Отшашулардың жарылыстары, қолдың жарылу жарақаттары және шаңды жою¶

Төтенше нөмірлер елге қарай әр түрлі болады. Бұл бетте Америка Құрама Штаттары мен Канадаға арналған 911 нөмірі пайдаланылады. Көптеген басқа елдер 112, 999 немесе басқа сандарды пайдаланады. Еліңіздің нөмірін табыңыз.

Тұтыну және коммерциялық пиротехникалық заттар ұнтақтары жоғары жарылғыш заттарды, ауадағы отындыларды, ауыр металл бояғыштарды және ақ-ыстық металл ұшқындарын қол картон түтіктеріне біріктіреді. Жыл сайын ұлттық мерекелер мен фестивальдерде (мысалы, Жаңа жыл түні, Дивали, Айдың жаңа жылы, 4 шілдедегі Тәуелсіздік күні, Бастилияны алу күні және Гай Фокс түні) мыңдаған ересектер мен балалар тұрақты соқырлықтан, құлақ қалқаны жарылғанда, бетінің үшінші дәрежелі күйігінен зардап шегеді және апатты қолдың жарылуынан зардап шегеді. Кішкентай балаларға берілетін, тіпті зиянсыз болып көрінетін қол сымды от шашатын шамдар термит тәрізді магний, алюминий немесе темір құрамын пайдаланып, 1000 және 1600 градус Цельсий (1800 және 3000 градус Фаренгейт) арасындағы температурада жанады, бұл алюминий мен алтынның толып кетуіне әкелетін ыстық. (үшінші дәрежелі) тері жанасу кезінде күйеді.

Әуеден жасалған миномет снарядтары, қайта тиелетін мерекелік снарядтар, заңсыз M-80 / ширек таяқша сәлемдесулері және адамның қолында немесе тікелей бетінің алдында мерзімінен бұрын жарылып кететін қолдан жасалған құбыр бомбалары одан да ауыр. Жабық қолға 40-75 миллиметрлік (1,5-тен 3 дюймге дейін) әуе снаряды жарылғанда, дыбыстан жоғары соққы толқыны және кеңейетін газдар бас бармақ пен саусақтардың құрылымдық шегінен асып кетеді, нәтижесінде классикалық "жарылған қол" жарақаты пайда болады: бас бармақ пен саусақтардың ампутациясы, ашық алақан сынықтары және алақан сүйектері. сандық артериялар. Қолдың артериялық қан кетуін бақылауды және мұзда үзілген сандарды мұзда қатырмай сақтауды білу, отшашу кезінде көз жарақатын неге ешқашан ысқылау немесе баспау керек, ақ фосфор мен металл күйіктерді қалай салқындату керек, сондай-ақ қате тұтанған «дуд» отшашуын қалай сіңіру керектігін білу мүгедектік пен өлімнің алдын алады.

Мұны қазір жасаңыз¶

Фейерверк кезінде қолдың ауыр жарақаты үшін дереу қысымды немесе коммерциялық жгутты қолданыңыз. Қалың стерильді дәке немесе таза мақта сүлгіні қан кетіп жатқан қолға мықтап басып, қолды жүрек деңгейінен жоғары көтеріңіз; білезіктен немесе білектен ашық қызыл қан атқылауды жалғастыра берсе, білезіктен немесе шынтақтан 5-7 сантиметр (2-3 дюйм) жоғары коммерциялық жгут жағыңыз және жергілікті жедел жәрдем нөміріне (АҚШ пен Канадада 911, Еуропалық Одақ бойынша 112, Ұлыбританияда 999) қоңырау шалыңыз немесе тексеріңіз. шұғыл нөмірлер.
Ампутацияланған саусақтарды немесе бас бармақ бөліктерін мұзды судың үстіне қойылған тығыздалған пластик қаптың ішінде дымқыл дәкеде сақтаңыз. Ешқашан кесілген саусақтарды тікелей жалаңаш мұзға қоймаңыз немесе оларды микроскопиялық қан тамырларын қатыратын немесе ісінетін және хирургиялық қайта бекітуді болдырмайтын сұйық суға тікелей батырмаңыз.
Фейерверк көзінің жарақатын қатты қорғаныш шыныаяқпен (қағаз шыныаяқтың түбі сияқты) қорғаңыз және ЕШҚАШАН ысқыламаңыз немесе қысым көрсетпеңіз. Отшашу көзінің жарақаты жиі көз алмасының жыртылуын немесе тесілуін (ашық глобус жарақатын) қамтиды; көзге таңғышты басу қасаң қабықтың ішкі мазмұнын сығып, тұрақты соқырлыққа әкеледі.
Салқын ағынды су астында 20 толық минут бойы салқын ұшқын және мылтық термиялық күйіктері. Алдымен құрғақ ұнтақты ақырын тазалаңыз, содан кейін күйген қолды, аяқты немесе бетті салқын ағын судың астында (15 градус Цельсий / 59 градус Фаренгейт) үздіксіз 20 минут бойы ұстаңыз; мұзды, сары майды, тіс пастасын немесе майларды ешқашан қолданбаңыз.
Қате тұтанған отшашуға ЕШҚАШАН жақындамаңыз, төмен қарамаңыз немесе қайта жағуға әрекеттенбеңіз. Сақтандырғыш арнасының немесе қара ұнтақты көтеру зарядының кешіктірілген тұтануы сөнгеннен кейін 5-15 минуттан кейін әуе минометінің снарядын жиі жарып жіберіп, түтікке еңкейіп тұрған кез келген адамның бетіне соқтығысады.
Қате атылған отшашуға жақындамас бұрын кем дегенде 20 минут күтіңіз, содан кейін оны түні бойы су шелекіне толығымен батырыңыз. Ұнтақты терең 20 литрлік (5 галлон) су шелекіне түсіру үшін ұзын тұтқалы қысқыштарды немесе бүйірдегі күректі пайдаланыңыз (ешқашан басыңызды түтікке еңкейтпеңіз).

flowchart TD
    Start["Отшашу немесе пиротехникалық төтенше жағдай"] --> Incident{"Төтенше жағдайдың қандай түрі болды?"}
    Incident -->|"Hand Blast / Finger Amputation"| HandBlast["1. Таза шүберекпен қатты қысым жасаңыз (немесе қан тамырлары ағып кетсе, турникет)<br/>2. Кесілген саусақтарды дымқыл дәкеге ораңыз -> полиэтилен пакетке жабыңыз -> мұзды суға қойыңыз<br/>3. Қол жарақат орталығына 911/112/999 нөміріне қоңырау шалыңыз"]
    Incident -->|"Көзге қоқыс, ұшқын немесе жарылыс тиген"| EyeHit["1. Көз алмасын ысқыламаңыз, қатты шаймаңыз немесе баспаңыз<br/>2. Қағаз/көбік шыныаяқтың немесе қатты қалқанның түбін сүйек көзінің ұясына жабыстырыңыз<br/>3. Симпатикалық қозғалысты тоқтату үшін екі көзді жабыңыз және ER-ге асығыңыз"]
    Incident -->|"Шаш жарғыш немесе термиялық тері күйігі"| BurnCare["1. Құрғақ ұнтақты щеткамен сүртіңіз, ағынды сумен 20 минут бойы суытыңыз<br/>2. Күйген қолдан сақиналар мен сағаттарды дереу алыңыз<br/>3. Пластикалық пленкамен еркін жабыңыз"]
    Incident -->|"Misfired Firework ('Dud') on Ground"| DudSafe["1. Stay back at least 15 meters (50 feet) for 20 full minutes<br/>2. NEVER relight or look down mortar tube<br/>3. Soak completely in a bucket of water overnight"]

Pyrotechnic hazard matrix: temperatures, blast physics, and injury profiles¶

Understanding the temperatures and explosive yields of different consumer and display fireworks explains why specific injuries occur and how emergency physicians treat them.

Firework Device Type	Burning Temperature / Explosive Mechanism	Primary Injury Patterns	Алғашқы медициналық көмек көрсету және қауіпсіздік ережесі
Қол сым немесе ағаш от жағулар	1000-1600 °C (1800-3000 °F): Алюминий, магний, титан немесе темір үгінділерімен араласқан тотықтырғыш (калий нитраты немесе барий нитраты)	Балалардың қолдары мен жалаң аяқтары (түсіп кеткен ыстық сымдарды басып) терең толық қалыңдықтағы контактілерді күйдіреді; киімнің тұтануы; ұшқын ұшқындарынан мүйізді қабықтың термиялық күйіктері	5 пен 7 жастан кіші балаларға ешқашан от шашатын шамдарды бермеңіз; пайдаланылған қызыл ыстық сымдарды дереу құйып алу үшін пайдаланушылардың жанында бір шелек су ұстаңыз.
Қайта тиелетін миномет снарядтары (фестиваль шарлары/артиллериялық снарядтар)	Қара ұнтақты көтеру заряды 40 м биіктіктегі снарядты итереді, одан кейін жарқын-ұнтақтың жарылу заряды >1500 м/с соққы толқынының жылдамдығымен жарылады.	Қолдың апатты ампутациясы (ұстап тұрған түтік немесе қысқа сақтандырғышты қайта жағу); өлімге әкелетін бассүйек-беттік жарылыстың жарақаты және қате атылған миномет түтігіне қараған кездегі жер шарының жарылуы	Ешқашан қолыңызбен әуе ерітіндісінің түтігін ұстамаңыз; қабықты ешқашан төңкеріп салмаңыз; ерітінді түтігіне ешқашан қарамаңыз
Көп түсірілімге арналған антенналық торттар (қайталанатын қораптар)	10 to 200 fused mortar tubes glued into a square cardboard base firing sequentially every 1 to 2 seconds	Tip-over horizontal firing: Recoil from early shots tips the lightweight box onto its side on grass, firing subsequent exploding shells horizontally into the crowd at chest/face height	Always brace aerial cakes on flat pavement sandwiched between heavy concrete cinder blocks or bricks so the box cannot tip over
Бөтелке зымырандар, аспандар және римдік шамдар	Black-powder rocket motor or sequential star ejection propelled along a wooden stabilizer stick or hand tube	High-velocity ocular impact: Erratic flight trajectories strike bystanders directly in the eye, causing hyphema, lens dislocation, retinal detachment, and globe rupture	Never shoot Roman candles or bottle rockets at people; never launch bottle rockets out of glass bottles (which shatter into shrapnel)
Flash-Powder Salutes (M-80s, Cherry Bombs, Quarter-Sticks, Firecrackers)	Confined potassium perchlorate and dark pyro-aluminum flash powder (detonates rather than deflagrates even with minimal confinement)	Blast hand hyperextension: Traumatic amputation of thumb and index/middle fingers, split palm, ruptured tympanic membranes (eardrums), and shrapnel wounds	Never hold any lit firecracker or salute in your hand; illegal salutes have waterproof fuses that burn internally without visible sparks
Yellow / White Phosphorus Fireworks ("diablo", "piccolo pete", or tropical crackers)	Contains toxic white/yellow phosphorus that auto-ignites in air and causes lethal hepatotoxicity / multi-organ failure if swallowed	Smoking chemical burns that reignite when exposed to air, plus fatal systemic poisoning if a child eats or licks unburnt fireworks paste	Keep phosphorus burns wet with water-soaked dressings so particles cannot reignite in air; rush any child who tastes a firework to the ICU immediately

Treating catastrophic hand blast injuries and finger amputations¶

The human hand is the most frequently injured body part in fireworks explosions. When a firecracker, mortar shell, or Roman candle explodes while grasped in the palm, the expanding gas bubble forces the thumb radially outward and hyperextends the fingers dorsally while driving carbonaceous soot and cardboard fragments deep into the carpal tunnel and tendon sheaths.

1. Immediate hemorrhage control on a blasted hand¶

Apply direct pressure and elevate: Even when multiple fingers are blown off or the palm is split open down to the white metacarpal bones, the majority of hand blast bleeding comes from the superficial and deep palmar arterial arches and digital arteries, which can usually be controlled by firm, continuous direct pressure using a thick stack of sterile gauze pads or a clean folded cotton towel held tightly over the entire hand while elevating the arm above the level of the heart.
When to use a commercial tourniquet: If a mortar shell or pipe bomb blast has severed the radial or ulnar artery at the wrist or caused a partial forearm amputation with bright red arterial blood spurting uncontrollably through the pressure dressing, apply a commercial windlass tourniquet 5 to 7 centimeters (2 to 3 inches) above the wrist or above the elbow and tighten until bleeding stops completely; see severe bleeding and tourniquet application.
Remove all rings, watches, and bracelets from the injured hand and wrist within the first 2 minutes: Blast and thermal trauma trigger massive fluid swelling (edema) across the hand and fingers within 15 minutes. A gold or titanium wedding band left on a blasted or burned finger turns into an unyielding steel tourniquet that cuts off blood flow and causes gangrenous loss of an otherwise salvageable finger. Slide rings off immediately using soap or cold water, or cut them off with a ring cutter.
Never cut off "dangling" fingers or skin flaps: Even if a finger is crushed, pale, and attached only by a thin 3-millimeter strip of skin or a single tendon (subtotal amputation), that tiny bridge often contains a critical dorsal vein or digital nerve that allows a microvascular hand surgeon to save the digit. Gently align the dangling finger in a neutral resting position next to the adjacent fingers, pad between the fingers with moist sterile gauze, and splint the whole hand and wrist on a padded board or rolled magazine.

2. How to preserve completely amputated fingers or thumb segments¶

Microvascular hand surgeons can successfully replant (reattach) severed thumbs and fingers, especially in children and when the thumb or multiple digits are involved, provided the amputated parts are preserved properly during transport:

Search the blast site immediately with flashlights to locate all severed finger segments (especially the thumb, which accounts for 40 percent of total hand function).
Rinse gently, never scrub: If the severed finger is covered in dirt, grass, or gunpowder soot, rinse it gently for a few seconds with sterile normal saline or clean bottled drinking water. Never scrub the raw tissue with a brush, and never pour hydrogen peroxide, rubbing alcohol, or iodine onto the severed part (which chemically kills the exposed blood vessels and nerves).
Use the 3-layer "Damp Gauze -> Sealed Plastic Bag -> Ice Water Bath" method:
Layer 1: Wrap the severed finger completely in sterile gauze pads (or a clean paper towel) lightly moistened (damp, not dripping wet) with sterile saline or clean bottled water.
Layer 2: Place the wrapped finger inside a clean, watertight zip-top plastic bag, press the excess air out, and seal the zipper tightly. Label the bag with the patient's name and time.
Layer 3: Place that sealed plastic bag inside a second larger container, cooler, or outer plastic bag filled with a mixture of crushed ice and cold water (slush bath at roughly 4 degrees Celsius / 39 degrees Fahrenheit).

Danger

Never place an amputated finger or thumb directly onto bare ice cubes, never pack it in dry ice, and never submerge the bare tissue directly in a cup of water or saline. Direct contact with ice freezes the cells and creates intracellular ice crystals (frostbite necrosis) that make surgical reattachment 100 percent impossible, while soaking bare tissue directly in water causes hypotonic cellular swelling and maceration.

Ocular fireworks trauma: open globe injuries and corneal burns¶

Approximately 15 to 20 percent of all fireworks injuries strike the eyes, and a third of severe ocular fireworks injuries result in permanent legal blindness or surgical removal of the eye (enucleation). Fireworks injure the eye through three simultaneous mechanisms: blunt blast shockwave contusion (causing bleeding in the front chamber of the eye called hyphema, lens dislocation, and retinal detachment), high-velocity projectile perforation (cardboard plugs, plastic casing shards, or unburnt black-powder grains punching straight through the cornea or sclera), and extreme thermal/alkaline chemical burns from burning metallic sparks.

Step-by-step first aid for a fireworks eye injury¶

Recognize the signs of a ruptured or penetrated eyeball (open globe injury):
Visible blood pooling inside the colored iris area of the eye (hyphema).
A pupil that looks teardrop-shaped, peaked, or irregular instead of round, or brownish/black iris tissue protruding through a tear in the clear cornea.
Clear jelly-like fluid (vitreous humor) leaking from the eye, or the front of the eye looking flattened or deflated.
Severe eye pain accompanied by an immediate drop in vision (able to see only hand motion or light).
Strictly enforce the 4 "NEVERs" of ocular blast trauma:
NEVER rub, press on, or squeeze the injured eye. Even the slightest finger pressure on a perforated eyeball extrudes the iris, lens, and retina out through the wound, causing irreversible blindness.
NEVER attempt to pull out or tweeze out any cardboard splinter, wire, or firework fragment stuck in the eyeball.
NEVER forcefully flush or squirt tap water into an eye that has a suspected puncture, laceration, or blast rupture. (Only gentle saline irrigation is used if the injury is purely superficial dry powder dust on an intact eye without blast impact; when in doubt after a firework blast, do not irrigate; shield and go straight to the emergency room).
NEVER put eye drops, ointments, or aspirin in or give aspirin/ibuprofen by mouth (NSAIDs thin the blood and worsen intraocular bleeding/hyphema).
Apply a rigid protective eye shield resting on the facial bones:
If you do not have a military/medical rigid aluminum Fox eye shield in your first aid kit, take a disposable paper cup or Styrofoam coffee cup, cut the bottom 4 centimeters (1.5 inches) off the cup, and tape that rigid cup bottom over the injured eye so the rim rests entirely on the hard brow bone above and cheekbone below, without touching the eyelids or eyeball at all.
A pair of polycarbonate safety glasses or the person's regular eyeglasses worn over the eye also serves as a temporary protective shield.
Cover the UNINJURED eye as well (binocular patching):
Both human eyes move together synchronously (consensual conjugate eye movement). If the injured eye is covered with a cup but the patient is looking around rapidly with their good eye during the ambulance ride, the injured eyeball underneath the cup is also swiveling back and forth against embedded shrapnel.
Lightly cover the uninjured eye with a clean cloth or ask the patient to keep both eyes closed while guiding them by the arm, and keep their head elevated at a 30-to-45-degree angle during transport to an emergency room with an on-call ophthalmologist; see eye injuries.

Sparkler burns, gunpowder flash burns, and acoustic blast trauma¶

1. Cooling sparkler and flash-powder skin burns¶

Because handheld wire sparklers burn using metallic fuels (magnesium, aluminum, iron, or titanium) mixed with oxidizers, they continue burning even if dropped into grass or brushed against clothing, reaching 1,000 to 1,600 degrees Celsius (1,800 to 3,000 degrees Fahrenheit).

Extinguish burning clothing immediately: If a sparkler or Roman candle star ignites a child's shirt or synthetic dress, force them to the ground immediately (Stop, Drop, and Roll), smother the flames with a heavy cotton blanket or coat, or douse them with a bucket of water.
Brush off dry powder, then flush with cool running water for 20 minutes:
Gently brush away any loose dry firework powder or ash from the skin.
Immediately place the burned hand, foot, or face under cool running tap water (approximately 15 degrees Celsius / 59 degrees Fahrenheit) for a full 20 continuous minutes.
Why if white/yellow phosphorus is involved: In tropical and Latin American regions where illegal crackers contain white or yellow phosphorus, particles embedded in the skin emit white smoke with a garlic odor and spontaneously reignite whenever exposed to air. Keep the burned area continuously submerged in cool water or covered with dripping-wet saline gauze during transport so atmospheric oxygen cannot reach the phosphorus particles.
Cover loosely with plastic cling wrap: After 20 minutes of water cooling, lay a clean sheet of household plastic food wrap (cling film) loosely over the burn (never wrapped tightly around a limb) to keep air off the raw nerve endings; see burns first aid.

2. Ruptured eardrums (tympanic membrane perforation) from blast overpressure¶

A flash-powder salute or aerial shell exploding within 1 to 3 meters (3 to 10 feet) of a person's head generates an instantaneous acoustic overpressure wave exceeding 170 to 190 decibels (35 to 100 kilopascals / 5 to 15 psi), which is enough to shatter the tympanic membrane (eardrum) and dislocate the tiny middle-ear ossicle bones:

Symptoms: Sudden deafening ringing in the ears (tinnitus), muffled hearing loss, sharp ear pain, dizziness/vertigo, and sometimes a trickle of bright red blood or clear fluid draining from the ear canal.
First aid: Never put water, ear drops, oil, or cotton swabs inside the ear canal after a blast injury, as introducing non-sterile liquid through a torn eardrum into the middle ear cavity causes severe infection. Simply place a loose, dry sterile gauze pad over the outside of the ear to catch any drainage, instruct the patient not to blow their nose, and have an ear, nose, and throat (ENT) physician examine the ears.

3. Phosphorus firework ingestion poisoning in children¶

In parts of Latin America and Southeast Asia, small friction or percussion firecrackers (often shaped like small colorful candies or tablets called diablitos, totes, or martinicas) are manufactured with white/yellow phosphorus:

Extreme lethality: Ingesting even a tiny fragment (1 milligram per kilogram of body weight) of white phosphorus causes burning mouth/stomach pain, vomiting that smells like garlic and glows faintly in the dark or emits white smoke (luminescent/smoking emesis), followed by a deceptive 24-hour "symptom-free" phase before catastrophic acute liver failure, kidney failure, and death ensue.
Action: If a toddler puts any unburnt or spent firework in their mouth, never give milk or fatty foods (fats accelerate phosphorus absorption in the gut). Rinse their mouth out with water and rush them to a pediatric hospital emergency room immediately; see poisoning first aid.

Safe disposal of misfired "dud" fireworks and spent debris¶

Nearly a third of all fatal fireworks head injuries occur when an adult lights a reloadable mortar shell or multi-shot cake, nothing happens after the fuse burns down, and the person walks over and leans their face over the tube to see why it did not go off.

Warning

Never approach a misfired firework ("dud") for at least 20 full minutes, never attempt to relight a shortened fuse, and never put your head or torso over the top of a mortar tube. Inside a misfired shell, a microscopic spark often smolders slowly through compacted black powder or cardboard baffling before suddenly hitting the main lift or burst charge minutes later, firing the shell upward at 150 kilometers per hour (93 miles per hour) directly into your skull.

Step-by-step protocol for neutralizing a misfired firework¶

Establish a 15-meter (50-foot) exclusion perimeter and start a 20-minute timer: As soon as a lit firework fails to ignite or stops shooting halfway through its sequence, shout to all spectators to stay back and watch the clock for a full 20 minutes.
Douse from a distance first if a garden hose is available: After waiting 20 minutes, if you have a pressurized garden hose, spray water from a safe distance into the top of the misfired cake or tube before walking up to it.
Submerge completely in a deep bucket of water from the side:
Approach the firework keeping your head and upper body well to the side of the tube's aiming axis (never lean over the top).
Using long-handled barbecue tongs or a flat shovel, pick up the misfired firework (or the entire mortar tube if a live shell is stuck inside the bottom) and submerge it completely in a 20-liter (5-gallon) bucket filled to the brim with cold water.
Place a brick or stone on top of the floating cardboard firework so it stays 100 percent underwater overnight (for at least 12 to 24 hours). Water penetrates the cardboard casing and dissolves the potassium nitrate oxidizer in black powder, rendering it permanently unable to ignite.
Wrap in double plastic bags before placing in outdoor trash:
The next morning, remove the waterlogged firework from the bucket, wrap it tightly inside two layers of heavy plastic trash bags so the wet powder cannot dry out in the sun and become flammable again, and place it in your outdoor household solid waste bin (or call your local fire department non-emergency line if it is a large unexploded commercial display shell or illegal salute).
Never throw soaked or unexploded fireworks into a campfire, wood stove, or burn barrel, and never dump spent fireworks boxes directly into a plastic trash bin inside your garage on the night of the celebration; smoldering cardboard glue inside "spent" fireworks cakes is a leading cause of midnight house fires hours after the show ends.

Tip

Before any holiday celebration where fireworks or sparklers may be used nearby, make sure your household first aid kit includes a rigid eye shield, sterile saline pods, non-stick burn dressings, plastic cling film, and a commercial tourniquet, and consider taking a certified first aid course from the Red Cross or St John Ambulance.

Frequently asked questions¶

Are handheld sparklers really dangerous enough to cause severe burns in young children?

Yes. According to the United States Consumer Product Safety Commission (CPSC) and the UK Office for Product Safety and Standards, handheld sparklers are the single leading cause of fireworks-related emergency room injuries in children under age 5. While water boils at 100 degrees Celsius (212 degrees Fahrenheit) and wood burns at roughly 300 to 600 degrees Celsius, a wire sparkler burns using metallic magnesium, aluminum, or iron fuel at 1,000 to 1,600 degrees Celsius (1,800 to 3,000 degrees Fahrenheit). Touching the glowing tip or stepping barefoot onto a newly dropped wire sparkler causes an instantaneous third-degree (full-thickness) skin burn that often requires skin grafting.

Why should you never put an amputated finger directly onto ice after a fireworks blast?

Placing bare human tissue directly onto ice cubes (at 0 degrees Celsius or below) freezes the delicate skin and microscopic blood vessels, forming sharp intracellular ice crystals that rupture cell walls and cause irreversible frostbite tissue death. If a severed finger freezes solid, a microvascular hand surgeon cannot reattach it. Instead, always use the 3-layer method: wrap the severed finger in sterile gauze moistened with saline or clean water, seal it inside a dry watertight plastic zip-top bag, and place that sealed bag on top of a mixture of crushed ice and water so the tissue is cooled to roughly 4 degrees Celsius (39 degrees Fahrenheit) without ever freezing or getting waterlogged.

If firework debris or sparks fly into someone's eye, why shouldn't I press a bandage over the eye or try to rinse it out?

Фейерверк бетке жақын жерде жарылғанда немесе көзге снарядты жібергенде, соққы толқыны немесе жоғары жылдамдықты бөлшек көз алмасының сыртқы қабырғасын жиі жыртады немесе тесіп жібереді (ашық глобус жарақаты). Бүктелген матаны жарылған көз алмасына бассаңыз немесе суды құю үшін қабақтарды күшпен ажыратсаңыз, механикалық қысым ішкі гельді (әйнек тәрізді), иристі және линзаны мүйізді қабықтың жыртылуы арқылы сығып, тұрақты соқырлықты тудырады. Отшашудан жарақат алған көзді ешқашан ұстамаңыз немесе баспаңыз; көзге ештеңе тимейтіндей етіп қағаз шыныаяқтың түбін немесе қатты қалқанды таспамен жабыстырыңыз, көз қозғалысын азайту үшін екінші көзді жауып, ең жақын жедел жәрдем бөлмесіне тікелей барыңыз.

Сақтандырғышты тұтандырғаннан кейін сөнбеген отшашуға жақындамас бұрын қанша уақыт күту керек?

Өрт қауіпсіздігі органдары, соның ішінде Ұлттық өрттен қорғау қауымдастығы (NFPA) және Корольдік жазатайым оқиғалардың алдын алу қоғамы (RoSPA) кез келген қате атылған отшашуға ("dud") жақындамас бұрын кемінде 20 толық минут күтуге кеңес береді. Сақтандырғыш сөнгенде, көзге көрінбейтін шоқ көбінесе қағаз өзегі немесе қаптаманың ішіндегі тығыздалған ұнтақ пойызы арқылы өте баяу жануды жалғастырады және 5-15 минуттан кейін кенеттен негізгі зарядты жарып жіберуі мүмкін. 20 минут күткеннен кейін ешбір жағдайда дуды қайта жағуға тырыспаңыз; басыңызды және денеңізді түтіктің бүйірінде ұстаңыз және бүкіл отшашуды түні бойы терең шелек суға батырыңыз.

Неліктен көптеген гараждар мен үйлердегі өрттер ауладағы отшашулардан кейін түнгі 2: 00 немесе 3: 00-де басталады?

Көп реттік отшашулар торттары мен ерітінді түтіктері желім және саз тығындармен бірге ламинатталған тығыз оралған картонның қалың қабаттарынан жасалған. Фейерверк атуды аяқтағаннан кейін картон мен саздың терең ішкі қабаттары қатты қызған күйде қалады және көбінесе көрінетін түтін шығармай 3-5 сағат бойы кішкентай жарқыраған шоқты сақтайды. Адамдар шоудан кейін бірден пайдаланылған отшашу снарядтары мен картон қораптарды сыпырып алып, оларды гаражының ішіндегі немесе үйінің шетіндегі пластик қоқыс жәшігіне лақтырған кезде, қысылған жылу түн ортасында қағаз қоқыстарының айналасында тұтанады. Барлық қолданылған отшашу қалдықтарын қоқыс жәшігіне салмас бұрын әрқашан бір шелек суға салып, қоқыс жәшігін ғимараттардан алыс ұстаңыз.

Жақын жерде қатты отшашудан кейін құлағым қатты шырылдап, есту қабілетім нашарласа не істеуім керек?

Жақын отшашудан кейін қатты шырылдау (шуылдау), естудің нашарлауы, құлақтың толықтығы немесе өткір ауырсыну өткір акустикалық жарақатты және ықтимал перфорацияланған құлақ жарғағын (тимпаникалық мембрана жарылған) немесе ішкі құлақ кохлеарлық түк жасушаларының зақымдалуын көрсетеді. Құлақ түтігінің ішіне құлақ тамшылары, су, май немесе мақта тампондарын салмаңыз және мұрныңызды үрлемеңіз (бұл ауа қысымын евстахи түтігі арқылы жыртылған құлақ қалқанынан шығаруға мәжбүр етеді). Құлақты толығымен құрғақ ұстаңыз және 24 сағат ішінде жедел жәрдем дәрігеріне немесе ЛОР маманына хабарласыңыз; ерте рецепт бойынша кортикостероидты емдеу жедел жарылыс тудырған сенсорлық есту қабілетінің жоғалуынан қалпына келтіруді айтарлықтай жақсартады.

Қатысты нұсқаулықтар¶

Дереккөздер тексерілді¶

Америка Құрама Штаттарының Тұтынушы өнімдерінің қауіпсіздігі жөніндегі комиссиясы (CPSC, Америка Құрама Штаттары): Жыл сайынғы отшашулардың жарақаттары мен өлімі туралы техникалық есептер және қауіпсіздік бойынша білім беру нұсқаулары
Американдық офтальмология академиясы (AAO) және американдық қол хирургиясы қоғамы (ASSH, Америка Құрама Штаттары): Көздің отшашуы жарақатын клиникалық басқару (Open Globe Protocol) және пиротехникалық жарылысты қол жарақаттары
Ұлттық өрттен қорғау қауымдастығы (NFPA, Америка Құрама Штаттары): Отшашуларды көрсету коды (NFPA 1123) және отшашулар мен пиротехникалық бұйымдарды өндіру, тасымалдау, сақтау және бөлшек саудада сату коды (NFPA 1124)
Өнімнің қауіпсіздігі және стандарттары кеңсесі (OPSS), Ұлттық денсаулық сақтау қызметі (NHS) және жазатайым оқиғалардың алдын алу жөніндегі корольдік қоғам (RoSPA, Ұлыбритания): отшашудың қауіпсіздік коды, от шашатын термиялық күйікпен өңдеу және өртті жою
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ): Күйіктің алдын алу және күту және ақ фосформен пиротехникалық улануды емдеу жөніндегі нұсқаулар