Voedselvergiftiging, acute gastro-enteritis en ernstige uitdroging¶

Acute gastro-enteritis en door voedsel overgedragen ziekten komen voor wanneer bacteriën, virussen, parasieten of voorgevormde microbiële toxines de binnenkant van uw maag en darmen irriteren en ontsteken. Terwijl de meeste gezonde volwassenen binnen 24 tot 72 uur herstellen van een milde buikgriep of voedselvergiftiging als ze orale vloeistoffen gebruiken, kan ernstig vochtverlies door meedogenloos braken en waterige diarree binnen enkele uren hypovolemische shock, acuut nierfalen, fatale verstoringen van de elektrolytenbalans of levensbedreigende systemische complicaties veroorzaken.

Bepaalde door voedsel overgedragen ziekteverwekkers geven ook krachtige neurotoxinen of niervernietigende toxinen vrij waar standaard thuiszorg niet voldoende is. Weten hoe u routinematige virale gastro-enteritis kunt onderscheiden van botulisme, hemolytisch uremisch syndroom of ernstige uitdroging, hoe u thuis een exacte orale rehydratatieoplossing van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kunt mixen, en welke medicijnen tegen diarree daadwerkelijk dodelijke gifstoffen in uw lichaam kunnen vasthouden, beschermt uw leven en dat van kwetsbare kinderen en oudere volwassenen.

Doe dit nu¶

1. Controleer op levensbedreigende rode vlaggen en bel de hulpdiensten indien aanwezig. Bel uw lokale alarmnummer (911 in de Verenigde Staten en Canada, 112 in de hele Europese Unie, 999 in het Verenigd Koninkrijk, of bekijk alle noodnummers) als de persoon tekenen vertoont van ernstige uitdroging of shock (verwarring, extreme lethargie, duizeligheid of flauwvallen bij het staan, snelle hartslag van meer dan 110 slagen per minuut, ingevallen ogen of 8 tot 12 uur niet plassen bij volwassenen of 6 uur bij zuigelingen), bloed of donker materiaal braakt dat lijkt op nat koffiedik, kastanjebruine of erg bloederige ontlasting krijgt, of een stijve nek ontwikkelt, neurologische veranderingen in het gezichtsvermogen of intense plaatselijke pijn in de onderbuik rechter buik.
2. Geef de maag kort rust na het braken en begin dan met het nemen van microslokjes Oral Rehydration Solution (ORS). Drink geen grote glazen gewoon water onmiddellijk na het braken, omdat het strekken van een ontstoken maag de kokhalsreflex opnieuw activeert. Wacht 15 tot 30 minuten na een braakepisode en dien dan elke 2 tot 5 minuten 5 milliliter (1 theelepel) orale rehydratatieoplossing toe met behulp van een lepel, medicijnbeker of orale spuit, en verhoog dit geleidelijk tot kleine slokjes naarmate de maag tot rust komt.
3. Bereid een zelfgemaakte zout-en-suikeroplossing van de WHO als er geen ORS-pakketten van de apotheek beschikbaar zijn. Gewoon water alleen vervangt het verloren natrium en kalium niet, en onverdund vruchtensap of gewone frisdrank trekt meer water in de darmen door osmotische druk, waardoor diarree erger wordt. Roer 6 afgestreken theelepels (30 ml) witte tafelsuiker en 0,5 afgestreken theelepel (2,5 ml) keukenzout door 1 liter schoon, veilig drinkwater totdat het volledig is opgelost.
4. Geef geen vrij verkrijgbare medicijnen tegen diarree als er sprake is van hoge koorts of bloederige ontlasting. Gebruik nooit motiliteitsvertragende medicijnen zoals loperamide of bismutsubsalicylaat als u koorts heeft boven 38,5 graden Celsius (101,3 graden Fahrenheit) of zichtbaar bloed of etter in uw ontlasting. Door het vertragen van de darmen worden invasieve bacteriën en Shiga-toxines tegen de darmwand gevangen, waardoor het risico op giftig megacolon en nierfalen toeneemt.
5. Bewaar en etiketteer verdacht voedsel veilig buiten bereik. Als u vermoedt dat een specifieke restaurantmaaltijd, een ongepasteuriseerd product, een wilde paddenstoel of een gezwollen huisgemaakte pot bij meerdere mensen een ernstige ziekte heeft veroorzaakt, verzegel het resterende voedsel dan in een duidelijk geëtiketteerde plastic zak in de koelkast (niet invriezen tenzij u daartoe opdracht krijgt), zodat inspecteurs voor de volksgezondheid of toxicologische artsen de exacte ziekteverwekker of toxine kunnen testen.
6. Isoleer verontreinigde oppervlakken met chloorbleekmiddel, niet met alcohol. Als het norovirus of infectieuze diarree zich door uw huis verspreidt, zullen handdesinfecterende middelen op alcoholbasis en standaard quaternaire ammonium-desinfectiedoekjes de virusomhulling niet doden. Was de handen grondig met zeep en warm stromend water gedurende 20 seconden, draag wegwerphandschoenen bij het schoonmaken van braaksel of ontlasting en desinfecteer harde oppervlakken met een vers gemengde huishoudelijke chloorbleekoplossing die minimaal 5 tot 10 minuten nat blijft.

Stroomschema voor noodtriage en uitdrogingsbeslissing¶

Gebruik deze klinische beslisboom om te bepalen of iemand met acuut braken en diarree thuis kan worden behandeld met orale rehydratie of dat hij onmiddellijk intraveneuze therapie in het ziekenhuis nodig heeft.

flowchart TD
    Start["Acuut braken, waterige diarree of maagkrampen"] --> NeuroCheck{"Heeft u neurologische symptomen?<br/>Dubbel zien, hangende oogleden,<br/>onduidelijke spraak, slikproblemen of gevoelloosheid?"}

    NeuroCheck -->|"Ja"| Call911Neuro["Bel onmiddellijk de hulpdiensten<br/>Vermoedelijk botulisme of mariene neurotoxine<br/>Houd de patiënt half rechtop en controleer de ademhaling"]
    NeuroCheck -->|"Nee"| RedFlags{"Controleer systemische rode vlaggen:<br/>Bloedige of zwarte ontlasting, gemalen koffie-braaksel,<br/>verwarring, flauwvallen, stijve buik of geen urine >8 uur?"}

    RedFlags -->|"Ja, 1 of meerdere aanwezig"| ERVisit["Ga nu naar de afdeling spoedeisende hulp van het ziekenhuis<br/>Vereist IV-kristalloïden, elektrolytenpaneel,<br/>ontlastingscultuur en chirurgische of nierevaluatie"]
    RedFlags -->|"Nee"| HighRiskCheck{"Is de patiënt een baby <6 maanden,<br/>kwetsbare oudere volwassene >65,<br/>zwanger,<br/>diabeet of immuungecompromitteerd?"}

    HighRiskCheck -->|"Ja"| SameDayEval["Neem vandaag nog contact op met een arts of spoedeisende zorg<br/>Begin onmiddellijk met microsipjes van WHO ORS<br/>Lagere drempel voor IV-hydratatie"]
    HighRiskCheck -->|"Nee"| TrialORS["Start het Home Oral Rehydration Protocol<br/>5 ml (1 theelepel) ORS elke 2 tot 5 minuten<br/>Vermijd antimotiliteitsmedicijnen als koorts aanwezig is"]

    TrialORS --> ToleranceCheck{"Kan de patiënt de microsip<br/>4 tot 6 uur lang binnenhouden zonder verslechtering?"}
    ToleranceCheck -->|"Ja"| RecoveryDiet["Ga over tot vroege hervoeding zoals wordt verdragen<br/>Vervang elke losse ontlasting door 200 tot 250 ml ORS<br/>Let op vertraagde HUS-niersymptomen gedurende 14 dagen"]
    ToleranceCheck -->|"Nee, aanhoudend hardnekkig braken"| ERVisit

Tijdlijn van aanvang: identificatie van de ziekteverwekker aan de hand van de incubatieklok¶

Wanneer meerdere mensen ziek worden na het delen van een maaltijd, kijken spoedartsen en toxicologen eerst naar de incubatietijd (het aantal uren of dagen tussen het eten van het verdachte voedsel en het eerste symptoom) naast het dominante symptoom. Snelle symptomen die binnen 1 tot 6 uur beginnen, wijzen bijna altijd op een voorgevormd chemisch of bacterieel gif dat al in het voedsel zat voordat je het doorslikte, terwijl vertragingen van 1 tot 5 dagen erop wijzen dat levende bacteriën, virussen of parasieten zich in je darmkanaal vermenigvuldigen.

Klinische beoordeling van uitdroging voor alle leeftijden¶

Uitdroging bij acute gastro-enteritis betekent niet alleen maar dorst; het is een progressieve uitputting van het intravasculaire vloeistofvolume en intracellulaire elektrolyten (natrium, kalium, chloride en bicarbonaat). Naarmate het plasmavolume daalt, moet het hart sneller kloppen en vernauwen de bloedvaten in de huid en de nieren om de bloeddruk naar de hersenen en het hart op peil te houden.

Artsen en de Wereldgezondheidsorganisatie classificeren uitdroging in drie bruikbare categorieën: Geen of minimale uitdroging (minder dan 3 procent gewichtsverlies), Milde tot matige uitdroging (3 tot 9 procent gewichtsverlies) en Ernstige uitdroging (10 procent of meer lichaamsgewichtverlies, wat een hypovolemische shock is).

Hoe u een orale rehydratieoplossing (ORS) mengt en toedient¶

In de 20e eeuw heeft de ontdekking van het natrium-glucose-cotransportmechanisme (SGLT1) in de menselijke dunne darm de spoedeisende geneeskunde getransformeerd. Zelfs wanneer cholera-, rotavirus- of Salmonella-toxines ervoor zorgen dat de darmwand liters vocht in de darmen giet, blijven de SGLT1-transporteiwitten op de darmborstelrand volledig intact. Deze eiwitten kunnen echter alleen natrium en water via de darmwand opnemen als glucose (suiker) en natrium (zout) samen aanwezig zijn in een precieze molaire verhouding van 1:1.

• Als u grote hoeveelheden gewoon water drinkt tijdens hevig braken en diarree, passeert dit slecht de ontstoken darmen en verdunt het het resterende natrium in uw bloedbaan, waardoor u het risico loopt op gevaarlijke hyponatriëmie (zwelling van de hersenen, verwarring en toevallen).
• Als je onverdund appelsap, gewone cola, gezoete sportdranken of gezoete thee drinkt, bevatten deze veel te veel suiker (hoge osmolaliteit) en veel te weinig natrium. De overtollige niet-geabsorbeerde suiker zit in de darmen en werkt als een spons, waardoor nog meer water uit uw bloedbaan naar uw darmen wordt gezogen (osmotische diarree).

1. Commerciële ORS-pakketten met WHO-formule (eerste keuze)¶

Gebruik waar mogelijk vooraf afgemeten orale rehydratatiezoutpakketten van een apotheek (zoals WHO/UNICEF Reduced Osmolarity ORS, Pedialyte, Dioralyte, Hydralyte of CeraLyte), strikt gemengd met de exacte hoeveelheid schoon water die op de verpakking staat afgedrukt. Meng een ORS-pakje nooit met melk, soep of vruchtensap, en kook de oplossing nooit na het toevoegen van de zouten (als je water moet koken, kook het water dan eerst, laat het volledig afkoelen en roer dan het pakje erdoor).

2. Exact zelfgemaakt WHO ORS-recept voor noodgevallen¶

Als u een apotheek niet kunt bereiken, bereid dan precies dit levensreddende recept voor, aanbevolen door de Wereldgezondheidsorganisatie en het Rehydration Project. Gebruik standaard maatlepels (geen onregelmatig bestek) en proef de uiteindelijke vloeistof voordat u deze aan een kind geeft: het mag niet zouter smaken dan natuurlijke menselijke tranen.

• Schoon, veilig drinkwater: 1 liter (ongeveer 4,2 Amerikaanse kopjes, of vijf glazen van 200 milliliter).
• Witte kristalsuiker (sucrose): 6 afgestreken theelepels (30 milliliter of 25,2 gram).
• Standaard keukenzout (natriumchloride): 0,5 (halve) afgestreken theelepel (2,5 milliliter of 2,9 gram).

Roer krachtig gedurende 60 seconden totdat alle zout- en suikerkristallen zijn opgelost. Bewaar afgedekt op een koele plaats en gooi ongebruikte porties na 24 uur weg, waarbij u dagelijks een nieuwe batch bereidt.

3. Alternatieve recepten voor huishoudelijke vloeistoffen als er geen suiker beschikbaar is¶

• Op graan gebaseerde ORS op basis van zetmeel (zeer effectief bij ernstige waterige diarree): Complexe zetmelen in rijst worden in de darmen langzaam afgebroken tot glucose zonder de darmosmolaliteit te verhogen, waardoor het volume van de ontlasting tot 30 procent afneemt in vergelijking met eenvoudige suiker. Kook 50 tot 60 gram (ongeveer 0,5 kopje) droog witte rijstpoeder of gekookte gepureerde witte rijst in 1,1 liter water gedurende 5 tot 7 minuten tot het een dunne, waterige pap vormt, laat het afkoelen tot kamertemperatuur, voeg 0,5 afgestreken theelepel keukenzout toe en controleer of het uiteindelijke volume gelijk is aan 1 liter.
• Verdund vruchtensap plus gezouten cracker (voor milde gevallen bij oudere kinderen en volwassenen): Als een licht uitgedroogd kind of volwassene standaard ORS weigert, hebben onderzoekers aangetoond dat het verdunnen van 1 deel ongezoet appelsap met 4 delen water (1:4 verdunning) of afwisselende slokjes verdunde sportdrank (1 deel sportdrank op 1 deel water) met gewone gezouten crackers en bouillon de hydratatie op peil kan houden tijdens milde virale gastro-enteritis. Gebruik deze fallback niet voor baby's of matige tot ernstige uitdroging.

4. Stapsgewijze volumedoelstellingen en techniek tegen braken¶

Wanneer iemand actief aan het braken is, gaan ouders en verzorgers er vaak van uit dat de orale rehydratatie is mislukt omdat de patiënt een vol glas water overgeeft. Bij pediatrische noodtriage slaagt orale rehydratatie in meer dan 90 procent van de gevallen als het wordt toegediend via spuit- of lepel-pacing:

1. De 5-milliliterregel: Gebruik een medicijnspuit of -lepel van 5 ml (1 theelepel) en spuit of schep elke 3 minuten 5 ml koele ORS in de zijkant van de mond. In dit tempo absorbeert de persoon 100 milliliter (3,4 ounces) per uur rechtstreeks via de maag en het bovenste deel van de twaalfvingerige darm, zonder ooit voldoende vloeistofvolume in de maag te verzamelen om een ​​braakreflex op te wekken.
2. Als ze moeten braken tijdens rehydratatie: wacht 15 tot 20 minuten om de slokdarm- en maagkrampen te laten verdwijnen, en begin dan opnieuw met 5 milliliter elke 5 minuten.
3. 4-uur rehydratiedoel voor lichte tot matige uitdroging: Streef ernaar om ongeveer 50 tot 75 milliliter ORS per kilogram lichaamsgewicht (ongeveer 1 ounce per pond) toe te dienen, gelijkmatig verdeeld over de eerste 4 uur:
4. Baby met een gewicht van 6 kilogram: 300 tot 450 milliliter (10 tot 15 ounces) in totaal gedurende 4 uur.
5. Peuter met een gewicht van 12 kilogram: 600 tot 900 milliliter (20 tot 30 ounces) in totaal gedurende 4 uur.
6. Kind met een gewicht van 25 kilogram: 1,25 tot 1,8 liter (42 tot 60 ounces) in totaal gedurende 4 uur.
7. Tiener of volwassene (60+ kilogram / 132+ pond): 2,0 tot 3,5 liter (68 tot 118 ounces) totaal gedurende 4 tot 6 uur.
8. Voortdurende onderhoudsvervanging: Zodra de eerste symptomen van dorst en uitdroging verbeteren, dient u een extra 60 tot 120 milliliter (2 tot 4 ounces) ORS toe te dienen voor elke dunne ontlasting of braakepisode bij jonge kinderen, en 200 tot 250 milliliter (1 kopje) na elke dunne ontlasting bij oudere kinderen en volwassenen.

Dodelijke complicaties waar u op moet letten¶

Zelfs als het vochtverlies onder controle is, kunnen er tijdens of in de twee weken na een door voedsel overgedragen ziekte vier levensbedreigende medische complicaties optreden.

1. Voedsel- en kinderbotulisme (aflopende neurotoxische verlamming)¶

Clostridium botulinum produceert een van de meest dodelijke biologische gifstoffen die we kennen. In tegenstelling tot het Salmonella- of norovirus veroorzaakt botulisme geen koorts en laat de patiënt volledig bij bewustzijn en mentaal scherp terwijl de zenuwsignalen naar willekeurige spieren geleidelijk worden afgesneden.

• Voedselgedragen botulisme bij volwassenen en kinderen: Let op de "4 Ds": Diplopie (dubbel of wazig zien), Dysartrie (onduidelijke, dikke spraak), Dysfonie (hees of zwakke stem) en Dysfagie (moeite met het doorslikken van water of speeksel), vergezeld van hangende bovenste oogleden (ptosis) en pupillen die niet samentrekken bij fel licht. De zwakte verspreidt zich dan symmetrisch naar beneden, van de nek en armen naar het borstmembraan en de benen.
• Babybotulisme (leeftijd 1 week tot 12 maanden): Veroorzaakt door inslikken C. botulinum-sporen (het meest bekend in rauwe of gepasteuriseerde honing, maar ook in stof en aarde) die ontkiemen in het onvolgroeide darmkanaal van een baby. Het eerste teken is bijna altijd nieuwe constipatie (3 of meer dagen zonder ontlasting), gevolgd door een zwakke, vlakke, stille kreet, slecht zuigen aan de borst of fles, verlies van controle over het hoofd (“slappe baby”-hypotonie) en kwijl.
• Onmiddellijke actie: Ga onmiddellijk naar de dichtstbijzijnde afdeling spoedeisende hulp van het ziekenhuis. Vroege toediening van intraveneuze Botulinum Antitoxine (BAT voor volwassenen/kinderen, of BabyBIG menselijk botulisme immuunglobuline voor zuigelingen) stopt verdere zenuwverlamming, hoewel reeds verlamde zenuwuiteinden weken nodig hebben om nieuwe verbindingen te ontwikkelen, terwijl een beademingsapparaat de ademhaling ondersteunt.

2. Hemolytisch-uremisch syndroom (HUS) en nierfalen¶

Ongeveer 5 tot 10 procent van de mensen (en tot 15 procent van de kinderen jonger dan 5 jaar) is besmet met Shiga-toxineproducerende E. coli (STEC O157:H7) of Shigella dysenteriae ontwikkelen Hemolytisch-uremisch syndroom (HUS). Ironisch genoeg slaat HUS doorgaans toe 5 tot 10 dagen nadat de diarree is begonnen, vaak precies op het moment dat de diarree lijkt te verbeteren.

Shiga-toxines komen via de beschadigde darmwand in de bloedbaan terecht en binden zich rechtstreeks aan microscopisch kleine bloedvaten in de nieren. Daar knipt het toxine de circulerende rode bloedcellen uit elkaar (microangiopathische hemolytische anemie), verbruikt het bloedplaatjes (trombocytopenie) en verstopt het de nierfilters (acuut nierfalen).

• Waarschuwingssignalen van HUS: Merkbare bleekheid (bleke, spookachtige huid en bleke binnenkant van de oogleden of tandvlees), extreme vermoeidheid of prikkelbaarheid, onverklaarbare blauwe plekken of kleine paarse vlekjes op de huid (petechiën), bloeding uit de neus of het tandvlees, gezwollen zwelling rond de ogen, enkels en handen (oedeem), en een plotselinge daling of volledige stop met plassen (of roze/colakleurige urine) 5 tot 14 dagen na een aanval van bloederige of krampachtige diarree.
• Noodactie: Breng het kind of de volwassene onmiddellijk naar een noodziekenhuis; HUS vereist dringende hematologische en pediatrische nefrologische zorg, bloedtransfusies en tijdelijke nierdialyse.

3. Guillain-Barre-syndroom (GBS) na Campylobacter¶

Campylobacter jejuni (vaak opgelopen door onvoldoende verhit gevogelte of ongepasteuriseerde melk) is wereldwijd de belangrijkste infectieuze trigger voor het Guillain-Barre-syndroom, een acute auto-immuunziekte die doorgaans 1 tot 3 weken na herstel van diarree begint.

• Hoe het verschilt van botulisme: Terwijl botulisme bij het hoofd begint en naar beneden beweegt, produceert het Guillain-Barre-syndroom oplopende zwakte die begint bij de voeten en naar boven beweegt. Let op tintelende tintelingen in de tenen en vingers, verlies van enkelreflexen, plotseling struikelen of het onvermogen om de trap op te lopen, en zwakte bij het omhoog klimmen van de benen richting de romp en de ademhalingsspieren. Elke progressieve beenzwakte na buikgriep vereist onmiddellijke beoordeling van de spoedeisende hulp.

4. Invasieve bloedbaansepsis en giftig megacolon¶

Bij zuigelingen jonger dan 3 maanden, volwassenen ouder dan 65 jaar, zwangere patiënten, mensen met HIV, chemotherapiepatiënten en zelfs personen die dagelijks hoge doses protonpompremmers gebruiken (die de beschermende maagzuurbarrière neutraliseren), kunnen bacteriën zoals Salmonella, Listeria, Campylobacter en Vibrio vulnificus (uit rauwe oesters) dwars door de darmwand heen in de bloedbaan terechtkomen, waardoor er sepsis en septische shock.

Als de diarree van een patiënt plotseling stopt terwijl de buik opzwelt als een strakke trommel, buitengewoon gevoelig wordt bij de lichtste aanraking, en gepaard gaat met een snelle hartslag en hoge koorts of onderkoeling, vermoed dan een giftig megacolon of darmperforatie, waarvoor een spoedchirurgische evaluatie nodig is.

Veilige medicatieregels: wat helpt en wat schaadt¶

Veel goedbedoelende zorgverleners verergeren door voedsel overgedragen infecties door te grijpen naar standaard huismiddeltjes in medicijnkastjes. Volg deze klinische richtlijnen strikt:

• Wanneer moet u Loperamide (Imodium) en difenoxylaat vermijden: vrij verkrijgbare antimotiliteitsmedicijnen werken door zich te binden aan opioïdereceptoren in de darmwand, waardoor de ritmische spiersamentrekkingen (peristaltiek) die de ontlasting verdrijven, worden verlamd. Geef loperamide nooit aan kinderen jonger dan 6 jaar (en de meeste pediatrische autoriteiten raden het af bij alle kinderen onder de 12 tot 18 jaar vanwege het risico op paralytische ileus, slaperigheid en giftig megacolon). Bij volwassenen: Gebruik loperamide nooit als u koorts, bloederige of slijmerige ontlasting of ernstige buikpijn heeft. Het mag door gezonde volwassenen alleen met voorzichtigheid worden gebruikt voor milde, waterige, niet-bloederige, koortsvrije diarree tijdens het reizen of werken.
• Wanneer moet u Bismuth-subsalicylaat (Pepto-Bismol, Kaopectate) vermijden: Bismuth-subsalicylaat bevat een salicylaatverbinding die chemisch verwant is aan aspirine. Geef nooit bismutsubsalicylaat aan zuigelingen, kinderen of tieners jonger dan 18 jaar die herstellen van virale gastro-enteritis vanwege het risico op het syndroom van Reye (acuut leverfalen en fatale zwelling van de hersenen). Merk ook op dat bismut reageert met sporen van zwavel in uw speeksel en ontlasting om bismutsulfide te vormen, waardoor zowel uw tong als uw ontlasting tijdelijk gitzwart worden; dit kan echte bloedingen in het bovenste deel van het maag-darmkanaal (melena) op gevaarlijke wijze maskeren of nabootsen.
• Vermijd NSAID's (Ibuprofen, Naproxen, Aspirine) wanneer u uitgedroogd bent: Niet-steroïde ontstekingsremmende geneesmiddelen blokkeren prostaglandinen die ervoor zorgen dat de bloedvaten die uw nieren binnenkomen verwijd worden tijdens vochtverlies. Het gebruik van ibuprofen of naproxen tegen koorts of pijn in het lichaam terwijl u uitgedroogd bent door braken en diarree is een frequente oorzaak van door geneesmiddelen geïnduceerd acuut nierletsel (AKI). Als een koortsverlagend middel nodig is nadat de orale vloeistoffen zijn opgehouden, is paracetamol (paracetamol) veiliger voor de nieren, op voorwaarde dat er geen sprake is van een leverziekte.
• Ondansetron (Zofran) en zinksuppletie op recept: Op spoedeisende hulp en spoedeisende hulpafdelingen stopt een enkele, op gewicht gebaseerde dosis oraal opgelost ondansetron veilig het meedogenloos braken bij kinderen ouder dan 6 maanden en volwassenen, waardoor orale rehydratatie kan slagen zonder dat een IV-lijn nodig is. Voor kinderen in een omgeving met weinig middelen of met langdurige diarree adviseert de Wereldgezondheidsorganisatie 10 tot 20 milligram oraal elementair zink per dag gedurende 10 tot 14 dagen, waardoor de cellen in de darmwand worden hersteld en zowel de ernst van de huidige episode als toekomstige recidieven in de komende drie maanden worden verminderd.

Vroeg bijvoeden: waarom het strikte "BRAT-dieet" verouderd is¶

Tientallen jaren lang werd gezinnen verteld dat ze een maaginfectie 24 tot 48 uur moesten uithongeren en daarna alleen het BRAT-dieet (bananen, rijst, appelmoes en toast) moesten eten. De huidige richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie, de American Academy of Pediatrics (AAP) en de European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition (ESPGHAN) bevestigen dat langdurig vasten en restrictieve diëten met alleen BRAT de darmgenezing vertragen omdat darmenterocytcellen luminale voedingsstoffen nodig hebben om te regenereren en omdat strikte BRAT-voedingsmiddelen eiwitten, gezonde voedingsvetten en micronutriënten missen.

1. Ga door met het geven van borstvoeding en gewone zuigelingenvoeding zonder onderbreking: Stop nooit met het geven van borstvoeding aan een baby met acute gastro-enteritis; Moedermelk bevat beschermende secretoire IgA-antilichamen en antimicrobiële factoren en wordt tegelijkertijd gemakkelijk verteerd. Zuigelingen die flesvoeding krijgen, moeten onmiddellijk na de eerste 4 uur durende ORS-rehydratatiefase terugkeren naar de volledige, onverdunde zuigelingenvoeding (verdunnende flesvoeding met extra water zorgt ervoor dat de baby geen calorieën en elektrolyten meer krijgt).
2. Hervat vast voedsel dat geschikt is voor de leeftijd binnen 4 tot 6 uur na rehydratatie: Zodra het braken afneemt en het aanvankelijke ORS-tekort van 4 uur is aangevuld, dient u elke 3 tot 4 uur kleine, frequente maaltijden aan te bieden.
3. Beste voedsel om te eten tijdens het herstel: Kies complexe koolhydraten gecombineerd met magere eiwitten en natuurlijk kalium: gewone witte rijst, gekookte of aardappelpuree met een snufje zout, havermout, gewone crackers, noedels in heldere kippen- of groentebouillon, gebakken kip- of kalkoenfilet, gekookte eieren, rijpe bananen, appelmoes en yoghurt van levende cultuur (die natuurlijke lactase-enzymen en nuttige bacteriën levert).
4. Voedingsmiddelen die je gedurende 3 tot 5 dagen moet vermijden: Vermijd vettig, gefrituurd of zwaar vetrijk voedsel (die het ledigen van de maag vertragen en misselijkheid veroorzaken), pittige chilipepers, cafeïne en alcohol (die de darmmotiliteit stimuleren en als diuretica werken), suikervrij snoep of tandvlees dat sorbitol, xylitol of mannitol bevat (die ernstige osmotische diarree veroorzaken), en grote glazen ongefermenteerde vloeibare koemelk bij tijdelijke postinfectieuze lactose-intolerantie veroorzaakt een opgeblazen gevoel en gasvorming.

Controle van huishoudelijke infecties: het stoppen van de verspreiding van norovirus en bacteriën¶

Als een lid van het huishouden begint te braken of besmettelijke diarree krijgt, kan het nemen van onmiddellijke quarantaine- en desinfectiemaatregelen voorkomen dat het hele gezin tegelijkertijd instort:

• Was de handen 20 volle seconden met water en zeep: Handgels op alcoholbasis (zelfs bij 70% ethanol) inactiveren niet-omhulde virussen zoals het norovirus of bacteriële sporen zoals Clostridioides difficile niet op betrouwbare wijze. Boen de handen grondig met zeep en stromend water na elk toiletbezoek, het verschonen van luiers en voordat u voedsel aanraakt.
• Zet handschoenen en een masker op voordat u het braaksel schoonmaakt: Projectielbraken van het norovirus lanceren miljoenen microscopisch kleine virusdruppeltjes in de lucht die zich op tandenborstels, aanrechtbladen en deurklinken in de buurt nestelen. Draag wegwerphandschoenen van nitril of latex en een chirurgisch of N95-masker, dep vloeibaar braaksel voorzichtig op met papieren handdoeken (zuig het braaksel nooit op en veeg het niet droog) en stop het afval in een dichtgebonden plastic zak voordat u het in de vuilnisbak buiten gooit.
• Desinfecteren met een chloorbleekmiddeloplossing van 1.000 tot 5.000 ppm: Meng 5 tot 25 eetlepels (75 tot 375 milliliter) ongeparfumeerd huishoudelijk chloorbleekmiddel (5 tot 6% natriumhypochloriet) per 3,8 liter (1 gallon) water, breng aan op harde, niet-poreuze oppervlakken (toiletpotten, spoelhandgrepen, kranen, tegelvloeren en deurknoppen), laat het zichtbaar nat staan gedurende minstens 5 tot 10 minuten, en daarna afspoelen met schoon water.
• Vervuild wasgoed onmiddellijk op hoog vuur wassen: Verwijder vervuilde lakens, handdoeken en kleding voorzichtig zonder ze in de lucht te schudden. Was ze op het langste programma op de hoogste watertemperatuur van minimaal 60 graden Celsius (140 graden Fahrenheit) met wasmiddel en droog ze in de droger op de hoogste temperatuur tot ze volledig droog zijn.
• Handhaven van de 48-uurs keukenuitsluitingsregel: Iedereen die herstelt van acuut infectieus braken of diarree mag geen voedsel voor anderen bereiden, gedeeld ijs of keukengerei hanteren, in openbare zwembaden zwemmen of terugkeren naar de voedselvoorziening, gezondheidszorg of kinderopvang tot minstens 48 tot 72 uur na de allerlaatste episode van braken of diarree.

Veelgestelde vragen¶

Bronnen gecontroleerd¶

• Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en UNICEF: De behandeling van diarree: een handleiding voor artsen en andere senior gezondheidswerkers (klinische dehydratieclassificatie, ORS-formulering met verlaagde osmolariteit, zelfgemaakte zout-suikeroplossing en pediatrische zinksuppletieprotocollen).
• Infectious Diseases Society of America (IDSA, Verenigde Staten): Klinische praktijkrichtlijnen voor de diagnose en behandeling van infectieuze diarree (incubatietabellen voor pathogenen, contra-indicaties voor STEC-antibiotica en antimotiliteit, en criteria voor ontlastingstests).
• Centra voor ziektebestrijding en -preventie (CDC, Verenigde Staten): Door voedsel overgedragen ziektekiemen en ziekten, Richtlijnen voor beheersing van norovirusuitbraken en bleekmiddeldesinfectie, en Klinische richtlijnen voor botulisme en hemolytisch-uremisch syndroom (HUS).
• National Institute for Health and Care Excellence (NICE, Verenigd Koninkrijk) en National Health Service (NHS, Verenigd Koninkrijk): Diarree en braken veroorzaakt door gastro-enteritis bij kinderen onder de 5 jaar: diagnose en behandeling (CG84) en normen voor hydratatie van gastro-enteritis bij volwassenen.
• European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition (ESPGHAN): Evidence-based richtlijnen voor de behandeling van acute gastro-enteritis bij kinderen in Europa (protocollen voor vroege hervoeding en ondansetron/probiotisch bewijs).

Gerelateerde handleidingen¶

• Vergiftiging
• Sepsis en septische shock
• Bedorven voedsel en stroomstoring in de koelkast
• Waterveiligheid en kookmeldingen