Goudwon cho, asfalt, ak boule plastik ki fonn (pwotokòl retire bitumen)¶
Nimewo ijans yo diferan selon peyi. Paj sa a sèvi ak 911, nimewo pou Etazini ak Kanada. Anpil lòt peyi itilize 112, 999, oswa yon lòt nimewo. Jwenn nimewo pou peyi w.
Boule ki te koze pa goudwon twati fonn, asfalt pavaj wout (bitumen), goudwon chabon, adhésifs endistriyèl cho-fonn, twal sentetik fonn (nilon, polyester, polypropylène), zam lakòl navèt tanperati ki wo, ak sik bouyi oswa sir konpòte yon fason konplètman diferan de flanm dife òdinè oswa dlo cho boule. Lè yo dechaje asfalt pavaj nan yon kamyon distribitè nan \(140^\circ\text{C}\text{ to }205^\circ\text{C}\) (\(285^\circ\text{F}\text{ to }400^\circ\text{F}\)), oswa lè toiture chodyè bitumen chofe to 230^\circ\text{C}\(\text{23} }260^\circ\text{C}\) (\(450^\circ\text{F}\text{ to }500^\circ\text{F}\))**, likid idrokarbone epè, gluan an pa pwojete sou po a tankou dlo bouyi. Olye de sa, li kole tèt li nan folikulèr cheve yo ak ridges epidèm yo kòm yon izolasyon, dra chalè-pyèj, kontinye kwit dèrm ki kache, grès lar, ak tandon dijital pandan plizyè minit apre kontak.
Menm pi danjere pase chalè inisyal la se sa moun k ap gade oswa viktim panik yo fè nan premye 60 segonn yo: enstenktivman eseye kale, grate, oswa rache goudwon nwa ki di oswa plastik ki fonn sou po a. Paske goudwon ki refwadi ak polymère ki fonn fonn mekanikman nan epidèm ki anpoul ak ti cheve nan tèt, rale goudwon solidifye oswa nilon fonn sou po sèk chire tout kouch epidèm ak po ki vivan an imedyatman sou kò a, konvèti yon boule geri pasyèl-epesè nan yon blesi devastatè plen epesè ki mande pou grèf. Gid sa a bay pwotokòl ijans ofisyèl de faz la (Faz 1: Ekstraksyon chalè dlo fre 20 minit imedyat k ap koule, ki te swiv pa Faz 2: Disolisyon amolyan lipofil ki pa toksik lè l sèvi avèk lwil tounsòl, lwil ti bebe, bè, mayonèz, oswa Polymyxin-Bacitracin, Asosyasyon Burn aliyman ak Asosyasyon Britanik la). (BBA), Enstiti Nasyonal pou Sekirite ak Sante nan Travay (NIOSH), ak Òganizasyon Mondyal Lasante (WHO).
Fè sa kounye a¶
Si oumenm oswa yon moun ki tou pre te pwojeksyon oswa boule ak goudwon twati cho, asfalt wout (bitumen), plastik fonn, lakòl ki fonn cho, rad sentetik fonn, oswa sir cho:
- Inonde goudwon aderan an oswa plastik imedyatman ak dlo fre k ap koule pandan 15 a 20 minit konplè:
- Pa gaspiye 2 premye minit yo pou chèche lwil oswa eseye siye goudwon an. Mete men, bra, janm, oswa figi ki boule a imedyatman anba yon gwo kouran dlo tiyo fre oswa yon kawotchou jaden ($15^\circ\text{C}\text{ to }20^\circ\text{C} / 59^\circ\text{C} / 59^\circ\text{C} / 59^\circ\text{C} / 59^\circ\text{C} / 59^\circ\text{C}} 15 a 20 minit kontinyèl.
- Dlo fre rapidman extrait chalè tèmik \(200^\circ\text{C}+\) ki bloke atravè kouch goudwon an, solidifye bitumen likid la pou li sispann gaye, epi li sispann pwosesis pou kwit manje derm nan yon segonn. *(Pa janm sèvi ak glas oswa dlo glas, ki lakòz gwo vasokonstriksyon ak apwofondi nekroz tisi).
- PA JANM kale, chwazi, grate, oswa rale goudwon ki di, asfalt, oswa plastik ki fonn sou po a:
- Yon fwa dlo refwadi, kite goudwon nwa ki di, lakòl cho oswa rad nilon ki fonn konplètman entak sou po a.
- Si rad yo tranpe nan goudwon cho oswa fonn nan blesi a, PA rale twal la: fre tout zòn nan nan twal la ak dlo k ap koule, Lè sa a, sèvi ak sizay chòk pou koupe sèlman twal ki lach, ki pa tache nan kwen yo.
- Anpeche "Pyèj Tourniquet Sikonferansyal" sou Dwèt, ponyèt, ak kou:
- Kòm goudwon cho refwadi nan yon jete nwa rijid, difisil tankou wòch alantou yon dwèt, ponyèt, oswa avanbra, tisi ki boule anba a kòmanse anfle rapidman. Si yon bag solid nan goudwon fè tèt di toujou antoure yon dwèt oswa yon ponyèt, li aji tankou yon tourniquet ki koupe sikilasyon san atè.
- Glise tout bag metal yo ak mont imedyatman pandan w ap flòch ak dlo, epi si goudwon ki fè tèt di toujou fòme yon bann konplè 360 degre alantou yon manm oswa yon chif, kòmanse ramolisman lwil lipofil sou aks longitudinal la touswit epi transpòte ijan nan yon inite boule lopital.
- Pou goudwon oswa asfalt nan je yo oswa pou kouvri bouch/nen yo, rele 911 / 112 / 999 imedyatman:
- Airway first: Si goudwon cho te vide sou figi a, fre ak dlo pandan w ap netwaye twou nen ak bouch ou sèlman pou moun nan ka respire.
- Je: Lave je goudwon yo dousman ak dlo fre oswa saline esteril pou 15 a 20 minit pou retire chalè. PA JANM eseye retire goudwon ki di nan po je yo oswa nan korn; kouvri je yo ak twal gaz esteril grese ak odè eritromisin/petrolatum oftalmik esteril epi transpòte nan yon oftalmològ ijans.
- Fouye goudwon oswa asfalt san doulè itilize sèlman lwil lipofil san danje oswa odè antibyotik ("Tankou Dissolve Like"):
- Apre refwadisman pou 20 minit ak dlo (e sèlman pou ti boule, oswa nan depatman ijans pou pi gwo boule), fonn goudwon/bitumen ki baze sou petwòl lè w kouvri l ak lwil tounsòl, lwil mineral (lwil ti bebe), White Petrolatum (vazlin), Neosporin-Polyxin-Polyxin-intra. baz petrolatum), Lwil oliv, Mayonèz, oswa Bè ki pa Sal, kite li vlope pou 30 a 60 minit jiskaske goudwon nwa a emulsifye nan yon likid mou ki siye san efò ak twal gaz mouye.
- PA JANM sèvi ak gazolin, kerosèn, gaz dyezèl, terebantin, asetòn, diluant penti, oswa WD-40 sou po boule:
- Ekipaj pavaj ak twati yo souvan kenbe gaz dyezèl, kewozèn, oswa degrassan Citrus/endistriyèl sou kamyon yo pou netwaye zouti. Pa janm vide solvang endistriyèl oswa gaz sou po moun: yo lakòz gwo boule chimik sou tèt boule tèmik la, absòbe dirèkteman nan dèrm ki anpoul pou lakòz anpwazònman idrokarbone sistemik (toksisite fwa, ren, ak mwèl zo), epi yo ka limen nan yon dife flash.
Poukisa anplasman twati cho ak asfalt lakòz pi mal boule pase dlo bouyi
Dlo bouyi pa ka depase \(100^\circ\text{C}\) (\(212^\circ\text{F}\)) nan nivo lanmè epi li kouri sou po a nan mwens pase yon segonn. Okontrè, asfalt pavaj wout yo aplike nan \(140^\circ\text{C}\text{ a }205^\circ\text{C}\) (\(285^\circ\text{F}\text{ a }400^\circ\text{F}\)) epi yo chofe anplasman chodyè twati a \(232{C\circ\text{C}\text{C}. }260^\circ\text{C}\) (\(450^\circ\text{F}\text{ rive }500^\circ\text{F}\)), plis pase de fwa tanperati dlo bouyi, ak yon gwo kapasite chalè espesifik ak gwo viskozite ki fèmen mas la fonn sou po a. Paske selil epidèm imen yo mouri nan mwens pase 0.1 segonn nan \(70^\circ\text{C}\) (\(158^\circ\text{F}\)), chak segonn reta anvan yo plonje yon chodwon cho boule anba dlo frèt k ap koule pèmèt vag chalè a antre pi fon nan dèrm la retikul ak grès lar.
Ijans aderan boule triyaj ak organigram retire bitumen¶
flowchart TD
Start["Splash oswa kontak boule ak goudwon cho, pavaj asfalt (bitumen),<br/>goudwon chabon goudwon, plastik fonn/nylon, lakòl cho, oswa sir cho."] --> Phase1["FAZ 1: EKTRAKSYON CHALÈ IMEDYAT (60 PREMYE SEKOND)<br/>Inonde goudwon/plastik ak po ki antoure a ak dlo fre k ap koule (15-20°C)<br/>kontinyèlman pou 15 a 20 MINIT KONPLE jiskaske goudwon vin di ak frèt."]
Phase1 --> NoPeel["RÈG KRITIK: PA kale, chwazi, grate, oswa rale<br/>godwon solidifye, lakòl cho, oswa fonn rad sentetik sou po a<br/>Koupe sèlman rad ki lach detache; retire bag ak mont"]
NoPeel --> TriageCheck{"Tcheke Gravite Boule ak Kote yo:<br/>1. Figi, Je, Airway, Men, Pye, Genital, oswa Gwo jwenti?<br/>2. Sikonferans goudwon 360 degre jete alantou dwèt/ponyèt?<br/>3. Gwosè boule > 5% TBSA (oswa ekspoze nan goudwon chabon)?"}
TriageCheck -->|Yes to Any High-Risk Feature| HospitalBurn["RELE 911 / 112 / 999 & TRANSPÒ POU BOULE SANT<br/>• Pou jete goudwon sikonferansyal: Divize/adousi goudwon longitudinal ak<br/>pomad esteril petrolatum/Polymyxin-Bacitracin pou anpeche ischemi dijital<br/>• Pou je Goudwon Splash: Flush 15 min ak odè saline, aplike odè saline,"]
TriageCheck -->|No: Localized Adherent Tar or Wax Burn| MaterialSplit{"Ki materyèl aderan ki kole sou po a?"}
MaterialSplit -->|Petroleum Bitumen: Road Asphalt, Roofing Tar,<br/>or Asphalt Sealant| OilDissolve["FAZ 2: DISSOLUTION EMOLYAN LIPOFIK ('Tankou Fonn Like')<br/>1. Aplike epè kouch lwil tounsòl, lwil ti bebe (lwil mineral),<br/>Polysporin/Neosporin odè, vazlin, bè, oswa mayonèz<br/>2. Kouvri ak twal gaz pou 30-60 min (oswa lannwit lan pou goudwon epè)<br/>3. Dousman siye bitumen nwa likid; reaplike jiskaske 100% pwòp<br/>(PA JANM sèvi ak gazolin, dyezèl, kerosene, asetòn, oswa WD-40)"]
MaterialSplit -->|Coal-Tar Pitch (Industrial Coke/Roofing Pitch)| CoalPitch["PWOTÒKÒF FOTOTOKSITE COAL-GUDRON<br/>Fonye ak lwil mineral esteril / pomad vaselin AK<br/>pwoteje po a sevèman kont limyè solèy la UV (genyen idrokarbur polisiklik aromat<br/>ki lakòz gwo boule fototoksik UV)"]
MaterialSplit -->|Melted Plastic, Nylon/Polyester Fabric,<br/>Hot-Melt Glue Gun, or Candle Wax| PolymerRule["PWOTÒKÒL POLYMÈ / SIR SOLIDIFIE<br/>• Sir chandèl: adousi ak lwil ti bebe/lwil oliv epi woule dousman<br/>• Plastik fonn / Lakòl cho / Nayilonn: Lwil òganik PA fonn plastik.<br/>Kite plastik kole entak sou blesi ki anpoul la, kouvri ak esteril<br/>gauze lopital la, ak delebri nan lopital la."]
Fizik ak Fizyoloji nan Burns tèmik aderan¶
Poukisa goudwon cho, plastik ki fonn, ak karamèl oswa sir k ap bouyi lakòz yon boule disproporsyonèlman fon konpare ak flanm dife oswa dlo cho?
1. Tanperati, Viskozite, ak efè "Izolasyon tèmik kouvèti".¶
Nan nenpòt ki boule tèmik, pwofondè lanmò tisi a (Zòn koagulasyon ak Zòn Stasis Jackson a) detèmine pa de varyab: Tanperati (\(T\)) ak Dire kontak (\(t\)).
- Nan \(44^\circ\text{C}\) (\(111^\circ\text{F}\)), li pran 6 èdtan pou lakòz necrosis epidèm.
- Nan \(55^\circ\text{C}\) (\(131^\circ\text{F}\)), necrosis epidèm total rive nan 30 segonn.
- Nan \(70^\circ\text{C}\) (\(158^\circ\text{F}\)), lanmò selil plen epesè rive nan mwens pase 1 segonn.
- Lè fonn asfalt asfalt (\(150^\circ\text{C}\text{ pou }200^\circ\text{C}\)), bitumen twati (\(230^\circ\text{C}\text{ pou }260^\circ\text{C}\)), endistriyèl cho-fonn polyetilène-vinyl ethylene glue-vinyl EVA. (\(170^\circ\text{C}\text{ rive }210^\circ\text{C}\)), oswa polypropylène/nilon fonn (\(160^\circ\text{C}\text{ rive }260^\circ\text{C}\)) frape po moun:
- Eksteryè 0.5 milimèt gout fonn an refwadi yon ti kras lè yo kontakte lè a ak po a, fòme yon enpèmeyab, kwout ekstèn izolasyon.
- Anba kwout sa a, nwayo goudwon an oswa plastik ki fonn rete pi wo a \(100^\circ\text{C}\text{ to }180^\circ\text{C}\), dechaje enèji tèmik ki estoke tou dwat anba nan dèrm la pou 3 a 10 minit sof si dlo frèt koule imedyatman vide sou deyò a.
2. Mechanical Verrouillage: Poukisa rale Refwadi Tar Rips Off Dermis la¶
Pandan ke likid nan \(200^\circ\text{C}\), bitumen fonn oswa lakòl cho gen tansyon sifas ki ba epi li koule nan chak ridge epidèrmik mikwoskopik, pò swe, ak pileu cheve vellus sou bra oswa men an, pandan y ap kwit ak anpoul junksyon dermo-epiderm anba a:
- Pandan goudwon an refwadi pi ba pase \(50^\circ\text{C}\) (\(122^\circ\text{F}\)), li solidifye nan yon solid viskoelastik rijid ki ancrage mekanikman ak dè milye de cheve ak korne ki mouri a.
- Anba goudwon an, chalè a te separe epidèm la ak dèrm la (fòmasyon ti anpoul).
- Si yon travayè oswa yon klinisyen ki pa gen eksperyans pwan kwen goudwon ki refwadi a (oswa manch nilon ki fonn) ak forceps epi rale, tout antye epidèm ki anpoul la ak dèrm papilè anwo a dechire kole anba goudwon an, ekspoze kri, senyen po epilèr epi ogmante pousantaj enfeksyon epidèm epilèr yo, selil ki nesesè pou geri boule a san yon grèf po.
3. Bitum petwòl (asfalt) kont anplasman chabon ak goudwon: yon distenksyon chimik enpòtan¶
Nan lang angle chak jou, moun sèvi ak mo yo "godwon," "asfalt," "bitumen," ak "pitch" ka ranplase, men nan medsin okipasyonèl ak toksikoloji yo soti nan de sous diferan:
- Alfat petwòl / Bitum (95% + nan pavaj wout ak twati modèn):
- Rafine soti nan fon an gwo distilasyon fraksyon nan petrol lwil brit.
- Konsiste de asfaltèn ak maltèn alifatik ak naftenik ki gen gwo pwa molekilè.
- Prèman Tèmik & Mekanik Blesi: Bitum petwòl se pa yon pwazon chimik korozif; yon fwa chalè li etenn ak dlo, li aktyèlman esteril (ki te chofe pi wo pase \(200^\circ\text{C}\) nan chodyè a) epi li fonn fasilman nan lwil ki pa polè manje oswa lwil medsin (lwil tounsòl, lwil mineral, vaselin blan, bè, oswa mayonèz).
- Anplasman Chabon-Godwon (Fou Endistriyèl Coke, Sèten Revèti Marin/Tyoyo, ak Ansyen Anplasman Twati Plat):
- Ki sòti nan distilasyon destriktif chabon.
- Gen gwo konsantrasyon toksik Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs), phenols (kresols), ak akridin/piridin baz.
- Tèmik boule + Grav fototoksisite UV ("Pitch Smarts"): Anplis yon boule tèmik \(250^\circ\text{C}\), goudwon chabon sansibilize po moun ak korn je a iltravyolèt (UV-A) limyè solèy la. Si po oswa je ki kontamine ak goudwon chabon yo ekspoze a limyè solèy deyò pandan oswa apre yo fin retire li, reyon UV aktive PAH yo pou jenere radikal gratis ki lakòz eritem fototoksik agonizan, anpoul, ak keratit. Pasyan ki gen boule goudwon chabon yo dwe ** pwoteje kont limyè solèy la ak limyè UV klere ** jiskaske chak tras nan goudwon yo emulsifye lwen.
Mèt Konparezon nan ajan boule segondè-tanperati aderan¶
| Aderan Materyèl & Sous | Tipik k ap fonn / Aplikasyon Tanperati | Èske lwil oliv fonn li? | Espesifik Premye Swen & Pwotokòl Retire |
|---|---|---|---|
| Alfat pavaj wout ak bitumen twati (asfalt melanje cho, sele krak, mop twati/boudyè) | \(140^\circ\text{C}\text{ pou }260^\circ\text{C}\) (\(285^\circ\text{F}\text{ pou }500^\circ\text{F}\)) | WI (Idrosolubl nan trigliserid chèn long ak parafin likid / petwòl) | 1. Refwadi ak dlo k ap koule 15 a 20 min. 2. Fonn ak lwil tounsòl, lwil ti bebe, odè Polysporin/Neosporin, vazlin, bè, oswa mayonèz plis pase 30 a 60 min. 3. Siye dousman; repete lwil oliv pansman jiskaske tout goudwon ale. |
| Goudwon Chabon-Godwon & Goudwon Kreozot (Endistriyèl twati, elektwòd fusion aliminyòm, kouch poto maren/utilite) | \(180^\circ\text{C}\text{ pou }260^\circ\text{C}\) (\(356^\circ\text{F}\text{ pou }500^\circ\text{F}\)) | WI (Idrosolubl nan lwil mineral, vaselin, ak Polyethylene Glycol [PEG 400] si fenolik) | 1. Refwadi ak dlo k ap koule 15 a 20 min. 2. Kenbe pasyan an deyò limyè solèy la (anpeche gwo boule fototoksik PAH). 3. Fonn ak petrolatum esteril/lwil mineral (oswa PEG 400 si kontni kreosot/fenol wo). |
| Hot-melt Glue Gun Adhesive (Zam lakòl navèt nan kay la [ba-tanperati vs. wo-tanperasyon] ak anbalaj endistriyèl EVA / polyamid lakòl) | Zam ba Tanperati: \(120^\circ\text{C}\) (\(250^\circ\text{F}\)). High-Temp / Endistriyèl: \(195^\circ\text{C}\text{ to }215^\circ\text{C}\) (\(380^\circ\text{F}\text{ to }420^\circ\text{F}\)). |
** PASYYÈLMAN LASÈ BORD SÈLMAN ** (polimère plastik EVA solidifye pa fonn nan lwil oliv, men lwil oliv lubrifye koòdone po-lakòl la) | 1. Plonje dwèt nan dlo fre imedyatman pou 15 a 20 minit (pa janm tache oswa siye lakòl fonn ak lòt gwo pous ou, ki boule dezyèm men an). 2. PA kale lakòl ki di. Tranpe nan dlo savon tyèd + lwil oliv/petrolatum/pomad Polysporin; kòm likid anpoul ki kache a akimile sou 12 a 24 èdtan, dousman koupe kwen ki dekole ak sizo esteril. |
| Rad ak plastik ki fonn sentetik (Nylon, Polyester, Polypropylène, Polyethylene, ABS plastik) | \(160^\circ\text{C}\text{ pou }265^\circ\text{C}\) (\(320^\circ\text{F}\text{ pou }510^\circ\text{F}\)) | ** NON ** (Plastik solidifye sentetik yo ensolubl nan lwil nan kay la) | 1. Refwadi imedyatman ak dlo k ap koule 15 a 20 min. 2. Koupe twal ki lach alantou boule a ak sizo; PA JANM rale plastik ki fonn kole sou po a. 3. Kouvri ak twal gaz vaselin esteril epi ale nan yon inite pou boule lopital pou debridement chirijikal anba analgesi. |
| Molten Candle Wax, Paraffin, & Depilatory Hair-Releval Wax (Boji bouji ki koule atè, sir batik, aparèy chofaj sir kosmetik) | \(60^\circ\text{C}\text{ pou }150^\circ\text{C}\) (\(140^\circ\text{F}\text{ pou }300^\circ\text{F}\), pi wo si sir pran dife) | WI (sir parafin adousi nan mineral/lwil ti bebe ak lwil oliv) | 1. Refwadi anba dlo tiyo k ap koule pou 15 a 20 minit. 2. Dousman fwote Lwil Tibebe, Lwil Oliv, oswa Vaselin alantou bor sir ki refwadi a pou li glise sou po entak; Kite nenpòt sir kole sou po kri/anpoul pou kont li pou retire medikal. |
| Bouyi sik, karamèl, karamèl, ak siwo kwizin ki sanble ak Napalm (fè sirèt, kouch sik tanghulu, konfiti cho) | \(150^\circ\text{C}\text{ pou }190^\circ\text{C}\) (\(300^\circ\text{F}\text{ pou }375^\circ\text{F}\)) | DLO-SOLUBLE (Fòd nan dlo fre k ap koule, pa lwil oliv) | 1. Plonje imedyatman nan dlo fre k ap koule pou 20 a 30 minit konplè: Kontrèman ak goudwon oswa plastik, vè sik ki di fonn nèt nan dlo fre fre pandan dlo a ekstrè chalè a. Pa janm rale sik ki di sou dwèt sèk. |
Deep Dive: Pwotokòl klinik etap pa etap pou retire goudwon ak asfalt ("tankou fonn tankou")¶
Yon fwa ou fin fè Faz 1 (15 a 20 minit dlo k ap koule fre kontinyèl) pou goudwon an konplètman frèt lè w touche, ki jan inite boule yo ak premye sekouris yo retire kwout bitumen nwa a san yo pa chire yon sèl milimèt po?
1. Chimi Solvants Lipophilic Safe¶
Bitum petwòl konsiste de chenn idrokarbone ki pa polè ki te kenbe ansanm pa fòs van der Waals. Dlo se fòtman polè epi li pa ka antre bitumen ditou. Sepandan, san danje, ki pa toksik lwil lipofil ki pa polè ak odè difize dirèkteman nan matris bitumen an, kraze lyezon entèmolekilè ki genyen ant asfaltèn yo epi tounen goudwon nwa ki difisil pou wòch tounen nan yon likid mawon mens ki koule nan tanperati chanm:
- Premye Liy Medikal ak Dissolvant bitumen nan kay (100% san danje sou dèrm boule kri):
- Lwil tounsòl oswa lwil oliv: etid ki pibliye nan sant boule yo (ki gen ladan pwotokòl ke Asosyasyon Britanik boule yo ak sant boule Ewopeyen yo te adopte) demontre ke lwil oliv tounsòl ki nan klas manje fonn asfalt wout la ak bitumen twati pi vit ak pi pwòp pase prèske nenpòt sòlvan medikal komèsyal nan 20 a 40 minit nan yon pri neglijab, ak yon tisi neglijib ak zewo.
- Lwil Mineral (Parafin likid / Lwil ti bebe san odè): Li disponib fasilman nan chak famasi ak kay; vide sou kousinen twal gaz ki mete sou goudwon an.
- Polymyxin-Bacitracin oswa Neomycin-Polymyxin-Bacitracin Pomad (Polysporin / Neosporin Pomad) oswa White Petrolatum (Vazil): Itilize yon baz idrokarbone 100% vaselin blan ki piti piti emulsifie goudwon pandan y ap bay antimikwòb aktualite prophylaxis la. (Remak: Sèvi ak Odèm, pa "Krèm," paske krèm ki baze sou dlo gen mwens sòlvan petrolatum).
- Bè san sal oswa mayonèz: Nan ijans endistriyèl oswa bò wout kote twous premye swen pa gen okenn lwil ti bebe oswa pomad vaselin, bè san sal, magarin, oswa mayonèz (ki se 75% a 80% lwil soya/kanola emulsifye ak emulsif ak ze jònze emulsif ki efikas).
- Komèsyal Citrus-Peel D-Limonene / Polyoxyethylene Sorbitan (Tween-80 / De-Solv-It) Medikal Burn Cleaners: Espesyalman fòmile ki pa iyonik surfactant/estè espre medikal ki estoke nan klinik boule okipasyonèl (pa janm ranplase penti abazde kenkayri-magazen).
2. Teknik aplikasyon etap pa etap ("tranpe, siye, repete: pa janm frote")¶
- Lave epi sèk dousman po ki antoure a apre w fin ranpli dlo fre 20 minit.
- Aplike yon kouch epè 3 a 5 milimèt Lwil tounsòl, Lwil ti bebe, White Petrolatum, oswa Odè Polysporin sou tout sifas la ak bor goudwon ki refwadi a.
- Kouvri ak twal gaz esteril tranpe nan lwil la epi vlope ki lach ak yon bandaj pou kenbe lwil la an kontak ak goudwon an pou 30 a 60 minit.
- Devlope epi siye dousman, pa janm frote: Apre 30 a 60 minit, kouch ekstèn goudwon difisil la ap fonn nan yon depo nwa lwil. Sèvi ak twal gaz mou esteril mouye ak dlo tyèd oswa plis lwil oliv pou dousman siye goudwon likid la sèlman ki soti ak zewo rezistans.
- Reaplike yon lwil oliv fre/pomad abiye pou goudwon epè ki fè tèt di: Si yon nwayo epè nan goudwon rete kole sou po anpoul, pa fòse li koupe. Reaplike yon kouch jenere vaselin esteril oswa odè antibyotik, re-abiye blesi a, epi tann yon lòt 4 a 12 èdtan (oswa kite klinik la boule lopital la repete pansman nan demen maten). Nan 12 a 24 èdtan anba yon pansman pomad oklizif, 100 pousan nan goudwon ki rete a flote konplètman gratis pou doktè a ka enspekte pwofondè egzak boule ki kache a.
3. Espesyal ijans anatomik: je, figi, ak sikonferans dwèt jete¶
- Godwon oswa asfalt nan je a:
- Imedyatman lave je ki louvri a ak dlo tiyo fre oswa saline esteril nòmal pou 15 a 20 minit pou refwadi bitumen an epi lave gravye ki lach.
- PA JANM eseye retire goudwon ki di nan korn, konjonktiv, oswa sil yo ak pensèt oswa prelèvman sèk.
- Nan depatman ijans la, oftalmològ aplike esteril eritromisin oftalmik oswa odè bacitracin (nan yon lwil mineral esteril / baz oftalmik vaselin blan) dirèkteman nan sak konjonktival la chak kèk èdtan; odè nan oftalmik esteril san doulè fonn goudwon an nan korn lan ak Coursil sou 12 a 24 èdtan pandan y ap pwoteje epitelyal la korn.
- Sikonferans goudwon jete sou dwèt yo, men, oswa ponyèt:
- Lè yon travayè plonje yon men nan yon bokit goudwon cho oswa jwenn yon ti gout 360 degre alantou yon dwèt oswa ponyèt, goudwon an refwadi fòme yon kokiy rijid ki pa kenbe. Kòm èdèm boule anfle tisi mou andedan koki sa a pandan 1 a 3 èdtan kap vini yo, presyon tisi depase presyon perfusion atè (sendwòm lòj / iskemi dijital).
- Aksyon pou Ijans: Leve men an pi wo nivo kè a, imedyatman kouvwi tout goudwon an nan yon epè Lwil tounsòl, Lwil Mineral, oswa Odè Petrolatum pandan y ap sou wout lopital la pou koki rijid la vin adousi nan yon keratin souple, epi tcheke renouvèlman kapilè ak sansasyon dwèt yo chak 10 minit. Nan inite boule a, chirijyen fann jete goudwon an adousi longitudinal (epi fè yon eskarotomi chirijikal si eschar po plen epesè ki kache ap anpeche sikilasyon san).
Deep Dive 2: Twal Sentetik ki fonn (Nylon, Polyester, Polaire) ak "Tanghulu" Sugar Glass Scalds¶
1. Poukisa rad sentetik fonn nan yon soude plastik sou po a¶
Kontrèman ak 100 pousan natirèl koton, lenn mouton, twal fin blan, oswa swa (ki boule nan sann frajil lè yo ekspoze a flanm dife san yo pa fonn), fib petwochimik sentetik tankou nilon, polyester, polypropylène, Acrylic, ak spandèks/elastan fonn ant \(160^C\text{\text }260^\circ\text{C}\) (\(320^\circ\text{F}\text{ rive }500^\circ\text{F}\)) nan yon plastik likid ki bouyone, ki kolan ki retresi byen sere sou kò moun ki mete yo:
- Sispann, lage, woule, epi refwadi nan twal la: Si pantalon senti sentetik yon moun, jakèt polar, oswa chemiz polyestè pran dife, etenn flanm dife yo imedyatman epi inonde rad ki fonn yo ak dlo fre pandan 15 a 20 minit AVAN ou eseye dezabiye zòn ki boule a.
- Koute, Pa janm Peel: Sèvi ak sizay pou chòk ak pwent kout pou koupe tout rad ki lach, ki pa fonn alantou perimèt boule a. Kite nenpòt zile nayilonn oswa polyester ki fonn ki kole nan po a sevè an plas, kouvri li ak twal gaz vaselin esteril oswa vlope plastik pwòp, epi transpòte pasyan an nan yon sant boule lopital kote klinisyen yo ka debride polymère a anba analgesi nan venn oswa sedasyon pwosedi.
2. "Tanghulu" Bouyi sik ak Kamèl Kitchen Boule Epidemi¶
Pandan dènye ane yo, inite boule pou timoun ak adilt atravè lemond te rapòte yon gwo ogmantasyon nan men pwofon ak boule nan figi ki te koze pa siwo sik bouyi ("Tanghulu" resèt fwi sirèt, karamèl endijèn, ak karamèl) chofe nan tas mikwo ond oswa chodyè recho a \(150^\circ\text\text{C}\text{C}\)\text\text\text (\(300^\circ\text{F}\text{ rive nan }350^\circ\text{F}\)):
- Poukisa sik bouyi aji tankou Napalm Kitchen: Siwo sikwoz fonn gen tou de yon tanperati ekstrèm (\(160^\circ\text{C}+\)) ak gwo viskozite ki kouvri dwèt yo epi li vin di nan yon kokiy sirèt solid ki sanble ak vè nan kèk segonn. Si yon timoun oswa yon adilt eseye souke, siye, oswa kale sik ki vin di ak lòt men yo, sik fonn lan transfere nan dezyèm men an epi dechire po anpoul la sou tou de men yo ansanm.
- Poukisa dlo fre k ap koule a se tou de pi fre AK sòlvan pou boule sik la: Kontrèman ak goudwon petwòl (ki mande pou lwil oliv) oswa plastik fonn (ki mande pou retire chirijikal), sik fè tèt di ak karamèl yo 100 pousan idrosolubl. Kenbe men ki kouvwi sik la anba yon kouran dou nan dlo tiyo fre k ap koule pandan 20 a 30 minit plen an menm tan ekstrè \(160^\circ\text{C}\) chalè a AK fonn koki sirèt ki di a nèt sou po a anpoul san yo pa chire epidèm la.
Lis prevansyon nan espas travay ak nan kay la¶
- Mete rad 100% koton lou oswa ki rezistan nan flanm dife (FR) fib natirèl lè w ap travay alantou chodyè asfalt oswa twati yo: Pa janm mete chemiz atletik polyestè, nilon, oswa sentetik sou yon ekipaj pavaj oswa twati; mete pantalon long abako lou ki rale sou deyò bòt kwi wo yo, gan gan kwi ak manchèt byen byen, ak yon plak pwotèj plen figi sou linèt sekirite.
- **Mete chak kamyon pavaj ak ekipman pou twati ak de boutèy 1 lit lwil tounsòl oswa lwil mineral ak 5 galon dlo pou refwadisman **: Kenbe lwil lipofil ki disolvay bitumen an sekirite ak pake pomad vaselin esteril andedan twous premye swen ekipaj la pou pa gen okenn travayè pa janm tante dyezèl lave gaz oswa sòlvan.
- Kenbe yon bòl dlo frèt bò kote nenpòt zam lakòl ki wo oswa chodyè pou sik recho: Lè w ap itilize yon pistolè lakòl ki fonn cho \(200^\circ\text{C}\) oswa sik bouyi lakay ou, mete yon gwo bòl dlo fre tou dwat sou kontwa an anvan ou vire sou chalè a pou nenpòt gout sou yon dwèt ka plonje nan mwens pase 1 segonn dlo.
Kesyon yo poze souvan¶
Kolèg travay mwen an te pwojeksyon sou avanbra a ak asfalt wout cho 5 minit de sa. Yon lòt manm ekipaj vle siye li ak yon ranyon tranpe nan gaz dyezèl oswa WD-40 nan kamyon an. Èske mwen ta dwe kite yo?¶
Non: sispann yo imedyatman. Pa janm mete gaz dyezèl, gazolin, kerosene, WD-40, pwodui netwayaj fren, diluant penti, oswa asetòn sou po moun boule. Solvang endistriyèl ak konbistib sa yo se idrokarbur toksik ki retire ak chimik boule dèrm ki deja anpoul yo, absòbe rapidman nan san an atravè blesi boule a louvri pou lakòz anpwazònman sistemik, epi yo poze yon gwo danje flash-dife. Olye de sa, kenbe avanbra kòlèg travay ou a anba dlo fre pandan 15 a 20 minit kounye a pou anpeche chalè a boule pi fon. Yon fwa asfalt la konplètman frèt, rad li epè ak lwil tounsòl plenn, lwil oliv legim, lwil ti bebe, bè, mayonèz, oswa Neosporin/Polysporin odè, ki san danje epi san doulè fonn asfalt petwòl san yo pa mal po a.
Mwen boule gwo pous mwen ak yon zam lakòl cho ki fonn cho ak tanperati ki wo epi mwen enstenktivman rale kòd lakòl cho a ak lòt men mwen an. Koulye a, tou de gwo pous yo boule ak yon moso nan lakòl fè tèt di toujou kole nan yon ti anpoul anvan tout koreksyon. Kouman pou mwen retire rès lakòl la?¶
Premyèman, kenbe tou de gwo pous anba dlo tiyo fre pou 15 a 20 minit pou retire tout chalè rezidyèl. PA rale oswa chwazi nan rès lakòl ki fè tèt di toujou kole sou anpoul la anvan tout koreksyon, paske rale li pral dechire do kay la nan anpoul la nèt epi ekspoze dèrm nan gwo twou san fon. Kontrèman ak goudwon petwòl, solid etilèn-vinil acetate (EVA) lakòl cho fonn se yon polymère plastik ki pa fonn nan likid nan lwil oliv; sepandan, kouvwi lakòl la ak ti anpoul san gad dèyè ak vaselin oswa odè Polysporin anba yon bandaj adousi kosyon po-lakòl la pandan kò ou natirèlman akimile likid andedan ti anpoul ki anba li. Plis pase 24 a 48 èdtan, lakòl la pral leve gratis nan kwen yo pou ou ka koupe li san doulè, oswa yon klinisyen nan yon klinik swen ijan ka retire li san danje.
Poukisa li tèlman enpòtan pou w kite goudwon an SOU po a pandan w ap refwadi ak dlo pou 20 minit, olye w grate goudwon cho a touswit ak yon kouto oswa yon baton?¶
Nan 2 a 5 segonn apre yo frape po ou, kouch anba a nan goudwon fonn oswa plastik fonn te deja fusion nan rasin cheve ou ak anpoul kouch anwo a nan epidèm ou. Si w eseye grate oswa kale goudwon an ak yon baton, kouto, oswa yon ranyon pandan premye minit la, ou pa jis retire goudwon an: ou mekanikman koupe tout kouch epidèm vivan an nan po ansanm ak li, kite yon blesi anvan tout koreksyon, senyen plen epesè. Inondasyon goudwon an ak dlo fre koule fè chalè a soti nan kouch goudwon mens la nan kèk segonn, solidifye goudwon an an plas, epi konsève 100 pousan nan po kache ou pou goudwon an ka fonn dousman ak lwil oliv 20 minit pita.
Gid sa a se pou rezon enfòmasyon epi li pa ranplase swen medikal pwofesyonèl nan yon sant boule sètifye. Paske gwo boule tèmik yo ka lakòz anfle, chòk ipovolemik, ak enfeksyon, nou rekòmande pou pran yon kou premye swen ki akredite atravè Federasyon Entènasyonal Lakwa Wouj ak Sosyete Wouj Kwasan (IFRC), sosyete Lakwa Wouj nasyonal ou a, St John Ambulance, oswa yon founisè fòmasyon lokal ki sètifye.
Sous yo tcheke¶
- Asosyasyon Boule Ameriken (ABA): Manyèl Founisè Sipò pou Vite Boule Avanse (ABLS): Blesi Espesyal Boule, Boule Goudwon ak Asfalt.
- Asosyasyon Burn Britanik (BBA) & NHS Burn Networks: Gid Pratik Klinik pou Premye Swen ak retire amolyan nan boule bitumen (godwon/asfalt) (pwotokòl lwil tounsòl ak parafin likid).
- Enstiti Nasyonal pou Sekirite ak Sante nan Travay (NIOSH, Etazini) & Sant pou Kontwòl ak Prevansyon Maladi (CDC): Revizyon Danje: Efè Sante Ekspozisyon Okipasyonèl nan Asfalt ak Goudwon Chabon.
- Òganizasyon Mondyal Lasante (WHO) & Sosyete Entènasyonal pou Blesi Boule (ISBI): Gid Pratik ISBI pou Swen Burn: Refwadisman Premye Swen ak Jesyon Ajan Adhérant.