Rivyè Atmosfè, ARkStorm, ak Pineapple Express: Inondasyon orografik lapli-sou-nèj ak evakyasyon ewozyon baraj¶
Nimewo ijans yo diferan selon peyi. Paj sa a sèvi ak 911, nimewo pou Etazini ak Kanada. Anpil lòt peyi itilize 112, 999, oswa yon lòt nimewo. Jwenn nimewo pou peyi w.
Yon rivyè atmosferik (AR) se yon koridò vapè dlo konsantre, k ap deplase rapid nan troposfè ki pi ba a (typically 400 to 600 kilometers / 250 to 375 miles wide epi 2,000+ kilometers / 1,250+ miles long, monte devan fwon frèt yon siklòn ekstratwopikal nan kouran jè ki ba-nivo) ki transpòte otan dlo nan syèl la pa segonn tankou 15 a 25 fwa koule mwayèn Rivyè Mississippi nan bouch li (or up to 2.5 times the flow of the Amazon River). Lè yon rivyè atmosferik subtropikal tankou "Pineapple Express" (ki trase lè cho ki satire ak imidite ki sòti dirèkteman nan twopik yo toupre Hawaii) frape nan yon baryè mòn kotyè tankou Sierra Nevada, Cascades, Coast Ranges, Sid Alp nan New Zeland, Andes Chilyen, oswa mòn Ewòp oksidantal yo, tèren an fòse rivyè vapè a monte ** (orografikman monte). Depo lè refwadisman 150 a 500+ milimèt (6 a 20+ pous) lapli nan 24 a 72 èdtan, pandan y ap yon nivo konjel twopikal ki pi wo a 2,500 a 3,000 mèt (8,200 a 9,800 pye) lage yon lapli cho toransyèl dirèkteman sou ROSw. inondasyon**), deklanche katastwofik koule debri apre dife sovaj, depase dig rivyè plenn yo, epi fòse rezèvwa amont yo antre nan devayisman oksilyè ijans yo, kote kavitasyon gwo vitès ak ewozyon nan ravin anlè kapab menase echèk katastwòf baraj (jan sa modelize nan **Rivyè **ARk0000] senaryo ak demontre pandan kriz 2017 Oroville baraj la). Si yon AR Kategori 4 (Ekstrèm) oswa Kategori 5 (Eksepsyonèl) tanpèt, yon Ijans Inondasyon Flash, yon Avètisman Kole Debri apre dife sovaj, oswa yon Lòd Evakyasyon Baraj / Devèsman yo bay pou basen ou a, evakye lateralman nan tè wo imedyatman epi rele lokal ou a. nimewo ijans si yo bloke nan dlo k ap monte. Pou ijans ki gen rapò ak inondasyon ak pant, konsilte gid frè ak sè nou yo sou rivyè atmosferik, bwose dig, ak inondasyon basen pwolonje, koule debri apre dife sovaj, glisman labou nan basen vèsan yo boule, ak fanatik alluvion., inondasyon eksplozyon lak glacial ak evakyasyon fayit baraj, ak inondasyon flash.
Paske yon ARkStorm oswa dèyè AR Family (yon tren ki gen 3 a 9 rivyè atmosferik ki frape menm basen vèsan satire a sou 2 a 3 semèn) konplètman fini absòpsyon tè a ak depo kontwòl inondasyon rezèvwa anvan dènye tanpèt la menm rive tonbe tè, siviv depann de lekti Transpò Vapè Entegre (IVT) previzyon, rada nivo nèj, ak konsèvasyon rezèvwa an amont vs pousantaj depo nan pisin inondasyon jou anvan inondasyon nan fon fon ou a.
Fè sa kounye a¶
- Evakye imedyatman si w ap viv anba yon mak boule dife sovaj (boule nan 1 a 3 ane ki sot pase yo) epi yo prevwa to lapli depase.
12 to 20 millimeters (0.5 to 0.8 inches) per hour. Pa PA tann pou w wè labou oswa dlo nan lakou w, epi pa janm eseye "abri sou dezyèm etaj la oswa sou do kay la" nan yon zòn koule debri apre dife sovaj. Kontrèman ak inondasyon dlo larivyè Lefrat likid, yon koule debri ki boule ak mak se yon50 to 80 km/h (30 to 50 mph)miray labou gluan, kalson pye bwa, ak gwo wòch granit 10 tòn (with the density of wet concrete, -2.0 g/cm3) ki taye kay de etaj netwaye fondasyon yo an segonn. - Si w ap viv nan yon canyon rivyè oswa yon vale anba yon gwo baraj epi otorite yo bay yon lòd pou Evakyasyon Ijans Devake/Echèk Baraj, evakye PERPENDICULAR (lateralman) nan kanal larivyè Lefrat la nan direksyon gwo miray ranpa yo imedyatman. PA kondui aval sou otowout larivyè Lefrat la pou eseye depase yon baraj ki kraze oswa yon ijans devèsman ka degaje yon vag pandan yon vag ap desann,
20 to 50 kilometers per hour (12 to 30 miles per hour)epi li depase trafik ki anboutey nan fon fon. Kondwi oswa monte tou dwat sou ti mòn lateral ki pi pre a pou omwen 15 a 30 mèt (50 a 100 pye) anlè etaj canyon an. - Tcheke de nimewo enpòtan anvan chak Kategori 3, 4, oswa 5 Rivyè Atmosfè: Nivo Konjelasyon Tanpèt la (
Snow Level) ak Kapasite Inondasyon-Pisin Reservoir ou a. - Si nivo konjel tanpèt la monte de
1,200 meters (4,000 feet)pou2,500+ meters (8,200+ feet), dè milye de kilomèt kare nan pake nèj sou mòn toudenkou chanje soti nan absòbe nèj nan koule toransyèl Lapli-sou-Nèj koule, miltipliye aflu rivyè 3-pliye a 5-pliye nan 6 èdtan. - Si rezèvwa amont ou a deja nan
> 90% to 100%nan Tèt Pisin Kontwòl Inondasyon / Pisin Brit, yo dwe jete chak mèt kib ekoulman sou mòn ki ap rantre tou dwat nan dlo a nan devèsman prensipal oswa ijans lan. - Pa janm kondui alantou barikad "Wout Fèmen" oswa nan pasaj anba ki inonde, wout chay, oswa wout dig (
Turn Around, Don't Drown). Jis 15 santimèt (6 pous) dlo k ap deplase rapidman fè yon granmoun tonbe nan pye yo; 30 santimèt (12 pous) flote yon machin pasaje; epi 45 a 60 santimèt (18 a 24 pous) bale SUV lou ak kamyon pickup sou pavaj la nan kanal drenaj pwofon. - **Si w ap viv dèyè yon rivyè tè nan yon basen plenn (tankou Sacramento-San Joaquin Santral Valley, Fraser Valley, oswa Rhine/Plen plenn Po) epi w remake dlo labou k ap bouyi nan lakou w oswa nan twou a ("sab bouyi"), evakye imedyatman. dig; yon vyolasyon katastwofik atravè dig ka swiv nan 15 a 60 minit.
- Kenbe yon Radyo Meteyo NOAA ki mache ak pil, yon smartphone WEA (Wireless Emergency Alerts) aktive, epi chaje Go-Bag bò kabann ou pandan aswè AR tonbe. Liy ki pi letal atmosferik larivyè frèt-frontal gwo lapli (Bann lapli etwat frèt-fwontal [NCFRs]) ak ijans nan mitan mitan lannwit lan 6:00 AM. ak gwo fò won selilè echwe. Si yon gwo inondasyon bloke, monte nan nivo ki pi wo nan yon bilding ki byen estriktire (sèlman si se deyò yon chute boulder ki koule debri) epi rele lokal ou a. nimewo ijans.
Poukisa Rivyè Atmosfè 'Warm' (Pineapple Express) deklanche inondasyon katastwofik Lapli-sou-Nèj (ROS), e poukisa lapli a li menm se PA sa ki fonn nèj la.
Yon mit toupatou se ke dlo lapli cho ki tonbe sou nèj fonn snowpack nan chalè a nan gout lapli yo. Thermodinamik pwouve otreman: paske chalè espesifik dlo likid la piti (4.18 J/g/C) konpare ak chalè inaktif ki nesesè pou fonn glas (334 J/g), 100 millimeters nan 10 C (50 F) lapli tonbe sou 0 C nèj fonn sèlman yon trivial 12 millimeters nan ekivalan dlo nèj pa chalè lapli pou kont li. Vrè asasen an nan yon evènman Pineapple Express lapli sou nèj se Chalè Inaktif Kondansasyon ak Chalè Van Sansab: lè yon 50 to 90 km/h gwo van cho, 100% imidite lè subtropikal soufle atravè yon pake nèj frèt, vapè dlo kondanse dirèkteman sou sifas nèj la, lage 2,500 Joules per gram nan chalè inaktif (7.5 times enough energy to melt an equal mass of ice). Konbine ak saturasyon dlo ki mi nan snowpack, blowtorch atmosferik sa a fonn 50 a 150 milimèt (2 a 6 pous) dlo likid ki soti nan snowpack la SOU 200+ milimèt lapli ki tonbe, deklanche yon miray dlo ki koule nan mòn.
Poukisa yon Devayman Baraj Ijans (Oksilyè) ki pa gen okenn liy se yon danje jeo tik lè yo depase
Pifò gwo baraj yo gen de déversoirs: yon Primè (Sèvis) Spillway ki kouvri ak konkrè ki kontwole pa pòtay radial asye (designed to pass normal flood inflows), ak yon Devayateur Ijans (Oksilyè), ki nan anpil baraj ki pi gran yo se tou senpleman yon devayman ki pa asfalte, tè ak wòch ki fèt pou itilize sèlman yon fwa nan 500 a 1,000 ane si devèsman prensipal la bouche oswa echwe. Lè dlo rezèvwa a vide sou yon devèsman ijans an tè ki pa gen okenn liy nan plizyè dizèn de milye pye kib pou chak segonn, dlo a plonje ap koule sou tè a ak soubasman move tan (ewozyon knickpoint headward), dekoupe yon gwo twou san fon an bak nan direksyon krèt weir konkrè a. Si kaskad dlo érosion sa a koupe tout wout tounen nan krèt devèsman ijans lan, li ka lage yon enkontwole 10-a-15-mèt (33-a-50-pye) miray dlo rezèvwa desann nan canyon larivyè Lefrat la.
Ki jan yo li echèl CW3E / NOAA Ralph (AR Cat 1 rive AR Cat 5) anvan yon tanpèt frape
F. Martin Ralph ak kòlèg li yo te devlope an 2019 nan Scripps Institution of Oceanography Center for Western Weather and Water Extremes (CW3E) epi li te adopte pa NOAA, Echèl Rivyè Atmosfè (AR Cat 1 rive AR Cat 5) klase tanpèt yo dapre de paramèt fizik: Transpò maksimòm (Entegre)IVT, an kilogram vapè dlo pou chak mèt pou chak segonn, kg/m/s) ak Dire de IVT >= 250 kg/m/s sou yon sèl kote. Lè nou konsidere ke yon AR Cat 1 oswa Cat 2 se sitou benefisye (ranpli rezèvwa), yon AR Cat 4 (ekstrèm) oswa AR Cat 5 (eksepsyonèl) ki dire. 24 to 72+ hours sou tè deja mouye se yon gwo ijans inondasyon ki menase lavi.
Meteyoroloji ak idroloji: Leve orografik, Gwo lapli Fwad-Fwontal (NCFRs), ak Senaryo ARkStorm.¶
====================================================================================
PINEAPPLE EXPRESS ATMOSPHERIC RIVER: OROGRAPHIC LIFT & RAIN-ON-SNOW FLOOD
====================================================================================
[ SUBTROPICAL MOISTURE PLUME (IVT > 750 to 1,250+ kg/m/s) ]
* Low-Level Jet Wind (60 to 110 km/h) at 1 to 3 km altitude.
* High Freezing Level: 2,800 to 3,200 m (9,200 to 10,500 ft) --> WARM RAIN
|
+---> [ OROGRAPHIC LIFT UP MOUNTAIN BARRIER ]
| * Air cools moist-adiabatically -> 200 to 500 mm (8 to 20 in) rain.
| * Latent heat of condensation melts deep snowpack (RAIN-ON-SNOW).
| /\
| /////////////////////////// / \ (Snow only above 3,000 m)
| / \
v (Torrential Warm Rain) / \
~~~~~~~ / [] \ <-- Hydrophobic Wildfire
/ / \ \ Burn Scar -> Debris Flow
/ / \ \
/ / \ \
[ UPSTREAM DAM & RESERVOIR ] \ \
* Flood Pool hits 100% \ \
* Main & Emergency Spillways -->| |
___________________________________________|___|______
[ LOWLAND BASIN / VALLEY FLOOR: Levee Overtopping & Breach ]
====================================================================================
1. Echèl Rivyè Atmosfè Ralph / CW3E (AR Cat 1 rive Cat 5)¶
| Kategori AR | Maksimòm IVT Entansite (kg/m/s) & Dire (at >= 250 kg/m/s) |
Balans benefisye vs danjere | Konsekans idwolojik ak enfrastrikti tipik |
|---|---|---|---|
| AR Cat 1 (fèb) | IVT 250 to 500 kg/m/s pou < 24 hours |
Premyèman benefisye | Limyè a modere lapli ak nèj nan mòn; ranpli imidite tè a ak rezèvwa yo ak yon minimòm danje ekoulman. |
| AR Cat 2 (modere) | IVT 250 to 500 kg/m/s (24 to 48 hrs) OSWA 500 to 750 kg/m/s (< 24 hrs) |
Sitou benefisye, tou danjere | Benefisye rezèv dlo rechaje; lokalize lari iben etann ak ti kouran dlo monte si tè yo deja satire. |
| AR Cat 3 (Fò) | IVT 500 to 750 kg/m/s (24 to 48 hrs) OSWA 750 to 1,000 kg/m/s (< 24 hrs) |
Balans nan benefis ak danjere | Rivyè enpòtan monte; glisman labou sou dènye dife sovaj sikatris boule si yo entegre Narrow Cold-Frontal Rainband (NCFR) depase 15 mm/hr. |
| AR Cat 4 (ekstrèm) | IVT 750 to 1,000 kg/m/s (24 to 48 hrs) OSWA >= 1,000 kg/m/s (< 24 hrs) |
Sitou danjere, tou benefisye | Gwo inondasyon gwo larivyè Lefrat, glisman tè toupatou sou ti mòn, koule debri apre dife sovaj, lave otowout yo, ak gwo devèsman rezèvwa. |
| AR Cat 5 (eksepsyonèl) | IVT >= 1,000 to 1,250+ kg/m/s dirab >= 24 to 48+ hours (oswa AR Cat 4 ki dire > 48 hours) |
Premyèman Danjre (Katastwofik) | Inondasyon katastwofik nan tout basen an, vyolasyon dig, gwo lapli-sou-nèj miltimèt, aktivasyon ijans baraj devèsman, ak inondasyon pwolonje nan vale (konpak klas ARkStorm). |
2. Kisa senaryo megastorm USGS "ARkStorm" (Rivyè Atmosfè 1,000) ye?¶
Ki fèt pa U.S. Geological Survey (USGS) ak 117 syantis, ARkStorm se pa yon fantezi ipotetik: li se yon rekonstriksyon ki baze sou fizik nan istorik Gwo Inondasyon 1861 rive 1862 (ki te fè Vale Santral Kalifòni an tounen yon lanmè andedan 480 kilomèt ak 30 kilomèt anba lajè. 3 mèt dlo) koud ansanm nan de peryòd reyèl rivyè atmosferik modèn (January 1969 and February 1986).
- Nwayo sediman jeyolojik ki soti nan basen kotyè yo ak basen Santa Barbara yo pwouve ke megatanpèt ARkStorm yo frape kòt lwès Amerik di Nò apeprè chak 100 a 200 ane (an annual exceedance probability between 1-in-100 and 1-in-500).
- Poukisa yon Fanmi AR se konsa destriktif: Yon ARkStorm konsiste de yon sekans 20 a 40 jou tanpèt AR Cat 3, Cat 4, ak Cat 5 ki bloke pa yon ridge ki bloke atmosferik. De premye tanpèt yo boure tè mòn yo 100% kapasite jaden ak ranpli rezèvwa amont nan tèt pisin kontwòl inondasyon yo; lè twazyèm ak katriyèm tanpèt Pineapple Express cho a frape nan Jou 15 a 25, prèske 100 pousan lapli k ap tonbe ak nèj ki fonn konvèti imedyatman nan inondasyon sifas.
Twa danje ki diferan ant mòn ak vale pandan yon rivyè atmosferik¶
1. Koule Debri Idrofob Burn-Scar apre dife sovaj (Deklanche pa NCFR)¶
Lè yon dife sovaj boule forè chaparral, pine, oswa eucalyptus nan gwo entansite, sir plant vaporize kondanse 2 a 5 santimèt anba sifas tè a, kwit yon kouch ki repouse dlo (idrofob) ki koule dlo lapli tankou pave asfalt.
- Deklanche Narrow Cold-Frontal Rainband (NCFR) la: Menm andedan yon tanpèt modere AR Cat 2 oswa Cat 3, yon razwa-mens (5 km wide) liy konvèktiv squall sou devan frèt ki rele yon NCFR ka jete 15 to 40 millimeters (0.6 to 1.6 inches) of rain in just 15 to 30 minutes.
- Anplifikasyon ekoulman: Papòt lapli USGS apre dife a montre ke yon entansite lapli 15 minit depase 24 mm/hr (0.95 in/hr) sou yon mak fre boule (1 to 2 years post-fire(30 to 80 km/h) ki pete soti nan kanyon mòn yo atravè fanatik alluvion banlye (jan ki te fèt nan letal janvye 2018 Montecito, Kalifòni koule debri).
2. Lekti Nivo Baraj ak Rezèvwa Amont yo ak Avètisman Kavitasyon Devèsman yo¶
Lè w ap kontwole baraj amont ou a pandan yon rivyè atmosferik (atravè pòtay dlo leta/federal yo tankou California CDEC, USACE Water Management, oswa USBR), konprann kat zòn vètikal yon rezèvwa ak kijan devayman yo echwe:
====================================================================================
ANATOMY OF A DAM RESERVOIR POOL & SPILLWAY CAVITATION / EROSION FAILURE
====================================================================================
[ DAM CREST (Top of Earthen / Concrete Dam: Overtopping = Total Dam Breach) ]
----------------------------------------------------------------------------------
[ SURCHARGE / EMERGENCY POOL ] --> Flows over UNLINED EMERGENCY AUXILIARY WEIR
>>> Risk: Headward gully erosion cuts back
toward weir crest -> Uncontrolled release
=================== [ TOP OF FLOOD CONTROL POOL (100% Gross Capacity) ] ==========
[ FLOOD CONTROL POOL (Reserved empty in winter to catch AR flood inflows) ]
* Discharged through Concrete PRIMARY SERVICE SPILLWAY (Radial Gates).
* >>> Risk at high flow: Joint uplift / CAVITATION blows out concrete slabs ->
High-pressure jet scours earthen dam abutment
=================== [ TOP OF CONSERVATION POOL (Normal Winter Max Level) ] =======
[ CONSERVATION / ACTIVE STORAGE POOL (Water Supply & Hydroelectric Turbines) ]
==================================================================================
[ DEAD POOL (Sediment Storage & Low-Level River Outlet Works) ]
====================================================================================
- Kijan Devèsman Prensipal Konkrè Sifri Stagnation-Presyon Soulèvman ak Kavitasyon: Lè dlo desann nan yon goutyè devèsman beton apik nan 25 a 40 mèt pa segonn (55 a 90 mil pa èdtan), de fòs fizik atake dal yo:
- Stagnation-Presyon Hydraulic Jacking: Si dlo ki gen gwo vitès antre nan yon ti fant cheve oswa jwenti konpanse ant de dal konkrè (
even a 5-millimeter lip), enèji sinetik la30 m/sdlo konvèti enstantane nan presyon soulèvman estatik anba dal la (jacking idwolik), rache dal konkrè 1-mèt-epè tou dwat soti nan etaj chute a epi ekspoze fondasyon tè mou anba a nan fwote vyolan. - Enplozyon Kavitasyon Vapè: Kote dlo rapid ap koule sou yon boul oswa yon fant sou chute a, presyon dlo lokal la desann pi ba pase presyon vapè, sa ki fòme dè milyon de bul vapè mikwoskopik. Milisgond pita, pandan bul sa yo ap bale nan pi wo presyon an anba, yo enplode sipèsonik, eksplozif ond chok mikwoskopik ki moulen twou tou dwat nan beton solid solid ak asye.
- Siy Avètisman Vizyèl Anba Yon Baraj: Si w wè pann devèsman blan an toudenkou vire mawon labou oswa zoranj-wouj (sa vle di jè dlo a te kraze nan chute beton an epi l ap fouye ti mòn lan), oswa si manadjè ijans yo anonse ke rezèvwa a pral depase **pa ijans li yo , pou premye fwa devèsman an nan istwa oksilyè a, evakye. zòn anvan krèt devèsman ijans yo.
Tablo konparezon: Koule debri apre dife sovaj kont devèsman baraj / vag vyolasyon kont inondasyon dig basen anba tè¶
| Dimansyon danje | Koule debri apre dife sovaj boule-cikatris (Aluvial Fan / Canyon Bouch) | Echèk Devayman Baraj / Vyolasyon Onn Vag (River Canyon & Upper Valley) | Vyolasyon Dig Basen Plaj ak Inondasyon Dlo (Etaj Fon / Delta) |
|---|---|---|---|
| Papòt deklanche | ** Lapli gwo entansite kout dire (> 12 to 24 mm/hr pou 15 to 30 min)** pandan yon NCFR sou yon < 3-year dife sovaj boule mak |
Aflu kimilatif plizyè jou nan basen ranpli rezèvwa sot pase a 100% Pisin Inondasyon + echèk estriktirèl prensipal oswa ijans |
Jou jiska semèn nan etap gwo larivyè ki kontinye ap grandi satire dig tè (seepage / sand boils) oswa overtopping dig kouwòn |
| Avètisman Delè | Minit (0 to 30 minutes yon fwa NCFR frape mòn lan): mande pou evakye 6 a 24 èdtan ANVAN devan tanpèt la rive. |
Orè (1 to 24 hours) pandan rezèvwa monte nan direksyon weir oksilyè oswa pandan y ap kontwole ewozyon chute |
Orè pou jou (6 to 72 hours) kòm krèt idwograf prevwa larivyè a amont |
| Vitès koule ak dansite | 10 to 25 m/s (35 to 80 km/h); dansite 1.8 to 2.3 g/cm3 (sispansyon labou, pye bwa, ak gwo wòch 10 tòn) |
6 to 20 m/s (20 to 70 km/h) nan canyon; miray dlo ajite, pye bwa derasinen, ak wòch fouye |
0.5 to 3 m/s (2 to 10 km/h) lwen gòj la vyolasyon; ranpli poldè ak basen 3 a 8 mèt (10 a 26 pye) pwofondè pou semèn |
| Èske w ka abrite sou yon twati oswa sou yon dezyèm etaj? | NON, JANM. Gwo wòch ak labou ki gen gwo dansite pulverize kay an bwa ak masonn nèt. Evakyasyon lateral soti nan zòn fanatik la obligatwa. | NON nan canyon / toupre baraj (vag detwi tout estrikti). Se sèlman yon refij vètikal dènye resous nan plenn inondasyon byen lwen lajè si bloke. | Refij vètikal (2yèm/3yèm etaj oswa twati ak rach grenye/sòti fenèt) ka sove lavi ou si yo bloke, men pa janm kache nan yon grenye fèmen san yo pa sòti nan do kay. |
Tree Desizyon Triyay Ijans¶
flowchart TD
A["AR Cat 3, Cat 4, oswa Cat 5 Atmosferik River / Pineapple Express Forecast"] --> B{"Idantifye Zòn Danje Espesifik Jeyografik ou a"}
B -- "Zòn 1: Nan 5 km anba yon sikatris ki boule nan dife sovaj ki gen < 3 ane" --> C["LETALITE DEBRIS-KOULANTE GWO:: 1. PA tann pou lapli kòmanse; evakye lè pwoblèm Avètisman/Lòd Evakyasyon: 2. Pa janm abrite sou 2yèm etaj oswa sou do kay (boulders kraze kay): 3. Si kwense nan mitan lannwit nan gwonde labou: Sprint lateral monte pèpandikilè ak Creek."]
B -- "Zòn 2: Nan yon Rivyè Canyon oswa yon Valley Anba yon Gwo Baraj" --> D{"Tcheke Depo rezèvwa ak Estati Devayman"}
D -- "Erozyon prensipal devèsman (panan mawon) OSWA Ijans Devayateur Oksilyè ki pral monte" --> E["EVAKYASYON IMEDYAT BARAJ:: 1. Evakye LATERAL (pèpendikilè ak larivyè Lefrat) moute sou mi fon yo (+15-30 m): 2. Pa janm kondui aval sou planche canyon larivyè Lefrat la: 3. Pran sak ale, medikaman, ak bèt kay anvan otowout yo bloke."]
D -- "Reservoir anba Tèt Pisin Kontwòl Inondasyon ak devayman an entak" --> F["Siveye degaje baraj ofisyèl yo; rete lwen rivyè pandan gwo cfs degaje"]
B -- "Zòn 3: Plan Inondasyon Tè Plaj / Dèyè Dig Larivyè Larivyè Terre" --> G{"Enspekte Dig & Etap Rivyè"}
G -- "Dig depase, tonbe, oswa labou Sand Bouyi bouyi dèyè dig" --> H["VOLIKASYON IMINAN LEVEE:: 1. Evakye basen an imedyatman atravè wout ki wo: 2. Pa janm kondwi nan dlo sou wout: 3. Si kwense nan monte rapid: monte sou do kay (pa janm bloke tèt ou nan yon grenye fèmen)"]
G -- "Dig kenbe" --> I["Prepare pou pann kouran ki gen plizyè jou, fèmti wout, ak koule dlo egou yo"]
Nimewo Ijans Rejyonal yo ak Pòtal Siveyans Rivyè/Baraj Atmosfè¶
- Etazini (California, Oregon, Washington, Alaska, Intermountain West): Rele 911 pou sekou imedya.
- Pwodiksyon AR & IVT: Siveye CW3E (Scripps Center for Western Weather and Water Extremes) Previzyon AR Echèl ak NOAA / NWS Weather Prediction Center (WPC) Pespektiv lapli twòp.
- Burn-Scar Debris Flows: Tcheke **USGS Post-Fire Debris-Flow Flow Evalyasyon ** ak Avètisman ijans san fil konte yo (
Ready.gov/CalAlerts). - Nivo baraj ak rezèvwa: Siveye depo an tan reyèl ak ekoulman yo atravè California Data Exchange Center (CDEC), USACE Access to Water, ak U.S. Biwo Reklamasyon (USBR).
- Kanada (British Columbia & Atlantik Kanada): Konpoze 911. Siveye Anviwònman ak Chanjman Klima Kanada (ECCC) Evalyasyon Atmosfè Rivyè, BC River Forecast Centre avètisman, ak emisyon Avètisman Pare.
- Wayòm Ini ak Iland: Fè 999 oswa 112. Met Office, Environment Agency, SEPA, ak Natural Resources Wales yo swiv rivyè atmosferik ivè Atlantik yo (ki responsab dosye Cumbrian, Welsh, ak Scottish inondasyon).
- Inyon Ewopeyen & Nòvèj: Fè 112. Swiv avètisman yo atravè Meteoalarm, NVE (Nòvèj), ak sèvis idwolojik nasyonal yo.
- Ostrali, Nouvèl Zeland, Chili ak Azi de Lès: Fè 000 (Ostrali), 111 (Nouvèl Zeland, MetService Westland/Southern Alps AR alerts), 131 / 132 (Chili SENAPRED), oswa 119 (Japon JMA lineyè rainbands), oswa-usu /S ** nimewo ijans.
Kesyon yo poze souvan¶
Ki diferans ki genyen ant yon Rivyè Atmosfè Kategori 1 ak yon Rivyè Atmosferik Kategori 5 sou echèl NOAA / CW3E?¶
Echèl Rivyè Atmosfè Ralph/CW3E a klase tanpèt ant AR Cat 1 (Fèb) rive AR Cat 5 (Eksepsyonèl) dapre de mezi fizik nan yon kote yo bay: pik Integrated Vapor Transport (IVT, ki mezire an kilogram vapè dlo k ap koule pase yon kolòn vètikal 1 mèt lajè pou chak segonn) ak konbyen èdtan konsekitif IVT ki rete pi wo pase 250 kg/m250. Yon AR Cat 1 pote 250 a 500 kg/m/s pou mwens pase 24 èdtan epi li pwodui lapli benefisye ak nèj nan mòn. Yon AR Cat 5 kenbe yon koule vapè ekstrèm 1,000 a 1,500 + kg/m/s pou 24 a 72 + èdtan, jete 250 a 600 milimèt (10 a 24 pous) nan lapli sou mòn yo ak deklanche inondasyon katastwofik nan tout basen, glisman tè, ak emerge.
Poukisa yon tanpèt cho Pineapple Express fonn lanèj mòn yo tèlman pi vit pase move tan prentan solèy?¶
Pandan yon rivyè atmosferik Pineapple Express, lè twopikal cho ak 100 pousan satire ap soufle atravè pake nèj mòn lan nan yon vitès van 50 a 100 kilomèt pa èdtan ak nivo glas ki pi wo a 2,800 mèt (9,200 pye). Pandan ke chalè lapli tonbe nan tèt li fonn anpil nèj, van ajite kondwi kondansasyon masiv nan vapè dlo dirèkteman sou sifas nèj la frèt. Chak gram vapè dlo ki kondanse sou nèj la degaje 2,500 Joul chalè inaktif, ase enèji pou fonn 7.5 gram glas. Konbine ak chalè van sansib, blowtorch atmosferik sa a rapidman fonn 50 a 150 milimèt dlo likid soti nan snowpack la pandan plis pase 200 milimèt lapli tonbe sou tèt, double oswa triple tèt inondasyon rivyè.
Poukisa ou pa ka siviv yon koule debri apre dife sovaj lè w monte sou dezyèm etaj la oswa sou do kay ou a?¶
Nan yon inondasyon òdinè larivyè ki monte dousman, k ap grenpe sou yon dezyèm etaj oswa sou do kay la kenbe ou anlè dlo pandan kay la rete kanpe. Yon debri debri apre dife sovaj ki boule ak mak se pa dlo likid: li se yon lisier ipè-konsantre 60 a 80 pousan labou, sann, pye pen derasinen, ak gwo wòch granit 5 a 20 tòn vwayaje nan 30 a 80 kilomèt pa èdtan ak dansite konkrè mouye (pou 2.0 gram kib). Lè yon koule debri ki chaje ak gwo wòch frape yon kay an bwa oswa brik, fòs enpak la se 10 a 50 fwa pi gran pase dlo klè, koupe tout kay la sou fondasyon li yo ak fanm k'ap pile premye ak dezyèm etaj yo ansanm. Ou dwe evakye soti nan zòn nan koule debri anvan lapli a rive.
Ki sa ki yon Narrow Cold-Frontal Rainband (NCFR), e poukisa se 30 minit ki pi danjere nan yon rivyè atmosferik?¶
Yon Narrow Cold-Frontal Rainband (NCFR) se yon riban vyolan, ki gen 3 a 8 kilomèt nan lajè, ki gen gwo koule desann ak lapli konvèktif toransyèl ki anfome dwat sou devan frèt ki mennen nan yon rivyè atmosferik. Menm si tanpèt la an jeneral se sèlman yon AR Cat 2 oswa Cat 3 modere, pasaj yon NCFR sou yon pant mòn jete 15 a 40 milimèt (0.6 a 1.6 pous) lapli nan jis 15 a 30 minit, souvan akonpaye pa 90 km/h van ak tònad fèb. Pete lapli 15 minit sa a fasilman travèse papòt entansite USGS (24 mm/h) ki deklannche debri katastwofik apre dife sovaj ak inondasyon iben flash.
Ki jan kriz devayisman Baraj Oroville 2017 la te rive, e ki siy avètisman anvan yon echèk ijans devèsman?¶
An fevriye 2017, apre plizyè semèn rivyè atmosferik entans ki te ranpli Lake Oroville Kalifòni an, dlo gwo vitès ki te desann devayman prensipal sèvis konkrè a te penetre nan yon defo jwenti plak, li te ouvri yon kratè masiv nan chute konkrè a epi li te fouye ti mòn tè a. Pou evite detwi pòtay prensipal yo, operatè yo te redwi ekoulman yo pandan yon rivyè atmosferik cho te monte nan lak la, sa ki te fòse dlo a depase devayateur oksilyè ijans ki pa kouvri an tè a pou premye fwa depi baraj la te bati an 1968. fòse evakyasyon 188,000 moun en. Chak fwa yon rezèvwa apwoche 100 pousan kapasite pisin inondasyon pandan ke prensipal devèsman li a domaje oswa bouche, rezidan an aval yo ta dwe prepare pou evakyasyon lateral imedya.
Ki sa ki yon 'bouyi sab' dèyè yon dig larivyè Lefrat, e poukisa ou ta dwe evakye si ou wè youn?¶
Lè yon rivyè rete wo kont yon dig an tè pandan plizyè jou pandan yon sekans rivyè atmosferik, gwo presyon dlo idrostatik fòse dlo rivyè a desann atravè kouch gravye sab anba baz dig la. Si enfiltrasyon anba tè presyon sa a kraze nan tè a sou bò tè sèk la nan dig la (nan yon jaden, twou drenaj, oswa lakou dèyè), li bul moute tankou yon vòlkan tipòtrè ki antoure pa yon bag ki fèk lave oswa limon labou, yo rele yon bouyi sab. Yon bouyi sab k ap koule dlo klè ka estab, men yon bouyi sab ponpe dlo labou ak grenn sab vle di yon tinèl anba tè ap erode aktivman anba dig la, sa ki ka lakòz kouwòn dig la tonbe ak vyolasyon nan kèk minit.
Sous ak konsèy ofisyèl yo¶
- Center for Western Weather and Water Extremes (CW3E, Scripps Institution of Oceanography) & National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA, Etazini): A Scale to Characterize the Strength and Impacts of Atmospheric Rivers (Ralph et al., Bulletin of the American Meteorological Society, AR Cat 1 to Cat 1)
IVTak definisyon dire). - ** Etazini Geological Survey (USGS, Etazini):** Apèsi sou senaryo ARkStorm (USGS Open-File Report 2010-1312) ak *USGS Post-Fire Debris-Flow Evalyasyon Danje Pwogram (15 minit papòt entansite lapli ak etwat frèt-dinamik devan) Rainband.
- Ajans Federal pou Jesyon Ijans (FEMA) & Kò Enjenyè Lame Etazini (USACE, Etazini): Gid Federal pou Sekirite Baraj, Planifikasyon Aksyon Ijans (FEMA P-64), Mekanik Kavitasyon/Stagnation-Presyon Soulèvman Devèsman, ak Repons Dig/Sab Bouyi.
- Rapò Ekip Legal Endepandan (IFT) sou Ensidan Devayman Baraj Oroville (ASDSO / USSD, Etazini): Analiz Legal Konkresyon Soulèvman Devayman Devèsman Sèvis Konkrè ak Ewozyon Oksilyè Ijans Devèsman Devèsman San Rezime.
- Anviwònman ak Chanjman Klima Kanada (ECCC) & Òganizasyon Mondyal Meteyorolojik (WMO): Orografik Lapli-sou-Nèj (ROS) Fizik Flux Chalè Inaktif Ajite ak Previzyon Inondasyon Basen Rivyè.
Pran yon kou sètifye premye swen epi konsilte pwofesyonèl
Gid sa a bay edikasyon ijans meteyorolojik, idrolojik, ak evakyasyon epi li pa ranplase lòd evakyasyon ofisyèl oswa swen medikal pwofesyonèl. Pou devlope ladrès pratik nan trete chòk inondasyon, ipotèmi, ak ijans kadyak, pran yon kou premye swen sètifye atravè Lakwa Wouj, Anbilans St John, oswa yon founisè lokal.