Catastrophic Antiphospholipid Syndrome (CAPS / Asherson's Syndrome): တစ်ပတ်အတွင်း Multi-Organ Microvascular Thrombosis မုန်တိုင်းနှင့် Plasmapheresis ဖြင့် သုံးကြိမ် ကုထုံး¶
အရေးပေါ်နံပါတ်များသည် နိုင်ငံအလိုက်ကွဲပြားသည်။. ဤစာမျက်နှာသည် အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါအတွက် နံပါတ် ၉၁၁ ကို အသုံးပြုသည်။ အခြားနိုင်ငံအများအပြားတွင် 112၊ 999 သို့မဟုတ် အခြားနံပါတ်ကို အသုံးပြုသည်။ သင့်နိုင်ငံအတွက် နံပါတ်ကို ရှာပါ။.
** ကပ်ဘေး Antiphospholipid Syndrome (CAPSအဖြစ်လည်း လူသိများသည်။ Asherson's Syndrome 1992 ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံးဖော်ပြခဲ့သော ဒေါက်တာ Ronald Asherson ပြီးနောက်)** သည် **Antiphospholipid Syndrome (Antiphospholipid Syndrome) ၏ အပြင်းထန်ဆုံး၊ အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော မျိုးကွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။APS) ဒီကဗျာထက် ပိုနည်းတယ်။ 1 percent APS လူနာများ၏ (with nearly 50 percent of cases occurring as the very first clinical presentation in a patient who never knew they had APS) Classic APS သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ကြီးမားသော သွေးကြော သို့မဟုတ် သွေးလွှတ်ကြောတွင် သွေးခဲခြင်းကို ဖြစ်စေသည် (such as a single deep vein thrombosis, pulmonary embolism, or stroke) သို့မဟုတ် ထပ်တလဲလဲ ကိုယ်ဝန် ဆုံးရှုံးခြင်း ၊ CAPS သည် ပေါက်ကွဲစေသော၊ ဖြည့်စွက်အားဖြည့်ထားသော "thrombotic storm" (Thrombotic Microangiopathy [TMA] + စနစ်ကျသော ရောင်ရမ်းမှုတုံ့ပြန်မှုလက္ခဏာစု [SIRS])၇ရက်ထက်နည်းသောကိုယ်တွင်းကလီစာသုံးလုံး သို့မဟုတ်ထိုထက်ပိုသောကိုယ်တွင်းအင်္ဂါစနစ်များ၏သေးငယ်သောအမှုန်အမွှားများကိုတစ်ပြိုင်နက်ပိတ်ဆို့ကာ၊အများဆုံးဖြစ်လေ့ရှိသောကျောက်ကပ်(73%- ပြင်းထန်သော သွေးတိုးရောဂါ၊ ပရိုတင်းဓာတ်နှင့် ကျောက်ကပ်ဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှု) ၊ ** အဆုတ် (60%: ARDS၊ အဆုတ်သွေးကြောပိတ်ခြင်း၊ နှင့် အယ်လ်ဗိုလာသွေးယိုခြင်း)၊ ဦးနှောက် (56%လေဖြတ်ခြင်း၊ တက်ခြင်း၊ ဦးနှောက်သွေးပြန်ကြောပိတ်ခြင်း နှင့် ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါ)၊ နှလုံး (50%: myocardial micro-infarction နှင့် Libman-Sacks valve အသီးအရွက်များ) ၊ ** အရေပြား (47%: livedo racemosa၊ နာကျင်သော ဒစ်ဂျစ်တယ် သွေးကြောပိတ်ခြင်းနှင့် အရေပြား အသားမာများ) နှင့် adrenal glands (bilateral adrenal hemorrhage/infarction causing refractory hypotensive shock)။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် CAPS ကို "Two-Hit" ယန္တရား ဖြင့် မောင်းနှင်ထားသောကြောင့်၊ မြင့်မားသော titer ** antiphospholipid ပဋိပစ္စည်းများ (Lupus Anticoagulant [LA]၊ Anti-Cardiolipin [aCL] IgG/IgM, နှင့် Anti-Beta-2-Glycoprotein-I [aB2GPI] IgG/IgM) စူးရှသော "Second Hit" ခလုတ်ဖြင့် မီးလောင်နေသည် (bacterial or viral infection in 49%, surgical procedures or trauma in 17%, abrupt withdrawal or subtherapeutic INR of Warfarin, malignancy, pregnancy/puerperium, or oral contraceptive estrogen) ကုသမှု နှောင့်နှေးခြင်းသည် 80 to 90 percent သေဆုံးမှုနှ်း ၊ ** CAPS "Triple Therapy" ၏ ချက်ချင်း ICU စတင်ချိန်တွင် သေဆုံးမှုနှုန်းကို ထက်ဝက်လျှော့ချပေးသည်။ Lupus (Lupus) လို့ သိတဲ့ လူနာရှိရင်၊SLE), Antiphospholipid Syndrome, သို့မဟုတ် မရှင်းပြနိုင်သော thrombocytopenia သည် ရုတ်တရက် အင်္ဂါစုံ လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်လာသည် (shortness of breath, confusion, chest or flank pain, mottled purple skin, or dark/absent urine) သင့်ဒေသကို ဖုန်းဆက်ပါ။ အရေးပေါ်နံပါတ်များ ချက်ချင်း။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အဖော်လမ်းညွှန်ချက်များကိုလည်း ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ။ adrenal အကျပ်အတည်းနှင့် Addison's ရောဂါ အရေးပေါ်ဆေးထိုးခြင်း။၊ eclampsia တက်ခြင်း၊ HELLP ရောဂါစု နှင့် မီးဖွားပြီးနောက် preeclampsia, နှင့် sepsis နှင့် septic shock.
သင်၏ချက်ချင်းအရေးပေါ်ဌာနနှင့် ICU ၏ဦးစားပေးသည် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများစွာ သွေးကြောပိတ်ခြင်း၏ ပထမဆုံးလက်တွေ့သံသယတွင် အပြည့်အ၀ "CAPS Triple Therapy" ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း စတင်ရန်ဖြစ်သည် (WITHOUT waiting days for confirmatory antiphospholipid antibody titers or tissue biopsy)**- (၁) ကုသရေးအကြောထဲ မခွဲထုတ်ထားသော Heparin (UFH) (not only to halt fibrin clot propagation, but because heparin directly inhibits complement activation [C3/C5 convertase]), (2) High-Dose Intravenous Corticosteroids (Methylprednisolone 500 to 1,000 mg/day IV for 3 days, followed by 1 to 2 mg/kg/day) (to extinguish the NF-kappa-B endothelial cytokine storm) နှင့် (၃) နေ့စဥ်ကုထုံး ပလာစမာ လဲလှယ်ခြင်း (Plasmapheresis / TPE Fresh Frozen Plasma/Albumin နှင့် 1.0 မှ 1.5 plasma volumes များကို လဲလှယ်ခြင်း) နှင့်/သို့မဟုတ် High-dose Intravenous Immunoglobulin (IVIG၊ 0.4 g/kg/day IV for 5 days)၊ ကျယ်ပြန့်သောရောင်စဉ် ပဋိဇီဝဆေးများဖြင့် နောက်ခံကူးစက်ရောဂါအစပျိုးကို ကုသပြီး anti-C5 terminal complement inhibitor ကို အသုံးပြုနေစဉ်၊ Eculizumab (Soliris) သို့မဟုတ် CD20 ဆန့်ကျင်သည်။ Rituximab ရုန်းအားအတွက်။
ယခုလုပ်ပါ။¶
- ** လူနာတစ်ဦးသည် တစ်ပြိုင်နက် သွေးခဲခြင်း သို့မဟုတ် စူးရှသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ ချို့ယွင်းလာပါက သင့်ဒေသဆိုင်ရာ အရေးပေါ်နံပါတ်ကို ခေါ်ဆိုပါ သို့မဟုတ် ICU / Hematology / Rheumatology လျင်မြန်သော တုံ့ပြန်မှုတစ်ခု ပြုလုပ်ပါ။
>= 2 to 3တစ်ပတ်အတွင်း အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ။** ဖုန်းခေါ်ဆိုပါ။911အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါ၊999United Kingdom ၊112ဥရောပသမဂ္ဂတလွှား၊000ဩစတေးလျတွင် သို့မဟုတ် ကျွန်ုပ်တို့၏လမ်းညွှန်ချက်ကို တိုင်ပင်ပါ။ အရေးပေါ်နံပါတ်များ. အဲဒါကို မှတ်ထားပါ46 to 50 percentCAPS လူနာများတွင် APS သို့မဟုတ် Lupus ၏ကြိုတင်ရောဂါလက္ခဏာမပြပါ (SLE) အရေးပေါ်ခန်းသို့ မလှမ်းမီ။ - ** CAPS Triple Therapy ၏ Pillar 1 ကို ချက်ခြင်းစတင်ပါ- ကုထုံး Intravenous Unfractionated Heparin (
UFH) (Even in the Presence of Moderate Thrombocytopenia or Diffuse Alveolar Hemorrhage)** - Unfractionated heparin သည် CAPS ရှင်သန်မှု၏မဖြစ်မနေအခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်သည် (
reducing mortality from > 75% to about 30%International CAPS Registry တွင်) antithrombin-mediated anticoagulation နှင့် classic နှင့် အခြားအဖြည့်နည်းလမ်းများ ** တိုက်ရိုက်တားမြစ်ခြင်း နှစ်ခုလုံး။ - အရေးပါသော ဓာတ်ခွဲခန်းစောင့်ကြည့်ရေးပုလဲ (
The Lupus Anticoagulant aPTT Trap): လူနာသည် Lupus Anticoagulant လည်ပတ်နေသောကြောင့်၊LA) ပဋိပစ္စည်းများသည် phospholipid-dependent baseline ကို အတုအယောင်အားဖြင့် ရှည်စေသည်aPTT(often to 60 to 100+ secondsheparin မစတင်မီ)) IV unfractionated heparin ကို စံတစ်ခုဖြင့် စောင့်ကြည့်ခြင်း။aPTT** ပြင်းပြင်းထန်ထန် သောက်သုံးခြင်း ဟေပါရင်* သို့ လှည့်စားပါမည်။ ** chromogenic ကိုအသုံးပြု၍ CAPS တွင် IV Unfractionated Heparin ကို အမြဲစောင့်ကြည့်ပါ။Anti-Factor Xa (Anti-Xa)ဆန်းစစ်ချက် (target 0.3 to 0.7 IU/mL) ဘယ်တော့မှ စံမမီဘူး။aPTT။** - ** CAPS Triple Therapy ၏ Pillar 2 ကို ချက်ချင်းစတင်ပါ- Pulse Intravenous Methylprednisolone (
500 to 1,000 mg IV Once Daily for 3 Consecutive Daysနောက်တွင်၊1 to 2 mg/kg/dayIV)။** CAPS တွင် သွေးခဲခြင်းကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမပြုဘဲ ကော်တီကိုစတီရွိုက်များကို တစ်မျိုးတည်း မပေးဘဲ၊ သို့သော် IV Heparin နှင့် Plasmapheresis နှင့်အတူ၊ high-dose IV Methylprednisolone သည် Anti-Beta-2-Glycoprotein-I (Anti-Beta-2-Glycoprotein-I) ကို ပိတ်ထားသည်။aB2GPI) endothelial ကို အသက်သွင်းခြင်း။NF-kappa-Bနှင့်Tissue Factorထုတ်ဖော်ပြောဆိုပြီး တစ်ပြိုင်နက် ** acute bilateral adrenal hemorrhage/infarction** (which complicates 13% to 26% of CAPS cases) - ** နာရီပိုင်းအတွင်း CAPS Triple Therapy ၏ Pillar 3 ကို စတင်ပါ- နေ့စဉ် ကုထုံးပလာစမာ လဲလှယ်ခြင်း (
Plasmapheresis / TPE) နှင့်/သို့မဟုတ် ပမာဏများသော သွေးကြောသွင်း Immunoglobulin (IVIG)** - ** ကုထုံးပလာစမာအိတ်ချိန်း (
TPEအထူးသဖြင့် Schistocytes / Microangiopathic Hemolytic သွေးအားနည်းသောအခါ ပထမလိုင်း၊MAHA] သို့မဟုတ် Renal Failure ရှိနေသည်):** လဲလှယ်ခြင်း**1.0 to 1.5 plasma volumes**Fresh Frozen Plasma (**Fresh Frozen Plasma) ကို နေ့စဉ် အနည်းဆုံး ၃ ရက်မှ ၅ ရက်အထိFFP) (သို့မဟုတ်50:50FFP +5%Albumin) သည် ရောဂါပိုးများကို စက်ဖြင့် ဖယ်ထုတ်သည်။aB2GPIနှင့်aCLအော်တိုအင်တီဘော်ဒီများ၊ cytokines (IL-1, IL-6, TNF-alpha) နှင့် သဘာဝ ဓါတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း ဖြည့်တင်းနေစဉ် အပိုင်းအစများကို ဖြည့်စွက်ပေးခြင်း (Antithrombin, Protein C, Protein S, and ADAMTS13) - ** မြင့်မားသောဆေး
IVIG(0.4 g/kg/day IV for 5 daysသို့မဟုတ်1.0 g/kg/day for 2 days):** တစ်ဦးတည်း စီမံခန့်ခွဲပါ (apheresis catheter placement သို့မဟုတ် TPE နှောင့်နှေးပါက) သို့မဟုတ် နေ့စဉ် Plasma Exchange session တစ်ခုစီပြီးနောက် ချက်ခြင်း (never infuse IVIG right *before* a TPE session, or the apheresis machine will wash your expensive IVIG straight into the waste bag) - ** ဒုတိယမြောက် ရိုက်ခတ်သော မိုးရေစက်အစပျိုးကို လိုက်လံရှာဖွေပြီး ပြင်းထန်စွာ ဆက်ဆံပါ (
Infection in 49% of Cases)** STAT အရံနှင့် မျဥ်းသွေး ယဉ်ကျေးမှု၊ ဆီး ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဗိုင်းရပ်စ် အကန့်များကို ရေးဆွဲပြီး **အဖျား သို့မဟုတ် ကူးစက်သည့် အရင်းအမြစ် တစ်ခုခုကို သံသယဖြစ်လျှင် empiric ကျယ်ပြန့်သော ရောင်စဉ် သွေးကြောသွင်း ပဋိဇီဝဆေး ကို ချက်ချင်း စတင်ပါ။ လူသိများသော Triple-Positive APS လူနာအား ခွဲစိတ်မှုမပြုမီ သွေးခဲခြင်းအား ရုတ်ခြည်းရပ်တန့်ခြင်း (always bridge closely with IV UFH or therapeutic LMWH) - ** Terminal Complement Inhibition ကို အသုံးပြုပါ (
IV Eculizumab900 mgအပတ်စဉ်) သို့မဟုတ်Rituximabအစောပိုင်း Refractory CAPS သို့မဟုတ် ထင်ရှားသော TMA (Schistocytes + Severe Thrombocytopenia + Renal Failure.** စမ်းသပ်မှုနှင့် လက်တွေ့ အထောက်အထားများက ပြင်းထန်သော CAPS ကို ထွက်ပြေးသွားသော ** Terminal Complement Complex (C5b-9အမြှေးပါးတိုက်ခိုက်မှုရှုပ်ထွေး) ** endothelial ဆဲလ်များပေါ်တွင်အပ်နှံခြင်း (often with underlying complement regulatory gene mutations) ** IV Eculizumab ပေးခြင်း၊Soliris)** စံသုံးသုံးကုထုံးမလုံလောက်ပါက ၄၈ နာရီမှ ၇၂ နာရီအတွင်း ကျောက်ကပ်အတွင်း သွေးဖောက်ခြင်း၊ သွေးတွင်းသွေးယိုခြင်း၊ သွေးတွင်းသွေးယိုခြင်းများ၊
အဘယ်ကြောင့် Direct Oral Anticoagulants (DOACs: Rivaroxaban, Apixaban, Dabigatran) ကို Triple-positive APS နှင့် CAPS တို့တွင် အဘယ်ကြောင့် တင်းတင်းကျပ်ကျပ် တားမြစ်ထားသနည်း။
ထင်ရှားသောကျပန်းစမ်းသပ်မှုသုံးမျိုး (TRAPS၊ ASTRO-APS၊ နှင့် Ordi-Ros) မှ သက်သေပြခဲ့ပြီး တိုက်ရိုက်ခံတွင်းသွေးခဲခြင်း(Direct Oral Anticoagulants)DOACsRivaroxaban၊ Apixaban, Edoxaban, Dabigatran) အန္တရာယ်များသော လူနာများတွင် သွေးလွှတ်ကြောနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ သွေးခဲခြင်းကို တားဆီးရန် ပျက်ကွက်ခြင်း** "Triple-Positive" Antiphospholipid Syndrome (positive for Lupus Anticoagulant + Anti-Cardiolipin + Anti-Beta-2-Glycoprotein-I)** သည် Heparin/Warfarin နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက လေဖြတ်ခြင်း နှင့် myocardial infarctions ** 4 ဆမှ 7 ဆ ပိုများသည်။ တည်ငြိမ်သော APS လူနာတစ်ဦးအား Warfarin မှ DOAC သို့ ပြောင်းလဲခြင်းသည် ထပ်ခါတလဲလဲ မိုးရွာသွန်းပြီး သေဆုံးစေသော Catastrophic Antiphospholipid Syndrome (CAPS)။ IV Unfractionated Heparin (IV Unfractionated Heparin) ဖြင့် စူးရှသော CAPS ကို အမြဲတမ်း ကုသပါ။monitored by Anti-Xa) နှင့် ရေရှည်အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများကို Warfarin (သို့) ကူးပြောင်းပါ။Vitamin K antagonist တင်းကျပ်သော INR 2.5 to 3.5 သို့မဟုတ် INR 2.0 to 3.0 + Low-Dose Aspirin)။
ဆုံးဖြတ်ချက်သစ်- သံသယရှိ Catastrophic Antiphospholipid Syndrome (CAPS/Asherson's Syndrome) နှင့် ICU Triple Therapy¶
flowchart TD
Patient["လူနာသည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်သော ဘက်စုံအင်္ဂါချို့ယွင်းမှုဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း (>= 7 ရက်အတွင်း အင်္ဂါ 3 ခု):<br/>- ကျောက်ကပ်- စူးရှသော ကျောက်ကပ်ဒဏ်ရာ၊ Malignant HTN၊ ပရိုတင်းနူရီယာ<br/>- အဆုတ်- ARDS / Diffuse Alveolar Hemorrhage / PENS: Stroke, ENS: Stroke, ENS: CVST<br/>- နှလုံး- မြင့်မားသော Troponin၊ Myocardial Microthrombi<br/>- အရေပြား- Livedo Racemosa၊ Digital Gangrene၊ Skin Necrosis<br/>- Adrenal- Flank/Abdominal Pain + Refractory Hypotension"] --> StatWorkup["STAT Bedside & Lab Triage (Antibody ရလဒ်များအတွက် ကုသမှုကို မနှောင့်နှေးပါနှင့်) <br/>1။ Peripheral Smear (Schistocytes)၊ LDH၊ Haptoglobin၊ Platelets၊ Coags၊ Fibrinogen<br/>၂။ Lupus Anticoagulant (dRVVT/aPTT)၊ Anti-Cardiolipin IgG/IgM၊ နှင့် Anti-Beta-2-Glycoprotein-I IgG/IgM (ပလာစမာ မလဲလှယ်မီ)<br/>၃။ ကျပန်း Cortisol နှင့် ACTH ကိုဆွဲပါ (Bilateral Adrenal Hemorrhage ရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်း) + ADAMTS13 လုပ်ဆောင်ချက် (စည်းကမ်းထုတ် TTP)"]
StatWorkup --> TripleTherapy["Empiric 'CAPS Triple Therapy' ကို ICU တွင် ချက်ချင်းဖွင့်ပါ"]
TripleTherapy --> Pillar1["PILLAR 1- Therapeutic IV Unfractionated Heparin (UFH)<br/>- Chromogenic ANTI-FACTOR Xa Level (ပစ်မှတ် 0.3 မှ 0.7 IU/mL)<br/>- Standard aPTT (Lupely Anticoagulant ဖြင့် ကြာရှည်စွာ မမှန်မကန်) ကို ဘယ်သောအခါမှ စောင့်ကြည့်ပါ"]
TripleTherapy --> Pillar2["PILLAR 2- High-Dose IV Corticosteroids<br/>- IV Methylprednisolone 500 မှ 1,000 mg တနေ့ ၃ ရက်၊ ထို့နောက် 1 မှ 2 mg/kg/day<br/>- NF-kappa-B Endothelial Storm နှင့် Adrenal Crisis ကို ကုသပေးသည်"]
TripleTherapy --> Pillar3["PILLAR 3- Daily Therapeutic Plasma Exchange (TPE) +/- High-Dose IVIG<br/>- Exchange 1.0 to 1.5 Plasma Volumes Daily x 5+ Days using Fresh Frozen Plasma (FFP)<br/>- IVIG (0.4 g/kg/day) TPE တစ်ကြိမ်စီပြီးနောက် (TPEN) ပြီးနောက် တစ်ကြိမ်လျှင် မှန်ကန်စွာ သောက်သုံးပါ။"]
Pillar1 --> TriggerAndRefractory{"'ဒုတိယအကြိမ်ထိမှန်ခြင်း' အစပျိုးမှုကို ကုသပါ (ရောဂါပိုးတစ်စုံတစ်ရာရှိပါက Empiric Broad-Spectrum ပဋိဇီဝဆေးများ) ကို ကုသပြီး 24 နာရီမှ 48 နာရီအတွင်း တုံ့ပြန်မှုကို အကဲဖြတ်ပါ။"}
Pillar2 --> TriggerAndRefractory
Pillar3 --> TriggerAndRefractory
TriggerAndRefractory -->|"Refractory Thrombocytopenia၊ လက်ရှိ MAHA Schistocytes သို့မဟုတ် ပိုဆိုးလာသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ ပျက်ကွက်ခြင်း"| AddEculizumab["ESCALATE IMMEDIATELY:<br/>1. IV Eculizumab (Anti-C5 Complement Inhibitor: 900 mg IV Weekly x 4, Then 1,200 mg) [Give Meningococcal Vaccine + Ciprofloxacin/Penicillin Prophylaxis]<br/>2. IV Rituximab (375 mg/m2 Weekly x 4) to Deplete B-Cell Autoantibody Production"]
အပိုင်း 1- Asherson's Syndrome ၏ "Two-Hit" Pathophysiology နှင့် International Diagnostic Criteria¶
1. တိတ်ဆိတ်နေသော Antiphospholipid Antibodies များသည် 7 ရက်ကြာ အင်္ဂါပေါင်းစုံ မုန်တိုင်းအဖြစ်သို့ ရုတ်တရက် ပေါက်ကွဲရခြင်း¶
လူများစွာသည် "Triple-Positive" antiphospholipid antibodies (Triple-Positive) ဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကျင်လည်နေပါသည်။Lupus Anticoagulant + Anti-Cardiolipin + Anti-Beta-2-Glycoprotein-I) သွေးခဲမဖြစ်ပေါ်ဘဲ၊"The First Hit") ဘာကြောင့်လဲ? ပုံမှန်အနားယူသည့်အခြေအနေအောက်တွင် သွေးကြော endothelial ဆဲလ်များသည် ၎င်းတို့၏အတွင်းပိုင်းစာရွက်တွင် အနှုတ်လက္ခဏာဆောင်သော ဖော့စဖိုလစ်ပစ်များကို ဖုံးကွယ်ကာ Beta-2-Glycoprotein-I (Beta-2-Glycoprotein-I) ပျံ့နှံ့နေသည်။B2GPI) ၎င်း၏ antigenic binding domain ကို ဖုံးကွယ်ထားသည့် အပိတ် စက်ဝိုင်းပုံစံ တွင် ပေါ်နေပါသည် (Domain I)
- ဒုတိယမြောက် ရိုက်ချက် (
Infection, Surgery, Trauma, Pregnancy, or Warfarin Withdrawal): - ရောဂါပိုးဝင်သောအခါ (
Gram-negative sepsis, respiratory virus, urinary tract infection) ခွဲစိတ်ထားသောတစ်ရှူးဒဏ်ရာ၊ သို့မဟုတ် သားဖွားမီးယပ်ဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများသည် သွေးကြောဆိုင်ရာ endothelial ဆဲလ်များကို ပျက်စီးစေခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ဝင်စေကာ၊ အနုတ်လက္ခဏာဖြင့် ဖော့စဖာတီဒယ်လ်ဆာရင်းသည် ပြင်ပဆဲလ်မျက်နှာပြင်သို့ လှန်သွားပါသည်။ - လည်ပတ်နေ
B2GPIပျက်စီးနေသော endothelium နှင့် uncoils များကို အဖွင့် ** "J-shaped ငါးမျှားချိတ်" အသွင်အပြင် ** ** Domain I** ကို ဖော်ထုတ်သည်။ - ရောဂါဖြစ်ပွားစေသော ** Anti-Beta-2-Glycoprotein-I (
aB2GPI) IgG dimers** cross-link ကိုဖွင့်ပါ။B2GPIToll-Like Receptor 4 မှတစ်ဆင့် endothelial ဆဲလ်များ၊ platelets နှင့် monocytes များရှိ မော်လီကျူးများTLR4) နှင့် Annexin A2 ကို အသက်သွင်းနေသည်NF-kappa-Bနှင့်p38 MAPK။ - ** ဖြည့်စွက်ချဲ့ထွင်မှုကွင်း (
C3a / C5a / C5b-9):** The boundaB2GPIimmune complexes trigger massive activation of the Classical and Alternative Complement Pathways, generating anaphylatoxinsC3aနှင့်C5a(which recruit neutrophils to extrude prothrombotic NETs) and punchingC5b-9Membrane Attack Complex pores into microvascular endothelial cells throughout the kidneys, lungs, brain, heart, and adrenal glands.
2. Official Preliminary Classification Criteria for Catastrophic APS (Asherson et al. International Consensus)¶
Clinicians classify a patient as having Definite CAPS (all 4 criteria) or Probable CAPS (3 of 4 criteria) based on:
1. Criterion 1 (>= 3 Organs, Systems, or Tissues): Clinical evidence of involvement of three or more organs, systems, and/or tissues (renal, pulmonary, cerebral, cardiac, cutaneous, hepatic, gastrointestinal/mesenteric, splenic, or adrenal)
2. Criterion 2 (<= 7 Days): Development of clinical manifestations simultaneously or in less than one week.
3. Criterion 3 (Histopathologic Microthrombosis): Confirmation by histopathology of small-vessel occlusion (thrombotic microangiopathy) in at least one organ or tissue (typically via skin punch biopsy of livedo/necrotic lesions or renal biopsy once stabilized)
4. Criterion 4 (Laboratory Antiphospholipid Antibodies): Presence of Lupus Anticoagulant (LA), Anti-Cardiolipin (aCL IgG/IgM at medium-to-high titer > 40 GPL/MPL သို့မဟုတ် > 99th percentile), and/or Anti-Beta-2-Glycoprotein-I (aB2GPI IgG/IgM).
- When to Diagnose "Probable CAPS" and Treat Immediately at the Bedside: Because performing a kidney biopsy in a critically ill, anticoagulated, thrombocytopenic ICU patient is dangerous and waiting 12 weeks for repeat antibody confirmation is impossible during an acute crisis, the International Consensus defines Probable CAPS whenever:
- Only 2 organs are involved (
with Criteria 2, 3, and 4 met), OR - All 4 criteria are met except histopathologic biopsy confirmation is missing (
because the patient is too unstable/anticoagulated to biopsy), OR 3 organsdevelop thrombosis over 1 to 4 weeks despite anticoagulation.- Clinical Rule: Treat Probable CAPS identically to Definite CAPS with immediate full Triple Therapy.
Part 2: Side-by-Side Differential Diagnosis of ICU Thrombotic Microangiopathies (CAPS vs. TTP vs. HUS/aHUS vs. HIT vs. Sepsis DIC)¶
When an ICU patient develops rapidly falling platelets, rising creatinine, neurological confusion, and hemolytic anemia with schistocytes (helmet cells) on the blood smear, distinguishing CAPS from Thrombotic Thrombocytopenic Purpura (TTP), Complement-Mediated Hemolytic Uremic Syndrome (aHUS)၊ HIT နှင့် Septic DIC သည် အရေးကြီးသည်-
| လက်တွေ့နှင့်ဓာတ်ခွဲခန်းအင်္ဂါရပ် | ကပ်ဘေး APS (CAPS / Asherson's) |
Thrombotic Thrombocytopenic Purpura (TTP) |
Atypical HUS (Complement-Mediated TMA / aHUS) |
Classic Heparin-Induced Thrombocytopenia (HIT) |
Septic Disseminated Intravascular Coagulation (DIC) |
|---|---|---|---|---|---|
| နောက်ခံသမိုင်းနှင့် သဲလွန်စ | SLE/Lupus၊ APS၊ ထပ်တလဲလဲ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျမှုများ၊ ကြိုတင် DVT၊ livedo racemosa သို့မဟုတ် မကြာသေးမီက Warfarin ပြတ်တောက်မှု/ကူးစက်မှု/ခွဲစိတ်မှု ၏သမိုင်း။ | Autoimmune သို့မဟုတ် မွေးရာပါ **ADAMTS13 ချို့တဲ့ခြင်း (< 10% လှုပ်ရှားမှု) **; မွမ်းမံထားသော အလွန်ကြီးမားသည်။ vWF ကြိုးများထောင်ချောက် platelets ။ |
** အစားထိုးဖြည့်စွက်မှုလမ်းကြောင်း (Factor H, Factor I, MCP)**။ |
လွန်ခဲ့သော 5 ရက်မှ 10 ရက်အတွင်း Heparin နှင့်ထိတွေ့ခြင်း (or within 30 days) |
ပြင်းထန်သော ဘက်တီးရီးယား/မှိုဆိပ်တက်ခြင်း၊ စိတ်ဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် သားဖွားမီးယပ်ကပ်ဘေး။ |
| ရေယာဉ်အရွယ်အစား ထိခိုက်မှု | ** Microvascular TMA နှစ်ခုလုံး (kidneys, lungs, brain, skin) နှင့် အကြီးစား-ရေယာဉ်ပိတ်စများ (DVT, PE, portal/adrenal veins)**။ |
** Microvascular သက်သက် ** (brain, heart, kidneys; DVT/PE သင်္ဘောကြီးများ ရှားပါးသည်)။ |
** Microvascular သက်သက် (predominantly Renal TMA)**။ |
** အများအားဖြင့် ကြီးမားသော-ရေယာဉ် Venous & Arterial Clots** (plus skin necrosis / adrenal hemorrhage) |
Microvascular fibrin အစစ်ခံခြင်း ** Plus သည် IV sites နှင့် mucosa တို့မှ စိမ့်ထွက်ခြင်း/သွေးထွက်ခြင်း** ကို ပျံ့နှံ့စေသည်။ |
** Schistocytes (MAHA) on Smear ** |
တွင်ပါဝင်သည်about 35% to 50% CAPS ကိစ္စများ (moderate schistocytes) |
** Universal & အမှတ်အသား (> 2% to 10% schistocytes)** ကောင်းကင်မြင့် LDH နှင့် မတွေ့နိုင်သော haptoglobin များ။ |
တစ်လောကလုံးနှင့် အမှတ်အသား (prominent hemolysis + severe uremia) |
** ပျက်ကွက် သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး ** (unless secondary DIC occurs) |
ပစ္စုပ္ပန် (1% to 3%) |
Coagulation Panel (aPTT၊ PT/INRFibrinogen)၊ |
** အခြေခံအချက် aPTT Lupus Anticoagulant (Lupus Anticoagulant) မှ သိသိသာသာ ကြာရှည်နေခြင်း၊does not correct on 1:1 mixing study)**; Fibrinogen ပုံမှန်အားဖြင့် (low in about 15% with secondary DIC) |
PT/INR၊ aPTTFibrinogen သည် 100% ပုံမှန်ဖြစ်သည် (distinguishes TTP from DIC) |
**PT/INR၊ aPTTနှင့် Fibrinogen သည် 100% ပုံမှန် **။ |
PT/INR နှင့် aPTT ပုံမှန် (unless severe HIT-DIC) |
PT/INR တာရှည်၊ aPTT ကြာရှည်ခံခြင်း၊ Fibrinogen နည်းပါးခြင်း (< 100-150 mg/dL) D-Dimer Sky-High။ |
ADAMTS13 လုပ်ဆောင်ချက်အဆင့် |
> 10% (Typically 30% to 100%) (Rules out TTP) |
** လွန်ကဲစွာ ချို့တဲ့ခြင်း (< 10% လှုပ်ရှားမှု) ** ။ |
> 10% (Rules out TTP)။ |
> 10%. |
> 10% (mildly reduced to 20-50%) |
| ** တိကျသေချာသော ရောဂါရှာဖွေစမ်းသပ်မှု ** | ** Positive Lupus Anticoagulant (dRVVT) High-Titer Anti-Cardiolipin (aCL), & Anti-B2GPI IgG/IgM**။ |
ADAMTS13 လှုပ်ရှားမှု < 10% + Anti-ADAMTS13 inhibitor။ |
ဖြည့်စွက်မျိုးရိုးဗီဇ / Anti-Factor H ပဋိပစ္စည်းများ (diagnosis of exclusion after ADAMTS13 > 10%) |
** Anti-PF4/Heparin IgG ELISA (OD > 1.0-2.0) + Positive SRA **။ |
အပြုသဘောဆောင်သောသွေးယဉ်ကျေးမှုများ + ISTH Overt DIC ရမှတ် >= 5. |
| ချက်ချင်း အသက်ကယ်စနစ် | CAPS Triple Therapy- IV Heparin (Anti-Xa) + Pulse IV Methylprednisolone + Daily Plasmapheresis (TPE) နှင့်/သို့မဟုတ် IVIG (± Eculizumab)။ |
နေ့စဉ် Plasmapheresis (TPE) with FFP + Pulse Steroids + Caplacizumab + Rituximab (NO Platelet Transfusions)။ |
Immediate IV Eculizumab သို့မဟုတ် Ravulizumab (Anti-C5) + initial TPE while awaiting ADAMTS13. |
** Heparin + Start အားလုံးကို ရပ်ပါ။ Argatroban၊ Bivalirudin၊ Fondaparinux, သို့မဟုတ် DOAC**။ |
အရင်းအမြစ်ထိန်းချုပ်မှု + ပဋိဇီဝဆေး + သွေးထုတ်ကုန်ပံ့ပိုးမှု (Cryo, Platelets, FFP) |
အပိုင်း 3- CAPS ၏ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါ 6 ခု အရေးပေါ်အခြေအနေသို့ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ထိုးဆင်းပါ ( Bilateral Adrenal Hemorrhage & Diffuse Alveolar Hemorrhage အပါအဝင်)¶
When managing a CAPS patient in the ICU, clinicians must actively screen for and manage six signature organ crises that determine survival:
========================================================================
THE 6 SIGNATURE MULTI-ORGAN THROMBOTIC CRISES OF CAPS (ASHERSON'S)
========================================================================
1. RENAL TMA (73%): 2. PULMONARY CRISIS (60%):
Renal interlobular/glomerular ARDS, Pulmonary Embolism, AND
capillary microthrombi -> Capillaritis DIFFUSE ALVEOLAR
Malignant HTN + Oliguric AKI. HEMORRHAGE (DAH: Hemoptysis +
Falling Hb + Ground-Glass CT).
3. CEREBRAL / CNS (56%): * CRITICAL PEARL: Even with DAH,
Microvascular Encephalopathy, continue carefully titrated IV
Seizures, Ischemic Stroke, & Heparin + Pulse Steroids + TPE.
Cerebral Venous Sinus Clots.
4. CARDIAC MICRO-INFARCTION (50%):
5. CUTANEOUS ISCHEMIA (47%): Intramyocardial microthrombi
Branching Livedo Racemosa, (cardiogenic shock with clean
Splinter Hemorrhages, Digital epicardial coronaries) + Sterile
Cyanosis/Gangrene, Skin Ulcers. Libman-Sacks Mitral/Aortic Valves.
6. BILATERAL ADRENAL HEMORRHAGE / INFARCTION (13% to 26% - OFTEN MISSED.):
* Why the Adrenal Glands? Each adrenal gland is fed by 3 arteries
(50-60 arterioles) but drained by ONLY A SINGLE CENTRAL ADRENAL VEIN.
* Thrombosis of that single central adrenal vein causes hemorrhagic
venous infarction of both adrenal cortices -> Sudden Flank/Abdominal
Pain, Hyponatremia, Hyperkalemia, & Catecholamine-Resistant Shock.
* Lifesaving Fix: Immediate Stress-Dose IV Hydrocortisone (100 mg IV
bolus, then 50 mg IV q6h) or Pulse IV Methylprednisolone.
========================================================================
1. The Adrenal Vein Anatomical Bottleneck (Why CAPS Causes Acute Addisonian Adrenal Crisis)¶
Why is bilateral adrenal hemorrhage/infarction a classic complication of both CAPS and HIT?
- Every human adrenal gland has a rich arterial supply (superior, middle, and inferior suprarenal arteries branching into 50+ capillary plexus vessels), but all venous blood must exit through a single, solitary Central Adrenal Vein (creating a vascular "water-hammer" bottleneck rich in platelet-activating catecholamines)
- When CAPS microthrombi occlude that single central adrenal vein bilaterally, venous pressure inside the adrenal cortex skyrockets until the glands rupture and hemorrhage internally (Waterhouse-Friderichsen-like hemorrhagic infarction).
- Clinical Red Flags: If a patient with APS/CAPS develops new bilateral flank, back, or epigastric pain, unexplained fever, falling serum sodium (hyponatremia), rising potassium (hyperkalemia) နှင့် norepinephrine သို့ သွေးပေါင်ချိန်တက်နိုင်စေသော ဓာတ်တိုးခြင်း၊ Abdominal CT ကို ချက်ခြင်းမှာယူပါ။which shows enlarged, hyperdense edematous adrenal glands), draw a STAT random serum Cortisol and ACTH, and **immediately administer 100 mg IV Hydrocortisone bolus ၏နောက်တွင် 50 mg IV 6 နာရီတိုင်း ** (or make sure the patient is already receiving Pulse IV Methylprednisolone)
2. Pulmonary Paradox- Diffuse Alveolar Hemorrhage ကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း (DAH) Prothrombotic မုန်တိုင်းအတွင်း¶
Up to 60 percent of CAPS patients develop acute respiratory failure from ARDS, pulmonary thromboembolism, or non-thrombotic pulmonary capillaritis causing Diffuse Alveolar Hemorrhage (DAH: hemoptysis, diffuse bilateral alveolar infiltrates on chest CT, and a 1.5 to 3.0 g/dL overnight drop in hemoglobin).
- How Can a Clotting Disease Cause Lung Bleeding? In CAPS, aB2GPI antibodies and C5a trigger immune-complex pulmonary capillaritis (neutrophilic inflammation that necroses the alveolar capillary wall) သွေးနီဥများ လေအိတ်များထဲသို့ စိမ့်ဝင်သည်အထိ hydrostatic capillary back-pressure တိုးစေသည့် pulmonary venular microthrombosis နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်။
- ** CAPS တွင် DAH ကို မည်ကဲ့သို့ စီမံခန့်ခွဲနည်း
1. **Pulse IV Methylprednisolone (Pulse IV Methylprednisolone) ဖြင့် ခုခံအားကို ချက်ချင်းတိုးစေသည်။1,000 mg/day IV x 3 days) + Daily Therapeutic Plasma Exchange (TPE) + IV Cyclophosphamide သို့မဟုတ် Rituximab။
2. Carefully Balance Anticoagulation: If alveolar bleeding is life-threatening and platelets/fibrinogen are critically low, hold IV unfractionated heparin briefly for a few hours while administering Pulse Steroids and Plasma Exchange, but resume low-dose/titrated IV Unfractionated Heparin as soon as active hemoptysis stabilizes, because withholding heparin for days in CAPS allows microvascular thrombosis to destroy the brain, heart, and kidneys.
Part 4: Step-by-Step ICU Triple Therapy Execution & Refractory Rescue (Eculizumab & Rituximab)¶
1. The Exact CAPS Triple Therapy Checklist (McMaster / EULAR / International CAPS Registry Guidelines)¶
| Triple Therapy Component | Exact ICU Dosing & Administration Protocol | Key Clinical & Laboratory Safety Pearls |
|---|---|---|
၁။ Anticoagulation (Pillar 1) |
Continuous IV Unfractionated Heparin (UFH): 80 units/kg IV bolus (omit bolus if active DAH or platelets < 30,000/uL) နောက်တွင် 18 units/kg/hr စဉ်ဆက်မပြတ်ပြုတ်ရည်။ |
** Chromogenic ဖြင့်သာ စောင့်ကြည့်ပါ။ Anti-Factor Xa (target 0.3 to 0.7 IU/mL)** 6 နာရီတိုင်း (because Lupus Anticoagulant falsely prolongs baseline aPTT) ပြင်ပလူနာအခြေအနေတွင် လုံးဝပြန်လည်ကောင်းမွန်လာပါက Warfarin (သို့) တံတားထိုးပါ။target INR 2.5 to 3.5)။ |
၂။ Glucocorticoids ပမာဏများသောဆေးများ (Pillar 2) |
** IV Methylprednisolone:** 500 to 1,000 mg IV ကို တစ်နေ့ တစ်ကြိမ် ၃ ရက်ဆက်တိုက် ** ၊ ထို့နောက် အဆင့်မှဆင်းပါ။1.0 to 2.0 mg/kg/day IV/PO (ခွဲ၍ဆေးများ) နှေးနှေးကွေးခြင်းမပြုမီ 1 မှ 2 ပတ်ကြာ။ |
IV Proton Pump Inhibitor (IV Proton Pump Inhibitor) ကို အမြဲတမ်း ပူးတွဲ စီမံဆောင်ရွက်ပါ။Pantoprazole) စိတ်ဖိစီးမှုအနာရောဂါကာကွယ်ခြင်းအတွက် (အထူးသဖြင့် IV heparin ကုသမှုခံယူနေစဉ်) နှင့် သွေးဂလူးကို့စ်ကို 4 နာရီတစ်ကြိမ်စောင့်ကြည့်ပါ။ |
၃။ ကုထုံးပလာစမာအိတ်ချိန်း (Pillar 3A) |
** နေ့စဉ် Centrifugal Plasmapheresis (TPE):** ချိန်း1.0 to 1.5 plasma volumes (about 40 to 60 mL/kgအနည်းဆုံး တစ်နေ့ တစ်ကြိမ် 3 to 5+ days platelet အရေအတွက်အထိ > 150,000/uLLDH သည် ပုံမှန်ဖြစ်စေပြီး ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ လုပ်ဆောင်မှု တည်ငြိမ်စေသည်။ |
အစားထိုးအရည်- အသုံးပြုပါ100% လတ်ဆတ်သော အေးခဲနေသော ပလာစမာ (FFP) (သို့မဟုတ် 50% FFP + 50% Albumin) ထို့ကြောင့် လူနာသည် Antithrombin III၊ Protein C၊ Protein S နှင့် ADAMTS13တို့ကို လတ်ဆတ်စွာ ရရှိသည်။ (TPE သည် ပြေးနေစဉ်အတွင်း IV heparin ကို ဖယ်ရှားသည်၊ Anti-Xa သည် TPE လွန်မှုကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ပါ)။ |
၄။ High-dose Intravenous Immunoglobulin (Pillar 3B) |
**IVIG 0.4 g/kg/day IV ကို 5 ရက်ဆက်တိုက် ** (total 2.0 g/kg) သို့မဟုတ် 1.0 g/kg/day IV ကို ၂ ရက်။ |
နှစ်ခုလုံး ပေါင်းစပ်လျှင် Plasma Exchange နှင့် IVIG ("Quadruple Therapy") နေ့စဉ်အမြဲဆေးပါ။ IVIG နေ့စဉ် ပလာစမာ လဲလှယ်မှု ပြီးဆုံးပြီးနောက် ချက်ခြင်း ထိုးခြင်း ထို့ကြောင့် apheresis စက်သည် ၎င်းကို မဖယ်ရှားပါ။ IVIG. |
2. Refractory CAPS အတွက် ဒုတိယလိုင်း ဇီဝဗေဒ ကယ်ဆယ်ရေးEculizumab နှင့် Rituximab)¶
CAPS လူနာတစ်ဦးသည် 24 မှ 48 နာရီအတွင်း Triple Therapy ၏ 24 မှ 48 နာရီကြာပြီးနောက်တွင် creatinine တက်လာခြင်း၊ အာရုံကြောချို့ယွင်းချက်အသစ်များ၊ သို့မဟုတ် refractory microangiopathic hemolysis ကိုဆက်လက်ခံစားရပါက-
1. ** Terminal Complement Blockade (IV Eculizumab [Soliris] သို့မဟုတ် Ravulizumab [Ultomiris]):**
- ဘာကြောင့်အလုပ်လုပ်သလဲ- ပြီးပါပြီ။ 60 percent refractory CAPS ရှိသောလူနာများ၏ပြင်းထန်သောဖြည့်စွက်အသက်သွင်းခြင်း (and many carry heterozygous mutations in complement regulatory genes like CFH, CFI, or CD46 identical to atypical HUS) ** Eculizumab ** (a humanized monoclonal antibody against complement protein C5) ပိတ်ဆို့ခြင်း ကွဲထွက်ခြင်း။ C5 ထဲသို့ C5a နှင့် C5b-9** 24 မှ 72 နာရီအတွင်း endothelial TMA ဖျက်ဆီးခြင်းကိုဖမ်းဆီးသည်။
- ဆေးသောက်ခြင်း 900 mg IV ကို တစ်ပတ်လျှင် တစ်ကြိမ်၊ 4 ပတ်၊1,200 mg ရက်သတ္တပတ် 5** တွင် IV နှင့် 2 ပတ်တစ်ကြိမ်။
- ** မဖြစ်မနေ Meningococcal Prophylaxis-** ပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် C5b-9 Neisseria meningitidis ထုပ်ပိုးရန် ခံနိုင်ရည်အားကို ဖန်တီးပေးသည်၊ ** လေးပုံတစ်ပုံ စီမံကွပ်ကဲသည် (MenACWY) နှင့် Serogroup B (MenB) meningococcal vaccinesချက်ချင်းထိုးပြီးနေ့စဉ် ပါးစပ်မှ ပဋိဇီဝပိုးသတ်ဆေးများ စတင်ခြင်း (Ciprofloxacin 500 mg daily သို့မဟုတ် Penicillin V 500 mg twice daily)** Eculizumab ၏ နေ့ 1 ရက် (do not delay Eculizumab for 2 weeks waiting for vaccine immunity)
2. B-ဆဲလ်များ လျော့နည်းလာခြင်း၊IV Rituximab):
- စီမံခန့်ခွဲရန် ** Rituximab (375 mg/m2 IV ကို တစ်ပတ်လျှင် တစ်ကြိမ် (၄)ပတ်၊ သို့မဟုတ် 1,000 mg IV ရက် 1 နှင့် 15) ** (infused after daily TPE) ဖယ်ရှားပစ်ရန် CD20+ အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်သောသွန်ဘိုဆိုက်တိုပီနီးယား၊ ဆီးလမ်းကြောင်းသွေးယိုစိမ့်ခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံး/ CNS ပါ၀င်မှုရှိသော CAPS လူနာများတွင် ရောဂါပိုးဖြစ်ပွားစေသော ဆန့်ကျင်ဖက်စဖိုlipid autoantibodies များကိုထုတ်လုပ်သည့် B-lymphocytes များ။
ဒေသဆိုင်ရာ အရေးပေါ်နံပါတ်များနှင့် နိုင်ငံတကာ CAPS မှတ်ပုံတင်မှုများ¶
- အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါ-911 ကိုခေါ်ဆို၍ သံသယရှိသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများစွာ သွေးခဲခြင်း သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်း/PE အရေးပေါ်အခြေအနေအတွက် ခေါ်ဆိုပါ။ Catastrophic Antiphospholipid Syndrome ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်းအတွက် McMaster တက္ကသိုလ် လက်တွေ့အလေ့အကျင့် လမ်းညွှန်ချက်ကို လိုက်နာပါ (
Blood Advances) နှင့် **အမေရိကန် ဒူလာဗေဒ ကောလိပ် (ACR) / ASH ** လမ်းညွှန်ချက်။ - ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း-112 အီးယူကိုဖြတ်၍ သို့မဟုတ် ဗြိတိန်တွင် 999 သို့ ဖုန်းခေါ်ဆိုပါ။ ဒူလာရောဂါဗေဒအတွက် ဥရောပမဟာမိတ်အဖွဲ့များမှ လိုက်နာပါ (
EULAR) အရွယ်ရောက်ပြီးသူများတွင် Antiphospholipid Syndrome စီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် အကြံပြုချက်များ (Tektonidou et al., Annals of the Rheumatic Diseases) နှင့် ဗြိတိသျှသွေးရောဂါဗေဒအသင်း (BSH) လမ်းညွှန်ချက်များ ** ။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ဆေးခန်းသမားများသည် **နိုင်ငံတကာ CAPS မှတ်ပုံတင်ခြင်း (International CAPS Registry) ဖြင့် ကိစ္စရပ်များကို တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပြီး မှတ်တမ်းရယူနိုင်ပါသည်။ontocrf.costaisa.com/en/web/capsစပိန်၊ Barcelona ရှိ HospitaClínic ရှိ Antiphospholipid Antibodies ဆိုင်ရာ ဥရောပဖိုရမ်မှ ကြီးမှူးကျင်းပသော ဒေါက်တာ Ricard Cervera)**။ - သြစတေးလျနှင့် နယူးဇီလန်- ဩစတေးလျတွင် 000 သို့မဟုတ် နယူးဇီလန်တွင် 111 သို့ ဖုန်းခေါ်ဆိုပါ။ THANZ နှင့် Australian Rheumatology Association (သို့)
ARA) Triple Therapy နှင့် အရေးပေါ် Eculizumab ဝင်ရောက်မှုအတွက် ICU ပရိုတိုကောများ။
မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ¶
Catastrophic Antiphospholipid Syndrome (CAPS) သည် ပုံမှန် Antiphospholipid Syndrome (APS) နှင့် မည်သို့ကွာခြားသနည်း။¶
Classic Antiphospholipid Syndrome (APS) တွင်၊ လူနာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ကြီးမားသောသွေးပြန်ကြော သို့မဟုတ် သွေးလွှတ်ကြောများတွင် တစ်ခုတည်းသော သီးခြားသွေးခဲများ (ခြေထောက်တစ်ဖက်ရှိ နက်နဲသောသွေးပြန်ကြောများ thrombosis၊ အဆုတ်သွေးကြောပိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်း) သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ကျန်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများတွင် ပုံမှန်လုပ်ဆောင်မှုနှင့်အတူ ထပ်တလဲလဲကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ခံစားရတတ်သည်။ Catastrophic Antiphospholipid Syndrome (CAPS, or Asherson's Syndrome) သည် APS လူနာများ၏ 1 ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ သက်ရောက်ပြီး ရုတ်တရက် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ သေးငယ်သော "thrombotic storm" ကဲ့သို့ ပြုမူသည်- ကြီးမားသော သွေးခဲတစ်ခုအစား သွေးခဲသေးသေးလေးများအစား အဏုကြည့်သွေးကြောမျှင်များ၊ ဦးနှောက်၊ နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်၊ အရေပြား၊ သုံးချောင်း သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ အရေးကြီးသော အဆုတ်သွေးကြောများ၊ adrenal glands) 7 ရက်ထက်နည်းသော၊ ပြင်းထန်သောစနစ်တကျရောင်ရမ်းမှုနှင့် platelet အရေအတွက်ကျဆင်းခြင်းတို့နှင့်အတူပါရှိသည်။
CAPS ဝေဒနာရှင်တစ်ဦးကို ကယ်တင်ရန် ဆရာဝန်များသည် တစ်ချိန်တည်းတွင် ကုသမှုသုံးကြိမ် ("Triple Therapy") ကို အဘယ်ကြောင့် ပေးရသနည်း။¶
International CAPS Registry မှ သမိုင်းအချက်အလက်များ (ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လူနာ 500 ကျော်ကို လွှမ်းခြုံထားသည်) သည် CAPS တစ်ခုတည်းတွင် သွေးကျဲဆေးတစ်မျိုးတည်း သို့မဟုတ် steroids တစ်မျိုးတည်းဖြင့် ကုသရာတွင် မအောင်မြင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး၊ CAPS တွင် ကိုယ်တိုင်အားဖြည့်အင်ဂျင် 3 လုံး ပါရှိသောကြောင့် (1) Runaway fibrin နှင့် သွေးကြောငယ်များတွင် သွေးခဲခြင်း၊ (2) Acytok3 နံရံပေါ်ရှိ ပြင်းထန်သောသွေးကြောများ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ပျံ့နှံ့နေသော antiphospholipid autoantibodies ၏ပြင်းအား။ "Triple Therapy" သည် အင်ဂျင်သုံးခုလုံးကို တစ်ပြိုင်နက် တိုက်ခိုက်သည်- Intravenous Unfractionated Heparin သည် သွေးခဲပြန့်ပွားမှုကို ရပ်တန့်စေပြီး ဖြည့်စွက်မှုကို ဟန့်တားပေးသည်၊ High-Dose IV Methylprednisolone သည် endothelial cytokine မုန်တိုင်းကို ပိတ်ကာ၊ နေ့စဥ်ကုထုံးပလာစမာအိတ်ချိန်း (Plasmapheresis ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ) နှင့်/or ဖြတ်တောက်ခြင်းတို့ကို အလိုအလျောက် ဖယ်ရှားပေးသည်၊ သေဆုံးမှု ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှ အကြမ်းဖျင်း ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ။
သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များသည် CAPS ရှိသည့်လူနာတွင် သွေးကြောသွင်း Heparin ကို စောင့်ကြည့်ရန် စံ aPTT သွေးစစ်ဆေးမှုကို အဘယ်ကြောင့် အသုံးမပြုနိုင်သနည်း။¶
CAPS ရှိသောလူနာများတွင် "Lupus Anticoagulant" (LA) ဟုခေါ်သော ပျံ့နှံ့နေသော ဖော့စဖိုလစ်ပစ် ပဋိပစ္စည်းတစ်ခု အမြဲနီးပါးရှိသည်။ ရှေ့နောက်နောက်ဆန်စွာ၊ Lupus Anticoagulant သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းတွင် ပြင်းထန်သောသွေးခဲခြင်းကို ဖြစ်စေသော်လည်း၊ ဖန်ဓာတ်ခွဲခန်းစမ်းသပ်ပြွန်အတွင်းတွင် ၎င်းသည် Standard activated Partial Thromboplastin Time (aPTT) စမ်းသပ်မှုလုပ်ဆောင်ရန် အသုံးပြုသည့် စံ activated Partial Thromboplastin Time (aPTT) ကို အတုပြုလုပ်၍ လူနာ၏အခြေခံအညွှန်းကို တာရှည်ခံအောင်ပြုလုပ်ခြင်း (ဥပမာ၊ 85 စက္ကန့်ပင်မတိုင်မှီ) ပေးထားသည်။ အကယ်၍ ဆေးခန်းမှ ဆရာဝန်တစ်ဦးသည် heparin drip ကို titrate လုပ်ရန် aPTT ကိုအသုံးပြုပါက၊ လူနာ၏သွေးသည် "အရမ်းပါးနေပြီ" ဟု မှားယွင်းထင်မြင်ကာ လူနာသည် သွေးခဲနေချိန်တွင် heparin drip ကို အဆင့်ခွဲများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းအစား၊ CAPS ရှိ IV Heparin ကို chromogenic Anti-Factor Xa (Anti-Xa) သွေးအဆင့် (Lupus Anticoagulant မှ သက်ရောက်မှုမရှိသော 0.3 မှ 0.7 IU/mL) ဖြင့် အမြဲစောင့်ကြည့်ရပါမည်။
CAPS သည် အဘယ်ကြောင့် ရုတ်တရက် အသက်အန္တရာယ်ရှိသော Adrenal Crisis (Addisonian shock) ကို မကြာခဏ ဖြစ်စေသနည်း။¶
သင်၏အဒရီနယ်ဂလင်းနှစ်ခုတစ်ခုစီသည် (ကျောက်ကပ်၏ထိပ်တွင်ထိုင်ပြီး အသက်ကိုထိန်းနိုင်သော ကော်တီဆောနှင့် အယ်ဒိုစတီရုန်း) ကိုထုတ်လုပ်သည့် သွေးကြောငယ်များမှတစ်ဆင့် သွေးများကို လက်ခံရရှိသော်လည်း ၎င်း၏သွေးအားလုံးကို Central Adrenal Vein တစ်ခုတည်းမှတစ်ဆင့် ထုတ်ပေးပါသည်။ CAPS thrombotic မုန်တိုင်းတစ်ခုအတွင်း၊ သေးငယ်သောသွေးခဲများသည် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် စီးဆင်းနေသော adrenal vein များကို လွယ်ကူစွာ ချိတ်ဆက်နိုင်သည်။ ထွက်ပေါက်သွေးပြန်ကြောများပိတ်ဆို့ခြင်းဖြင့်၊ သွေးလွှတ်ကြောများသည် အဒရီနယ်ဂလင်းနှစ်ခုလုံးအတွင်းတွင် ဖောင်းလာပြီး အတွင်းပိုင်း (နှစ်ဘက်အဒရီနယ်သွေးယိုခြင်းနှင့် ဖောက်ထွက်ခြင်း) များအထိ တိုးလာပါသည်။ ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ကော်တီဆောထုတ်လုပ်မှုကို ညတွင်းချင်း ဖယ်ရှားပေးကာ ပြင်းထန်သော နံဘေး သို့မဟုတ် အစာအိမ်နာ၊ ဆိုဒီယမ်နည်းသော၊ ပိုတက်စီယမ် မြင့်မားခြင်းနှင့် သွေးပေါင်ချိန်ကျခြင်း (Methylprednisolone သို့မဟုတ် Hydrocortisone) တို့ကို ချက်ခြင်းမကုသပါက သွေးပေါင်ချိန်ကျစေသည်။
Triple-Positive APS သို့မဟုတ် ယခင် CAPS ရှိသော လူနာများအား Warfarin မှ Rivaroxaban သို့မဟုတ် Apixaban ကဲ့သို့သော ခေတ်မီ Direct Oral Anticoagulant (DOAC) ဆေးသို့ အဘယ်ကြောင့် ဘယ်သောအခါမှ မပြောင်းသင့်သနည်း။¶
"Triple-Positive" Antiphospholipid Syndrome (Lupus Anticoagulant၊ Anti-Cardiolipin နှင့် Anti-Beta-2-Glycoprotein-DO ကဲ့သို့သော Diaculant-Iants ကို သောက်သုံးသော လူနာများ) ကိုတွေ့ရှိပြီးနောက် ကျပန်းကျပန်းစမ်းသပ်မှုအများအပြား (TRAPS နှင့် ASTRO-APS စမ်းသပ်မှုများအပါအဝင်) သည် အစောပိုင်းတွင် ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ rivaroxaban သို့မဟုတ် apixaban) သည် Warfarin သောက်သောလူနာများထက် သွေးကြောဆိုင်ရာလေဖြတ်ခြင်းနှင့် နှလုံးတိုက်ခိုက်ခံရမှုနှုန်း 4 ဆမှ 7 ဆ ပိုများသည်။ DOAC ဖြင့် သွေးခဲခြင်းအချက်တစ်ခုတည်း (Factor Xa သို့မဟုတ် Factor IIa) တစ်ခုတည်းကိုသာ ပိတ်ဆို့ခြင်းသည် ကြီးမားသော thrombin နှင့် ဖြည့်စွက်အပြုသဘောဆောင်သော antiphospholipid ပဋိပစ္စည်းများမှ သုံးဆဖြင့် တွန်းအားပေးသည့် လှိုင်းများကို ရပ်တန့်စေပြီး Warfarin မှ DOAC သို့ပြောင်းခြင်းသည် ပြင်းထန်သောကပ်ဘေး APS အတွက် မှတ်တမ်းတင်ထားသော အစပျိုးတစ်ခုဖြစ်သည်။
အရင်းအမြစ်များနှင့်တရားဝင်လမ်းညွှန်¶
- McMaster University / ASH Clinical Practice Guideline (Legault K et al., Blood Advances)): *McMaster RARE-Bestpractices Clinical Practices Guideline for the Catastrophic Antiphospholipid Syndrome (Triple Therapy: Anticoagticosis) နှင့် Glutary IV Platformation၊ Glut / IV
- အဆစ်အမြစ်ရောင်ရမ်းခြင်းဆိုင်ရာ ဥရောပမဟာမိတ်အဖွဲ့များ (EULAR၊ Tektonidou MG et al.၊ အရိုးဆစ်ရောဂါများ၏မှတ်တမ်းများ): အရွယ်ရောက်ပြီးသူများတွင် Antiphospholipid Syndrome အတွက် EULAR အကြံပြုချက်များ (DoACs in Triple-Positive Management)* နှင့် CAPS
- ** ကပ်ဘေး Antiphospholipid Syndrome (Asherson RA, Cervera R, et al., Lupus / Rheumatology ဂျာနယ်)): ** * Refinite and Probable CAPS International CAPS ၏ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက် 50+ မှ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်အတွက် ပဏာမ ခွဲခြားသတ်မှတ်မှု စံသတ်မှတ်ချက်။
- ဗြိတိန်သွေးရောဂါဗေဒဆိုင်ရာအသင်း (BSH၊ Arachchillage DRJ et al.): Antiphospholipid Syndrome နှင့် Catastrophic APS ၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များ။
- New England Journal of Medicine (NEJM) Review (Garcia D, Erkan D): Antiphospholipid Syndrome ၏ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်းနှင့် CAPS ရှိ ဖြည့်စွက်တားမြစ်ခြင်း။
အသိအမှတ်ပြုထားသော ရှေးဦးသူနာပြုသင်တန်းတက်ပြီး ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များနှင့် တိုင်ပင်ပါ။
ဤလမ်းညွှန်ချက်သည် Catastrophic Antiphospholipid Syndrome အတွက် အရေးပေါ်အသိအမှတ်ပြုမှုနှင့် ICU triage ပညာရေးကို ထောက်ပံ့ပေးပြီး ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၊ သွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ၊ ဒူလာရောဂါ သို့မဟုတ် အရေးကြီးသောစောင့်ရှောက်မှုကို အစားထိုးမည်မဟုတ်ပါ။ လေဖြတ်ခြင်း၊ ထိတ်လန့်ခြင်းနှင့် အခြေခံအသက်ကို ထောက်ကူခြင်းအတွက် လက်တွေ့ကျသောကျွမ်းကျင်မှုများ သင်ယူရန်၊ ကြက်ခြေနီ၊ စိန့်ဂျွန်လူနာတင်ယာဉ် သို့မဟုတ် ဒေသခံဝန်ဆောင်မှုပေးသူမှတဆင့် အသိအမှတ်ပြုထားသော ရှေးဦးသူနာပြုသင်တန်းကို တက်ပါ။
ဆက်စပ်လမ်းညွှန်များ¶
- Adrenal crisis နှင့် Addison's disease အရေးပေါ်ဆေးထိုးခြင်း။
- Heparin-induced thrombocytopenia (HIT) နှင့် VITT- ရက် 5 မှ 10 နေ့တွင် 50 ရာခိုင်နှုန်း platelet ကျဆင်းခြင်းနှင့် Argatroban
- Eclampsia တက်ခြင်း၊ HELLP ရောဂါလက္ခဏာစု၊ မီးဖွားပြီးနောက် preeclampsia နှင့် magnesium triage
- Sepsis နှင့် septic shock
- နိုင်ငံအလိုက် အရေးပေါ်နံပါတ်များ