini, Cove, ak siviv pyèj labou¶
RNLI UK a, Gad Kòt Ameriken an ak SNSM franse a fè plizyè milye sekou chak ane sou litoral mare yo kote randone yo eksplore ans pòch, gwòt lanmè, zile mare lanmè, oswa labou pandan mare ba epi yo koupe yo pandan mare a ap monte.
1. Poukisa mare a monte pi vit ke w espere: "Règleman douzyèm yo"¶
Mare kotyè yo swiv yon koub sinusoidal apwoksimatif pa Règleman Douzyèm maren yo olye ke yo monte nan yon vitès inifòm sou 6 èdtan: - Orè 1 ak 2 apre mare ba: Dlo monte nan yon douzyèm nan èdtan 1 ak de douzyèm nan èdtan 2. - Orè 3 ak 4 (Akselerasyon Mid-Mare): Dlo monte nan twa douzyèm nan èdtan 3 ak twazyèm èdtan nan èdtan 4 (50 pousan nan ogmantasyon total mare vètikal la rive nan mitan de èdtan yo, twa fwa pi vit pase èdtan 1). - Ed 5 ak 6: Dlo monte nan de douzyèm nan èdtan 5 ak yon douzyèm nan èdtan 6 pou rive nan mare wo.
Pandan Mare Prentan (lalin nouvèl ak lalin plen, gade wa mare ak vag tanpèt) ansanm ak presyon bawometrik ki ba ak van tanpèt sou tè a, mare nan monte pi vit epi li rive 0.5 a 1.5 mèt (1.5 a 5 pye) pi wo pase tab mare yo prevwa. Sou plat labou oswa ban sab (tankou Morecambe Bay nan UK a, Mont-Saint-Michel an Frans, Lanmè Wadden, oswa Cook Inlet nan Alaska), mare nan k ap monte **kous moute kanal drenaj ki pi fon (ravin ) dèyè ou a 8 a 15 kilomèt pa èdtan (5 a 9 mph) ki antoure ou sou yon bar.
2. Li Liy Natirèl High-Tide la sou yon falèz lanmè¶
Anvan w ap mache nan nenpòt ki promonn oswa pou w abrite l nan yon ans, enspekte miray falèz la pou w wè ki wotè dlo a rive nan mare wo: - Dark Wet Band, Wrack Line, ak Barnacles: Si varech fre ak bwa flote bloke dirèkteman sou miray falèz la vètikal san yo pa gen sab sèk dèyè yo, oswa si barnacles, moul, ak alg vèt mouye pwolonje nan wotè pwatrin yo sou pwen wòch yo, tout plaj la plonje nan mare wo. Anndan gwòt lanmè yo, mi lis k ap fouye vle di vag k ap kraze yo ranpli ak presyon gwòt la nan mare wo.
3. Pwotokòl Etap-pa-Etap Si Koupe Pa Mare k ap monte a¶
- KANPE epi PA pataje oswa naje ozalantou promonn ki submerged la: Menm dlo ki pwofondè jenou k ap monte otou yon pwen wòch pote kouran lateral k ap koule ak gout ki bale wad yo sou wòch yo.
- Rele 911 / 999 / 112 / 000 IMEDYATMAN pandan w gen lajounen: Mande pou Gad Kòt la, bay kowòdone GPS smartphone ou a, epi sele telefòn ou nan yon sak ki enpèmeyab.
- Grenpe sou etajè solid ki pi wo a oswa yon ban wòch ki nan do Cove a anlè liy rache barnacle ak alg fre.
- PA JANM monte gratis sou yon falèz kotyè yo: Falèz lanmè ki gen glasye, ajil, ajil, lakre, oswa grè kraze epi lage grimpè yo sou wòch yo kèk minit anvan bato sovtaj la rive. Rete sou ban wòch ki pi wo a nan baz falèz la epi tann pou fè ekstraksyon bato oswa elikoptè anvwaye.
- Si kole nan labou mare oswa sab move: Pa janm lite dwat. Kouche plat sou do ou oswa sou vant pou distribye pwa ou, deplase yon pye gratis nan yon moman (kite bòt dèyè si sa nesesè), epi rale sou vant ou nan direksyon pi fèm rid sab.
Lis verifikasyon sekirite bò lanmè anvan vwayaj¶
- Tcheke Peryòd Onfle, pa sèlman Wotè Vag: Si peryòd houle bò rivaj la se 14 segonn oswa plis, trete plaj la kòm yon Zòn Danje Vag Sneaker aktif epi tcheke pou Sèvis Nasyonal Meteyo Deklarasyon Danje Plaj.
- **Tcheke Tablo Tide lokal la anvan ou kite pakin nan: ** Sèlman eksplore ans, tidepools, oswa twou wòch lanmè sou yon mare k ap tonbe, epi mete yon alam telefòn pou 1 èdtan anvan mare ba pou mache tounen nan tèt.
- Obsève soti nan tè wo pou 15 a 20 minit anvan ou monte sou korn wòch: Pa janm mache sou wòch ki mouye oswa nwa ki kouvri ak alg, epi mete yon gilet sovtaj (PFD) ak soulye ki gen kranpon/kloure lè w ap lapèch wòch.
- Kenbe tanpon sab sèk la: Rete anlè tout mòso bwa, kenbe chen sou yon laisse, epi pa janm vire do ou sou oseyan an.
Premye swen ak fòmasyon pou siviv dlo frèt
Pran yon premye swen pratik, CPR, ak reanimasyon nwaye kou nan men Lakwa Wouj, Anbilans St John, Surf Life Saving, oswa yon oksilyè gad kòt lokal, epi aprann kijan pou trete ipotèmi apre imèsyon dlo frèt.
Kesyon yo poze souvan¶
Ki diferans ki genyen ant yon vag tenis, yon vag vakabon, ak yon mare wa?¶
Yon vag sneaker se yon gwo vag plaj ki te koze pa gwo peryòd tanpèt lanmè (14 a 22 + segonn apa) konbine pou pouse dlo 50 a 150 mèt (165 a 490 pye) pi lwen sou sab la pase 20 a 40 minit anvan yo nan pi piti vag. Yon vag vakabon se yon vag oseyan ki louvri plis pase de fwa wotè lanmè ki antoure ki frape bato byen lwen lanmè. Yon mare wa se yon mare wo astwonomik previzib lè solèy la, lalin lan, ak Latè aliye, ogmante nivo lanmè debaz pou èdtan; vag tenis ki fèt pandan yon mare wa yo espesyalman danjere paske navige kòmanse pi pre falèz ak pakin.
Poukisa vag tenis yo rive lè move tan lokal la sou plaj la se solèy, kalm, ak van?¶
Vag tenis yo pwodwi pa gwo tanpèt 1,500 a 4,000 kilomèt (900 a 2,500 mil) lwen nan gwo oseyan an olye ke pa move tan lokal yo. Paske houle oseyan ki dire lontan (avèk 15 a 22 segonn ant krèt yo) vwayaje atravè oseyan louvri a 50 a 80 kilomèt pa èdtan (30 a 50 mil pa èdtan) ak pèt enèji minim, yo depase tanpèt la epi yo rive sou litoral yo jou apre anba syèl klè ak briz lejè. Tan solèy la atire vizitè yo toupre dlo a ak sou mòso bwa oswa kornich wòch, sa ki fè jou apre tanpèt yo klè jou ki pi mòtèl pou lanmò nan vag tenis.
Poukisa ou ta dwe naje soti nan lanmè olye pou yo monte tounen sou wòch yo si baleye sou yon etajè wòch bò lanmè oswa jete?¶
Lè yo retire yon platfòm wòch oswa yon brike wòch, zòn 10 a 20 mèt kont fas wòch la se yon zòn enpak kote vag yo kraze sou wòch ki kouvri ak barnacle ak dlo blan aere diminye flote jiska 40 pousan. Eseye naje tounen ak kouri moute wòch vètikal mouye a vle di pwochen vag la rive 14 segonn pita pral kraze tèt ou ak kolòn vètebral la kont kornich la. Naje 30 a 50 mèt (100 a 165 pye) bò lanmè mete ou dèyè zòn nan kraze nan yon gwo dlo vèt dans kote onfle pase anba ou san yo pa kraze, sa ki pèmèt ou flote sou do ou ak naje paralèl ak rivaj nan direksyon yon plaj sab oswa tann pou yon bato sekou.
Kijan mwen ka fè konnen si yon ans oswa yon plaj ki anba yon falèz koupe nan mare wo si mwen pa gen yon tab mare?¶
Enspekte baz miray falèz la ak wòch tèt yo nan tou de bout Cove anvan ou mache desann plaj la. Si yo peze alg fre, varech oswa bwa mouye ki bloke dirèkteman sou baz falèz la ki pa gen sab sèk dèyè li, oswa si fas wòch la montre yon bann nwa mouye, barnacles, moul, oswa alg vèt ki glise jiska ren oswa wotè pwatrin nan pwen wòch yo, oseyan an submerged plaj sa a epi bloke pandan gwo bout tè a. Toujou tcheke yon tablo mare lokal epi vire tounen byen anvan mare k ap vini an rive nan pwen eksteryè Cove a.
Sous yo tcheke¶
- Sèvis Nasyonal Meteyo (NWS / NOAA, Etazini): Kritè Deklarasyon Danje Plaj yo, Fizik Vag Sneaker, ak Gid Sekirite Kotyal.
- Ajans Maritim ak Gad Kòt Wayòm Ini (MCA) ak Royal National Lifeboat Institution (RNLI): Respekte Kanpay Dlo a, Pwotokòl "Flote pou Viv" ak Konsèy Sekou Tidal Cutoff.
- Surf Life Saving Australia (SLSA) ak Gouvènman New South Wales: Rapò Nasyonal Sekirite Kòt ak Rock Fishing Safety Act Lifejacket Mandat.
- Etazini Geological Survey (USGS) ak Oregon State University: Enfragravity Wave Runup Mechanics and Constructive Wave Group Interference.
- Asosyasyon Islandè pou Rechèch ak Sekou (ICE-SAR / Landsbjörg): Reynisfjara Sneaker Wave Hazard Zoning and North Atlantic Swell Protocols.