Anpwazònman tetrodotoksin ak saksitoksin: pwason soufle, poulp ki gen bag ble, ak kokiy paralitik¶
Nimewo ijans yo diferan selon peyi. Paj sa a sèvi ak 911, nimewo pou Etazini ak Kanada. Anpil lòt peyi itilize 112, 999, oswa yon lòt nimewo. Jwenn nimewo pou peyi w.
Tetrodotoxin (TTX) ak saxitoxin (STX) se yo ki pami neurotoxins ki pi pisan ki pa pwoteyin nan lanati, ki kapab lakòz rapidman monte paralizi nè periferik ak arè respiratwa konplè nan 15 a 90 minit nan enjèstyon manje maren oswa kontak venen. Kit ekspoze a soti nan manje pwason gonfle (fugu) ki pa byen prepare, si w te soufri yon mòde san doulè nan yon poulp ki gen bag ble (espès Hapalochlaena) nan yon pisin mare Indo-Pasifik la, oswa lè w te konsome kristase bivalv (moul, paloud, witr, petonk, oswa zwazo ki kontamine ak kochon ak aloblon). Paralytic Shellfish Poisoning (PSP), mekanis ki menase lavi a idantik: blokaj pwogresif nan chanèl sodyòm vòltaj-gated sou nè motè ak misk skelèt, ki abouti nan paralizi dyafragmatik ak arestasyon kadyak ipoksik. Sa ki enpòtan, paske ni tetrodotoxin ni saxitoxin pa travèse baryè san-sèvo imen an nan kantite enpòtan, yon viktim konplètman paralize ak elèv fiks, dilate ak zewo respirasyon espontane rete 100 pousan konsyan, reveye, epi li kapab tande ak santi tout bagay alantou yo. Si yon moun vin pikotman nan bouch oswa nan lang apre li fin manje fwidmè oswa apre li fin manyen lavi maren, rele lokal ou a. nimewo ijans imedyatman epi prepare pou fè respirasyon sekou kontinyèl (CPR). Epitou revize gid frè ak sè nou yo sou botulism, siguatera, scombroid, ak anpwazònman nerotoksin kristase, anpwazònman premye swen, ak soulajman toufe.
Priyorite imedyat ou a se rekonèt ke ** pèt sansasyon oswa zegwi nan bouch yo ak lang nan kèk minit nan yon repa maren oswa mòde poulp se avètisman karakteristik nan paralizi misk respiratwa kap vini an , mete viktim nan nan yon pozisyon rekiperasyon kouche sou kote si yo vomisman oswa bave, aplike yon presyon Ostralyen si imobilizasyon kòz ble a se yon bandaj imedyatman. epi bay ** san enteripsyon bouch-a-bouch oswa sak-valv-mask vantilasyon sekou moman sa a respire vin fon oswa sispann.
Fè sa kounye a¶
- Rele nimewo ijans lokal ou a imedyatman nan premye siy lèv, lang, oswa pwent dwèt pikotman apre yo fin manje pwason soufle, kristase, oswa envètebre resif, oswa apre w fin manyen yon ti poulp. Fè 911 nan Etazini ak Kanada, 112 atravè Inyon Ewopeyen an, 999 nan Wayòm Ini a, 0000000 direktè mondyal nou an nan Ostrali oswa nan Japon nimewo ijans. Di dispatcher la byen klè: "Yon sispèk tetrodotoxin oswa anpwazònman kristase paralizi, gwo risk pou arè respiratwa rapid, pasaj avanse avanse ak vantilasyon mekanik nesesè imedyatman."
- SISPANN manje fwidmè ki sispèk la imedyatman, avèti tout lòt moun ki te pataje repa a, epi sove yon echantiyon pwason kri oswa kwit, kristase, oswa vomisman nan yon veso ki fèmen pou fè tès toksin sante piblik. Pa jete manje ki rete a; idantifikasyon rapid nan laboratwa tetrodotoxin oswa saxitoxin gide swen entansif lopital ak pèmèt ijans sante piblik raple nan kabann kristase ki kontamine.
- Si ekspoze a se yon mòde yon poulp ki gen bag ble (oswa yon kalmason kòn) sou yon bra oswa yon janm, aplike yon bandaj imobilizasyon presyon (PIB) fèm imedyatman epi mete manm lan nèt. Apre pwotokòl Konsèy Reanimasyon Ostralyen an (ANZCOR Gid 9.4.8), vlope yon pansman elastik la byen fèm oswa vlope tout paj la byen fèm. nan sere yo itilize pou yon cheviy lukse (fèm ase pou ralanti drenaj venen lenfatik san yo pa koupe batman atè), imobilize manm lan ak yon atèl rijid, epi kenbe pasyan an konplètman toujou.
- Pa janm pwovoke vomisman, pa janm fòse yon viktim ki gen somnolans oswa ki pa gen pwoblèm bwè dlo, lèt, oswa chabon lakay li, epi vire yon pasyan ki gen kè plen sou bò yo. Paske misk bulb ki kontwole lang nan, palè mou, ak reflèks vale paralize byen bonè nan tetrodotoxin ak saksitoksin anpwazònman, fòse likid nan poumon ki lakòz aspirasyon fatal poumon yo.
- Siveye pwofondè ak vitès respirasyon an chak 60 segonn, epi kòmanse respire sekou kontinyèl (oswa CPR konplè si batman kè yo pèdi) respirasyon enstantane la vin pa fon, ralanti, oswa sispann. Si pasyan an sispann respire, panche tèt la dèyè, leve manton an, zongle nen an, epi bay 1 souf sekou chak 5106 pou chak segonn (5106 pou chak segonn) pou 12 souf. pou leve pwatrin vizib. Si ou pa ka santi yon batman karotid nan 10 segonn, kòmanse plen CPR nan 30 konpresyon pwatrin nan 2 souf sekou.
- Pale kalm, rasire, ak kontinyèlman ak pasyan paralize a, epi avèti paramedik yo ak doktè yo ke viktim nan se byen reveye andedan yon kò paralize. Menm lè yon viktim tetrodotoxin oswa saksitoksin pa ka ouvri je yo, pale, deplase yon dwèt, oswa respire, e menm si elèv yo vin fiks ak korèks serebral rete alèt nan chanm serebral la, li rete alèt nan kòtèks serebral la. epi santi pwosedi douloure sof si yo bay bon jan sedasyon ak analgesi pandan entibasyon.
Pseudokòm ak elèv dilate fiks: pa janm sispann reanimasyon bonè
Anpwazònman tetrodotoxin ak saksitoksin grav ka paralize misk sfenktè iris yo (ki lakòz elèv fiks, lajè dilate), aboli tout reflèks tandon fon ak tij sèvo (relèks korn, gag, ak oculocephalic), epi lakòz ipotansyon grav ak bradikardi, ki imite byen lanmò nan sèvo. Ka klinik dokimante soti nan Japon, Ostrali, ak Azi Sidès montre pasyan ki te parèt klinikman mouri oswa nan sèvo-mouri pou 12 a 24 èdtan fè 100 pousan rekiperasyon newolojik konplè yon fwa yo te elimine toksin nan dlo-idrosolubl pa ren yo pandan vantilasyon mekanik kontinyèl. Pa janm sipoze yon viktim tetrodotoxin oswa saksitoksin paralize mouri oswa nan sèvo; Kontinye vantilasyon san enteripsyon ak CPR jiskaske yo jwenn sipò konplè ICU lopital la ak netwaye toksin yo.
Pyebwa desizyon: sispèk ekspoze nerotoksin maren ak triyaj arè respiratwa¶
flowchart TD
A["Dènye manje fwidmè maren oswa kontak mare-pisin"] --> B{"Ki sous ekspoze a?"}
B -->|Bite or handling of small octopus or cone snail| C["Pyèv ki gen zanno ble TTX oswa konotoksin kalmason kòn"]
B -->|Ate pufferfish, toadfish, globefish, or horseshoe crab eggs| D["Enjere tetrodotoxin (TTX) anpwazònman"]
B -->|Ate mussels, clams, oysters, scallops, or whelks| E["Anpwazonnman ak anpwazònman kristase paralitik (Saxitoxin)"]
C --> F["Aplike bandaj imobilizasyon presyon + manm atèl imedyatman"]
D --> G["Sispann manje, sove echantiyon manje, kenbe pasyan an toujou sou bò"]
E --> G
F --> H{"Tcheke Airway, vale, ak respire chak 60 segonn"}
G --> H
H -->|Perioral tingling, slurred speech, drooling, weak cough| I["Rele EMS imedyatman: gwo risk pou arè respiratwa nan 15 a 60 min"]
H -->|Shallow breathing, cyanosis, or respiratory arrest| J["Kòmanse respire sekou imedya (1 souf chak 5 a 6 segonn) oswa CPR konplè"]
I --> K["Kenbe NPO (pa gen anyen nan bouch), aspirasyon oswa drenaj krache nan pozisyon rekiperasyon"]
J --> L["Rasire pasyan yo byen fò: yo rete 100% konsyan malgre paralizi"]
K --> M["ICU Lopital: Entibasyon andotracheal ak sedasyon + vantilasyon 24 a 72 èdtan"]
L --> M
Fizyopatoloji molekilè: ki jan Tetrodotoxin (TTX) ak Saxitoxin (STX) paralize kò a¶
Konprann mekanis selilè tetrodotoxin ak saksitoksin eksplike poukisa lanmò rive rapidman san sipò Airway epi poukisa rekiperasyon konplè swiv si poumon yo vantile jiskaske clearance ren.
1. Guanidinium cork blokaj nan chanèl sodyòm vòltaj-gated¶
Tou de tetrodotoxin (319 Dalton) ak Saxitoxin (299 Dalton) se kontra enfòmèl ant, alkaloid guanidinyòm idrosolubl ki mare ak afinite nanomolar ak **Sit 1 sou ouvèti pò ekstraselilè nan chanèl sodyòm vòltaj-gated (NaV) ** sou manbràn motè sansoryèl imen.
- Lyèj molekilè a nan boutèy la: Lè sèvo a voye yon lòd desann nè frenik la pou kontra dyafram nan, chanèl sodyòm vòltaj-gated (NaV 1.1, NaV 1.2, NaV 1.4, NaV 1.6, ak NaV 1.7) louvri ansanm akson an pou pwopaje potansyèl aksyon elektrik la. Mwatye guanidinium ki chaje pozitivman nan tetrodotoxin oswa saksitoksin kwen nan filtè selektivite deyò (bag la DEKA) nan pò a chanèl sodyòm tankou yon cork fizik pouse nan yon kou boutèy.
- Silans elektrik konplè: Iyon sodyòm yo bloke fizikman pou yo pa antre nan axon an. Nè sansoryèl yo sispann transmèt manyen apre yon premye pete misfiring (parestezi), ak nè motè yo ak misk skelèt yo vin enkapab pou tire potansyèl aksyon, sa ki lakòz rapidman pwogresif paralezi misk skelèt flas.
2. Poukisa kè a relativman rezistan jiskaske ipoksi rive¶
Misk skelèt imen ak nè periferik eksprime TTX-sansib chanèl sodyòm (NaV 1.4 ak NaV 1.6 / NaV 1.7), ki bloke pa ti konsantrasyon nanomolar (1 a 10 nanomolar) nan tetrodotoxin. Kontrèman, misk kè moun eksprime sitou kadyak kanal sodyòm izoform NaV 1.5, kote yon sèl diferans asid amine (yon sistein nan domèn I) fè kanal kadyak la 200 a 1,000 fwa mwens sansib a tetrodotoxin. Nan dòz ki konplètman paralize dyafram ak manm yo, kè viktim nan kontinye bat poukont li jiskaske mank de respire lakòz gwo ipoksemi atè ak arè kadyak asfiks (menm si enjèstyon masiv Etap 4 ka lakòz blokaj vazomotè senpatik, ipotansyon, ak bradikardya).
3. Poukisa viktim nan rete 100% reveye ak konsyan (Pseudocoma fèmen-nan)¶
Paske tou de tetrodotoxin ak saxitoxin se ti **molekil polè ki idrosolubl nan dlo (idrofil) ** chaje pozitivman nan pH fizyolojik (7.4), yo pa fasil travèse baryè san-sèvo moun ki rich nan lipid.
- Menm lè chak misk skelèt volontè nan kò a paralize 100 pousan ak blokaj parasenpatik ki lakòz elèv fiks, dilate (midriaz) ak reflèks kornye absan, pasyan an konplètman reveye epi li kapab tande chak konvèsasyon epi santi chak zegwi oswa lam entibasyon.
- Premye sekouris yo dwe pa janm fè kòmantè pesimis tou pre pasyan an, yo dwe tape oswa wile je yo, epi doktè ijans yo dwe administre sedasyon ak analgesi nan venn konplè (propofol, midazolam, oswa ketamin plis fentanyl) anvan entibasyon ak pandan tout vantilasyon mekanik.
4. Absoli chalè ak estabilite chimik¶
Tou de tetrodotoxin ak saxitoxin yo konplètman ki estab nan chalè ak asid ki estab. Bouyi, fri, boulanjri, vapè, kwit manje a presyon, griye (100 a 200 degre Sèlsiyis, oswa 212 a 392 degre Farennayt), konjelasyon (-20 a -80 degre Sèlsiyis, oswa -4 a -112 degre Farennayt), oswa ** ji sitron, oswa ** ji sitwon, oswa ** netralize efè, ak asid nan lestomak imen (pH 1.5 a 2.0) pa kraze yo. Pwason soufle oswa kristase ki kontamine gade, pran sant ak gou 100 pousan nòmal ak fre.
Gwo sendwòm ekspoze: Pwason, Pyèv ble, ak Paralytic Shellfish¶
| Karakteristik | Pufferfish / Marin Tetrodotoxin Ingestion | Mòde Pyèv ki gen bag ble (Hapalochlaena) | Anpwazònman Paralitik kristase (PSP - Saxitoxin) |
|---|---|---|---|
| Toksin Prensipal | Tetrodotoxin (TTX) ki pwodui pa bakteri maren senbyotik (Vibrio, Pseudoalteromonas) | Tetrodotoxin (TTX) sekrete nan glann saliv dèyè poulp la | Saxitoxin (STX) ak plis pase 50 gonyautoxins ki pwodui pa dinoflagelat (Alexandrium, Gymnodinium) |
| Vktè komen | Pwason-globe / pwason mouche / krapo (Takifugu, Lagocephalus, Sphoeroides), triton po graj (Taricha), Molisk lalin, ze krab fer cheval (Carcinoscorpius) | Pyèv ki gen bag ble (Hapalochlaena lunulata, H. maculosa, H. fasciata) nan pisin, kokiy, boutèy, ak resif ki pa fon nan Ostrali ak Indo-Pasifik. | Filtre-manje bivalv: moul, bè / razwa / paloud mou, witr, kokiy, kokte, geoduck; krab epatopankreyas (tomalley) ak bouk |
| Wout antre | Enjèstyon oral (pi wo nan fwa, òvèj/kav, trip, ak po; vyann nan misk tou toksik nan plizyè espès) | Piki po parenteral atravè yon ti mòde bèk ki tankou jako (souvan san doulè oswa santi tankou yon ti pike) | Enjèstyon oral nan kristase antye vapè, kri, fri oswa bouyi rekòlte pandan oswa apre yon fleri dinoflagellate. |
| Aparisyon tipik | 10 a 45 minit apre yo fin manje | 5 a 15 minit apre mòde a (arestasyon respiratwa nan 10 a 30 minit) | 5 a 30 minit apre yo fin manje kristase ki kontamine |
| ** Premye Hallmark ** | Pikotman, pikotman, ak pèt sansasyon (paretezi) nan lèv, lang, ak jansiv, gaye nan figi ak dwèt yo. | Ti tach nan san oswa blanchi nan mòde; pikotman rapid peryoral, vizyon twoub, lapawòl twoub, feblès manm yo | Pikotman, boule, ak pèt sansasyon nan lèv, lang, jansiv, ak figi, pwogrese nan kou, dwèt, ak sansasyon k ap flote. |
| Premiye swen anvan lopital | Sispann manje; pozisyon rekiperasyon si vomisman; pa gen PIB; prepare pou respire sekou imedya | Aplike Pansman Imobilizasyon Presyon Ostralyen (PIB) + atèl rijid imedyatman; rete toujou; sekou pou respire | Sispann manje; sove echantiyon kristase; pozisyon rekiperasyon si vomisman; prepare pou respire sekou imedya |
| Fenèt clearance | 24 a 72 èdtan vantilasyon mekanik jiskaske eskresyon ren efase TTX | 12 a 48 èdtan vantilasyon mekanik jiskaske filtraj ren efase TTX | 12 a 48 èdtan (jiska 72 èdtan nan ensifizans ren) nan vantilasyon mekanik jiskaske clearance ren. |
Pufferfish (Fugu) ak enjèstyon Tetrodotoxin ki pa fugu¶
Ki kote Tetrodotoxin kache nan pwason soufle ak lòt òganis maren¶
Pufferfish (fanmi Tetraodontidae, ke yo rekonèt kòm fugu nan Japon, bok-eo nan Kore di, hetun nan Lachin, ak blowfish oswa toadfish nan rejyon ki pale angle) pran TTX nan bakteri maren atravè chèn alimantè a epi konsantre li andedan pwoteyin espesyalize nan ògàn yo.
- Ògàn ki ka touye moun yo (Fwa ak òvèj): Nan pifò espès Takifugu yo itilize nan kuizin Japonè, fou (kimo) ak òvèj / ze (wouv) genyen konsantrasyon fatal nan tetrodotoxin, kote 1 a 2 miligram tetrodotoksin kristalin (yon kèk gram granmoun tisi) touye moun. ** trip yo ** ak ** po ** tou pote konsantrasyon letal. Nan Japon, sèvi ak fwa pwason soufle (fugu kimo) te entèdi depi 1984, epi sèlman chèf ki gen lisans kapab prepare espès ki apwouve yo; prèske tout lanmò * fugu * Japonè modèn yo rive lè pechè amatè yo prepare pwason gonfle lakay yo oswa manje fwa entèdi a.
- Espès ki anvayisan ak vyann toksik yo (Lagocephalus sceleratus ak North American Puffers): Nan anpil espès ki andeyò akwakilti reglemante yo, filèt nan misk blan yo gen ladann konsantrasyon letal nan tetrodotoxin oswa saksitoksin:
- Pwason krapo machwè ajan (Lagocephalus sceleratus): Yon pwason gonfle Indo-Pasifik ki anvayisan ki te imigre atravè Kanal Suez la nan Lamè Mediterane (Grès, Turkey, Chip, Izrayèl, Liban, peyi Lejip, Itali, Espay). Li gen anpil nivo tetrodotoxin nan chè nan misk li yo, ògàn yo, ak po li yo, sa ki lakòz anpwazònman fatal nan mitan pechè Mediterane yo.
- (Gulf of Mexico)
- Vèktè tetrodotoksin ki pa Peyi Pufferfish:
- Mangrove Horseshoe Crab (Carcinoscorpius rotundicauda): Yo te jwenn nan Thailand, Vyetnam, Kanbòdj, ak Malezi; sanble prèske ki idantik ak krab nan fer chwal manjab (Tachypleus gigas) men li pote tetrodotoxin letal ak saksitoksin nan ze li yo.
- Gastropod marin yo, limazon lanmè, ak triton yo: Molisk lalin k ap chèche yo, kalmason kòn elefan, ak kokiy twonpèt nan pwovens Lazi ak Ewòp akimile TTX nan glann dijestif yo ak nan pye misk yo; paresseux lanmè gri (Pleurobranchaea maculata) lave sou plaj New Zeland ak Ostralyen ki gen TTX letal; ak triton po graj (Taricha granulosa) nan Nòdwès Pasifik Etazini ak Columbia Britanik sekrete tetrodotoxin letal nan po dorsal yo.
Sistèm klasifikasyon klinik 4 etap Fukuda ak Tani¶
Klinisyen yo klasifye pwogresyon tetrodotoksin yo lè l sèvi avèk 4 Etap Fukuda ak Tani Grading Scale. Si etap 1 pikotman lèv kòmanse nan 10 a 20 minit apre yo fin manje, pwogresyon nan etap 4 arè respiratwa ka rive nan 30 a 60 minit.
- Premye Klas (Etap Sansoryèl Bonè ak GI): Pikotman, pike, ak pèt sansasyon nan bouch, lang, ak mukoza oral (tankou anestezi lokal dantè), pwopaje nan pwent dwèt yo ak zòtèy yo, ak hypersalivation (bave), kè plen, vomisman, doulè epigastric, vètij, ak swe.
- Klas 2 (Avansman Pèt sansasyon ak Motè Bonè/Fèblès Bulbar): Pèt sansasyon gaye nan figi, kou, kòf, ak manm yo, ak yon sansasyon ke kò a ap flote nan mitan lè. Feblès motè bonè lakòz difikilte pou mache (ataksi), fòs priz pòv, pale mal (dysarthria), difikilte pou vale saliv (dysphagia), po je ki pa twò grav (ptoz), ak pèt reflèks korn.
- Klas 3 (Grad Paralezi Flask ak Ensifizans Respiratwa Pwochen): Enkapasite konplè pou kanpe, chita, oswa leve manm yo, ak pèt reflèks tandon pwofon (areflexia) ak pèt vwa (aphonia). Paralezi nan misk entèkostal yo ak febli nan dyafram nan lakòz respirasyon fon (ipoventilasyon), dispne, enkapasite pou touse, tonbe saturation oksijèn (anba 90 pousan), ipèkapni, syanoz, ak ipotansyon. Pasyan an rete konplètman konsyan.
- Klas 4 (Arete Respiratwa konplè, Enstabilite Kadyovaskilè, ak Pseudòkòm): Paralezi dyafragmatik konplè (apne, zewo souf espontane). San yo pa respire sekou imedya oswa vantilasyon mekanik, arè kadyak ipoksik rive nan 3 a 5 minit. Blokaj ganglion silyè ak nè kranyal lakòz epil fiks, dilate (midryaz) ak absan gag, tous, korn, ak reflèks oculocephalic, ansanm ak ipotansyon atè ak bradikardya sinis. Sòf si ipoksi nan sèvo a te fèt anvan vantilasyon te kòmanse, cortical serebral la rete reveye epi li ka tande andedan kò a san mouvman.
Pyèv ki gen bag ble (Hapalochlaena) mòde ak imobilizasyon presyon Ostralyen¶
Rekonèt bèt la ak pèlen an silans mòde¶
Pyèv ki gen bag ble gen kat ti espès genus Hapalochlaena (H. maculosa nan sid Ostrali, H. lunulata nan nò Ostrali ak Indo-Pasifik soti nan Endonezi ak Filipin rive Japon, H. fasciata nan pati lès Ostrali, ak H. nierstraszi): - Ti gwosè ak ekspozisyon avètisman: Kò a se gwosè yon boul gòlf (4 a 6 santimèt, oswa 1.5 a 2.5 pous), ak yon span bra 10 a 20 santimèt (4 a 8 pous). Yo kache anndan boutèy jete, bwat, kokiyaj, ak pisin wòch ki pa fon. Lè repoze, yo parèt drab mawon; se sèlman lè yo kwense oswa lè yo ranmase chromatophores yo klere 50 a 60 bag elektrik-ble iridesan oswa bann. - Mòde an silans ak piki TTX saliv rapid: Bèk chitinous la chita anba rezo bra yo. Mòde li tèlman piti, plis pase mwatye nan viktim yo santi zewo doulè oswa sèlman yon endispoze pike, remake sèlman yon ti kras 1 a 2 milimèt (0.04 a 0.08 pous) nan san oswa blanchi sou yon dwèt oswa pye. Bakteri senbyotik andedan glann saliv dèyè yo fabrike tetrodotoksin, ki enjekte nan kapilè anba lar ak lenfatik, sa ki lakòz pèt sansasyon peryoral, vizyon twoub, ak arè respiratwa total nan 5 a 15 minit.
Etap-pa-etap Ostralyen Presyon Immobilizasyon Bandaj (PIB) pwotokòl¶
Kontrèman ak pike fosilize yo oswa pike nan kolòn vètebral pwason, yon mòde poulp ki gen bag ble (oswa yon pike kalmason kòn) se yon anvenman nerotoksik paranteral ki egzije Pansman Immobilizasyon Presyon (PIB) imedyat dapre ANZCOR Gid 9.4.8:
- Kenbe viktim nan nèt epi kouche yo: Mache oswa flechi manm nan aktive ponp misk skelèt la ak akselere absòpsyon lenfatik TTX.
- Pa lave, koupe, souse, oswa aplike yon tourniquet atè: Pa janm koupe sikilasyon san atè oswa gaspiye tan nan lave blesi a.
- Aplike Pansman 1 sou mòde a ak Pansman 2 sou tout manm lan: Vlope yon pansman elastik laj (10 a 15 santimèt oswa 4 a 6 pous nan lajè) byen fèm sou mòde a, apresa vlope soti nan dwèt yo oswa zòtèy yo tout wout la nan anbabra a oswa lenn nan tansyon yo itilize pou yon cheviy lukse (40 a 70 mmHg a 70 mmHg). Verifye renouvèlman kapilè 2 segonn ak pulsasyon distal yo.
- Aplike yon attèl rijid epi kite anplasman jiskaske ICU preparasyon pou Airway: Mare yon attèl rijid sou manm lan, make pwen mòde an sou bandaj la, epi pa retire bandaj la jiskaske pasyan an antre nan yon ba reanimasyon lopital ak ekipman entibasyon pare.
Paralytic Shellfish Anpwazònman (PSP) ak Saxitoxin¶
Paralytic Shellfish Poisoning (PSP) fèt sou kòt Pasifik ak Atlantik nan Amerik di Nò (Alaska, British Columbia, Washington, Oregon, Kalifòni, Maine, Massachusetts, ak Maritim Kanada), Chili, Ajantin, UK, Ewòp, Lafrik di sid, Japon, Filipin, Nouvèl Zeland, ak Ostrali.
- Dinoflagellate bioakimilasyon: alg maren sèl selil (Alexandrium catenella, Alexandrium tamarense, Gymnodinium catenatum, ak Pyrodinium bahamense) fè sentèz saxitoxin (STX) ak plis pase 50 analogue gonyautoxin. Bivalv ki sèvi ak filtre (moul, paloud bè, paloud razwa, paloud ti kou, paloud mou, geoduck, witr, kokiy, ak kokte) konsantre saksitoksin andedan glann dijestif yo ak sifon yo. Gasteropod predatè (bouch, Molisk lalin, abalone) ak kristase (Krab Dungeness, krab wòch, ak epatopankreas woma oswa tomalley) akimile tou saksitoksin letal.
- Poukisa chèk vizyèl dlo yo echwe: Mostay yo akimile saksitoksin letal (plis pase 80 mikwogram pou chak 100 gram vyann) menm lè dlo oseyan sanble 100 pousan kristal klè. Paloud bè Pasifik la (Saxidomus gigantea) kenbe saksitoksin nan sifon li a pou jiska 1 a 2 ane apre yon fleri alg disparèt, epi manje tout pèyòl antye oswa kochon ki soti nan dlo san siveyans pote tout risk mòtalite PSP.
Dyagnostik diferans: TTX ak Saxitoxin vs Ciguatera, Scombroid, Botulism, ak Anafilaktik¶
| Karakteristik | Tetrodotoxin (TTX) / Saxitoxin (PSP) | Anpwazònman Pwason Ciguatera (CFP) | Scombroid (Histamine) anpwazònman | Botulis nan manje | Vrè anafilaktik fwidmè |
|---|---|---|---|---|---|
| Fwidmè koupab | Pufferfish, poulp ki gen bag ble, kochon krab Horseshoe (TTX); moul, paloud, witr, koton antye (PSP) | Predatè resif twopikal: barracuda, grouper, wouj snapper, amberjack, murèn, makro Panyòl. | Pwason pelajik kenbe cho: ton, mahi-mahi, makro, bonito, sadin, marlin. | Manje nan bwat kay, pwason fèrmante (kapchunka, feseekh), gra balèn. | Pwason, kristase (kribich, krab, woma), oswa molisk nan pasyan alèjik |
| Mekanis | Blòk chanèl sodyòm vòltaj-gated (NaV), sispann kondiksyon nè ak paralize misk | Fòs louvri chanèl sodyòm ki gen vòltaj (NaV), sa ki lakòz tire nè ki repete | Anzim bakteri konvèti histidine nan misk nan chaj masiv histamin | Toksin Botulinum koupe pwoteyin SNARE, bloke asetilkolin | IgE-medyatè degranulation mast selil divilge histamine ak leukotrienes |
| Tan kòmansman | 5 a 45 minit | 1 a 6 èdtan GI; 3 a 72 èdtan neuro | 5 a 30 minit | 12 a 36 èdtan | 2 a 30 minit |
| Sansoryèl ak po | Pòdisman lèv/lang rapid, sansasyon k ap flote, pèt sansoryèl k ap monte; pa gen gratèl | Pikotman peryoral PLUS Alodini frèt (frèt santi l boule), doulè nan dan, demanjezon | Koulè wouj violèt woujri ki sanble ak solèy sou figi/pwatrin, maltèt, gou pwav | Zero pèt sansoryèl oswa pikotman; bouch sèk | Ogmante demanjezon urtikè (ortikè), lèv/lang angioedema, prurit |
| Motè ak Airway | Paralezi flask ki monte rapid ak are respiratwa nan 15 min a 6 èdtan | doulè nan misk, bradikardya, ipotansyon; paralezi respiratwa trè ra | Okazyonèlman souf anlè nan opresyon; pa janm lakòz paralizi nan misk | Desandan paralezi simetrik (diplopi, ptoz, pwoblèm lapawòl, dyafram) | Èdèm larenj (stridor), souf anlè, ak chòk anafilaktik |
| Premye Liy Swen | Sekou pou respire / entibasyon ak vantilasyon (+ PIB si poulp mòde) | likid IV, atropin pou bradikardya; evite alkòl ak pwason pou 6 mwa | H1 + H2 antihistamin; epinephrine si bronchospasm | Heptavalent Botulinum Antitoxin (HBAT) + vantilasyon ICU | Epinephrine IM imedyat (0.3 a 0.5 mg ekstèn kwis) + likid Airway/IV |
Reanimasyon pre-lopital ak lopital: pwotokòl klinik etap-pa-etap¶
1. Pozisyon imedyat Airway ak sekou respirasyon (Etap 1 a 4)¶
- Kenbe pasyan an entèdi NPO (pa gen anyen nan bouch) epi pa janm pwovoke vomisman: Yon pasyan ki gen paralezi bulb pa ka pwoteje trachea yo epi li pral aspire likid oswa vomi nan poumon yo. Mete pasyan an nan pozisyon lateral (rekiperasyon) la si gen kè plen oswa saliv rezime.
- **Respirasyon sekou kontinyèl ak vantilasyon Bag-Valve-Mask (BVM): ** Kòmanse asistans vantilasyon le pli vit ke respire vin pa fon, paradoks, oswa dousman (mwens pase 8 souf pou chak minit), oswa si pasyan an pa ka konte jiska 5 nan yon sèl souf. Mete viktim nan plat sou do yo, fè yon tèt-incline / manton-leve, zongle nen an, epi bay 1 souf sekou chak 5 a 6 segonn (10 a 12 souf pou chak minit) pou yon granmoun (oswa 1 souf chak 2 a 3 segonn pou yon timoun), gade pou pwatrin leve. Re-tcheke batman karotid la chak 2 minit; si pulsasyon yo pèdi, kòmanse plen CPR (30 konpresyon a 2 souf).
2. Jesyon ICU lopital: entibasyon, sedasyon, ak eliminasyon ren¶
- Entibasyon Endotracheal Bonè ak Sedasyon Obligatwa: Siveye seri Fòs Enspirasyon Negatif (NIF) ak Kapasite Enpòtan Fòse (FVC) ansanm ak gaz kabonik fen mare (EtCO2). Entibe ochwa si FVC tonbe anba 15 a 20 mL/kg oswa NIF febli pase -25 a -30 cmH2O, oswa imedyatman pou pisin bulb oswa ipoventilasyon. Paske pasyan an konplètman konsyan andedan yon kò paralize, administre yon sedatif endiksyon (etomidate, ketamine, oswa propofol) anvan laringoskopi epi kenbe sedasyon kontinyèl nan venn ak analgesi pandan tout vantilasyon mekanik.
- Lavaj gastrik ak chabon aktive (nan lespas 60 minit sèlman): Pou enjèstyon oral ki prezante nan lespas 1 èdtan, sèlman apre yo fin mete yon tib andotracheal manchèt, klinisyen yo ka fè lavaj nazogastric dou epi enstile chabon aktive (1 g/kg, jiska 50 gram) saksitoksin.
- Sipò emodinamik ak clearance ren: Trete ipotansyon klas 4yèm ane ak bradikardya ak bolus kristaloid izotonik IV, norepinephrine oswa phenylephrine perfusion, ak IV atropin (0.5 a 1.0 mg). Pa gen okenn antivenen imen komèsyal ki egziste pou tetrodotoxin oswa saksitoksin (IV neostigmine 0.05 mg/kg ak atropin se detanzantan itilize kòm yon adjwen, men pa janm ranplase vantilasyon). Tou de toksin yo elimine san okenn chanjman nan ren yo atravè filtraj glomerulèr (oswa netwaye pa emodyaliz nan echèk ren). Respirasyon espontane tipikman retounen nan 12 a 24 èdtan, sa ki pèmèt ekstubasyon nan 24 a 72 èdtan ak zewo domaj pèmanan newolojik.
Erè fatal komen pou evite nan anpwazònman nerotoksin maren
- Pa janm sipoze yon pasyan ki gen elèv ki dilate fiks ak reflèks absan ki mouri nan sèvo: Tetrodotoxin ak saksitoksin lakòz yon blokaj nè periferik revèsib (pseudocoma) pandan sèvo a rete vivan. Bay tout sipò vantilasyon ICU pou omwen 48 a 72 èdtan.
- Pa janm bliye sedasyon kontinyèl ICU nan yon pasyan ayere: Kite yon pasyan tetrodotoxin entubate ki san sedasyon yon pasyan ki byen reveye nan laterè nan paralizi ak pwosedi douloure.
- Pa janm retire yon bandaj imobilizasyon presyon sou yon mòde poulp ki gen bag ble nan anbilans lan: Kite bandaj la ak atèl jiskaske pasyan an antre nan reanimasyon an ak ekipman entibasyon pare.
- Pa janm fè konfyans dlo oseyan klè oswa bouyi lè w ap chèche moul sovaj ak paloud: Sèlman rekòlte bivalv lè eta ou oswa ajans nasyonal la konfime plaj la teste san danje pou biotoksin.
Nimewo ijans rejyonal yo ak pwotokòl ajans yo¶
- Etazini ak Kanada: Konpoze 911 imedyatman pou nenpòt ki sispèk sispèk ki ekspoze nan pwason soufle, kristase, oswa marin nerotoksin. Kontakte US Poison Control nan 1-800-222-1222 oswa yon Sant Pwazon Kanadyen pwovens, epi rapòte lavant kristase oswa pwason ki kontamine ba Departman Sante Eta ou ak FDA (1-888-SAFEFOOD).
- Ostrali ak Nouvèl Zeland: Fè 000 nan Ostrali oswa 111 nan Nouvèl Zeland. Aplike yon Pansman Imobilizasyon Presyon (ANZCOR Gid 9.4.8) pou nenpòt ki poulp ki gen bag ble oswa yon kòn kalmason mòde, epi rele Ostralyen Posons Information Center (13 11 26) oswa New Zealand National Poison Center (0800 764 766).
- Wayòm Ini: Konpoze 999 pou yon anbilans Kategori 1 imedyat. Klinisyen yo konsilte NPIS / TOXBASE epi avèti Ajans Sekirite Sante UK (UKHSA) ak Ajans Estanda Manje (FSA).
- Inyon Ewopeyen an: Fè 112 atravè tout eta manm Inyon Ewopeyen yo. Toutotou kòt Mediterane a, rapòte nenpòt enjèstyon pwason krapo an ajan anvayisan (Lagocephalus sceleratus) imedyatman pou ekip ICU Airway yo prepare pou paralizi tetrodotoxin rapid.
- Japon, Kore di Sid, ak Azi Pasifik: Fè 119 nan Japon ak Kore di Sid, 995 nan Singapore, 999 nan Malezi ak Hong Kong, 1669 nan Thailand, oswa 112 / 108 nan peyi Zend. Rapòte yo sispèk fugu (Takifugu), krab mangròv (Carcinoscorpius), oswa anpwazònman kristase tousuit.
Kesyon yo poze souvan¶
Poukisa yon moun ki anpwazonnen pa pwason soufle oswa yon poulp ki gen bag ble ka toujou tande ak santi tout bagay menm lè yo parèt nan koma ak elèv fiks dilate?¶
Tetrodotoxin ak saksitoksin yo se ti molekil ki ka idrosolubl nan dlo, ki chaje pozitivman, ki bloke chanèl sodyòm vòltaj-gated sou motè periferik, nè sansoryèl ak otonòm deyò sèvo a, paralize chak misk skelèt ki gen ladan dyafram, kòd vokal, po je, ak misk iris yo ki konstrikti elèv yo. Paske molekil polè sa yo pa ka travèse baryè lipid san-sèvo, cortical serebral la rete byen reveye. Osi lontan ke respire sekou oswa yon vantilatè mekanik kenbe oksijèn ap koule tankou dlo nan sèvo a, pasyan paralize a tande tout mo nan chanm nan epi li mande pou tout rasirans ak sedasyon venn pandan entibasyon.
Èske bouyi, fri, lè w konjele, oswa marin pwason soufle oswa moul wouj nan ji sitwon detwi tetrodotoxin oswa saksitoksin?¶
Non. Tou de tetrodotoxin ak saxitoxin se alkaloid ki estab ak asid ki estab. Bouyi kristase a 100 degre Sèlsiyis (212 degre Fahrenheit), fri, kwit manje a presyon, konjelasyon, oswa tranpe nan vinèg oswa ji agrume pa detwi oswa febli swa toksin, ak fwidmè ki kontamine sanble, odè, ak gou konplètman nòmal.
Poukisa ou vlope yon bandaj imobilizasyon presyon sou yon mòde poulp ki gen bag ble, lè ou pa ta dwe janm vlope youn sou yon pike fosilize yo?¶
Yon poulp ki gen zanno ble enjekte tetrodotoxin dlo idrosolubl nan bèk li nan tisi lar, kote venen nan vwayaje atravè veso lenfatik nan san santral la paralize dyafram nan nan kèk minit. Lè w ap aplike yon bandaj imobilizasyon presyon elastik ki fèm sou mòde a ak moute manm splited la tonbe lenfatik supèrfisyèl yo ak retade paralizi sistemik jiskaske ekipman Airway lopital la rive. Kontrèman, nematocysts fosilize yo chita sou sifas po a, kote vlope yon bandaj presyon kraze kapsil pike san dife epi fòse plis venen nan dèrm la.
Èske gen yon antidot oswa yon antidot pou tetrodotoxin pwason soufle, mòde poulp ki gen bag ble, oswa anpwazònman kristase paralize?¶
Pa gen okenn antidot komèsyal oswa antidot chimik ki apwouve pou moun itilize kont tetrodotoxin oswa saksitoksin. Olye de sa, tretman definitif pou sove lavi a se imedya, san enteripsyon vantilasyon atifisyèl, kòmanse ak bouch-a-bouch oswa sak-valv-mask respire sou sèn nan ak tranzisyon nan entubasyon andotracheal ak vantilasyon mekanik nan ICU a pou 24 a 72 èdtan pandan y ap ren yo natirèlman filtre nan toksin nan dlo-idrosolubl.
Konbyen vit sentòm yo kòmanse apre yo fin manje pwason souf toksik oswa kristase paralize, ak ki lè ou soti nan danje?¶
Pikotman ak pèt sansasyon nan bouch, lang, ak jansiv kòmanse anjeneral nan 5 a 45 minit apre yo fin manje fwidmè ki kontamine (oswa nan 5 a 15 minit apre yon mòde poulp ki gen bag ble). Si pikotman kòmanse nan mwens pase 20 minit, arè respiratwa konplè ka devlope nan 30 a 90 minit. Si yon moun siviv premye 24 èdtan yo ak bon jan vantilasyon, rekiperasyon an prèske nèt sou tout pwen pandan 1 a 3 jou kap vini yo san okenn domaj nè pèmanan.
Poukisa li danjere pou manje tomalley vèt oswa mawon (moutad) andedan krab oswa woma pandan yon konsèy sou kristase?¶
Krab ak langouste pwi sou paloud filtre-manje ak moul sou fon lanmè a. Lè bivalv yo gen saksitoksin ki soti nan florèzon dinoflagellate, krab la konsantre saksitoksin nan andedan epatopankreyas li yo, ògàn dijestif mou vèt oswa mawon ke yo rekonèt kòm tomalley oswa moutad krab. Pandan ke vyann krab blan anjeneral rete ba nan toksin, manje epatopankreyas la ka bay yon dòz konsantre, ki kapab letal nan pwazon kristase paralize.
Sous ak konsèy ofisyèl yo¶
- Sant pou Kontwòl ak Prevansyon Maladi (CDC, Etazini): CDC Liv Jòn: Anpwazònman Manje ki soti nan Toksin Marin (Tetrodotoxin, Paralytic Shellfish Poisoning / Saxitoxin, Ciguatera, and Scombroid) ak MMWR Clinical Case Reports on Pufferfish and Saxitoxin Poisoning.
- Konsèy Reanimasyon Ostralyen (ANZCOR, Ostrali ak Nouvèl Zeland): ANZCOR Gid 9.4.8: Envenomasyon, Teknik Immobilizasyon Presyon ak Gid 9.4.5: Envenomasyon, Pyèv ki gen bag ble ak koki kòn.
- Òganizasyon Mondyal Lasante (WHO) ak Òganizasyon Manje ak Agrikilti (FAO): Byotoksin Marin (FAO Manje ak Nitrisyon Papye 80: Paralytic Shellfish Poisoning / Saxitoxin and Tetrodotoxin Clinical Management).
- Food and Drug Administration (FDA, Etazini): Bad Bug Book: Mikwo-òganis patojèn nan manje ak toksin natirèl, Saxitoxin (Paralytic Shellfish Poisoning) ak Tetrodotoxin.
- Ministè Sante, Travay ak Byennèt (MHLW, Japon): Gid Klinik ak Sante Piblik sou Anpwazònman Tetrodotoxin Pufferfish (Fugu) ak Staging Fukuda-Tani.
Pran yon kou sètifye premye swen epi konsilte pwofesyonèl
Gid sa a bay rekonesans ijans ak edikasyon premye swen epi li pa ranplase pwofesyonèl medikal, toksikoloji, oswa tretman entansif. Paske nerotoksin maren lakòz arè respiratwa rapid kote respirasyon sekou sove lavi, pran yon premye swen sètifye ak kou CPR atravè Lakwa Wouj, Anbilans St John, Surf Life Saving, oswa yon founisè fòmasyon lokal.